Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội: Nghiên cứu và Phát triển Kinh tế Việt Nam

Luận văn phân tích chiến lược phát triển thị trường vận tải hành khách nội địa của Vietnam Airlines trong bối cảnh hội nhập quốc tế tại Việt Nam.

• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Tiến Minh
• Trường học: Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Nghiên cứu và Phát triển Kinh tế Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.2. Khái quát về thị trường vận tải hành khách nội địa bằng đường hàng không
• 1.3. Phát triển thị trường vận tải hành khách nội địa và hệ thống các tiêu chí đánh giá đóng thái phát triển
• 1.4. Nội dung phát triển thị trường vận tải hành khách nội địa
• 1.5. Các nhân tố cơ bản tác động đến sự phát triển vận tải hàng không nội địa
• 1.6. Yếu tố điều tiết và can thiệp của nhà nước
• 1.7. Pháp luật của nhà nước và quy định tiêu chuẩn của ngành hàng không thế giới
• 1.8. Kinh nghiệm phát triển vận tải hàng không nội địa của một số hãng hàng không trong khu vực
• 1.9. Kinh nghiệm phát triển tại Thái Lan (Thai Airways International)
• 1.10. Kinh nghiệm phát triển tại Philippines (Philippine Airlines)
• 1.11. Bài học rút ra cho Vietnam Airlines
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG THỊ TRƯỜNG VẬN TẢI HÀNH KHÁCH NỘI ĐỊA CỦA VIETNAM AIRLINES
• 3.1. Quá trình phát triển thị trường vận tải hành khách nội địa của Vietnam Airlines qua các thời kỳ
• 3.2. Khái quát về Vietnam Airlines
• 3.3. Lịch sử phát triển thị trường vận tải hành khách nội địa của Vietnam Airlines
• 3.4. Tình hình phát triển thị trường vận tải hành khách nội địa của Vietnam Airlines từ năm 2010 đến nay
• 3.5. Thực trạng phát triển sản phẩm vận tải hành khách nội địa
• 3.6. Thực trạng phát triển hệ thống bán sản phẩm vận tải hành khách nội địa
• 3.7. Phân tích một số nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển vận tải hành khách nội địa của Vietnam Airlines
• 3.8. Phân bổ hệ thống bán tại Việt Nam theo khu vực
• 3.9. Vụ việc quản lý
• 3.10. Đánh giá của khách hàng đối với các khâu dịch vụ nội địa
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG VẬN TẢI HÀNH KHÁCH NỘI ĐỊA CỦA VIETNAM AIRLINES
• 4.1. Ảnh hưởng của hội nhập kinh tế quốc tế đến sự phát triển vận tải hành khách nội địa của Vietnam Airlines
• 4.2. Đầu tư phát triển đội tàu bay riêng cho nội địa
• 4.3. Phát triển mạng và tăng cường tải cung ứng trên đường bay nội địa
• 4.4. Hình ảnh và sản phẩm dịch vụ hành khách nội địa
• 4.5. Phát triển nguồn nhân lực
• 4.6. Giải pháp nghiên cứu thị trường vận tải nội địa
• 4.7. Giải pháp đầu tư nâng cao năng lực vận tải trên thị trường nội địa
• 4.8. Phát triển các hình ảnh về cung ứng cho thị trường vận tải hành khách nội địa
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Đại Học Kinh Tế Quốc Dân NEU

Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU) đóng vai trò quan trọng trong nghiên cứu và phát triển kinh tế Việt Nam. Nhiều công trình khoa học đã được thực hiện, tập trung vào các lĩnh vực như thị trường vận tải hàng không, chiến lược phát triển ngành, và giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh. Các nghiên cứu này sử dụng phương pháp thống kê, phân tích, so sánh, quy nạp, phán đoán, và tổng hợp để làm rõ tình hình thị trường và đề xuất chiến lược phát triển. Tuy nhiên, vẫn còn những khoảng trống cần được lấp đầy, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng. Cần có những nghiên cứu chuyên sâu hơn về hiệu quả hoạt động kinh doanh vận tải hàng không nội địa và các giải pháp phát triển mảng hoạt động này.

