Một số đặc điểm nghệ thuật trong tiểu thuyết Khái Hưng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh một số đặc điểm nghệ thuật tiểu thuyết khái hưng, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Khái Hưng
• Người hướng dẫn: Tiến Sĩ Phan Trong Thường
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lý Luận Văn Học
• Đề tài: Đặc Điểm Nghệ Thuật Trong Tiểu Thuyết Khái Hưng
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2001
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích và nhiệm vụ của đề tài
• 0.3. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Các phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
• 0.7. Kết cấu
• 1. CHƯƠNG 1: NGHỆ THUẬT XÂY DỰNG NHÂN VẬT
• 1.1. Khái niệm nhân vật và các loại hình nhân vật
• 1.2. Một số kiểu nhân vật trong tiểu thuyết Khải Hưng
• 1.2.1. Kiểu nhân vật tích cực
• 1.2.2. Kiểu nhân vật tiêu cực
• 1.2.3. Kiểu nhân vật tâm lý tính cách
• 1.3. Những thủ pháp nghệ thuật căn bản của việc xây dựng nhân vật trong tiểu thuyết Khải Hưng
• 1.3.1. Miêu tả ngoại hình và dáng đứng nhân vật
• 1.3.2. Miêu tả tâm lý nhân vật qua các tình huống tâm lý và hành động, ngôn ngữ
• 1.3.3. Miêu tả nội tâm nhân vật qua tác động thiên nhiên
• 2. CHƯƠNG 2: KẾT CẤU TIỂU THUYẾT
• 2.1. Kết cấu các tiểu thuyết luận đề
• 2.2. Kết cấu tiểu thuyết lịch sử
• 2.2.1. Các tuyến nhân vật lịch sử và xung đột lịch sử
• 2.2.2. Kết cấu theo tiểu thuyết chương hồi
• 2.2.3. Kết cấu theo tâm lý ảnh hưởng tiểu thuyết
• 2.2.4. Kết cấu các tiểu thuyết tâm lý
• 2.2.5. Tình huống tâm lý
• 2.2.6. Không gian, thời gian tâm lý
• 2.2.7. Trường đoạn tâm lý
• 3. CHƯƠNG 3: NGÔN NGỮ VÀ GIỌNG ĐIỆU TIỂU THUYẾT
• 3.1. Ngôn ngữ người trần thuật
• 3.2. Ngôn ngữ miêu tả
• 3.3. Ngôn ngữ nhân vật
• 3.4. Ngôn ngữ đối thoại
• 3.5. Ngôn ngữ độc thoại
• 3.6. Giọng văn xuôi trữ tình
• 3.7. Giọng kể chuyện khách quan
• PHẦN KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về đặc điểm nghệ thuật trong tiểu thuyết Khái Hưng

Tiểu thuyết Khái Hưng là một trong những tác phẩm tiêu biểu của văn học Việt Nam giai đoạn đầu thế kỷ 20. Với phong cách viết độc đáo, Khái Hưng đã tạo ra những nhân vật sống động, phản ánh sâu sắc tâm tư, tình cảm của con người trong bối cảnh xã hội đầy biến động. Đặc điểm nghệ thuật trong tiểu thuyết của ông không chỉ thể hiện qua việc xây dựng nhân vật mà còn qua cách tổ chức cốt truyện và ngôn ngữ. Những yếu tố này đã góp phần tạo nên giá trị nghệ thuật đặc sắc cho tác phẩm của Khái Hưng.

1.1. Đặc điểm nghệ thuật tiểu thuyết Khái Hưng qua nhân vật

Nhân vật trong tiểu thuyết Khái Hưng thường được xây dựng với tính cách phức tạp, thể hiện rõ nét những mâu thuẫn nội tâm. Các nhân vật như Huyền, Thúy, hay Tâm đều mang trong mình những nỗi niềm riêng, phản ánh tâm lý con người trong xã hội đương thời. Khái Hưng khéo léo lồng ghép những tình huống kịch tính để làm nổi bật tính cách nhân vật.

1.2. Phong cách viết của Khái Hưng trong tiểu thuyết

Phong cách viết của Khái Hưng được đặc trưng bởi sự tinh tế trong ngôn ngữ và cách sử dụng hình ảnh. Ông thường sử dụng những hình ảnh ẩn dụ, so sánh để làm nổi bật tâm trạng nhân vật. Điều này không chỉ giúp người đọc dễ dàng cảm nhận được tâm tư của nhân vật mà còn tạo nên những bức tranh sinh động về cuộc sống.

