Nghiên cứu đặc điểm sinh học và kỹ thuật sản xuất giống cá chành dục Channa Gachua Hamilton 1822

Luận án tiến sĩ nghiên cứu đặc điểm sinh học và kỹ thuật sản xuất giống cá chành dục Channa gachua Hamilton 1822, ứng dụng trong nuôi trồng thủy sản.

• Tác giả: Hồ Mỹ Hạnh
• Người hướng dẫn: Bùi Minh Tâm
• Trường học: Đại học Cần Thơ
• Chuyên ngành: Nuôi trồng thủy sản
• Đề tài: Đặc điểm sinh học và kỹ thuật sản xuất giống cá chành dục Channa gachua (Hamilton, 1822)
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM TẠ
• TRANG CAM KẾT KẾT QUẢ
• TÓM TẮT
• ABSTRACT
• DANH SÁCH BẢNG
• DANH SÁCH HÌNH
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Giới thiệu
• 1.2. Mục tiêu của nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Nội dung nghiên cứu
• 1.3.1. Nghiên cứu đặc điểm sinh học
• 1.4. Ý nghĩa của luận án
• 1.5. Điểm mới của luận án
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Giới thiệu tổng quan về họ cá lóc Channidae
• 2.1.1. Vị trí phân loại và thành phần loài của họ cá lóc Channidae
• 2.1.2. Đặc điểm hình thái chung của họ cá lóc Channidae
• 2.1.3. Đặc điểm hình thái của cá chành dục (Channa gachua Hamilton, 1822)
• 2.2. Ứng dụng kỹ thuật di truyền trong phân loại và định danh các loài cá
• 2.3. Đặc điểm dinh dưỡng của họ cá lóc Channidae
• 2.3.1. Cấu tạo ống tiêu hóa ở cá
• 2.3.2. Các phương pháp nghiên cứu đặc điểm dinh dưỡng
• 2.4. Đặc điểm sinh trưởng của họ cá lóc Channidae
• 2.5. Đặc điểm sinh học sinh sản của họ cá lóc Channidae
• 2.5.1. Sự phát triển noãn sào
• 2.5.1.1. Sự phát triển của noãn sào ở cá
• 2.5.1.2. Sự phát triển của tinh sào
• 2.6. Kỹ thuật sinh sản
• 2.6.1. Nguyên lý trong kích thích sinh sản nhân tạo cá
• 2.6.2. Các kích thích tố sử dụng trong sản xuất giống cá
• 2.6.3. Các nghiên cứu sản xuất giống các loài họ cá lóc Channidae
• 2.6.4. Các nghiên cứu đặc điểm dinh dưỡng của cá bột
• 2.6.5. Ương cá giai đoạn bột
• 2.6.6. Các loại thức ăn sử dụng trong ương nuôi cá
• 3. CHƯƠNG 3: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thời gian, địa điểm và vật liệu nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm nghiên cứu
• 3.3. Vật liệu nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Đặc điểm sinh học của cá Chành dục
• 3.4.2. Kỹ thuật sản xuất giống cá chành dục
• 3.4.3. Xử lý số liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Đặc điểm hình thái và cấu trúc di truyền
• 4.1.1. Định loại cá chành dục bằng phương pháp ty thể
• 4.1.2. Đặc điểm hình thái và chỉ tiêu sinh trắc
• 4.2. Đặc điểm sinh trưởng của cá chành dục
• 4.3. Đặc điểm dinh dưỡng của cá chành dục
• 4.3.1. Hình thái các cơ quan thuộc hệ tiêu hóa của cá chành dục
• 4.3.2. Tương quan giữa chiều dài ruột và chiều dài thân
• 4.3.3. Phổ thức ăn của cá chành dục tự nhiên
• 4.4. Đặc điểm sinh sản của cá chành dục
• 4.4.1. Phân biệt cá đực và cá cái
• 4.4.2. Quá trình phát triển tuyến sinh dục của cá chành dục
• 4.4.3. Hệ số thành thục (GSI)
• 4.4.4. Độ béo Fulton, Clark và nhân tố điều kiện
• 4.4.5. Mùa vụ sinh sản
• 4.4.6. Chiều dài thành thục đầu tiên
• 4.4.7. Sức sinh sản tuyệt đối (SSS tuyệt đối)
• 4.5. Nuôi vỗ thành thục cá chành dục
• 4.5.1. Các yếu tố môi trường trong quá trình nuôi vỗ thành thục
• 4.5.2. Nuôi vỗ thành thục cá bằng các loại thức ăn khác nhau
• 4.6. Kích thích cá chành dục sinh sản bằng HCG, não thùy và LHRHa+DOM
• 4.6.1. Kích thích cá chành dục sinh sản bằng HCG
• 4.6.2. Kích thích sinh sản cá chành dục bằng HCG kết hợp não thùy
• 4.6.3. Kích thích sinh sản cá chành dục bằng LHRH-a+Domperidone
• 4.6.4. Thảo luận chung
• 4.7. Đặc điểm dinh dưỡng của cá bột
• 4.7.1. Tỷ lệ chiều dài ruột và chiều dài thân của cá chành dục
• 4.7.2. Sự biến đổi kích thước miệng cá
• 4.7.3. Thành phần động vật phiêu sinh trong môi trường nước ương
• 4.7.4. Thành phần phiêu sinh trong ruột cá
• 4.7.5. Hệ số lựa chọn thức ăn
• 4.8. Ương cá bột lên cá hương 30 ngày tuổi
• 4.8.1. Ương cá chành dục từ nguồn cá bố mẹ tự nhiên và nuôi vỗ
• 4.8.2. Ương cá chành dục ở các mật độ khác nhau
• 4.8.3. Ương cá chành dục bằng các loại thức ăn khác nhau
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đặc điểm sinh học cá chành dục

