Luận văn đánh giá ảnh hưởng của nước thải chăn nuôi lợn tại hộ gia đình đến chất lượng nước mặt và nước ngầm tại xã an tiến huyện mỹ đức thành phố hà nội

Luận văn phân tích tác động của nước thải chăn nuôi lợn đến chất lượng nước mặt và nước ngầm tại xã An Tiến, huyện Mỹ Đức, Hà Nội.

• Tác giả: Phạm Thị Kiều Trinh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Chí Hiểu
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học Môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Ảnh Hưởng Nước Thải Chăn Nuôi Lợn Đến Chất Lượng Nước Tại An Tiến, Hà Nội
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.1.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.1.3. Yêu cầu của đề tài
• 1.1.4. Ý nghĩa của đề tài
• 1.1.4.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.1.4.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.2.2. Cở sở lý luận
• 1.2.3. Cơ sở thực tiễn
• 1.2.4. Vai trò và đặc điểm của ngành chăn nuôi
• 1.2.4.1. Vai trò của ngành chăn nuôi
• 1.2.4.2. Đặc điểm của ngành chăn nuôi
• 1.2.5. Thành phần và tính chất của nước thải chăn nuôi gia súc nông hộ
• 1.2.6. Ô nhiễm môi trường do chất thải chăn nuôi gây ra
• 1.2.6.1. Ô nhiễm môi trường nước
• 1.2.6.2. Ô nhiễm môi trường không khí
• 1.2.7. Tình hình phát triển chăn nuôi lợn trong và ngoài nước
• 1.2.7.1. Tình hình phát triển chăn nuôi lợn trên thế giới
• 1.2.7.2. Tình hình phát triển chăn nuôi lợn ở Việt Nam
• 1.2.8. Một số chỉ tiêu đánh giá chất lượng nước thải và phương pháp xử lý chất thải chăn nuôi lợn
• 1.2.8.1. Một số chỉ tiêu đánh giá chất lượng nước thải chăn nuôi lợn
• 1.2.8.2. Các phương pháp xử lý chất thải chăn nuôi trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.3. PHẦN 3. ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1.1. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 1.3.2. Nội dung nghiên cứu
• 1.3.3. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của Xã An Tiến, Huyện Mỹ Đức, Tp.
• 1.3.3.1. Tình hình chăn nuôi lợn trên địa bàn xã An Tiến
• 1.3.4. Đánh giá ảnh hưởng từ hoạt động chăn nuôi lợn tới môi trường nước trên địa bàn xã An Tiến
• 1.3.5. Đề xuất giải pháp giảm thiểu tác động tích cực của chất thải chăn nuôi lợn trên địa bàn
• 1.3.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.3.6.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 1.3.6.2. Phương pháp điều tra, phỏng vấn người dân
• 1.3.6.3. Phương pháp phân tích phòng thí nghiệm
• 1.3.6.4. Phương pháp xác định các thông số kiểm soát môi trường QCVN 40:2011/BTNMT
• 1.3.6.5. Phương pháp tham vấn ý kiến của các chuyên gia
• 1.3.6.6. Phương pháp xử lý và tổng hợp số liệu
• 1.4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 1.4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã An Tiến, Huyện Mỹ Đức, TP.
• 1.4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.4.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 1.4.2. Thực trạng phát triển chăn nuôi lợn địa bàn xã An Tiến
• 1.4.2.1. Hoạt động chăn nuôi lợn theo quy mô trang trại
• 1.4.2.2. Hiện trạng hệ thống trại chăn nuôi
• 1.4.2.3. Hiện trạng quản lý chất thải trong chuồng nuôi
• 1.4.3. Đánh giá ảnh hưởng của nước thải chăn nuôi lợn tới môi trường nước trên địa bàn xã An Tiến
• 1.4.3.1. Chất lượng nước thải
• 1.4.3.2. Phân tích khả năng lan truyền các chất ô nhiễm do nước thải chăn nuôi lợn đến nguồn nước mặt
• 1.4.3.3. Phân tích khả năng lan truyền các chất ô nhiễm do chất thải chăn nuôi đến nguồn nước ngầm
• 1.4.4. Đề xuất giải pháp xử lý chất thải chăn nuôi lợn trên địa bàn xã An Tiến
• 1.4.4.1. Xử lý bằng EM
• 1.4.4.2. Xử lý bằng Biogas
• 1.4.4.3. Xử lý nước thải bằng cây thủy sinh
• 1.4.4.4. Giải pháp quản lý
• 2. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ảnh Hưởng Nước Thải Chăn Nuôi Lợn An Tiến

Chăn nuôi lợn đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt là tại các vùng nông thôn như An Tiến, Hà Nội. Tuy nhiên, hoạt động này cũng tạo ra lượng lớn nước thải chăn nuôi lợn, gây áp lực lên chất lượng nước An Tiến Hà Nội. Nước thải này chứa nhiều chất hữu cơ, vi sinh vật gây bệnh, và các chất dinh dưỡng như nitơ, photpho. Nếu không được xử lý đúng cách, ảnh hưởng nước thải chăn nuôi lợn có thể dẫn đến ô nhiễm nguồn nước do chăn nuôi lợn, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và hệ sinh thái. Việc đánh giá chất lượng nước và tìm ra các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm nước là vô cùng cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi và bảo vệ môi trường.

1.1. Thực trạng chăn nuôi lợn tại An Tiến Mỹ Đức Hà Nội

Xã An Tiến, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội là một trong những địa phương có hoạt động chăn nuôi lợn phát triển. Tuy nhiên, phần lớn các hộ chăn nuôi vẫn chưa có hệ thống xử lý nước thải hoàn chỉnh, dẫn đến tình trạng nước thải chăn nuôi xả trực tiếp ra môi trường. Điều này gây ra tác động nước thải chăn nuôi lợn nghiêm trọng đến các nguồn nước mặt và nước ngầm trong khu vực. Theo nghiên cứu của Phạm Thị Kiều Trinh năm 2016, việc xả thải trực tiếp này không chỉ ảnh hưởng đến môi trường An Tiến Hà Nội mà còn tiềm ẩn nguy cơ dịch bệnh cho cả người và vật nuôi.