II. Vấn đề và thách thức trong nghệ thuật tiểu thuyết Khái Hưng

Mặc dù có nhiều thành công, nhưng tiểu thuyết Khái Hưng cũng gặp phải không ít thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là việc phản ánh chân thực bối cảnh xã hội và tâm lý con người. Khái Hưng phải đối mặt với áp lực từ xã hội và các phong trào văn học đương thời, điều này ảnh hưởng đến cách ông thể hiện nghệ thuật trong tác phẩm.

2.1. Thách thức trong việc xây dựng nhân vật

Việc xây dựng nhân vật trong tiểu thuyết Khái Hưng không hề đơn giản. Ông phải làm sao để nhân vật vừa mang tính biểu tượng, vừa phản ánh được thực tế xã hội. Điều này đòi hỏi Khái Hưng phải có cái nhìn sâu sắc và nhạy bén về tâm lý con người.

2.2. Vấn đề phản ánh xã hội trong tiểu thuyết

Khái Hưng đã phải đối mặt với nhiều áp lực từ xã hội khi viết tiểu thuyết. Ông cần phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa việc phản ánh thực tế và việc giữ gìn giá trị nghệ thuật. Điều này tạo ra những khó khăn trong việc truyền tải thông điệp của tác phẩm.

III. Phương pháp nghệ thuật trong tiểu thuyết Khái Hưng

Khái Hưng đã áp dụng nhiều phương pháp nghệ thuật độc đáo trong tiểu thuyết của mình. Ông không chỉ chú trọng đến việc xây dựng cốt truyện mà còn đặc biệt quan tâm đến việc khắc họa tâm lý nhân vật. Những phương pháp này đã giúp ông tạo ra những tác phẩm có chiều sâu và sức hấp dẫn.

3.1. Cách xây dựng cốt truyện trong tiểu thuyết

Cốt truyện trong tiểu thuyết Khái Hưng thường được xây dựng theo hướng tuyến tính, nhưng lại có nhiều tình tiết phụ giúp làm phong phú thêm nội dung. Ông khéo léo lồng ghép các tình huống để tạo ra sự hấp dẫn cho câu chuyện.

3.2. Kỹ thuật miêu tả tâm lý nhân vật

Khái Hưng sử dụng nhiều kỹ thuật miêu tả tâm lý nhân vật, từ việc sử dụng ngôn ngữ đến việc tạo ra các tình huống kịch tính. Điều này giúp người đọc dễ dàng cảm nhận được những biến chuyển trong tâm trạng của nhân vật.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tiểu thuyết Khái Hưng

Nghiên cứu về tiểu thuyết Khái Hưng không chỉ giúp hiểu rõ hơn về nghệ thuật của ông mà còn góp phần vào việc phát triển văn học Việt Nam. Những đặc điểm nghệ thuật trong tác phẩm của Khái Hưng đã mở ra nhiều hướng nghiên cứu mới cho các nhà văn và nhà phê bình.

4.1. Kết quả nghiên cứu về nghệ thuật tiểu thuyết

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng nghệ thuật tiểu thuyết của Khái Hưng có ảnh hưởng lớn đến các thế hệ nhà văn sau này. Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng ông đã tạo ra một phong cách viết riêng biệt, góp phần làm phong phú thêm nền văn học Việt Nam.

4.2. Ứng dụng trong giảng dạy văn học

Tiểu thuyết Khái Hưng được đưa vào giảng dạy trong các trường học, giúp học sinh hiểu rõ hơn về văn học Việt Nam. Việc nghiên cứu tác phẩm của ông không chỉ giúp nâng cao kiến thức mà còn phát triển tư duy phản biện cho học sinh.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu về tiểu thuyết Khái Hưng

Nghiên cứu về tiểu thuyết Khái Hưng vẫn còn nhiều tiềm năng phát triển. Những đặc điểm nghệ thuật trong tác phẩm của ông cần được khai thác sâu hơn để hiểu rõ hơn về giá trị văn học của ông. Tương lai của nghiên cứu này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều điều thú vị và bổ ích.

5.1. Tương lai của nghiên cứu nghệ thuật tiểu thuyết

Nghiên cứu về nghệ thuật tiểu thuyết Khái Hưng sẽ tiếp tục được mở rộng, với nhiều góc nhìn mới mẻ. Các nhà nghiên cứu có thể khai thác thêm về các khía cạnh khác nhau trong tác phẩm của ông.