1.1. Các Nghiên Cứu Về Thị Trường Vận Tải Hàng Không

Các nghiên cứu về thị trường vận tải hàng không đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận, phân tích và đánh giá thực trạng phát triển kinh doanh hàng không tại Việt Nam trong giai đoạn hội nhập. Các tác giả đã đi sâu vào các điểm mạnh và điểm yếu trong quá trình thực hiện, từ đó đề xuất các giải pháp giúp ngành hàng không Việt Nam mở rộng và phát triển hơn nữa mảng dịch vụ vận tải, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, các nghiên cứu này thường tập trung vào thị trường vận tải hàng không nói chung mà chưa đi sâu vào thị trường nội địa.

1.2. Nghiên Cứu Chung Về Ngành Hàng Không Việt Nam

Các nghiên cứu chung về ngành hàng không đã tổng hợp thông tin sẵn có và dữ liệu liên quan đến các hãng hàng không nội địa và trong khu vực, dựa vào đó đánh giá và phân tích mức độ chênh lệch về quy mô, hiệu quả hoạt động, chính sách giữa các hãng hàng không. Thông qua đó, đi sâu phân tích năng lực cạnh tranh của ngành hàng không dân dụng nói chung và Vietnam Airlines nói riêng trong điều kiện mới, đồng thời đưa ra các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh tổng thể. Tuy nhiên, các nghiên cứu này thường thiếu sự cập nhật về tình hình thị trường và các biến động mới trong ngành.

II. Thách Thức Phát Triển Kinh Tế Việt Nam Hiện Nay

Kinh tế Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các doanh nghiệp nước ngoài, yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, và sự cần thiết phải đổi mới công nghệ là những vấn đề cấp bách. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu và các vấn đề môi trường cũng đặt ra những thách thức lớn đối với sự phát triển bền vững của đất nước. Để vượt qua những thách thức này, cần có những nghiên cứu sâu rộng và các giải pháp sáng tạo từ các trường đại học và viện nghiên cứu.

2.1. Cạnh Tranh Từ Các Doanh Nghiệp Nước Ngoài

Sự gia nhập của các doanh nghiệp nước ngoài vào thị trường Việt Nam tạo ra áp lực cạnh tranh lớn đối với các doanh nghiệp trong nước. Để tồn tại và phát triển, các doanh nghiệp Việt Nam cần nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện chất lượng sản phẩm và dịch vụ, và xây dựng thương hiệu mạnh. Đại học Kinh tế Quốc dân có thể đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho các doanh nghiệp để đối phó với thách thức này.

2.2. Yêu Cầu Nâng Cao Chất Lượng Nguồn Nhân Lực

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, yêu cầu về chất lượng nguồn nhân lực ngày càng cao. Người lao động Việt Nam cần được trang bị kiến thức chuyên môn vững vàng, kỹ năng mềm tốt, và khả năng sử dụng ngoại ngữ thành thạo. Đại học Kinh tế Quốc dân có thể đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.

III. Giải Pháp Phát Triển Thị Trường Vận Tải Hàng Không

Để phát triển thị trường vận tải hàng không, cần có những giải pháp đồng bộ từ phía nhà nước, doanh nghiệp, và các trường đại học. Nhà nước cần tạo ra môi trường pháp lý thuận lợi, đầu tư vào cơ sở hạ tầng, và hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh. Doanh nghiệp cần đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng dịch vụ, và xây dựng thương hiệu mạnh. Các trường đại học cần cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho nguồn nhân lực của ngành.

3.1. Vai Trò Của Nhà Nước Trong Phát Triển Thị Trường

Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra môi trường pháp lý thuận lợi cho sự phát triển của thị trường vận tải hàng không. Điều này bao gồm việc ban hành các quy định rõ ràng, minh bạch, và phù hợp với thông lệ quốc tế. Nhà nước cũng cần đầu tư vào cơ sở hạ tầng, như sân bay, đường băng, và hệ thống kiểm soát không lưu, để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường.

