Đảng Lãnh Đạo Tranh Thủ Sự Ủng Hộ Quốc Tế Từ Năm 1945 Đến Năm 1954

Chuyên khảo phân tích Đảng lãnh đạo tranh thủ sự ủng hộ giúp đỡ quốc tế từ năm 1945 đến năm 1954, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Phạm Thị Thanh Mai
• Trường học: Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng Lãnh Đạo Tranh Thủ Sự Ủng Hộ Quốc Tế (1945-1954): Vai Trò và Tầm Quan Trọng
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• 1.1. Vấn đề tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ quốc tế qua các công trình nghiên cứu
• 1.2. Kết quả của các công trình nghiên cứu và những vấn đề luận án tiếp tục giải quyết
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẢNG LÃNH ĐẠO TÌM KIẾM SỰ ỦNG HỘ VÀ GIÚP ĐỠ QUỐC TẾ TỪ NĂM 1945 ĐẾN NĂM 1949
• 2.1. Sự cần thiết của tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ quốc tế và chủ trương của Đảng
• 2.2. Quá trình Đảng tìm kiếm, tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ quốc tế
• 3. CHƯƠNG 3: ĐẢNG LÃNH ĐẠO TRANH THỦ SỰ ỦNG HỘ, GIÚP ĐỠ QUỐC TẾ, ĐƯA CUỘC KHÁNG CHIẾN ĐẾN THẮNG LỢI (1950 - 1954)
• 3.1. Bối cảnh trong nước, quốc tế và chủ trương của Đảng
• 3.2. Quá trình Đảng chỉ đạo tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ quốc tế
• 4. CHƯƠNG 4: NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM
• 4.1. Một số kinh nghiệm
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đảng Lãnh Đạo Tranh Thủ Sự Ủng Hộ Quốc Tế 1945 1954

Giai đoạn 1945-1954 là thời kỳ quan trọng trong lịch sử Việt Nam, khi Đảng Cộng sản Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã tranh thủ sự ủng hộ quốc tế để bảo vệ nền độc lập dân tộc. Sự ủng hộ này không chỉ đến từ các nước xã hội chủ nghĩa mà còn từ các lực lượng yêu chuộng hòa bình trên toàn thế giới. Việc xây dựng mối quan hệ quốc tế vững mạnh đã giúp Việt Nam vượt qua nhiều khó khăn trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

1.1. Bối Cảnh Lịch Sử Của Việt Nam 1945 1954

Sau Cách mạng Tháng Tám, Việt Nam phải đối mặt với nhiều thách thức, từ kinh tế đến chính trị. Đảng đã nhận thức rõ ràng rằng việc tranh thủ sự ủng hộ quốc tế là cần thiết để duy trì độc lập và phát triển đất nước.

1.2. Vai Trò Của Đảng Trong Việc Tìm Kiếm Sự Ủng Hộ

Đảng Cộng sản Việt Nam đã chủ động thiết lập các mối quan hệ với các nước anh em và các tổ chức quốc tế, nhằm tranh thủ sự ủng hộ về cả chính trị và quân sự. Điều này đã tạo ra một nền tảng vững chắc cho cuộc kháng chiến.

II. Thách Thức Trong Việc Tranh Thủ Sự Ủng Hộ Quốc Tế

Trong bối cảnh quốc tế phức tạp, Đảng đã phải đối mặt với nhiều thách thức khi tìm kiếm sự ủng hộ từ các nước khác. Các thế lực thực dân và đế quốc luôn tìm cách ngăn cản sự phát triển của Việt Nam. Đảng đã phải vận dụng nhiều chiến lược khác nhau để vượt qua những khó khăn này.

2.1. Các Thế Lực Đối Kháng Quốc Tế

Sự can thiệp của các thế lực thực dân và đế quốc đã tạo ra nhiều khó khăn cho Việt Nam trong việc tìm kiếm sự ủng hộ. Đảng đã phải đối mặt với những áp lực từ các nước lớn và các tổ chức quốc tế.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Thiết Lập Quan Hệ

Việc thiết lập quan hệ với các nước khác không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Đảng đã phải đối mặt với nhiều khó khăn trong việc thuyết phục các nước ủng hộ cuộc kháng chiến của Việt Nam.

III. Phương Pháp Tranh Thủ Sự Ủng Hộ Quốc Tế Của Đảng

Đảng Cộng sản Việt Nam đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau để tranh thủ sự ủng hộ quốc tế. Từ việc tổ chức các hội nghị quốc tế đến việc xây dựng các mối quan hệ ngoại giao, Đảng đã không ngừng nỗ lực để thu hút sự chú ý và ủng hộ từ cộng đồng quốc tế.