Nghiên cứu về đặc điểm sinh học cá chành dục tập trung vào các khía cạnh hình thái, dinh dưỡng và sinh sản. Cá chành dục Channa Gachua Hamilton 1822 có kích thước nhỏ, chiều dài tổng từ 6,2–17 cm và khối lượng 1,7–39,5 g. Phương trình hồi quy giữa chiều dài và khối lượng thân cá là W = 0,0069 x L^3,1082. Cá có tương quan giữa chiều dài ruột và chiều dài thân là 0,38±0,08. Phổ thức ăn của cá gồm tép nhỏ, cá con, động vật thân mềm và giun nhiều tơ. Đặc điểm sinh sản cho thấy cá đực có màu sắc đen sẫm hơn cá cái, với vây lưng, vây bụng và vây đuôi có màu đỏ sẫm. Cá cái có màu cam nhạt. Chiều dài thành thục lần đầu của cá cái là 11,85 cm, với sức sinh sản tuyệt đối trung bình là 1.709 trứng/cá thể.

1.1. Đặc điểm hình thái

Cá chành dục có hình dạng đặc trưng với kích thước nhỏ, chiều dài tổng từ 6,2–17 cm. Các chỉ tiêu hình thái được xác định qua phương pháp đo đạc và phân tích di truyền. Cá đực có màu sắc đen sẫm, vây lưng, vây bụng và vây đuôi có viền đỏ sẫm. Cá cái có màu cam nhạt. Đây là đặc điểm quan trọng để phân biệt giới tính trong nghiên cứu sinh sản.

1.2. Đặc điểm dinh dưỡng

Phổ thức ăn của cá chành dục bao gồm tép nhỏ, cá con, động vật thân mềm và giun nhiều tơ. Tương quan giữa chiều dài ruột và chiều dài thân là 0,38±0,08, phản ánh khả năng tiêu hóa và hấp thụ thức ăn của loài cá này. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp trong quá trình nuôi dưỡng.

II. Kỹ thuật sản xuất giống cá chành dục

Nghiên cứu về kỹ thuật sản xuất giống cá chành dục tập trung vào các phương pháp nuôi vỗ, kích thích sinh sản và ương nuôi cá bột. Kết quả cho thấy, cá chành dục cái thành thục tốt nhất khi được nuôi vỗ bằng tép sông, với tỷ lệ thành thục 66,7%. Kích thích sinh sản bằng HCG và não thùy cho hiệu quả cao, với tỷ lệ rụng trứng 66,7% và tỷ lệ thụ tinh 97,9%. Trứng cá chành dục thuộc loại trứng nổi, cá đực ấp trứng trong miệng đến khi nở. Nghiên cứu cũng xác định mật độ ương 5 con/L và thức ăn tép là tối ưu, với tỷ lệ sống đạt 90%.