3.2. Đổi Mới Công Nghệ Trong Ngành Hàng Không

Đổi mới công nghệ là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp trong ngành hàng không. Các doanh nghiệp cần đầu tư vào các công nghệ mới, như hệ thống quản lý doanh thu, hệ thống đặt vé trực tuyến, và hệ thống quản lý bảo trì máy bay, để nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm chi phí.

3.3. Nâng Cao Chất Lượng Dịch Vụ Hàng Không

Chất lượng dịch vụ là yếu tố quan trọng để thu hút và giữ chân khách hàng trong ngành hàng không. Các doanh nghiệp cần chú trọng đến việc đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ nhân viên, cải thiện chất lượng phục vụ, và cung cấp các dịch vụ tiện ích cho khách hàng. Điều này bao gồm việc cung cấp các bữa ăn ngon, chỗ ngồi thoải mái, và các dịch vụ giải trí trên máy bay.

IV. Ứng Dụng Nghiên Cứu Kinh Tế Quốc Dân Tại Vietnam Airlines

Vietnam Airlines có thể ứng dụng các nghiên cứu từ Đại học Kinh tế Quốc dân để phát triển thị trường vận tải hành khách nội địa. Các nghiên cứu về hành vi khách hàng, phân khúc thị trường, và chiến lược giá có thể giúp Vietnam Airlines đưa ra các quyết định kinh doanh hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, các nghiên cứu về quản lý chuỗi cung ứng và tối ưu hóa chi phí có thể giúp Vietnam Airlines nâng cao năng lực cạnh tranh.

4.1. Nghiên Cứu Hành Vi Khách Hàng Hàng Không

Nghiên cứu hành vi khách hàng là yếu tố quan trọng để Vietnam Airlines hiểu rõ nhu cầu và mong muốn của khách hàng. Điều này bao gồm việc tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua vé máy bay, như giá cả, thời gian bay, và chất lượng dịch vụ. Dựa trên kết quả nghiên cứu, Vietnam Airlines có thể đưa ra các chương trình khuyến mãi và các dịch vụ phù hợp với từng phân khúc khách hàng.

4.2. Phân Khúc Thị Trường Vận Tải Hàng Không

Phân khúc thị trường là quá trình chia thị trường thành các nhóm khách hàng có đặc điểm chung. Điều này giúp Vietnam Airlines tập trung vào các phân khúc thị trường tiềm năng và đưa ra các chiến lược marketing phù hợp. Các phân khúc thị trường có thể dựa trên các yếu tố như độ tuổi, thu nhập, và mục đích chuyến đi.

V. Tương Lai Nghiên Cứu Phát Triển Kinh Tế Việt Nam NEU

Tương lai của nghiên cứu và phát triển kinh tế Việt Nam tại Đại học Kinh tế Quốc dân hứa hẹn nhiều tiềm năng. Với đội ngũ giảng viên và nhà nghiên cứu giàu kinh nghiệm, cùng với sự hợp tác chặt chẽ với các doanh nghiệp và tổ chức trong và ngoài nước, NEU có thể đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết các vấn đề kinh tế cấp bách của đất nước. Các lĩnh vực nghiên cứu trọng điểm trong tương lai bao gồm kinh tế số, kinh tế xanh, và kinh tế tuần hoàn.

5.1. Nghiên Cứu Về Kinh Tế Số Tại Việt Nam

Kinh tế số đang trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của nhiều quốc gia trên thế giới. Đại học Kinh tế Quốc dân có thể đóng vai trò quan trọng trong việc nghiên cứu và phát triển kinh tế số tại Việt Nam. Điều này bao gồm việc nghiên cứu các mô hình kinh doanh mới, các công nghệ số tiên tiến, và các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế số.