1.2. Các nguồn gây ô nhiễm nước chính từ chăn nuôi lợn

Các nguồn gây ô nhiễm nguồn nước từ chăn nuôi lợn bao gồm nước rửa chuồng, nước tiểu, phân lợn và thức ăn thừa. Các chất thải này chứa hàm lượng cao các chất hữu cơ, nitơ, photpho và vi sinh vật gây bệnh. Khi xâm nhập vào nguồn nước, chúng gây ra hiện tượng phú dưỡng, làm giảm oxy hòa tan, ảnh hưởng đến đời sống của các loài thủy sinh. Ngoài ra, các vi sinh vật gây bệnh có thể lây lan sang người, gây ra các bệnh tiêu chảy, tả, lỵ, thương hàn. Cần có biện pháp xử lý nước thải chăn nuôi lợn hiệu quả để ngăn chặn tình trạng này.

II. Vấn Đề Ô Nhiễm Nguồn Nước Do Chăn Nuôi Lợn Giải Pháp

Tình trạng ô nhiễm nguồn nước do chăn nuôi lợn là một vấn đề cấp bách tại nhiều địa phương, trong đó có An Tiến, Hà Nội. Việc xả thải nước thải chăn nuôi không qua xử lý đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với chất lượng nước, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và hệ sinh thái. Để giải quyết vấn đề này, cần có những giải pháp đồng bộ từ việc nâng cao nhận thức của người dân, xây dựng hệ thống xử lý nước thải chăn nuôi lợn hiệu quả, đến việc tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm. Chăn nuôi lợn bền vững là mục tiêu cần hướng tới để đảm bảo sự phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường.

2.1. Hậu quả của ô nhiễm nước đối với sức khỏe cộng đồng

Nước thải chăn nuôi và sức khỏe cộng đồng có mối liên hệ mật thiết. Nguồn nước bị ô nhiễm bởi nước thải chăn nuôi lợn có thể chứa các vi sinh vật gây bệnh như E. coli, Salmonella, và các loại ký sinh trùng. Sử dụng nguồn nước này cho sinh hoạt có thể gây ra các bệnh tiêu chảy, tả, lỵ, thương hàn, và các bệnh ngoài da. Đặc biệt, trẻ em và người già là những đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất. Cần có các biện pháp bảo vệ nguồn nước để đảm bảo sức khỏe cho người dân.

2.2. Tác động tiêu cực đến hệ sinh thái và nông nghiệp

Ngoài ảnh hưởng đến sức khỏe con người, ô nhiễm nguồn nước còn gây ra những tác động tiêu cực đến hệ sinh thái và nông nghiệp. Nước thải chăn nuôi chứa nhiều chất dinh dưỡng như nitơ và photpho, gây ra hiện tượng phú dưỡng, làm bùng phát tảo độc, làm giảm oxy hòa tan, ảnh hưởng đến đời sống của các loài thủy sinh. Nước thải chăn nuôi và nông nghiệp cũng có mối liên hệ, khi nguồn nước tưới tiêu bị ô nhiễm sẽ ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng cây trồng.

2.3. Mức độ ô nhiễm nước tại An Tiến Nghiên cứu thực tế

Nghiên cứu của Phạm Thị Kiều Trinh (2016) đã chỉ ra rằng mức độ ô nhiễm nước An Tiến do nước thải chăn nuôi lợn là đáng báo động. Các chỉ số như BOD, COD, TSS, và hàm lượng nitơ, photpho đều vượt quá tiêu chuẩn cho phép. Đặc biệt, nước mặt An Tiến và nước ngầm An Tiến đều bị ảnh hưởng. Điều này cho thấy cần có những biện pháp can thiệp kịp thời để cải thiện chất lượng nước tại khu vực này.

III. Cách Xử Lý Nước Thải Chăn Nuôi Lợn Hiệu Quả Hướng Dẫn Chi Tiết

Để giảm thiểu ảnh hưởng nước thải chăn nuôi lợn đến chất lượng nước, việc xử lý nước thải chăn nuôi lợn là vô cùng quan trọng. Có nhiều công nghệ xử lý nước thải chăn nuôi lợn khác nhau, từ các phương pháp truyền thống như biogas, ao sinh học, đến các công nghệ tiên tiến như xử lý bằng màng lọc, công nghệ EM. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp phụ thuộc vào quy mô chăn nuôi, điều kiện kinh tế và yêu cầu về tiêu chuẩn nước thải chăn nuôi. Cần có quy trình xử lý nước thải chăn nuôi rõ ràng và tuân thủ nghiêm ngặt để đảm bảo hiệu quả.

3.1. Xử lý nước thải chăn nuôi bằng công nghệ Biogas

Công nghệ Biogas là một trong những phương pháp xử lý nước thải chăn nuôi phổ biến và hiệu quả. Quá trình phân hủy kỵ khí trong Biogas giúp giảm lượng chất hữu cơ trong nước thải, đồng thời tạo ra khí biogas có thể sử dụng làm nhiên liệu. Đây là một giải pháp xử lý nước thải chăn nuôi lợn thân thiện với môi trường và mang lại lợi ích kinh tế.

3.2. Sử dụng chế phẩm EM trong xử lý nước thải chăn nuôi

Chế phẩm EM (Effective Microorganisms) là một hỗn hợp các vi sinh vật có lợi, có khả năng phân hủy chất hữu cơ, khử mùi hôi và cải thiện chất lượng nước. Sử dụng EM trong xử lý nước thải chăn nuôi là một phương pháp đơn giản, hiệu quả và chi phí thấp. Tuy nhiên, cần tuân thủ đúng hướng dẫn sử dụng để đạt hiệu quả tốt nhất.

3.3. Xử lý nước thải bằng cây thủy sinh Giải pháp tự nhiên

Sử dụng cây thủy sinh để xử lý nước thải chăn nuôi là một giải pháp tự nhiên và bền vững. Cây thủy sinh có khả năng hấp thụ các chất dinh dưỡng như nitơ và photpho trong nước thải, giúp làm sạch nước. Phương pháp này phù hợp với các hộ chăn nuôi có diện tích đất rộng và muốn áp dụng các giải pháp thân thiện với môi trường.

IV. Quy Định Về Xả Thải Chăn Nuôi Tuân Thủ Để Bảo Vệ Môi Trường

Việc tuân thủ quy định về xả thải chăn nuôi là trách nhiệm của mỗi hộ chăn nuôi và là yếu tố quan trọng để bảo vệ môi trường. Các quy định về xả thải chăn nuôi bao gồm các tiêu chuẩn nước thải chăn nuôi về hàm lượng các chất ô nhiễm, quy trình xử lý nước thải, và các biện pháp kiểm tra, giám sát. Vi phạm các quy định này có thể bị xử phạt hành chính hoặc thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự. Cần nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của việc tuân thủ quy định về xả thải chăn nuôi để bảo vệ môi trường An Tiến và sức khỏe cộng đồng.