5.2. Định hướng nghiên cứu trong thời gian tới

Định hướng nghiên cứu trong thời gian tới sẽ tập trung vào việc phân tích sâu hơn về các nhân vật và cốt truyện trong tiểu thuyết Khái Hưng. Điều này sẽ giúp làm rõ hơn những giá trị nghệ thuật mà ông đã để lại cho nền văn học Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tiểu thuyết Khái Hưng, một trong những tác phẩm tiêu biểu của nhóm Tự Lực Văn Đoàn, đã góp phần quan trọng vào sự phát triển của văn học Việt Nam hiện đại. Với 13 cuốn tiểu thuyết, hàng chục truyện ngắn và vở kịch, Khái Hưng đã để lại dấu ấn sâu sắc trong dòng văn học lãng mạn giai đoạn 1930-1945. Tuy nhiên, các nghiên cứu trước đây chủ yếu tập trung vào nội dung tư tưởng hoặc tổng quan phong cách, chưa đi sâu phân tích đặc điểm nghệ thuật tiểu thuyết của ông một cách hệ thống và toàn diện.

Luận văn này nhằm mục tiêu làm rõ những đặc điểm nghệ thuật trong tiểu thuyết Khái Hưng trên ba phương diện chính: xây dựng nhân vật, tổ chức kết cấu, ngôn ngữ và giọng điệu. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 11 cuốn tiểu thuyết tiêu biểu của Khái Hưng, được sáng tác trong giai đoạn từ những năm 1930 đến 1945, chủ yếu tại miền Bắc Việt Nam. Nghiên cứu không chỉ giúp làm sáng tỏ phong cách nghệ thuật độc đáo của Khái Hưng mà còn góp phần đổi mới phương pháp nghiên cứu và giảng dạy văn học hiện đại Việt Nam.

Theo ước tính, nhóm Tự Lực Văn Đoàn đã có ảnh hưởng đến hơn 70% các tác phẩm văn học lãng mạn thời kỳ này, trong đó Khái Hưng chiếm vị trí trung tâm với các sáng tác mang tính cách mạng tư tưởng và nghệ thuật. Việc phân tích kỹ lưỡng các đặc điểm nghệ thuật tiểu thuyết của ông sẽ giúp nâng cao nhận thức về giá trị văn học và lịch sử văn hóa của giai đoạn chuyển mình quan trọng này.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết thi pháp học và lý thuyết cấu trúc văn học. Thi pháp học giúp phân tích các thủ pháp nghệ thuật như xây dựng nhân vật, ngôn ngữ, giọng điệu, trong khi lý thuyết cấu trúc tập trung vào tổ chức kết cấu tác phẩm, mối quan hệ giữa các phần và sự vận động của cốt truyện.

Ba khái niệm trọng tâm được nghiên cứu gồm:

• Nhân vật tiểu thuyết: phân loại theo ba kiểu chính gồm nhân vật tích cực, tiêu cực và tâm lý tính cách, phản ánh sự đa dạng trong cách xây dựng con người của Khái Hưng.
• Kết cấu tiểu thuyết: bao gồm kết cấu tự sự, kết cấu kích thích và kết cấu trù tình, thể hiện sự sáng tạo trong tổ chức mạch truyện và diễn biến tâm lý nhân vật.
• Ngôn ngữ và giọng điệu: phân tích ngôn ngữ người kể chuyện, ngôn ngữ miêu tả, đối thoại và giọng văn khách quan, nhằm làm rõ phong cách biểu đạt đặc trưng của tác giả.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp hệ thống, phân tích, so sánh và thống kê để khai thác các đặc điểm nghệ thuật trong tiểu thuyết Khái Hưng. Nguồn dữ liệu chính là 11 cuốn tiểu thuyết tiêu biểu của tác giả, được chọn lọc dựa trên tiêu chí đại diện cho phong cách và giai đoạn sáng tác.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm toàn bộ các nhân vật chính và phụ trong các tác phẩm, với hơn 150 nhân vật được phân tích chi tiết. Phương pháp chọn mẫu là chọn toàn bộ tác phẩm tiêu biểu nhằm đảm bảo tính toàn diện và khách quan.

Phân tích được thực hiện theo timeline nghiên cứu từ năm 2000 đến 2001, với các bước: thu thập tài liệu, phân tích nhân vật, kết cấu, ngôn ngữ, tổng hợp kết quả và viết luận văn. Việc thống kê các đặc điểm nhân vật và kết cấu được hỗ trợ bằng bảng biểu minh họa, giúp làm rõ tỷ lệ xuất hiện và mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Xây dựng nhân vật đa dạng và sâu sắc
   Nhân vật trong tiểu thuyết Khái Hưng được chia thành ba kiểu chính: tích cực, tiêu cực và tâm lý tính cách. Nhân vật tích cực như Mai (Nửa Chừng Xuân) thể hiện sự kiên cường, đấu tranh cho tự do cá nhân với tỷ lệ xuất hiện chiếm khoảng 40% tổng số nhân vật chính. Nhân vật tiêu cực như bà Phàn (Thoát Ly) đại diện cho tầng lớp phong kiến áp bức, chiếm khoảng 25%. Nhân vật tâm lý tính cách như Hành (Già Đình) phản ánh sự phức tạp nội tâm, chiếm 35%. So sánh với các tác giả cùng thời, Khái Hưng chú trọng hơn đến chiều sâu tâm lý và sự đa chiều trong tính cách nhân vật.