5.2. Phát Triển Kinh Tế Xanh Và Bền Vững

Phát triển kinh tế xanh và bền vững là một trong những ưu tiên hàng đầu của Việt Nam. Đại học Kinh tế Quốc dân có thể đóng vai trò quan trọng trong việc nghiên cứu và phát triển các mô hình kinh tế xanh, các công nghệ thân thiện với môi trường, và các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường hàng không Việt Nam trong giai đoạn 2010 – 2015 đã chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ với tốc độ tăng trưởng vận tải hành khách nội địa bình quân đạt trên 10%/năm. Riêng trong năm 2015, toàn thị trường nội địa ghi nhận gần 21 triệu lượt hành khách thông qua cảng hàng không, trong đó Vietnam Airlines vận chuyển khoảng 9,9 triệu lượt khách trên tổng số 17 triệu lượt khách toàn mạng bay của hãng. Tuy nhiên, trước làn sóng mở cửa bầu trời và sự cạnh tranh khốc liệt từ các hãng hàng không giá rẻ tư nhân, thị phần nội địa của Vietnam Airlines đã sụt giảm nghiêm trọng từ mức áp đảo gần 90% (giai đoạn trước năm 2013) xuống chỉ còn khoảng 47% vào cuối năm 2015.

Vấn đề đặt ra là làm thế nào để Hãng hàng không Quốc gia vừa thực hiện nhiệm vụ chính trị - xã hội, vừa duy trì vị thế dẫn đầu thị trường trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Mục tiêu cốt lõi của đề tài là phân tích toàn diện động thái phát triển thị trường vận tải hành khách nội địa của Vietnam Airlines giai đoạn 2010 – 2015, nhận diện các điểm nghẽn trong mô hình kinh doanh và đề xuất hệ thống giải pháp chiến lược đến năm 2020, định hướng năm 2030. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 21 đường bay nội địa kết nối 3 miền Bắc, Trung, Nam. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc định lượng các chỉ số kinh tế then chốt: xác lập mục tiêu nâng hệ số sử dụng ghế bình quân lên trên 80%, duy trì thị phần ổn định từ 45% đến 50%, và gia tăng tỷ trọng doanh thu bán vé trực tuyến đạt mốc 35% trong giai đoạn tới.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết vị thế cạnh tranh của Michael Porter và mô hình Marketing hỗn hợp dịch vụ 7P. Trong mô hình 5 lực lượng cạnh tranh của Porter, thị trường vận tải hàng không nội địa chịu tác động trực tiếp từ: áp lực của các đối thủ cạnh tranh hiện hữu, nguy cơ từ các hãng hàng không mới gia nhập thị trường, quyền lực thương lượng của khách hàng ngày càng nhạy cảm về giá, áp lực chi phí từ nhà cung ứng độc quyền (nhiên liệu, dịch vụ mặt đất tại sân bay), và sức ép từ các phương tiện vận tải thay thế như đường sắt cao tốc hay đường bộ trên các chặng ngắn dưới 300 km.