4.1. Các tiêu chuẩn nước thải chăn nuôi lợn theo quy định hiện hành

Các tiêu chuẩn nước thải chăn nuôi quy định hàm lượng tối đa cho phép của các chất ô nhiễm như BOD, COD, TSS, nitơ, photpho, và các vi sinh vật gây bệnh. Các tiêu chuẩn này được quy định trong các văn bản pháp luật như QCVN 40:2011/BTNMT. Việc tuân thủ các tiêu chuẩn nước thải chăn nuôi là bắt buộc đối với tất cả các cơ sở chăn nuôi.

4.2. Trách nhiệm của hộ chăn nuôi trong việc xử lý nước thải

Hộ chăn nuôi có trách nhiệm xây dựng và vận hành hệ thống xử lý nước thải chăn nuôi đảm bảo đạt tiêu chuẩn nước thải chăn nuôi. Đồng thời, hộ chăn nuôi cũng có trách nhiệm kiểm tra, bảo trì hệ thống xử lý nước thải định kỳ, và báo cáo kết quả quan trắc môi trường cho cơ quan chức năng.

4.3. Chế tài xử phạt vi phạm quy định về xả thải chăn nuôi

Các hành vi vi phạm quy định về xả thải chăn nuôi có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 155/2016/NĐ-CP. Mức phạt có thể từ vài triệu đồng đến hàng trăm triệu đồng, tùy thuộc vào mức độ vi phạm. Ngoài ra, các hành vi vi phạm nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự.

V. Mô Hình Chăn Nuôi Lợn An Toàn Sinh Học Hướng Đến Bền Vững

Để giảm thiểu ảnh hưởng nước thải chăn nuôi lợn và đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi, cần áp dụng các mô hình chăn nuôi lợn an toàn sinh học. Mô hình chăn nuôi lợn an toàn sinh học tập trung vào việc phòng ngừa dịch bệnh, giảm thiểu sử dụng kháng sinh, và quản lý chất thải hiệu quả. Áp dụng mô hình chăn nuôi lợn an toàn sinh học không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

5.1. Các biện pháp phòng ngừa dịch bệnh trong chăn nuôi lợn

Các biện pháp phòng ngừa dịch bệnh bao gồm tiêm phòng đầy đủ, vệ sinh chuồng trại thường xuyên, kiểm soát nguồn gốc thức ăn, và cách ly lợn bệnh. Việc áp dụng các biện pháp này giúp giảm thiểu nguy cơ dịch bệnh, giảm sử dụng kháng sinh, và giảm lượng chất thải phát sinh.

5.2. Quản lý chất thải hiệu quả trong mô hình chăn nuôi an toàn

Quản lý chất thải hiệu quả bao gồm thu gom, xử lý và tái sử dụng chất thải. Chất thải có thể được sử dụng để sản xuất biogas, phân bón hữu cơ, hoặc làm thức ăn cho các loài thủy sản. Việc quản lý chất thải hiệu quả giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường và tạo ra nguồn thu nhập phụ.

5.3. Lợi ích kinh tế và môi trường của chăn nuôi an toàn sinh học

Chi phí xử lý nước thải chăn nuôi lợn có thể giảm đáng kể khi áp dụng mô hình chăn nuôi lợn an toàn sinh học. Ngoài ra, mô hình chăn nuôi lợn an toàn sinh học còn giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, giảm sử dụng kháng sinh, và bảo vệ môi trường. Đây là một giải pháp bền vững cho ngành chăn nuôi.

VI. Giải Pháp Giảm Thiểu Ô Nhiễm Nước Hướng Tới Môi Trường Xanh

Để cải thiện môi trường An Tiến Hà Nội và giảm thiểu ảnh hưởng nước thải chăn nuôi lợn, cần có những giải pháp đồng bộ từ việc nâng cao nhận thức của người dân, xây dựng hệ thống xử lý nước thải chăn nuôi lợn hiệu quả, đến việc tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm. Giải pháp giảm thiểu ô nhiễm nước cần được thực hiện một cách quyết liệt và bền vững để đảm bảo chất lượng nước và sức khỏe cộng đồng.

6.1. Nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ nguồn nước

Nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ nguồn nước là yếu tố quan trọng để giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước. Cần tổ chức các hoạt động tuyên truyền, giáo dục về tác hại của nước thải chăn nuôi, các biện pháp xử lý nước thải, và các quy định về xả thải. Đồng thời, cần khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường.

6.2. Tăng cường kiểm tra giám sát hoạt động chăn nuôi

Cần tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động chăn nuôi để phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm quy định về xả thải. Đồng thời, cần xây dựng hệ thống quan trắc môi trường để theo dõi chất lượng nước và đánh giá hiệu quả của các biện pháp xử lý nước thải.

6.3. Hợp tác giữa các bên liên quan để giải quyết vấn đề ô nhiễm

Giải quyết vấn đề ô nhiễm nguồn nước đòi hỏi sự hợp tác giữa các bên liên quan, bao gồm chính quyền địa phương, cơ quan chức năng, các tổ chức xã hội, và người dân. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên để xây dựng và thực hiện các giải pháp hiệu quả và bền vững.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp Việt Nam, ngành chăn nuôi đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nguồn thu nhập, cung cấp đạm động vật và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp từ trồng trọt sang chăn nuôi. Tuy nhiên, sự gia tăng nhanh chóng của các hoạt động chăn nuôi gia súc, gia cầm quy mô nông hộ mang tính tự phát, phân tán xen kẽ trong khu dân cư và thiếu quy hoạch xử lý chất thải đã làm gia tăng áp lực ô nhiễm lên môi trường sinh thái và sức khỏe cộng đồng. Nước thải từ hoạt động chăn nuôi lợn chứa hàm lượng lớn chất hữu cơ, cặn lơ lửng, hợp chất Nitơ, Photpho cùng nhiều vi khuẩn và mầm bệnh, khi không được xử lý triệt để sẽ xả thẳng ra kênh rạch, ao hồ, làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng nguồn nước mặt và có nguy cơ thẩm thấu gây ô nhiễm tầng nước ngầm.