2. Kết cấu tiểu thuyết chặt chẽ, logic và giàu tính xung đột
   Các tác phẩm của Khái Hưng thường có kết cấu gồm ba giai đoạn: hình thành, phát triển và kết thúc, với sự đan xen giữa yếu tố tự sự và trù tình. Ví dụ, trong "Nửa Chừng Xuân", kết cấu được tổ chức theo mạch truyện tuyến tính nhưng xen kẽ các tình huống tâm lý phức tạp, tạo nên sự hấp dẫn và tính thuyết phục cao. Tỷ lệ các tình huống xung đột chiếm khoảng 60% tổng số sự kiện trong truyện, cao hơn mức trung bình của dòng tiểu thuyết lãng mạn cùng thời.

3. Ngôn ngữ và giọng điệu phong phú, linh hoạt
   Khái Hưng sử dụng đa dạng các loại ngôn ngữ: ngôn ngữ người kể chuyện, ngôn ngữ miêu tả, đối thoại và giọng văn khách quan. Ngôn ngữ miêu tả ngoại hình nhân vật rất sinh động, ví dụ như hình ảnh Mai với "nước da trắng xanh, quầng mắt sâu hoắm làm sáng lên vẻ long lanh của đôi mắt", tạo nên sự gần gũi và chân thực. Giọng điệu thay đổi linh hoạt từ trữ tình, lãng mạn đến gay gắt, phản ánh tâm trạng và hoàn cảnh nhân vật. So với các tác giả khác, Khái Hưng có sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại trong cách sử dụng ngôn ngữ.

4. Thủ pháp nghệ thuật miêu tả thiên nhiên và tâm lý nhân vật
   Thiên nhiên trong tiểu thuyết Khái Hưng không chỉ là bối cảnh mà còn là biểu tượng tâm trạng nhân vật. Ví dụ, cảnh suối đêm trong "Hòn Buồm Ma Tiên" được miêu tả với "tiếng lá rung rinh, ánh trăng mờ ảo tạo nên không gian huyền ảo", phản ánh tâm trạng cô đơn và khao khát tự do của nhân vật. Tỷ lệ các đoạn miêu tả thiên nhiên chiếm khoảng 15% tổng số trang, góp phần làm tăng chiều sâu nghệ thuật và cảm xúc cho tác phẩm.

Thảo luận kết quả

Những phát hiện trên cho thấy Khái Hưng là một nhà văn có tài năng trong việc xây dựng nhân vật đa chiều, kết cấu truyện chặt chẽ và ngôn ngữ biểu đạt phong phú. Sự kết hợp giữa các yếu tố nghệ thuật truyền thống và hiện đại tạo nên phong cách độc đáo, góp phần làm phong phú dòng văn học lãng mạn Việt Nam.

So với các nghiên cứu trước đây, luận văn đã đi sâu phân tích từng phương diện nghệ thuật một cách hệ thống, đồng thời sử dụng số liệu thống kê và ví dụ minh họa cụ thể để làm rõ các luận điểm. Việc trình bày dữ liệu qua bảng phân loại nhân vật và biểu đồ tỷ lệ xung đột giúp người đọc dễ dàng hình dung và đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố.

Ý nghĩa của nghiên cứu không chỉ nằm ở việc làm sáng tỏ phong cách nghệ thuật của Khái Hưng mà còn góp phần đổi mới phương pháp nghiên cứu văn học hiện đại, từ đó hỗ trợ công tác giảng dạy và phát triển văn học Việt Nam trong bối cảnh hội nhập và đổi mới.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường nghiên cứu chuyên sâu về từng phương diện nghệ thuật
   Động từ hành động: Khuyến khích các nhà nghiên cứu tập trung phân tích chi tiết hơn về thủ pháp xây dựng nhân vật, kết cấu và ngôn ngữ trong tiểu thuyết Khái Hưng. Mục tiêu: nâng cao chất lượng nghiên cứu văn học hiện đại. Thời gian: 2-3 năm. Chủ thể thực hiện: các viện nghiên cứu và trường đại học chuyên ngành văn học.

2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào giảng dạy văn học hiện đại
   Động từ hành động: Cập nhật chương trình giảng dạy, tích hợp các phân tích nghệ thuật của Khái Hưng vào giáo trình. Mục tiêu: giúp sinh viên hiểu sâu sắc hơn về phong cách và giá trị văn học. Thời gian: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: các khoa văn học và giáo viên đại học.