Bên cạnh đó, đề tài làm sáng tỏ 4 khái niệm kinh tế chuyên ngành then chốt: tải cung ứng (Available Seat Kilometers - ASK), hệ số lấp đầy ghế (Passenger Load Factor), phân đoạn thị trường hành khách (khách công vụ, khách du lịch, khách phổ thông), và mô hình liên minh hàng không toàn cầu. Điển hình là vai trò của liên minh SkyTeam mà Vietnam Airlines tham gia từ năm 2010, hiện sở hữu 20 hãng thành viên, kết nối 1.052 sân bay trên 177 quốc gia và vận chuyển hơn 612 triệu lượt khách/năm, tạo đòn bẩy kết nối luồng khách quốc tế vào mạng bay nội địa.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn kết hợp chặt chẽ giữa dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp. Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp liên tục trong 6 năm (2010 – 2015) từ báo cáo tài chính nội bộ của Tổng công ty Hàng không Việt Nam, số liệu thống kê của Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam, Tổng cục Thống kê, cùng các tổ chức quốc tế uy tín như IATA và ICAO.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực tế với cỡ mẫu 1.200 hành khách tại 3 cụm cảng hàng không đầu mối lớn nhất cả nước gồm Nội Bài (HAN), Đà Nẵng (DAD) và Tân Sơn Nhất (SGN). Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng được áp dụng để đảm bảo tính đại diện cho cả 3 văn phòng khu vực miền Bắc, miền Trung và miền Nam. Tác giả sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích chuỗi thời gian so sánh liên hoàn và kiểm định thang đo độ hài lòng nhằm lượng hóa chính xác sự thay đổi thị phần, tốc độ tăng trưởng doanh thu và các tiêu chí chất lượng dịch vụ của hãng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, có sự chuyển dịch thị phần nội địa nhanh chóng và bất lợi cho Vietnam Airlines. Trước năm 2013, Vietnam Airlines chiếm giữ tới gần 90% thị phần nội địa. Đến giai đoạn 2014 – 2015, thị phần của hãng giảm xuống còn khoảng 47%, nhường chỗ cho sự bứt phá của VietJet Air (chiếm xấp xỉ 37% thị phần) và Jetstar Pacific (chiếm khoảng 15% thị phần).

Thứ hai, cơ cấu mạng bay và tải cung ứng mất cân đối nghiêm trọng. Mặc dù mạng bay nội địa kết nối 21 điểm đến trong nước, nhưng tải cung ứng của Vietnam Airlines tập trung quá lớn vào trục chính Hà Nội – TP. Hồ Chí Minh – Đà Nẵng, chiếm hơn 65% tổng tải cung ứng toàn mạng. Trong khi đó, các đường bay du lịch và địa phương có tốc độ tăng trưởng nhu cầu trên 25%/năm như Phú Quốc, Cam Ranh, Đà Lạt lại chưa được bố trí tần suất bay tương xứng trong mùa cao điểm.

Thứ ba, cơ cấu kênh phân phối phụ thuộc quá nhiều vào đại lý truyền thống. Doanh thu từ hệ thống đại lý chiếm hơn 70% tổng doanh thu bán vé nội địa, trong khi tỷ trọng bán vé qua kênh thương mại điện tử trực tiếp chỉ dao động từ 15% đến 20%, dẫn đến chi phí hoa hồng bán hàng bị đội lên đáng kể.

Thứ tư, khảo sát sự hài lòng của 1.200 khách hàng cho thấy điểm đánh giá trung bình đạt 3,8/5 điểm. Các khâu phục vụ kỹ thuật và đội ngũ tiếp viên được đánh giá tích cực với 4,1/5 điểm, nhưng các khâu giải quyết chậm hủy chuyến và quy trình tiếp nhận thông tin phản hồi chỉ đạt 2,9/5 điểm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của sự sụt giảm thị phần bắt nguồn từ mô hình vận hành truyền thống (Legacy Carrier) có cơ cấu chi phí cao hơn so với mô hình hàng không giá rẻ (LCC). Chi phí nhiên liệu thường xuyên chiếm từ 35% đến 50% chi phí hoạt động, kết hợp với chi phí quản lý bộ máy lớn khiến giá thành bình quân của Vietnam Airlines khó cạnh tranh với các chiến dịch giá rẻ linh hoạt.

Hiện tượng này hoàn toàn tương đồng với bài học kinh nghiệm quốc tế tại khu vực Đông Nam Á như trường hợp của Thai Airways tại Thái Lan và Philippine Airlines tại Philippines khi thị trường hàng không nội địa được bãi bỏ điều tiết giá vé và cấp phép slot bay rộng rãi. Để trực quan hóa những phát hiện này, dữ liệu nghiên cứu có thể được trình bày thông qua biểu đồ cột chồng thể hiện sự thay đổi thị phần 3 hãng hàng không giai đoạn 2010 – 2015 và biểu đồ mạng nhện (radar chart) đánh giá 8 khâu dịch vụ nội địa nhằm chỉ rõ những điểm chạm dịch vụ cần cải tiến.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tối ưu hóa cơ cấu đội bay và nâng cao năng lực khai thác nội địa. Ban Kế hoạch Phát triển cần chủ trì việc điều phối đội bay thân hẹp hiện đại (Airbus A321) kết hợp máy bay thân rộng thế hệ mới (Airbus A350, Boeing 787) vào các khung giờ cao điểm trên trục bay trục chính. Mục tiêu là nâng thời gian khai thác tàu bay bình quân lên trên 11 giờ/ngày, tăng tải cung ứng nội địa từ 8% đến 10%/năm trong giai đoạn 2016 – 2020.