3.1. Tổ Chức Các Hội Nghị Quốc Tế

Đảng đã tổ chức và tham gia nhiều hội nghị quốc tế nhằm giới thiệu về cuộc kháng chiến và thu hút sự ủng hộ từ các nước khác. Hội nghị Genève 1954 là một ví dụ điển hình cho sự thành công trong việc tranh thủ sự ủng hộ quốc tế.

3.2. Xây Dựng Quan Hệ Ngoại Giao

Đảng đã chủ động xây dựng các mối quan hệ ngoại giao với nhiều nước, đặc biệt là các nước xã hội chủ nghĩa. Điều này đã giúp Việt Nam nhận được sự hỗ trợ về cả vật chất lẫn tinh thần trong cuộc kháng chiến.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Sự Ủng Hộ Quốc Tế

Sự ủng hộ quốc tế đã mang lại nhiều lợi ích cho Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Các nguồn lực từ nước ngoài đã giúp củng cố sức mạnh cho cuộc kháng chiến, đồng thời tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự phát triển của đất nước.

4.1. Hỗ Trợ Về Quân Sự

Sự ủng hộ về quân sự từ các nước xã hội chủ nghĩa đã giúp Việt Nam nâng cao sức mạnh chiến đấu. Các trang thiết bị và vũ khí được cung cấp đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến.

4.2. Hỗ Trợ Về Kinh Tế

Ngoài quân sự, sự hỗ trợ về kinh tế cũng rất quan trọng. Các khoản viện trợ từ quốc tế đã giúp Việt Nam khắc phục khó khăn và phát triển kinh tế trong thời kỳ kháng chiến.

V. Kết Luận Về Vai Trò Của Đảng Trong Tranh Thủ Sự Ủng Hộ Quốc Tế

Đảng Cộng sản Việt Nam đã thể hiện vai trò lãnh đạo quan trọng trong việc tranh thủ sự ủng hộ quốc tế từ năm 1945 đến 1954. Những thành công trong việc xây dựng mối quan hệ quốc tế đã góp phần không nhỏ vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

5.1. Bài Học Kinh Nghiệm

Quá trình tranh thủ sự ủng hộ quốc tế đã để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý giá cho Đảng. Những kinh nghiệm này có thể áp dụng trong công tác đối ngoại hiện nay.

5.2. Tương Lai Của Đảng Trong Quan Hệ Quốc Tế

Đảng cần tiếp tục phát huy những thành tựu đã đạt được trong việc tranh thủ sự ủng hộ quốc tế, đồng thời mở rộng quan hệ với các nước khác để phục vụ cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 và chương 2 nói về hoạt động ngoại giao của Việt Nam, từ ngoại giao góp phần giữ vững và củng cố chính quyền cách mạng (1945-1946) đến ngoại giao trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1947-1954). 14 Vấn đề ngoại giao trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược đã được các tác giả chia thành các phân đoạn: Ngoại giao phá vây (1947-1949); Lập quan hệ ngoại giao với các nước xã hội chủ nghĩa, mở rộng quan hệ quốc tế (1950-1953); Hội nghị quốc tế về Đông Dương và ký kết Hiệp định Geneva năm 1954. Với nguồn tài liệu phong phú và đáng tin cậy, với các luận chứng chặt chẽ và súc tích, cuốn sách đã trình bày một cách hệ thống và tổng hợp công tác ngoại giao của Đảng, Nhà nước trong những năm tháng đầy biến động này. Tuy nhiên, đây là những nét chính của hoạt động ngoại giao Việt Nam trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp và can thiệp Mỹ, vấn đề tranh thủ, phát huy sự ủng hộ, giúp đỡ quốc tế ở giai đoạn này vẫn cần có sự nghiên cứu mở rộng và chuyên sâu hơn.

Bên cạnh đó, phải kể đến các công trình nghiên cứu tiêu biểu khác như: "Ngoại giao Việt Nam hiện đại vì sự nghiệp giành độc lập, tự do (1945- 1975)" của Nguyễn Phúc Luân [110]; "Hoạt động ngoại giao của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong kháng chiến chống Pháp" của Đặng Văn Thái [147]. "Ngoại giao Việt Nam (1945-1995)" là một công trình nghiên cứu công phu của Lưu Văn Lợi [109]. Tác giả đã đưa ra sự đánh giá bao quát về nửa thế kỷ hoạt động của ngoại giao Việt Nam, bắt đầu từ những năm 1945-1946, giai đoạn bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ, trải qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, hai cuộc chiến tranh biên giới và quá trình phá thế bị bao vây, cô lập để hội nhập thế giới trong các mối quan hệ hợp tác và phát triển đất nước. Trong sách, tác giả chọn những sự kiện quan trọng nhất để thẩm tra và sắp xếp tư liệu nhằm thuật lại sự kiện, qua đó giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về 50 năm ngoại giao Việt Nam.