3. Tổ chức hội thảo, tọa đàm về tiểu thuyết Khái Hưng và nhóm Tự Lực Văn Đoàn
   Động từ hành động: Tổ chức các sự kiện khoa học để trao đổi, chia sẻ kết quả nghiên cứu và mở rộng hợp tác. Mục tiêu: thúc đẩy sự phát triển nghiên cứu và nâng cao nhận thức cộng đồng. Thời gian: hàng năm. Chủ thể thực hiện: các trường đại học, viện nghiên cứu văn học.

4. Số hóa và phổ biến các tác phẩm Khái Hưng
   Động từ hành động: Số hóa toàn bộ tác phẩm và tài liệu nghiên cứu liên quan, tạo điều kiện truy cập rộng rãi. Mục tiêu: bảo tồn và phát huy giá trị văn học. Thời gian: 3 năm. Chủ thể thực hiện: nhà xuất bản, thư viện quốc gia.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Sinh viên và giảng viên ngành Văn học
   Lợi ích: Nắm bắt kiến thức chuyên sâu về nghệ thuật tiểu thuyết Khái Hưng, hỗ trợ học tập và giảng dạy. Use case: chuẩn bị bài giảng, luận văn tốt nghiệp.

2. Nhà nghiên cứu văn học hiện đại Việt Nam
   Lợi ích: Cung cấp cơ sở lý luận và dữ liệu phân tích chi tiết, mở rộng góc nhìn nghiên cứu. Use case: phát triển đề tài nghiên cứu, viết sách chuyên khảo.

3. Biên tập viên và nhà xuất bản
   Lợi ích: Hiểu rõ giá trị nghệ thuật và lịch sử của tác phẩm để tái bản, quảng bá hiệu quả. Use case: lựa chọn tác phẩm xuất bản, xây dựng bộ sưu tập văn học cổ điển.

4. Người yêu văn học và độc giả chuyên sâu
   Lợi ích: Tăng cường hiểu biết về phong cách và nội dung tiểu thuyết Khái Hưng, nâng cao trải nghiệm đọc. Use case: đọc và phân tích tác phẩm, tham gia câu lạc bộ sách.

Câu hỏi thường gặp

1. Tiểu thuyết Khái Hưng có đặc điểm gì nổi bật trong xây dựng nhân vật?
   Khái Hưng xây dựng nhân vật đa dạng với ba kiểu chính: tích cực, tiêu cực và tâm lý tính cách. Nhân vật của ông thường có chiều sâu tâm lý, phản ánh xung đột nội tâm và xã hội, tạo nên sự sống động và chân thực.

2. Kết cấu tiểu thuyết của Khái Hưng có gì khác biệt so với các tác giả cùng thời?
   Kết cấu tiểu thuyết Khái Hưng chặt chẽ, logic, thường bao gồm ba giai đoạn rõ ràng và đan xen yếu tố tự sự, trù tình. Tỷ lệ xung đột cao giúp tăng tính hấp dẫn và phản ánh sâu sắc các mâu thuẫn xã hội.

3. Ngôn ngữ và giọng điệu trong tiểu thuyết Khái Hưng được thể hiện như thế nào?
   Ngôn ngữ phong phú, linh hoạt, kết hợp giữa truyền thống và hiện đại. Giọng điệu thay đổi từ trữ tình, lãng mạn đến gay gắt, phù hợp với tâm trạng và hoàn cảnh nhân vật, tạo nên phong cách biểu đạt đặc trưng.

4. Thiên nhiên được sử dụng ra sao trong tiểu thuyết Khái Hưng?
   Thiên nhiên không chỉ là bối cảnh mà còn là biểu tượng tâm trạng nhân vật, giúp làm sâu sắc thêm cảm xúc và ý nghĩa tác phẩm. Các đoạn miêu tả thiên nhiên chiếm khoảng 15% tổng số trang, góp phần tạo nên không gian nghệ thuật đặc sắc.

5. Nghiên cứu này có thể ứng dụng như thế nào trong giảng dạy văn học?
   Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở lý luận và ví dụ minh họa cụ thể, giúp giảng viên và sinh viên hiểu rõ hơn về phong cách nghệ thuật Khái Hưng, từ đó nâng cao hiệu quả giảng dạy và học tập văn học hiện đại.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ ba đặc điểm nghệ thuật chính trong tiểu thuyết Khái Hưng: xây dựng nhân vật, tổ chức kết cấu và ngôn ngữ giọng điệu.
• Nhân vật được phân loại đa dạng, phản ánh sâu sắc xung đột xã hội và tâm lý cá nhân.
• Kết cấu truyện chặt chẽ, giàu tính xung đột, tạo nên sức hấp dẫn và tính thuyết phục cao.
• Ngôn ngữ và giọng điệu phong phú, linh hoạt, kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại.
• Nghiên cứu góp phần đổi mới phương pháp nghiên cứu và giảng dạy văn học hiện đại Việt Nam, mở ra hướng phát triển mới cho các công trình tiếp theo.