Thứ hai, tái cấu trúc chính sách giá cước và đa dạng hóa dải giá. Ban Tiếp thị Bán sản phẩm cần mở rộng dải giá vé linh hoạt từ 10 đến 15 mức giá khác nhau cho mỗi chặng bay, áp dụng hệ thống quản trị tối ưu hóa doanh thu (PROS) nhằm bán vé giá ưu đãi sớm cho phân khúc nhạy cảm về giá, hướng tới mục tiêu nâng hệ số lấp đầy ghế bình quân từ 78% lên 85% trước năm 2018.

Thứ ba, đẩy mạnh hiện đại hóa hệ thống thương mại điện tử. Ban Công nghệ Thông tin cần phối hợp nâng cấp nền tảng website và ứng dụng di động, đơn giản hóa quy trình thanh toán trực tuyến nhằm nâng tỷ trọng bán vé trực tiếp từ 18% lên 35% vào năm 2020, qua đó giảm tỷ lệ chi phí hoa hồng đại lý trung gian từ 5% xuống dưới 3%.

Thứ tư, chuẩn hóa chất lượng dịch vụ 4 sao và cải thiện chỉ số đúng giờ (OTP). Ban Dịch vụ Thị trường cùng Trung tâm Khai thác cần thiết lập tiêu chuẩn kiểm soát dịch vụ đồng bộ từ mặt đất đến trên không, phấn đấu nâng chỉ số bay đúng giờ từ 83% lên trên 90% và rút ngắn thời gian xử lý khiếu nại của khách hàng xuống dưới 48 giờ trước năm 2017.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất bao gồm ban lãnh đạo, nhà quản trị chiến lược và chuyên viên tiếp thị tại các hãng hàng không. Luận văn cung cấp case study thực tế về phương pháp phân tích thị phần, tái cấu trúc dải giá đa tầng và giải pháp cân đối tải cung ứng giữa các chặng bay trục chính và đường bay du lịch.

Nhóm thứ hai là các cơ quan quản lý nhà nước như Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam và Bộ Giao thông Vận tải. Công trình mang lại luận cứ thực tiễn quan trọng giúp các nhà hoạch định chính sách hoàn thiện khung pháp lý về quản lý khung giá cước trần, phân bổ slot cất hạ cánh minh bạch và định hướng quy hoạch 21 cảng hàng không nội địa đồng bộ.

Nhóm thứ ba là các giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên sau đại học chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Quản trị kinh doanh và Kinh tế vận tải. Tài liệu này đóng vai trò là khung tham chiếu chuẩn mực về việc ứng dụng mô hình kinh tế công nghiệp và phương pháp xử lý dữ liệu hỗn hợp trong ngành hàng không.

Nhóm thứ tư là các doanh nghiệp du lịch lữ hành, công ty logistics và các tổ chức tài chính hàng không. Các đơn vị này có thể khai thác dự báo tăng trưởng vận tải hành khách nội địa để xây dựng các gói sản phẩm liên kết hàng không - khách sạn và lập kế hoạch tài trợ vốn cho các dự án thuê mua tàu bay.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân chính nào khiến thị phần nội địa của Vietnam Airlines sụt giảm mạnh giai đoạn 2013 – 2015?
Sự sụt giảm thị phần từ mức gần 90% xuống 47% xuất phát từ sự mở rộng thần tốc của VietJet Air và việc tái cơ cấu Jetstar Pacific. Các hãng hàng không giá rẻ này đã tung ra các mức giá vé thấp hơn từ 30% đến 40%, thu hút mạnh mẽ tầng lớp khách hàng có thu nhập trung bình và phổ thông trên các đường bay kết nối 3 miền.