Trong cuốn "Ngoại giao Hồ Chí Minh lấy chí nhân thay cường bạo", tác giả Nguyễn Phúc Luân [111] khẳng định, Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đã vạch ra những định hướng cơ bản trong hoạt động quốc tế của cách mạng Việt Nam, đặt nền móng cho nền ngoại giao Việt Nam hiện đại. Tinh thần 15 nhân văn trong trong phong cách ngoại giao của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn làm khuất phục lòng người, đặc biệt là với đối phương. Trong cuốn "Ngoại giao Việt Nam, phương sách và nghệ thuật đàm phán" của Nguyễn Khắc Huỳnh [94], tác giả đã phân tích những sự kiện, những chặng đường của ngoại giao Việt Nam, góp phần làm rõ những thành tựu, tính đặc sắc, bản lĩnh và trí tuệ của nền ngoại giao Việt Nam hiện đại. Cuốn sách cũng nêu lên những cống hiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong công tác ngoại giao từ năm 1945 đến năm 1969.

* Trong các bài tạp chí, báo và hội thảo khoa học, vấn đề đối ngoại, hoạt động ngoại giao, tranh thủ sự ủng hộ quốc tế của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng được đề cập đến như: “Âm mưu của Trung Quốc từ Điện Biên Phủ đến Giơnevơ” của Nguyễn Anh Thái [146]; Lê Giản, Văn Phong [68] trong cuốn “Những người cộng sản Pháp và chiến tranh ở Đông Dương (1944-1954)”; “Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về ngoại giao” của Phạm Hồng Chương, Phùng Đức Thắng [37]; “Hà Nội tháng 12-1946, những toan tính từ phía bên kia” của Vũ Dương Ninh [137], nội dung bài viết tổng hợp những sự kiện đấu tranh ngoại giao của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa từ sau ngày 2-9-1945 đến ngày 19-12-1946. Liên quan đến chủ đề này, tác giả Vũ Dương Ninh [136] còn đề cập đến trong bài viết “Mục tiêu độc lập dân tộc trong đường lối đoàn kết quốc tế của Chủ tịch Hồ Chí Minh”. “Hồ Chí Minh và cuộc chiến tranh ở Việt Nam” trong hồi tưởng của Khrushchev” của Phạm Hồng Tung [160]; “Đọc hồi ức của Đại tướng Võ Nguyên Giáp” của Bùi Trọng Liễu [108]; “Quan hệ Việt Nam - Trung Quốc những năm 1954-1960” của Nguyễn Thị Mai Hoa [81]. "Cuộc hành trình vạn dặm" của Nguyễn Huy Hoan [83].

Nội dung đề cập đến Chủ tịch Hồ Chí Minh trong mùa xuân Canh Dần 1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thực hiện cuộc hành trình vạn dặm để mở đường quan hệ quốc tế 16 của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Người đã góp sức xây dựng tình hữu nghị của nhân dân Liên Xô, Trung Quốc với nhân dân Việt Nam. “Từ phá vây về ngoại giao đến phá vây biên giới” của Nguyễn Khắc Huỳnh [95]. Trong bài “Chính sách đối ngoại của Đảng những năm sau Cách mạng Tháng Tám” của Nguyễn Thị Mai Hoa [82], tác giả đề cập đến thời điểm sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Đảng đã thực hiện các chính sách đối ngoại như: Đối thoại, thương lượng hòa bình vì sự tồn vong của chế độ mới, nỗ lực thương lượng trên nền hòa bình mong manh, trên nền tảng hợp tác hữu nghị, tích cực phá vây tìm bạn bên ngoài.

Trong bài “Góp phần tìm hiểu lý do đến tháng 1-1950, Liên Xô mới công nhận Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa”, trên cơ sở nghiên cứu sâu về cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân Việt Nam, tác giả Nguyễn Mạnh Hà [77] đã đưa ra các lý do chủ yếu dẫn đến vấn đề của bài viết. Một số các bài viết hội thảo cũng đề cập đến vấn đề này, trong số đó tiêu biểu là: “Thêm bầu bạn bớt kẻ thù - nguyên tắc chỉ đạo chiến lược trong tư tưởng Hồ Chí Minh” in trong Kỷ yếu Hội thảo Tư tưởng Hồ Chí Minh - Lý luận và thực tiễn của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh [84]. Tuy nhiên, như trên đã nói, trong phạm vi bài tạp chí, báo và hội thảo khoa học, các tác giả chưa có điều kiện trình bày một cách có hệ thống và đầy đủ về vấn đề tranh thủ, phát huy sự ủng hộ, giúp đỡ quốc tế đối với cách mạng Việt Nam từ năm 1945 đến năm 1954. Mặc dù vậy, đây cũng là những nội dung cơ bản, có tính chất định hướng cho việc thực hiện đề tài luận án.