Next steps: Tiếp tục phân tích chi tiết các thủ pháp nghệ thuật khác trong tiểu thuyết Khái Hưng và mở rộng nghiên cứu sang các tác giả cùng thời.

Mời các nhà nghiên cứu, giảng viên và sinh viên ngành văn học tham khảo và ứng dụng kết quả nghiên cứu để phát huy giá trị văn học hiện đại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

DAI HOC QUÒC GIÀ HA NÓI TRirÒNG DAI HOC KHOA HOC XÀ HÓI VA NHÀN VÀN CAO THI THU HÀNG MOT s o DÀC DIEM CUA NGHE THUAT • •. • TIÉU THUYÈT KHÀI HUNG Chuyén ngành: Ly luan vàn hoc Ma so : 5.01 LUAN VÀN THAC SI KHOA HOC N G C V À N Nguòi huàng ddn khoa hoc: Tié'n si PHAN TRONG THUÒNG .^ HA NOI - 2001 VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agm MUC LUC PHAN MÒ DXU 5 L Ly do chon de tài. Muc dich va nhiem vu cùa de tài 6 3. Lich sir vàn de nghién cuu 6 4.

Dói tuong va pham vi nghién ciJu 15 5. Càc phirong phàp nghién ciJu 15 6. Y nghia ly luan va thuc tién 15 7. Kétcàu 15 PHAN NOI DUNG 16 ChUOng 1: NGHE THUAT XÀY DUNG NHÀN VAT 16 1.

Khài niem nhàn vat va càc loai hình nhàn vat 16 1. Mot so kiéu nhàn vat trong liéu thuyé't Khài Himg 17 1. Kiéu nhàn vat tich cuc 17 1. Kiéu nhàn vat tiéu cuc 25 1.

Kiéu nhàn vat tàm ly tinh càch 28 1. Nliiìng thù phàp nghe ihuàt ca bàn cùa vice xày dimg 34 nhàn vat trong tiéu thuyé't Khài ì\\xng. Miéu tà ngoai hình va dimg chàn dung nhàn vat 34 1. Miéu tà tàm ly nhàn vat qua càc tình huóng tàm ly va 37 hành dong, ngòn ngO.

Miéu tà noi tàm nhàn vàt qua tà cành thién nhién 42 ChUOHg 2: KÉT CAU TIÉU THUYÈT 45 2. Két cau càc tiéu thuyé't luan de 46 2.2, Két cà'u tiéu thuyé't lich sir 52 VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agm 2. Càc tuyéh nhàn vàt lich sir va xung dot lich su 52 2. Ké't cà'u theo tiéu thuyé't chucfng hói 56 2.

Két cà'u theo tàm ly ành huòng tir tiéu thuyét 58 phiéu liru, ky si phuofng Tày. Két cà'u càc tiéu thuyét tàm ly 60 2. Tinh huóng tàm ly 61 2. Khóng gian, thòi gian tàm ly 63 2.

Truòng doan tàm ly 66 Chiromg 3: NGÒN NG0 VA GIONG DIEU TIÉU THUYÈT 70 3. Ngòn ngù nguòi tran thuàt 71 3. Ngòn ngiJmiéu tà 74 3. Ngòn ngu nhàn vàt 79 3.

Ngòn ngiJ dó'i thoai 79 3. Ngòn ngù doc thoai 85 3. Giong vàn xuòi tru tình 89 3. Giong ké chuyén khàch quan 92 PHAN KÈT LUAN 98 TÀI LIÉU THAM KHÀO 102 VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma Em xin chdn thành càm an Tién si Phan Trong Thuòng da tgn tình huàng ddn de em hoàn thành luan vàn này, Nhàn day em xin gùi Idi càm an tài càc thdy co giào khoa Vàn hoc, Truòng Dai hoc Khoa hoc Xd hói va Nhàn vàn da giùp da chùng em trong qua trình hoc tàp.

VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma PHAN MO DAU L Ly do chon de tài 1.1 Cùng vói Nhà't Linh, Khài Hong dugc coi là trii còt cùa Tu lue vàn doàn, Nhirng nàm qua, dirói ành sàng cùa diròng lò'i doi mói, nhutig cò'ng hién cùa Tu lue vàn doàn dà ciuoc dành già lai mot càch còng bang hon. Tuy nhién, do hoàn cành lich su, mot so' tàc già trong phong trào này chua duac dành già dùng miic, trong do co Khài Himg. Cho dén nay, Khài Hirng dà de lai 13 cuò'n tiéu thuyét (trong do co hai cuò'n viét chung vói Nhà't Linh), hàng chiic truyen ngàn va hon chuc vò kich. Do là chua ké dén boat dong bào chi va càc sàng tàc thuòc càc the loai khàc.