2.1. Nuôi vỗ thành thục

Cá chành dục được nuôi vỗ bằng 4 loại thức ăn khác nhau, bao gồm cá tạp, tép sông, thức ăn viên-cá tạp (1:1) và thức ăn viên-tép (1:1). Kết quả cho thấy tép sông là thức ăn hiệu quả nhất, với tỷ lệ thành thục 66,7% và GSI là 2,88±0,51%. Điều này khẳng định tầm quan trọng của việc lựa chọn thức ăn phù hợp trong quá trình nuôi vỗ.

2.2. Kích thích sinh sản

Kích thích sinh sản bằng HCG và não thùy cho hiệu quả cao, với liều lượng 2.000 IU + 5 mg não thùy/kg cá đực và 500 IU + 5 mg não thùy/kg cá cái. Thời gian hiệu ứng là 44,9 giờ, tỷ lệ rụng trứng đạt 66,7% và tỷ lệ thụ tinh 97,9%. Nghiên cứu này cung cấp phương pháp hiệu quả để sản xuất giống cá chành dục nhân tạo.

III. Môi trường sống và quản lý sức khỏe cá chành dục

Nghiên cứu về môi trường sống cá chành dục và quản lý sức khỏe tập trung vào các yếu tố môi trường như nhiệt độ, pH và oxy hòa tan. Kết quả cho thấy, nhiệt độ lý tưởng cho quá trình ương nuôi là 26,5–28,1°C, với pH dao động từ 6,5–7,5 và oxy hòa tan trên 5 mg/L. Nghiên cứu cũng xác định các loại thức ăn phù hợp cho cá bột, bao gồm Protozoa, Rotatoria và Cladocera. Việc quản lý môi trường và thức ăn đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao tỷ lệ sống và tăng trưởng của cá.

3.1. Môi trường sống

Cá chành dục sống trong môi trường nước ngọt với nhiệt độ lý tưởng từ 26,5–28,1°C, pH từ 6,5–7,5 và oxy hòa tan trên 5 mg/L. Nghiên cứu này cung cấp thông tin quan trọng để thiết kế hệ thống nuôi phù hợp, đảm bảo điều kiện sống tối ưu cho cá.

3.2. Quản lý sức khỏe

Quản lý sức khỏe cá chành dục bao gồm việc theo dõi các chỉ tiêu môi trường và lựa chọn thức ăn phù hợp. Nghiên cứu xác định các loại thức ăn như Protozoa, Rotatoria và Cladocera là phù hợp cho cá bột. Việc quản lý tốt môi trường và thức ăn giúp giảm thiểu rủi ro dịch bệnh và nâng cao hiệu quả nuôi trồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU 1.1 Giới thiệu Với hơn 750.000 ha diện tích mặt nước nuôi thủy sản, hằng năm Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) cung cấp cho thị trường khoảng 70% sản lượng thủy sản nuôi (2.246 tấn) của cả nước (Tổng cục thống kê, 2016), gồm những đối tượng chủ lực như: cá tra, cá basa, cá điêu hồng, cá rô phi,. Tuy nhiên nghề nuôi các đối tượng trên đang gặp một số khó khăn nhất định về giá cả thị trường cũng như dịch bệnh. Do đó, đa dạng hóa đối tượng nuôi mới, đặc biệt là các loài cá bản địa là một trong những giải pháp cấp thiết hiện nay góp phần phát triển nghề nuôi thủy sản bền vững. Đồng thời, việc nghiên cứu thuần hóa thành công một loài cá hoang dã còn góp phần giảm áp lực khai thác, bảo vệ nguồn lợi của chúng trong tự nhiên.