Tại xã An Tiến, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội, chăn nuôi lợn là nghề sản xuất truyền thống của phần lớn các hộ gia đình. Nhằm làm rõ mức độ tác động của hoạt động chăn nuôi nông hộ đến môi trường nước tại địa phương, khóa luận tốt nghiệp ngành Khoa học Môi trường của tác giả Phạm Thị Kiều Trinh (Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, 2016) đã xác định các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

• Mục tiêu tổng quát:
  1. Điều tra thực trạng tình hình chăn nuôi tại xã An Tiến, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội.
  2. Đánh giá thực trạng môi trường nước thải tại một số hộ gia đình chăn nuôi lợn trước và sau khi xử lý trên địa bàn xã An Tiến, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Đánh giá ảnh hưởng của chăn nuôi lợn đến chất lượng nước mặt và nước ngầm tại khu vực nghiên cứu.
  2. Xác định những ảnh hưởng của nước thải chăn nuôi đến sức khỏe người dân và môi trường xung quanh.
  3. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao nhận thức và ý thức của người dân trong việc bảo vệ môi trường chăn nuôi lợn.
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
  • Đối tượng nghiên cứu: Nước thải chăn nuôi lợn tại các hộ gia đình và chất lượng môi trường nước mặt, nước ngầm xung quanh khu vực chuồng nuôi.
  • Phạm vi không gian: Địa bàn xã An Tiến, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội (khảo sát tập trung tại 4 thôn: Hòa Lạc, Phú Duy, Hiền Giáo, An Đà).
  • Phạm vi thời gian: Đề tài được thực hiện từ ngày 27/08 đến ngày 23/11.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý luận dựa trên các khái niệm chuẩn tắc về môi trường, thành phần môi trường, ô nhiễm môi trường nước, suy thoái và cạn kiệt nguồn nước theo Luật Bảo vệ Môi trường số 55/2014/QH13 và Luật Tài nguyên nước số 17/2012/QH13. Khung pháp lý và quy chuẩn kỹ thuật đối chiếu bao gồm:

• QCVN 40:2011/BTNMT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp (áp dụng cột B để đối chiếu giá trị tối đa cho phép của nước thải xả vào nguồn tiếp nhận).
• QCVN 08:2008/BTNMT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt (cột B).
• QCVN 09:2008/BTNMT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước ngầm.
• QCVN 01:2011/BNNPTNT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về điều kiện vệ sinh thú y đối với cơ sở chăn nuôi gia súc, gia cầm.

Tác giả đã kết hợp các phương pháp nghiên cứu định tính, điều tra xã hội học và phân tích thực nghiệm trong phòng thí nghiệm:

1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: Thu thập báo cáo tổng kết kinh tế - xã hội, hiện trạng sử dụng đất, số liệu thống kê đàn gia súc - gia cầm từ UBND xã An Tiến giai đoạn 2012–2014.
2. Phương pháp điều tra, phỏng vấn xã hội học: Thiết kế phiếu điều tra khảo sát trực tiếp 60 hộ gia đình chăn nuôi lợn tại 4 thôn (Hòa Lạc, Phú Duy, Hiền Giáo, An Đà; mỗi thôn 15 phiếu). Nội dung phiếu gồm thông tin chung của chủ hộ, quy mô đàn, thời gian chăn nuôi, khoảng cách chuồng trại tới nhà ở, nguồn nước, kết cấu bể chứa và phương thức xả thải.
3. Phương pháp lấy mẫu và phân tích phòng thí nghiệm:
   • Quy trình lấy mẫu tuân thủ hệ thống Tiêu chuẩn Việt Nam: TCVN 5999:1995 (lấy mẫu nước thải), TCVN 5996:1995 (lấy mẫu nước mặt tại sông suối, kênh mương, ao hồ) và TCVN 6000:1995 (lấy mẫu nước ngầm). Mẫu được bảo quản trong túi đen ở điều kiện lạnh và vận chuyển về phòng thí nghiệm Khoa Môi trường – Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.
   • Quy mô mẫu phân tích gồm 06 mẫu: 01 mẫu nước thải hỗn hợp (phân + nước tiểu + nước rửa chuồng) lấy tại hố gom của hộ nuôi 25 con (lưu lượng 0,66 m³/ngày); 03 mẫu nước mặt (NM1 lấy tại ao của hộ nuôi 22 con cách chuồng 5 m; NM2 lấy tại mương cách chuồng 7 m của hộ nuôi 15 con; NM3 lấy tại sông cách chuồng 10 m); 02 mẫu nước ngầm (M1 từ giếng đào sâu 25 m cách chuồng 15 m; M2 từ giếng khoan sâu 23 m cách chuồng 20 m).
   • Chỉ tiêu phân tích: Các thông số hiện trường (pH, DO, TDS, EC, nhiệt độ) đo bằng máy đo cầm tay; các thông số phòng thí nghiệm (COD, BOD₅, TSS, N_Tổng, P_Tổng) phân tích theo TCVN 6001-1:2008, TCVN 6638:2000, TCVN 6202:2008 và TCVN 6492:2011.
4. Phương pháp xử lý số liệu: Thống kê, tổng hợp và xử lý dữ liệu khảo sát và kết quả thử nghiệm bằng phần mềm Microsoft Excel.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Đặt vấn đề

Chương này nêu rõ tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh chăn nuôi nông hộ tại Việt Nam phát triển nhanh nhưng thiếu các biện pháp quản lý chất thải đồng bộ. Tác giả trình bày mục tiêu tổng quát, 3 mục tiêu cụ thể, 2 yêu cầu kỹ thuật cùng ý nghĩa khoa học và thực tiễn của nghiên cứu đối với công tác bảo vệ môi trường nông thôn.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Phần tổng quan tổng hợp cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn và cơ sở pháp lý liên quan đến quản lý môi trường chăn nuôi. Tác giả tổng hợp các số liệu về thành phần chất thải gia súc: lợn thải trung bình 1–5 kg phân/ngày và 0,7–4,0 lít nước tiểu/ngày tùy trọng lượng; lượng chất thải chứa hàm lượng chất hữu cơ cao (chiếm 70–80%), N_Tổng dao động từ 571–1026 mg/l, P_Tổng từ 39–94 mg/l cùng mật độ vi sinh vật gây bệnh lớn (Coliform đạt $10^5 - 10^7$ MPN/100g phân). Đồng thời, chương này khái quát tình hình chăn nuôi lợn trên thế giới, tại Việt Nam và phân tích các công nghệ xử lý nước thải phổ biến: xử lý cơ học (lắng, song chắn rác), hóa lý (keo tụ phèn nhôm, phèn sắt) và sinh học (hồ sinh học, hầm Biogas, Aerotank, SBR, bãi lọc ngầm trồng cây).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết vị trí địa lý khu vực nghiên cứu, nội dung 4 chuyên đề đánh giá và các phương pháp nghiên cứu thực địa, phương pháp phỏng vấn 60 hộ gia đình, quy chuẩn lấy mẫu, bảo quản và quy trình thử nghiệm các chỉ tiêu hóa lý đối với 06 mẫu nước.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương kết quả tập trung trình bày các dữ liệu thực nghiệm và điều tra xã hội học tại xã An Tiến theo 4 nhóm nội dung chính:

• Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội: Tổng diện tích tự nhiên xã An Tiến là 964,96 ha (đất nông nghiệp 429,73 ha; đất phi nông nghiệp 224,22 ha; đất chưa sử dụng 312,19 ha). Toàn xã có 1.470 hộ với 6.780 nhân khẩu và 3.780 lao động. Địa hình bằng phẳng hơi dốc về phía Nam, chịu ảnh hưởng của sông Thanh Hà và sông Mỹ Hà.
• Thực trạng chăn nuôi lợn: Năm 2014, tổng đàn lợn của xã đạt 10.500 con (1.200 lợn thịt, 147 lợn nái), tổng đàn bò 75 con và gia cầm 11.036 con. Toàn xã có 1.294 hộ chăn nuôi lợn (chiếm 88% tổng số hộ), trong đó 5 cơ sở chăn nuôi theo mô hình trang trại quy mô 100–500 con/lứa, còn lại là chăn nuôi nông hộ. Khảo sát 60 hộ cho thấy quy mô nuôi phổ biến nhất là từ 21–50 con (chiếm 33,3% đến 60% tùy thôn); 40% số hộ có thâm niên chăn nuôi từ 6–10 năm.

Thôn khảo sát	Quy mô 15–20 con (%)	Quy mô 21–50 con (%)	Quy mô > 50 con (%)
Hòa Lạc	20,0	53,3	26,7
Phú Duy	40,0	46,7	13,3
Hiền Giáo	20,0	60,0	20,0
An Đà	47,7	33,3	20,0

• Hiện trạng chuồng trại và quản lý chất thải:
  • Khoảng cách chuồng nuôi tới nhà ở: 48,34% số hộ cách 6–10 m; 18,33% số hộ cách dưới 5 m; 33,33% số hộ cách trên 10 m.
  • Khoảng cách tới nhà hàng xóm: 68,33% số hộ có chuồng nuôi cách nhà hàng xóm chỉ từ 5–10 m.
  • Hạ tầng lưu trữ và nguồn tiếp nhận: 45,45% hộ quy mô 15–20 con có bể chứa chất thải không nắp đậy. Nguồn tiếp nhận nước thải chủ yếu là sông rạch (35%), mương nước (33,33%), ao (16,67%), tưới cây (6,67%) và xả trực tiếp lên nền đất (8,33%).
• Chất lượng nước thải và chất lượng nước mặt: Dữ liệu định lượng từ phòng thí nghiệm cho thấy nồng độ các chất ô nhiễm trong nước thải và nước mặt tiếp nhận đều vượt ngưỡng quy chuẩn cho phép.

Chỉ tiêu phân tích	Đơn vị	Nước thải chăn nuôi (hộ 25 con)	QCVN 40:2011/BTNMT (Cột B)	Nước mặt NM1 (Ao)	Nước mặt NM2 (Mương)	Nước mặt NM3 (Sông)	QCVN 08:2008/BTNMT (Cột B)
pH	-	7,22	5,5 – 9,0	7,57	7,46	7,54	5,5 – 9,0
Nhiệt độ ($T^\circ$)	$^\circ\text{C}$	23,49	40	22,92	22,87	22,84	-
DO	ppm	2,17	-	5,07	5,06	6,03	$\ge 4$
EC	mS/cm	0,64	-	0,47	0,45	0,42	-
TDS	mg/l	321	-	95	94	92	-
COD	mg/l	850	150	40,37	35,58	31,60	30
BOD₅	mg/l	680	50	32,29	28,46	25,28	15
TSS	mg/l	408,47	100	216	192	87	50
N_Tổng	mg/l	153	40	6,50	6,23	5,05	-
P_Tổng	mg/l	8,37	6	2,78	2,62	2,30	-

• Giải pháp đề xuất: Tác giả đề xuất 4 giải pháp can thiệp bao gồm: (1) Ứng dụng chế phẩm vi sinh hữu hiệu EM để khử mùi hôi chuồng trại và thúc đẩy phân giải hữu cơ; (2) Xây dựng hầm Biogas xử lý kỵ khí thu hồi khí sinh học; (3) Xây dựng bãi lọc/hồ sinh học trồng cây thủy sinh (bèo lục bình, cỏ vetiver...) để xử lý nước thải sau Biogas; (4) Tăng cường các biện pháp quản lý, quy hoạch chuồng trại và tuyên truyền vệ sinh thú y.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã cung cấp bức tranh thực tế về tác động môi trường của hoạt động chăn nuôi lợn quy mô hộ gia đình tại xã An Tiến với các kết quả cụ thể:

1. Định lượng mức độ ô nhiễm của nước thải chăn nuôi nông hộ: Nước thải từ hộ chăn nuôi 25 con (lưu lượng 0,66 m³/ngày) có nồng độ ô nhiễm hữu cơ và chất rắn rất cao: COD đạt 850 mg/l (vượt 5,67 lần quy chuẩn QCVN 40:2011/BTNMT, Cột B), BOD₅ đạt 680 mg/l (vượt 13,6 lần), TSS đạt 408,47 mg/l (vượt 4,08 lần), N_Tổng đạt 153 mg/l (vượt 3,82 lần) và P_Tổng đạt 8,37 mg/l (vượt 1,39 lần).
2. Đánh giá mức độ suy giảm chất lượng nước mặt: Do 68,33% lượng nước thải được xả trực tiếp vào mương và sông rạch, chất lượng nước mặt tại thôn Hòa Lạc bị ô nhiễm rõ rệt theo QCVN 08:2008/BTNMT:
   • Mẫu ao tiếp nhận (NM1): COD vượt 1,35 lần; BOD₅ vượt 2,15 lần; TSS vượt 4,32 lần.
   • Mẫu mương dẫn (NM2): COD vượt 1,18 lần; BOD₅ vượt 1,89 lần; TSS vượt 3,84 lần.
   • Mẫu nước sông (NM3): COD vượt 1,05 lần; BOD₅ vượt 1,68 lần; TSS vượt 1,74 lần.
   • Nguồn nước ao tù đọng có mức độ tích tụ ô nhiễm cao nhất do không có dòng chảy tự làm sạch.
3. Chỉ ra bất cập trong bố trí không gian chuồng trại: Đa số các hộ bố trí chuồng trại quá gần khu dân cư (68,33% cách nhà hàng xóm dưới 10 m; 66,67% cách nhà ở dưới 10 m) và gần nguồn nước (63,3% cách giếng nước dưới 20 m; 86,3% cách ao dưới 20 m), tạo điều kiện cho khí độc và mầm bệnh lan tỏa, đe dọa trực tiếp nguồn nước sinh hoạt.
4. Đề xuất hệ thống giải pháp kỹ thuật và quản lý đồng bộ: Tác giả kiến nghị quy trình xử lý kết hợp: phân riêng chất thải rắn để ủ phân hữu cơ $\rightarrow$ xử lý nước thải qua hầm Biogas $\rightarrow$ dẫn qua hồ sinh học trồng cây thủy sinh $\rightarrow$ bổ sung chế phẩm vi sinh EM xử lý mùi và vi sinh vật gây hại.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Số lượng mẫu phân tích thực nghiệm còn hạn chế (06 mẫu đại diện cho 1 điểm nghiên cứu tại thôn Hòa Lạc), chưa bao phủ toàn diện cả 8 thôn của xã An Tiến.
  • Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 8 đến tháng 11, chưa đánh giá được sự biến động chất lượng nước theo các mùa khác nhau trong năm (đặc biệt là mùa mưa lũ và mùa khô cạn).
  • Chưa tiến hành thử nghiệm mô hình xử lý sinh học thực nghiệm tại chỗ để đánh giá hiệu suất xử lý thực tế của chế phẩm EM và bãi lọc thực vật trên nguồn thải của địa phương.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng mạng lưới quan trắc chất lượng nước mặt và nước ngầm trên toàn địa bàn huyện Mỹ Đức với mật độ mẫu và tần suất đo đạc dày hơn theo các mùa.
  • Nghiên cứu sâu hơn về sự lan truyền vi sinh vật gây bệnh (E.coli, Coliform, trứng giun sán) và kim loại nặng từ nước thải chăn nuôi vào các tầng chứa nước ngầm nông.
  • Thiết kế và vận hành thử nghiệm mô hình xử lý nước thải chăn nuôi kết hợp Biogas – hồ thủy sinh chi phí thấp phù hợp với điều kiện kinh tế của các hộ gia đình nông thôn.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Khoa học Môi trường, Quản lý Môi trường, Nông nghiệp và Chăn nuôi - Thú y: Cung cấp phương pháp luận kết hợp giữa điều tra xã hội học nông thôn và kỹ thuật lấy mẫu, phân tích các chỉ tiêu lý hóa môi trường nước theo Tiêu chuẩn Việt Nam.
• Cán bộ quản lý môi trường và chính quyền địa phương cấp xã/huyện: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực tế về hiện trạng ô nhiễm, khoảng cách chuồng trại và thói quen xả thải của người dân, phục vụ công tác quy hoạch khu chăn nuôi tập trung xa khu dân cư và xây dựng tiêu chí môi trường trong chương trình xây dựng nông thôn mới.
• Các hộ chăn nuôi quy mô gia đình: Cung cấp thông tin cảnh báo về nguy cơ ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt từ chuồng nuôi và định hướng áp dụng các biện pháp xử lý chất thải chi phí thấp (hầm Biogas, chế phẩm vi sinh EM, tận dụng cây thủy sinh).

Câu hỏi thường gặp

1. Quy mô và thời gian chăn nuôi lợn của các hộ dân tại xã An Tiến tập trung ở mức độ nào?

Theo kết quả điều tra 60 hộ dân tại 4 thôn của xã An Tiến, quy mô nuôi phổ biến nhất là từ 21–50 con/hộ (thôn Hiền Giáo chiếm 60%, Hòa Lạc chiếm 53,3%, Phú Duy chiếm 46,7%, An Đà chiếm 33,3%). Về thời gian chăn nuôi, có 40% số hộ đã chăn nuôi từ 6–10 năm, 25% số hộ chăn nuôi trên 10 năm, 21% chăn nuôi từ 3–5 năm và chỉ có 13% chăn nuôi dưới 2 năm.

2. Mức độ vượt quy chuẩn của các chỉ tiêu ô nhiễm trong nước thải chăn nuôi lợn tại hộ gia đình khảo sát là bao nhiêu?

Kết quả phân tích mẫu nước thải tại hộ gia đình nuôi 25 con (lưu lượng 0,66 m³/ngày) tại thôn Hòa Lạc khi đối chiếu với QCVN 40:2011/BTNMT (Cột B) cho thấy: COD đạt 850 mg/l (vượt 5,67 lần), BOD₅ đạt 680 mg/l (vượt 13,6 lần), TSS đạt 408,47 mg/l (vượt 4,08 lần), N_Tổng đạt 153 mg/l (vượt 3,82 lần), và P_Tổng đạt 8,37 mg/l (vượt 1,39 lần). Riêng chỉ số pH = 7,22 nằm trong giới hạn cho phép (5,5–9,0).

3. Nguồn nước thải chăn nuôi tại xã An Tiến chủ yếu được xả vào những nguồn tiếp nhận nào?

Kết quả điều tra cho thấy có tới 35% số hộ xả trực tiếp nước thải ra sông/rạch, 33,33% xả ra mương nước công cộng, 16,67% xả xuống các ao hồ gần nhà, 8,33% xả trực tiếp trên nền đất và chỉ có 6,67% số hộ tận dụng nước thải để tưới cho cây trồng.

4. Chất lượng nước mặt xung quanh khu vực chuồng nuôi bị ảnh hưởng như thế nào theo QCVN 08:2008/BTNMT?

Tất cả các điểm nước mặt tiếp nhận (ao, mương, sông) đều bị ô nhiễm hữu cơ và chất rắn lơ lửng:

• Mẫu ao (NM1): COD = 40,37 mg/l (vượt quy chuẩn cột B là 30 mg/l), BOD₅ = 32,29 mg/l (vượt ngưỡng 15 mg/l), TSS = 216 mg/l (vượt ngưỡng 50 mg/l).
• Mẫu mương (NM2): COD = 35,58 mg/l, BOD₅ = 28,46 mg/l, TSS = 192 mg/l.
• Mẫu sông (NM3): COD = 31,60 mg/l, BOD₅ = 25,28 mg/l, TSS = 87 mg/l. Mức độ ô nhiễm tại ao đọng là nghiêm trọng nhất do không có khả năng tự làm sạch qua lưu thông dòng chảy.