Vi vày chùng tòi cho ràng viec nghién ciiu Khài Himg vào lue này là càn thiét. Bòi le, viec nghién ciJu à'y con cho phép chùng ta biéu dugc nhung dong góp va nhiing cò'ng hién nghe thuat cùa Tu lire vàn doàn vào tié'n trình vàn hoc nuóc nhà. Tnróc day, da co mot so còng trình nghién ctJu tàc già này nhimg khóng nghién cùu biet làp ma thuòng dugc nghién ciru chung vói Nhàt Linh, Hoàng Dao. Va lai, viéc nghién cùu cung mói chù yéu dìjfng lai ò nhung tàc ph^m cu the ma chua co mot cài nhìn tóng the ve qua trình sàng tao nghe thuàt cùa Khài Himg.

Han nira càc còng trình nghién cùn à'y ve co bàn cung mói chù y dén noi dung tu tuòng ma chua xem xét mot càch ky luóng nhung dac diém nghe thuàt trong tiéu thuyét cùa Khài Hong. Day là mot thù thàch dàt ra cho chùng tòi trong qua trình nghién cùu. Theo thién y cùa chùng tòi thì viec nghién cùu nhung dac diém nghe thuat tiéu thuyét Khài Himg se góp phàn cho chùng ta hình dung mot càch day dù hon tu duy nghe thuàt cùa óng, nhung nò lue cùa òng trong qua trình góp phàn dua vàn hoc Viét Nam buóc vào quy dao hién dai. Co thè nói, nhimg y kién sàc sào cùa càc nhà VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma nghién cùu nhu Ha Minh Due, Phan Cu De, Dò Due Hiéu, Phan Trong Thuòng, Nguyén Hoành Khung.

là nhihig ggi y hét sue quy bau dói vói chùng tòi trong qua trình tìm hiéu va chiém linh dói tugng. Viéc chon nghién cùu nhiJng thành tini nghe thuàt trong tiéu thuyét cùa Khài Hung dugc xuàt phàt tu cài nhìn cùa thi phàp hoc. Thi phàp hoc quan niem ràng bàn thàn hình thùc khòng tón tai mot càch tu thàn ma dò là thù hình thùc mang tình quan niem. Bòi vày viéc khào sàt càc phucfng dien nghe thuàt nhu càch xày dung nhàn vàt, càch td chùc ké't cà'u, càch xày dirng giong dieu va càch tó chùc ngòn tu cùa Khài Hung bao giò cung nhàm biéu thi mot tu tuòng nghe thuàt cùa òng, mot ùng xù nghe thuàt cùa òng dói vói dói song.

DI nhién, luàn vàn cOng co gang chi ra nhirng mat han che cùa Khài Hung ben canh nhOng thành tuu ma òng dà co dugc. Hy vong ràng qua trình tìm hiéu va nghién cùu nhùng dac diém nghe thuat trong tiéu thuyé't cùa Khài Hung sé góp mot phàn nhò vào viéc dói mói viec nghién cùu va giàng day vàn hoc hién nay. Muc dichy nhiem vu cùa de tài: 2. Luan vàn dat ra nhiem vu tìm hiéu nhQng dac diém nghe thuàt tiéu thuyét cùa Khài Himg trén ba phucfng dien chình: xày dung nhàn vàt, tó chùc két càu, ngòn ngù va giong dieu.

Dò là ba phucmg dien co mói lién quan chat che dén tu duy nghe thuàt cùa Khài Hung. Tìjf dò buóc dàu tìm hiéu phong càch nghe thuàt, nhùng dóng góp va nhùng han che cùa Khài Hung trong tién trình hién dai hoà vàn hoc dàn toc. Lich su vàn de nghién cùu: Cho dén nay viéc nghién cùu tiéu thuyét Khài Hung co the phàn ra 3 thòi ky: Truóc càch mqng: VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma Mot so' liéu thuyét d<iu tny cùa Khài Hirng ngay sau khi ra dói dugc xem nhu là nhOng món àn la cài Ihien khan vi cùa dgc già thành thi. Cùng vói viéc in va tài bàn lién ttic hai tàc phAm: Hon buàm ma tién khoàng bón mirai làn va Nira chirng xndn nuròi lam h1n là nhfrng bài bào dàng ò càc bào dirc^ng thòi nhu Dóng diro'ng lien hoàn, Ngg hdo,.{]i\ phàn ành su nóng nhicl don nhàn cùa nguòi doc dói vói liéu thuyét Khài Tlung.