Trong các loài cá nước ngọt, họ cá lóc Channidae (thuộc Bộ Perciformes), được các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước quan tâm do chúng có kích thước lớn, thịt ngon và sức sống cao. Nhiều loài đã được nghiên cứu đầy đủ về đặc điểm sinh học, sản xuất giống và phát triển công nghiệp nuôi quan trọng ở các nước trong khu vực như Việt Nam, Thái Lan, Campuchia, Phillipines, Ấn Độ và Malaysia (Muntaziana et al. Ở ĐBSCL họ cá lóc có 04 loài trong cùng một giống Channa, gồm cá lóc đen Channa striata, cá lóc bông C. lucius và cá chành dục Channa gachua (Trương Thủ Khoa và Trần Thị Thu Hương, 1993; Trần Đắc Định và ctv.

Trong đó, cá lóc đen và cá lóc bông đã được nghiên cứu nhiều và phát triển nghề nuôi do chúng có kích cỡ lớn và giá trị kinh tế cao (Nguyễn Huấn và Dương Nhựt Long, 2008). Gần đây, cá dầy cũng đã được nghiên cứu sinh học và sản xuất giống (Tiền Hải Lý, 2016). Riêng loài cá chành dục do kích thước nhỏ nên chưa được quan tâm, các nghiên cứu ban đầu mới chỉ dừng lại ở đặc điểm hình thái phân loại và phân bố (Trương Thủ Khoa và Trần Thị Thu Hương, 1993; Nguyễn Văn Hảo và ctv., 2011; Trần Đắc Định và ctv. Cá chành dục là loài cá địa phương của đồng bằng Nam bộ, chúng cũng phân bố tự nhiên ở một vài nước lân cận như Ấn Độ, Sri Lanka, Bangladesh, Myanmar, Thái lan, Lào, Campuchia (Trương Thủ Khoa và Trần Thị Thu Hương, 1993; Trần Đắc Định và ctv.

Cá có màu màu sắc đẹp ở vây lưng, vây hậu môn và vây đuôi với nền màu xanh (con đực), viền ngoài màu đỏ hồng hoặc đỏ cam. Màu sắc hấp dẫn của cá chành 1 dục đã được sự chú ý của thị trường cá cảnh, đặc biệt là thị trường cá cảnh ngoài nước. Như vậy, cá chành dục là đối tượng nuôi tiềm năng đáp ứng được nhu cầu đa dạng hóa các loài vật nuôi và bảo vệ nguồn lợi tự nhiên các loài cá bản địa. Để phát triển nghề nuôi cá chành dục, rất cần thiết phải có những thông tin cơ bản về đặc điểm sinh học cũng như khả năng sản xuất giống nhân tạo của loài cá này.

Chính vì vậy, đề tài “Đặc điểm sinh học và kỹ thuật sản xuất giống cá chành dục Channa gachua (Hamilton, 1822)” được thực hiện.2 Mục tiêu của nghiên cứu 1.1 Mục tiêu tổng quát Nghiên cứu này nhằm cung cấp những cơ sở khoa học về đặc điểm sinh học và một số yếu tố kỹ thuật trong sản xuất giống cá chành dục, góp phần vào việc phát triển kỹ thuật sản xuất giống và nuôi đối tượng này trong tương lai, đồng thời góp phần bảo vệ nguồn lợi loài cá bản địa thuộc giống Channa ở ĐBSCL.2 Mục tiêu cụ thể Xác định các đặc điểm hình thái, đặc điểm sinh học sinh trưởng, dinh dưỡng và sinh sản của cá chành dục làm cơ sở khoa học cho việc phát triển kỹ thuật sản xuất giống và ương nuôi loài cá này. Xác định loại và liều lượng chất kích thích sinh sản thích hợp trong sinh sản nhân tạo cá chành dục và một số yếu tố kỹ thuật gồm mật độ và loại thức ăn thích hợp trong ương nuôi cá chành dục giai đoạn từ cá mới nở đến 30 ngày tuổi.3 Nội dung nghiên cứu 1.1 Nghiên cứu đặc điểm sinh học  Hình thái và định danh cá chành dục bằng phương pháp phân tích gen trên ty thể (gen cytochrome b)  Đặc điểm sinh học sinh trưởng  Đặc điểm sinh học dinh dưỡng  Đặc điểm sinh học sinh sản 1.2 Kích thích sinh sản và ương nuôi cá bột 2  Nghiên cứu nuôi vỗ thành thục cá chành dục bằng các loại thức ăn khác nhau  Sử dụng HCG, não thùy và LHRH-a + Dom kích thích cá chành dục sinh sản  Ương cá chành dục với các mật độ và thức ăn khác nhau giai đoạn từ cá bột lên cá hương.4 Ý nghĩa của luận án Luận án đã bổ sung những kiến thức cơ bản về đặc điểm hình thái, sinh học dinh dưỡng và sinh học sinh sản của loài cá chành dục. Đồng thời, luận án cũng xác định được một số yếu tố kỹ thuật cơ bản trong sản xuất giống (loại và và liều lượng của hormone HCG và LHRHa dùng kích thích sinh sản) và ương nuôi cá chành dục giai đoạn mới nở đến 30 ngày tuổi (thức ăn, mật độ). Kết quả của nghiên cứu là cơ sở khoa học quan trọng trong việc thuần hóa loài cá này và góp phần phát triển kỹ thuật sản xuất giống và ương nuôi cá chành dục.5 Điểm mới của luận án Luận án cung cấp dữ liệu mới về đặc điểm hình thái và đặc điểm gen cytochome b của cá chành dục, góp phần định danh chính xác loài cá này.