5. Tác giả đề xuất những giải pháp kỹ thuật cụ thể nào để xử lý chất thải chăn nuôi trên địa bàn xã?

Tác giả đề xuất kết hợp 3 giải pháp kỹ thuật chính:

• Sử dụng chế phẩm sinh học EM (Effective Microorganisms) nhằm ức chế vi sinh vật gây thối, giảm phát sinh mùi khí độc (NH₃, H₂S) và tăng tốc độ phân hủy chất hữu cơ.
• Xây dựng hầm Biogas để lên men kỵ khí chất thải lỏng và phân, vừa giảm thiểu ô nhiễm vừa thu hồi khí đốt phục vụ sinh hoạt.
• Xây dựng hồ sinh học/bãi lọc ngầm trồng các loại cây thủy sinh có khả năng hấp thụ Nitơ, Photpho và kim loại để xử lý bậc hai nguồn nước sau bể Biogas trước khi xả ra môi trường.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Phạm Thị Kiều Trinh đã phản ánh toàn diện thực trạng phát triển chăn nuôi lợn quy mô hộ gia đình tại xã An Tiến, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội, đồng thời chứng minh hoạt động xả thải chưa qua xử lý triệt để đã làm ô nhiễm nghiêm trọng các chỉ tiêu COD, BOD₅, TSS, N_Tổng và P_Tổng trong nguồn nước mặt địa phương. Nghiên cứu cũng chỉ ra những hạn chế lớn về quy hoạch không gian chuồng trại khi đa số các hộ bố trí điểm nuôi quá gần khu dân cư và nguồn nước sinh hoạt. Các giải pháp kỹ thuật sinh học (chế phẩm EM, hầm Biogas, hồ thủy sinh) kết hợp với công tác quản lý vệ sinh thú y được đề xuất là định hướng thực tiễn nhằm giảm thiểu ô nhiễm và hướng tới phát triển chăn nuôi nông thôn bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Hiện nay Việt Nam là một nước có tỷ lệ phát triển nông nghiệp cao, chiếm hơn 70% trong tổng sản phẩm thu nhập quốc dân (GDP)[20].Nó đã mang lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần làm chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp, từ trồng trọt sang chăn nuôi, đồng thời cải thiện đáng kể đời sống kinh tế của nông dân. Tuy nhiên, việc phát triển các hoạt động chăn nuôi gia súc, gia cầm tự phát một cách tràn lan, ồ ạt trong điều kiện người nông dân thiếu vốn, thiếu hiểu biết đã làm gia tăng tình trạng ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Đặc biệt với chăn nuôi nhỏ lẻ trong nông hộ, thiếu quy hoạch, nhất là các vùng dân cư đông đúc đã gây ra ô nhiễm môi trường ngày càng trầm trọng.nguồn nước thải chăn nuôi là nguồn nước thải có chứa nhiều hợp chất hữu cơ, vius, vi trùng, trứng giun sán…Nguồn nước này có nguy cơ gây ô nhiễm các tầng nước mặt, nước ngầm và trở thành nguyên nhân trực tiếp phát sinh dịch bệnh cho đàn gia súc. Đồng thời nó có thể lây lan một số bệnh cho con người và ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.

việc gây ô nhiễm môi trường đã làm biến đổi nguồn nước gây nên dịch ung thư ở một số làng nhỏ, ô nhiễm vùng biển khiến số lượng cá giảm đáng kể gây thiệt hại cho ngư dân miền biển. Và trong số đó, mới nhất được phát hiện chính là vi sinh vật bị biến thể cấu trúc gen trong một con kênh bị ô nhiễm. Ban đầu chỉ ở quy mô gia đình nhằm đảm bảo nguồn thực phẩm động vật, sức kéo cho hộ hay nhóm gia đình nhỏ. Nhưng hiện nay, ngành chăn nuôi đã phát triển ở mức độ sản xuất hàng hóa với quy mô ngày càng lớn nhằm cung cấp một số lượng lớn thực phẩm động vật cho nhu cầu sử dụng ngày càng cao của con người.

Các tiến bộ khoa học liên tục được áp dụng nhằm tạo ra năng suất và chất lượng cao hơn. Tuy nhiên, từ quá trình chăn nuôi tập trung cao độ này đã nảy sinh vấn đề thu hút sự quan tâm của xã hội đó là ô nhiễm môi trường. Khó khăn trong việc thu gom, tồn trữ và xử lý các chất thải chăn nuôi là những vấn đề đầu tiên gắn liền với chăn nuôi tập trung. Ở Việt Nam, khía cạnh môi trường của ngành chăn nuôi mới chỉ được quan tâm trong một vài năm trở lại đây khi ngành chăn nuôi hàng hóa đang ngày càng gia 2 tăng.

Một số nghiên cứu về sử dụng phân gia súc vào các mục đích kinh tế khác nhau như phân bón, biogas. đã được thực hiên. Tuy nhiên chưa có những nghiên cứu đánh giá toàn diện hiện trạng ô nhiễm môi trường do chăn nuôi nhằm xây dựng các chính sách quản lý, các giải pháp kỹ thuật giảm thiểu ô nhiễm và tái sử dụng hợp lý chất thải gia súc. Do vậy, đây là một trong những vấn đề được quan tâm nhất hiện nay tại nước ta.

Xuất phát từ những yêu cầu thực tiễn đó và được sự đồng ý của Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa Môi Trường – Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn trực tiếp của thầy giáo TS. Nguyễn Chí Hiểu, tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Đánh giá ảnh hưởng của nước thải chăn nuôi lợn tại hộ gia đình đến chất lượng nước mặt và nước ngầm tại xã An Tiến, Huyện Mỹ Đức, Tp. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 1. Mục tiêu tổng quát - Điều tra thực trạng tình hình chăn nuôi tại xã An Tiến – Mỹ Đức – Tp.Hà Nôi - Đánh giá thực trạng môi trường nước thải tại một số hộ gia đình chăn nuôi lợn trước và sau khi xử lý trên địa bàn xã An Tiên – Mỹ Đức – Tp.

Mục tiêu cụ thể - Đánh giá ảnh hưởng của chăn nuôi lợn đến chất lượng nước mặt và nước ngầm. - Những ảnh hưởng của nước thải chăn nuôi đến sức khỏe người dân và môi trường xung quanh. - Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao nhận thức và ý thức của người dân trong việc bảo vệ môi trường nói chung và môi trường chăn nuôi lợn nói riêng. Yêu cầu của đề tài - Phản ánh đúng ảnh hưởng của nước thải chăn nuôi tới môi trường nước mặt và nước ngầm.