Việc gia nhập liên minh SkyTeam mang lại lợi ích gì cho việc phát triển thị trường nội địa của hãng?
Gia nhập SkyTeam từ năm 2010 với 20 hãng thành viên giúp Vietnam Airlines tiếp cận mạng lưới kết nối hơn 612 triệu lượt khách toàn cầu. Hãng có thể khai thác tối đa nguồn khách quốc tế quá cảnh nối chuyến đến 21 điểm sân bay nội địa tại Việt Nam, mang lại nguồn doanh thu cao hơn khoảng 15% so với phân khúc khách nội địa thông thường.

Tại sao Vietnam Airlines cần phát triển dải giá vé đa tầng thay vì chính sách một giá?
Chính sách một giá cứng nhắc làm mất đi phân khúc khách hàng nhạy cảm về giá. Việc triển khai từ 10 đến 15 mức giá khác nhau thông qua hệ thống tối ưu hóa doanh thu PROS cho phép hãng vừa bán được vé giá rẻ từ sớm để lấp đầy chỗ trống, vừa thu được mức giá trần cao từ khách công vụ đặt vé sát giờ bay.

Đội bay của Vietnam Airlines cần được cấu trúc như thế nào để tối ưu hóa hiệu quả nội địa?
Luận văn khuyến nghị sử dụng linh hoạt các dòng tàu bay: máy bay thân hẹp Airbus A321 là lực lượng chủ lực cho chặng bay tầm trung, máy bay ATR-72 phục vụ các sân bay nhỏ có đường băng ngắn như Điện Biên hay Côn Đảo, và tận dụng tàu bay hiện đại Boeing 787 hoặc Airbus A350 với sức chứa trên 300 ghế vào giờ cao điểm trên trục Hà Nội – TP. Hồ Chí Minh.

Tỷ lệ chuyến bay đúng giờ (OTP) ảnh hưởng như thế nào đến quyết định chọn hãng của hành khách?
Khảo sát thực nghiệm từ 1.200 hành khách cho thấy chỉ số đúng giờ đạt trên 85% là yếu tố chi phối hơn 72% quyết định tiếp tục gắn bó với hãng của nhóm khách hàng thương gia. Nâng chỉ số OTP thêm 5% giúp hãng tiết kiệm khoảng 12% chi phí phát sinh bồi thường chậm chuyến và bảo vệ hình ảnh thương hiệu quốc gia.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về thị trường vận tải hành khách nội địa và tác động của hội nhập quốc tế.
• Phản ánh trung thực thực trạng thị phần nội địa của Vietnam Airlines giảm còn 47% vào năm 2015 trước sức ép cạnh tranh giá rẻ.
• Chỉ rõ các điểm nghẽn then chốt về mạng bay, chi phí vận hành và tỷ trọng thương mại điện tử chưa tương xứng.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đột phá gắn liền với lộ trình triển khai cụ thể đến năm 2020 và tầm nhìn 2030.
• Cung cấp tập dữ liệu khảo sát thực nghiệm giá trị từ 1.200 hành khách tại 3 cảng hàng không lớn nhất cả nước.

Lộ trình thực hiện được khuyến nghị chia làm 2 giai đoạn: giai đoạn 2016 – 2018 tập trung tái cấu trúc dải giá và chuyển đổi số kênh phân phối; giai đoạn 2018 – 2020 đẩy mạnh nâng cấp đội tàu bay và hoàn thiện dịch vụ tiêu chuẩn quốc tế 4 sao. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và nhà quản trị hãy tham khảo toàn văn công trình để ứng dụng những chiến lược vận tải hàng không giá trị này vào thực tiễn kinh doanh.