Luận án xác định được đặc điểm cơ bản trong sinh học dinh dưỡng và sinh học sinh sản của cá chành dục gồm: phổ dinh dưỡng (tép nhỏ, cá con, giun, thân mềm,.), kích thước cá thành thục lần đầu (11,85 mm), sức sinh sản tuyệt đối trung bình (1.709 trứng/cá thể) và mùa vụ sinh sản (tháng 7-10). Luận án xác định được một số yếu tố kỹ thuật quan trọng trong sản xuất giống cá chành dục. Đó là, trong nuôi vỗ cá, nguồn thức ăn là tép sông cho hiệu quả thành thục cao (GSI=2,88%); Phương pháp sinh sản tự nhiên hoặc sử dụng kích thích tố HCG (với liều 2.000 IU cá đực và 500 IU cá cái) kết hợp với não thùy (5 mg) cho hiệu quả sinh sản cao; Trong giai đoạn ương cá từ mới nở đến 30 ngày tuổi, mật độ ương 5 con/L và thức ăn sử dụng là moina kết hợp với trùn chỉ cho kết quả tăng trưởng và tỉ lệ sống của cá tốt. Các kết quả đạt được có thể ứng dụng vào thực tế sản xuất giống loài cá chành dục, chủ động cung cấp con giống, thúc đẩy sự đa dạng hóa đối tượng nuôi thủy sản.

3 CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Giới thiệu tổng quan về họ cá lóc Channidae Họ cá lóc (Channidae) là họ cá nước ngọt có cơ quan hô hấp khí trời, phân bố rộng khắp thế giới. Họ Channidae có 2 giống là Channa và Parachanna. Hệ thống phân loại họ Channidae gồm có 26 loài thuộc giống Channa và 3 loài thuộc giống Parachanna (Walter and James, 2004). Một vài loài có kích thước nhỏ khoảng 17 cm nhưng một số khác thì kích thước rất lớn có thể lên đến 1,8 m.

Tất cả các loài thuộc họ Channidae đều là loài cá ăn động vật điển hình. Tại nhiều quốc gia, một số loài thuộc giống Channa được đánh giá cao về giá trị thực phẩm đặc biệt là ở Ấn Độ, Đông Nam Á và Trung Quốc. Từ rất lâu, chúng đã trở thành đối tượng quan trọng trong nghề đánh bắt cá và trong những thập kỷ gần đây, một số loài đã được đưa vào nuôi phổ biến như cá lóc đen (Channa striata), cá lóc bông (Channa micropeltes) ở Việt Nam, Malaysia, Thái Lan, Campuchia, cá chành dục (Channa gachua) ở Trung Quốc và Đông Nam Á, cá lóc Channa argus ở Trung Quốc (Pantulu, 1976; Wee, 1982).1 Vị trí phân loại và thành phần loài của họ cá lóc Channidae 2.1 Vị trí phân loại Theo Kottelat et al. (1993), Lee và Ng (1991), họ cá lóc Channidae có vị trí phân loại như sau: Ngành: Chordata Ngành phụ: Verterbrata Lớp : Pisces Phân lớp: Actinopterygii Bộ: Perciformes Phân bộ: Channoidei Họ: Channidae Giống : Channa Giống : Parachanna 4 2.2 Thành phần loài của họ cá lóc (Channidae) Họ Channidae gồm 2 giống là Channa và Parachanna, giống Channa với 26 loài phân bố chủ yếu ở khu vực châu Á, trong khí đó giống Parachanna chỉ có 3 loài phân bố ở châu Phi.