- Các mẫu nước thải phải được lấy trong hộ gia đình chăn nuôi lợn và số liệu phân tích đúng. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Giúp sinh viên có thể áp dụng lý thuyết vào thực tế, rèn luyện kỹ năng tổng hợp, phân tích số liệu. - Là điều kiện thuận lợi cho việc tiếp thu và học hỏi kinh nghiệm từ thực tế, đồng thời nâng cao kiến thức trong lĩnh vực nghiên cứu, khả năng tiếp cận và xử lý thông tin.

- Củng cố kiến thức cơ sở cũng như kiến thức chuyên ngành, tạo điều kiện tốt hơn phục vụ công tác sau khi ra trường. Ý nghĩa thực tiễn Qua quá trình nghiên cứu ảnh hưởng của nước thải chăn nuôi tới môi trường nước mặt và nước ngầm của một số hộ gia đình chăn nuôi lợn quy mô nhỏ để biết được điểm mạnh, mặt yếu kém, những khó khăn và tồn tại trong quá trình chăn nuôi và bảo vệ môi trường. Từ đó tìm ra giải pháp phù hợp với điều kiện của các hộ gia đình, giúp các hộ gia đình có công tác bảo về sức khỏe và môi trường tốt hơn. 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Cơ sở khoa học của đề tài 2. Cở sở lý luận * Môi trường: Trong Luật Bảo vệ Môi trường đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 7 thông qua ngày 23 tháng 06 năm 2014 định nghĩa như sau: Môi trường là hệ thống các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo có tác động đối với sự tồn tại và phát triển của con người và sinh vật.[6] * Thành phần môi trường: Theo điều 3 Luật Bảo vệ Môi trường Việt Nam năm 2014: là yếu tố vật chất tạo thành môi trường gồm đất, nước, không khí, âm thanh, ánh sáng, sinh vật và các hình thái vật chất khác [6] * Ô nhiễm môi trường:là sự biến đổi của các thành phần môi trường không phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật môi trường và tiêu chuẩn môi trường gây ảnh hưởng xấu đến con người và sinh vật.[6] * Ô nhiễm môi trường nước:Là sự thay đổi thành phần và chất lượng nước, không đáp ứng cho các mục đích sử dụng khác nhau, vượt quá tiêu chuẩn cho phép và có ảnh hưởng xấu đến con người và sinh vật. Nước trong tự nhiên tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau: nước ngầm, nước ở sông suối, nước tồn tại ở thể hơi trong không khí. Nước bị ô nhiễm nghĩa là thành phần của nó tồn tại các chất khác, mà các chất này có thể gây hại cho con người và cuộc sống sinh vật trong tự nhiên.

Nước bị ô nhiễm khó khắc phục mà phải phòng tránh ngay từ đầu.[6] * Suy thoái nguồn nước: Là sự giảm về số lượng, chất lượng nguồn nước so với trạng thái tự nhiên hoặc so với trạng thái của nguồn nước đã được quan trắc trong thời kỳ trước đó.[6] * Cạn kiệt nguồn nước: Là sự suy giảm nghiêm trọng về số lượng của nguồn nước là cho nguồn nước không còn khả năng đáp ứng nhu cầu khai thác, sử dụng và duy trì hệ sinh thái thủy sinh.[6] 5 * Chất gây ô nhiễm:là các chất hóa học, các yếu tố vật lý và sinh học khi xuất hiện trong môi trường cao hơn ngưỡng cho phép làm cho môi trường bị ô nhiễm.[6] * Chất thải:là vật chất được thải ra từ sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt hoặc hoạt động khác.[6] * Khả năng tiếp nhận nước thải của nguồn nước: Là khả năng của nguồn nước có thể tiếp nhận thêm một lượng nước mà vẫn đảm bảo chất lượng nguồn nước cho mục đích sử dụng theo tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam hoặc tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật nước ngoài được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép áp dụng.[12] * Sức chịu tải của môi trường:là giới hạn chịu đựng của môi trường đối với các nhân tố tác động để môi trường có thể tự phục hồi.[6] * Nước thải tự nhiên: Nước mưa được xem là nước thải tự nhiên ở trong thành phố hiện đại, chúng được thu gom theo hệ thống riêng.[15] * Nước thải công nghiệp: Là nước thải từ các nhà máy đang hoạt động trong đó nước thải công nghiệp là chủ yếu.[15] * Nước thải sinh hoạt: Là nước thải từ khu dân cư, khu hoạt động thương mại, khu vực công sở, trường học và các cơ sở trường học khác.[15] * Nước thải chăn nuôi: Là một loại nước thải rất đặc trưng và có khả năng gây ô nhiễm môi trường cao dốc chứa hàm lượng cao các chất hữu cơ, cặn lơ lửng như N, P và vi sinh vật gây bệnh.[15] * Nước thải chăn nuôi lợn: Bao gồm chất thải rắn và chất thải lỏng, chất thải rắn bao gồm phân, gia súc chết, nhau thai,. chất thải lỏng bao gồm nước tiểu, chất nhầy, nước rửa chuồng và rửa dụng cụ trong chăn nuôi. * Tiêu chuẩn môi trường: Trong Luật Bảo vệ Môi trường đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 7 thông qua ngày 23 tháng 06 năm 2014 định nghĩa như sau: là mức giới hạn của các thông số về chất lượng môi trường xung quanh, hàm lượng của các chất gây ô nhiễm có trong chất thải, các yêu cầu kỹ thuật và quản lý được các cơ quan nhà nước và các tổ chức công bố dưới dạng văn bản tự nguyện áp dụng để bảo vệ môi trường.[6] 6 * Quy chuẩn kỹ thuật môi trường:là mức giới hạn của các thông số về chất lượng môi trường xung quanh, hàm lượng của các chất gây ô nhiễm có trong chất thải, các yêu cầu kỹ thuật và quản lý được cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành dưới dạng văn bản bắt buộc áp dụng để bảo vệ môi trường. Cơ sở thực tiễn Nước thải chăn nuôi thuộc loại giàu SS, BOD, N, P.

vì vậy, để xử lý nước thải chăn nuôi, kỹ thuật yếm khí luôn là sự lựa chọn đầu tiên. Ở các nước châu Âu và Mỹ, nước và chất thải chăn nuôi được coi là nguyên liệu để sản xuất Biogas thu hồi năng lượng. Tuy nhiên, do nước thải chăn nuôi lợn là nguồn ô nhiễm trầm trọng với môi trường, loại nước thải rất khó xử lý bởi hàm lượng hữu cơ cũng như hàm lượng Nitơ trong nước thải rất cao.