Ngoài ra, còn một số luận án nghiên cứu về hoạt động đối ngoại của Đảng, Nhà nước và Chủ tịch Hồ Chí Minh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp; nghiên cứu về đường lối, chính sách chiến tranh của Pháp ở Việt Nam, tiêu biểu như: “Hồ Chí Minh với cuộc đấu tranh ngoại giao Việt - Pháp từ 2-9-1945 đến 19-12-1946” của Lê Kim Hải [78]; “Chính sách chính trị, 17 quân sự của Pháp ở Việt Nam trong giai đoạn 1945-1954 và nguyên nhân thất bại của chúng” của Nguyễn Mạnh Hà [75]; “Đảng lãnh đạo hoạt động đối ngoại thời kỳ 1945-1946” của Nguyễn Thị Kim Dung [43]. Luận án “Quan hệ giữa cách mạng Việt Nam và Liên Xô trong giai đoạn 1930-1954” của Lê Văn Thịnh [151]. Luận án gồm 3 chương đi dọc chiều dài của mối quan hệ Việt Nam - Liên Xô từ năm 1930 đến năm 1945: Bước khởi đầu của quan hệ giữa cách mạng Việt Nam và Liên Xô, Quan hệ giữa cách mạng Việt Nam và Liên Xô trong những năm Việt Nam đấu tranh giành độc lập (1930-1945), Quan hệ giữa cách mạng Việt Nam và Liên Xô trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954). Tác giả đã ghi nhận, phân tích và đánh giá cao sự giúp đỡ to lớn của Liên Xô đối với cách mạng Việt Nam trong những năm 1945-1954.

Tuy nhiên, tác giả cũng đi đến nhận định, ngay cả khi công nhận và đặt quan hệ ngoại giao với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chính phủ Liên Xô vẫn kiên trì mục tiêu hòa bình và ổn định trong quan hệ quốc tế, tránh dính líu trực tiếp vào những cuộc tranh chấp khu vực. Từ đó, Liên Xô không muốn công khai hóa mạnh mẽ mối quan hệ mật thiết với cách mạng Việt Nam. Nhiều hoạt động hỗ trợ cho cách mạng Việt Nam, đặc biệt là về vật chất thường được Liên Xô thực hiện qua Trung Quốc,. Luận án “Hoạt động đối ngoại của Đảng từ năm 1930 đến năm 1945” của Nguyễn Thị Huyền Trang [155] đã góp phần cung cấp cơ sở khoa học về quá trình định hình đường lối đối ngoại của Đảng giai đoạn 1930-1945.

Tác giả đã phân tích, góp phần làm sáng tỏ những hoạt động đối ngoại của Đảng với cách mạng Việt Nam từ năm 1930 đến năm 1945. Qua đó, khẳng định đường lối và hoạt động đối ngoại đúng đắn, sáng tạo của Đảng trong giai đoạn lãnh đạo đấu tranh giành chính quyền,… Tuy cùng nghiên cứu trên lĩnh vực Lịch sử Đảng, Lịch sử Quân sự, Hồ Chí Minh, song đề tài, nội dung nghiên cứu của các luận án nói trên không 18 trùng lặp với đề tài luận án. Đây cũng là một trong những nguồn tài liệu tham khảo quan trọng trong quá trình thực hiện luận án. Một số công trình nước ngoài đề cập đến sự ủng hộ, giúp đỡ của quốc tế đối với Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp Nhiều tác giả nước ngoài đã nghiên cứu về cuộc chiến tranh này cũng như các vấn đề liên quan.

Phần lớn trong số đó là các tướng lĩnh, học giả người Pháp, Mỹ, đặc biệt là một số phóng viên chiến trường, có mặt trực tiếp tại Việt Nam trong thời gian này. Do đó, các tác giả có điều kiện khai thác và cung cấp cho người đọc nhiều tư liệu liên quan đến vấn đề này từ phía bên kia. Tuy nhiên, trừ một số ít các tác giả có mặt trực tiếp tại Việt Nam, do sự khác nhau về thế giới quan và giới hạn bởi nguồn tư liệu một phía, các công trình này chỉ có thể là các nguồn tư liệu bổ sung và hỗ trợ cho quá trình tiếp cận vấn đề nghiên cứu của đề tài. Có thể kể ra như: “Đồng chí Hồ Chí Minh như tôi được biết” của Lê-ô Phi-ghe (Le’o Figuères) [105] đã kể về những lần được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh, đặc biệt là lần ông gặp Người năm 1950 ở Việt Nam với tư cách là Tổng Bí thư Đoàn Thanh niên Cộng hoà Pháp, vừa là Chủ nhiệm tờ báo Tiền phong (của Đoàn Thanh niên Cộng hoà Pháp).

Lê-ô Phi-ghe được Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp hai lần tại nơi ở của Người nơi chiến khu giữa núi rừng Việt Bắc.