Đa phần các loài có kích thước lớn, giá trị kinh tế cao và quan trọng đối với nghề nuôi và khai thác trong khu vực châu Á (Walter and James, 2004; Nguyễn Văn Thường, 2004). Tên chi tiết các loài cá được trình bày trong Bảng 2.1: Thành phần các loài thuộc họ cá lóc Channidae (Walter and James, 2004; Nguyễn Văn Thường, 2004) STT Tên khoa học Tên tiếng Anh Giống Channa 1 Channa amphibeus (McClelland, 1845) Chel snakehead 2 Channa argus (Cantor, 1842) Northern snakehead 3 Channa asiatica (Linnaeus, 1758) Chinese snakehead 4 Channa aurantimaculata Musikasinthorn, 2000 - 5 Channa bankanensis (Bleeker, 1852) Bangka snakehead 6 Channa baramensis (Steindachner, 1901) Baram snakehead 7 Channa barca (Hamilton, 1822) Barca snakehead 8 Channa bleheri Vierke, 1991 Rainbow snakehead 9 Channa burmanica Chaudhuri, 1919 Burmese snakehead 10 Channa cyanospilos (Bleeker, 1853) Bluespotted snakehead 11 Channa gachua (Hamilton, 1822) Dwarf snakehead 12 Channa harcourtbutleri (Annandale, 1918) Inle snakehead 13 Channa lucius (Cuvier, 1831) Splendid snakehead 14 Channa maculata (Lacepède, 1802) Blotched snakehead 15 Channa marulioides (Bleeker, 1851) Emperor snakehead 16 Channa marulius (Hamilton, 1822) Bullseye snakehead 17 Channa melanoptera (Bleeker, 1855) Blackfinned snakehead 18 Channa melasoma (Bleeker, 1851) Black snakehead 19 Channa micropeltes (Cuvier, 1831) Giant snakehead 20 Channa nox Zhang and Watanabe, 2002 Night snakehead 21 Channa orientalis Schneider, 1801 Ceylon snakehead 22 Channa panaw Musikasinthorn, 1998 Panaw snakehead 23 Channa pleurophthalma (Bleeker, 1851) Ocellated snakehead 24 Channa punctata (Bloch, 1793) Spotted snakehead 25 Channa stewartii (Playfair, 1867) Golden snakehead 26 Channa striata (Bloch, 1793) Chevron snakehead Giống Parachanna 1 Parachanna africana (Steindachner, 1879) Niger snakehead 2 Parachanna insignis (Sauvage, 1884) Congo snakehead 3 Parachanna obscura (Gunther, 1861) African snakehead Trong đó, giống Channa khu vực sông Mekong có 6 loài (Rainboth, 1996; Nguyễn Văn Thường, 2004) là: 5  Channa lucius (Cuvier, 1831)  Channa marulius (Hamilton, 1822)  Channa melasoma (Bleeker, 1851)  Channa micropeltes (Cuvier, 1831)  Channa orientalis (Schneider, 1801)  Channa striata (Bloch, 1793) Riêng ở Việt Nam, các tỉnh phía Bắc họ cá lóc Channidae có 4 loài (Mai Đình Yên, 1978):  Cá xộp (C. striata) phân bố rộng trong cá thuỷ vực miền núi, đồng bằng và nước lợ có nồng độ muối thấp. Kích thước tối đa 90 cm.

gachua) sống ở miền núi các tỉnh phía Bắc Việt Nam. Loài này có vi bụng nhỏ. Kích thước tối đa 20 cm. maculata) phân bố tương tự cá xộp.