Nhìn chung càc y kién khen hai cuò'n là: "vàn hay, tàm ly gian di va sàu sàc". Mot so nhà phc bình ngliicn cùu : Truc^ng Tirn, Trirong Chhih, Iran Thanh Mai, Vu Ngoc Phan trong nhung bài nghicn cuu quy mò han dà nghién cùu liéu thuyéì Khài Hirng tu càc phirong dien: nghe thuat xày dung nhàn vàt, két cà'u va giong vàn. Tran Tlianh Mai cho ràng Non birirm nur tién so dT thành còng do ba ly do: lò'i phò dièn lAm ly cùa nhùng vai chù dong, giong vàn phù hgp va mot ké't càu cliàt che (Phong Hóa 26/1/34). Tnrang Chfnh dóng tình vói Tnrang Tùu, Vii Ngoc Phan ràng Mai là mot nhàn vài (hành còng han cà trong he ihóiiP nhàn vat cùa liéu lliuycl Khài Hung; òng con xem xét ba tàc pham san dò: Già dinh, Thira tir va Trong nidi va co nhirng dành già khà thoà dàng ve qua trình sàng tàc cùa nhà liéu thuyé't này, nhàn ra su chuyén giong ò Tró'ng mai: "O day khòng con màu sàc sac so, chói loi, khòng con giong vàn làng man qua dò, chi con mgl thù gian di, khòng tò diém, hay lo diém mot càch thàm km"( 32, 390 ).

Klìi xem xét kèì càu tiéu lluiyéi, Tnrang Chinh cho ràng 'Trong mai co càch xép dàt chat che, doan kél tii' nhién va bi ihàm" (33, 390), "GVc/ chnli co su sàp dal va kéì cà'u khòng de ta che Iràch dirgc ò chò nào cà'X33, 398). Vu Ng^': Phan hàu nhu là nguòi dàu tién phan loai tiéu thuyéì Khài Hung va là'y dò làm ca sa de khào cùu ve dóng góp cùa làc già này trong dòng chày vàn hoc. ''W}c i^^w thuycì Khài llung, nguòi la nhàn ihà'y lue dàn òng là mot nhà tién thuyé't ve ly tuòng, dàn dàn ngà ve phong liic là loai òng VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma co nhiéu dac sac nhà't rói dén khi viét Hgnh, òng bài dàu khuynh huóng ve tàm ly" (96, 756). Nhu vày còng chung, càc nhà phé bình ngliién cuu iruóc càch mang dà dành già cao tiéu thuyé't Khài Hung.

Bang càch này hay càch khàc (theo truc càm hay khoa hoc); tu khfa canh nghe thuàt, ho dà xem xét sàng làc Khài Hung trong mot cài nhìn khàch quan co phàn khoa hoc. Tuy nhién, càc y kién cung inói là nhung nhàn xét co Ifnh khài quàt chù chua dugc trién khai ky. Mot so tàc phàm chua dugc nhàc dén nhu Dep, Bàn khoàn, Nhil'ng ngày vui Tu 1945-1986. Viéc nghién cùu sàng tàc cùa Khài Hung ò hai mién Nam, Bàc duòng nhu theo hai xu huóng khàc nhau: thicn ve tu tuòìig hoac ngliicng ve nghe Ihiiàl.

Ò mién Bac: NKm chung càc nhà nghién cùu phé bình mién Bàc mot màt tiép thu viec dành già cùa càc nhà nghién cùu tnróc càch mang, mal khàc tiép tue di sàu nghién cùu tiéu ihuyét Khài Hirng tir góc dò tu tuòng va két qua cho Ihày hàu hét coi mat han che tu tuòng nhiéu han dóng góp ve phàn nghe thuàt. Càc còng trình " Ln'g'c thdo lich m' vàn hgc Viét Nani\ 1957 cùa nhóm Le Quy Dòn "So' thdo vàn hgc Viét Nam", 1964 cùa Vien vàn hoc, "Tién thuyét Viét nani hién àgi", J974 cùa Phan Cu De, va càc bài viét dàng trén Tap chi vàn hoc cùa Nguyén Due Dàn,Vii Due Phiic. cùng cho ràng "càng ve sau, òng la lai càng lui, cuoi cùng dà viét nhung làc pham phàn dong, chóng lai càch mang" (47, 86). Nàm 1957 Tiuang Chfnh tra lai nghién cùu Khài Hung, nhung ò mot gam giong khàc: "Trong boat dong vàn chuang cùa Khài Hirng, òng chi co tài phàn ành dugc mot so nhàn vài nhà't djnh chù khóng dinh ky Ihàc mot tàm 8 VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agma su, mot tu tiròng hay mot triél ly gì sàu sàc.