Đặc điểm Bệnh Lý và Biện Pháp Điều Trị Dịch Tiêu Chảy Cấp ở Lợn (PED) tại Thái Nguyên

Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý dịch tiêu chảy cấp ở lợn tại Thái Nguyên và biện pháp điều trị hiệu quả cho bệnh porcine epidemic diarrhea.

• Tác giả: Bùi Thanh Phong
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Ngọc Thạch
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Đặc điểm Bệnh Lý Của Dịch Tiêu Chảy Cấp Ở Lợn (Porcine Epidemic Diarrhea - PED) Trên Đàn Lợn Thuộc Tỉnh Thái Nguyên Và Biện Pháp Điều Trị
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• THESIS ABSTRACT
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.3. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.3.1. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC
• 1.3.1.1. Tình hình nghiên cứu về PED trên thế giới
• 1.3.1.2. Tình hình nghiên cứu về PED tại Việt Nam
• 1.3.2. DỊCH TIÊU CHẢY CẤP Ở LỢN (PED)
• 1.3.2.1. Phân loại
• 1.3.2.2. Hình thái, cấu trúc virus
• 2. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG NGUYÊN LIỆU, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và nội dung nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Địa điểm nghiên cứu
• 2.4. Nguyên liệu nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5.1. Lấy mẫu bệnh phẩm. Xác định lợn bệnh. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Kết quả theo dõi tỷ lệ mắc, tỷ lệ chết ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên
• 3.2. Đặc điểm bệnh lý
• 3.2.1. Những biểu hiện lâm sàng ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên
• 3.2.2. Kết quả khảo sát một số chỉ tiêu sinh lý, sinh hóa máu ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên
• 3.2.3. Tổn thương bệnh lý đại thể và vi thể ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên
• 3.2.3.1. Kết quả nghiên cứu bệnh tích đại thể của lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED)
• 3.2.3.2. Kết quả nghiên cứu bệnh tích vi thể của lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên
• 3.3. Kết quả điều trị thực nghiệm lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên
• 3.3.1. Kết quả kiểm tra khả năng mẫn cảm của E.coli phân lập từ lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) với một số loại kháng sinh
• 3.3.2. Kết quả điều trị thử nghiệm ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Dịch Tiêu Chảy Cấp Ở Lợn Tại Thái Nguyên

Dịch tiêu chảy cấp ở lợn (PED) là một bệnh truyền nhiễm cấp tính, gây ra bởi virus thuộc họ Coronaviridae. Bệnh đặc trưng bởi tình trạng tiêu chảy nặng, mất nước, và tỷ lệ tử vong cao, đặc biệt ở lợn con. Tại Thái Nguyên, bệnh gây ra những thiệt hại đáng kể cho ngành chăn nuôi lợn, ảnh hưởng đến kinh tế của người dân. Việc hiểu rõ về đặc điểm dịch tễ, triệu chứng lâm sàng và các biện pháp phòng trị bệnh là vô cùng quan trọng. Theo nghiên cứu của Bùi Thanh Phong (2017), PEDV có mối quan hệ gần gũi với các chủng PEDV phân lập từ Thái Lan, Trung Quốc, Hàn Quốc và Philippines. Điều này cho thấy sự lây lan và biến đổi của virus trong khu vực.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Nghiên Cứu Bệnh PED Tại Thái Nguyên

Nghiên cứu về bệnh tiêu chảy ở lợn tại Thái Nguyên có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá thực trạng dịch bệnh, xác định các yếu tố nguy cơ và xây dựng các biện pháp phòng chống hiệu quả. Điều này giúp giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi lợn, bảo vệ sức khỏe đàn vật nuôi và đảm bảo an toàn thực phẩm. Việc nghiên cứu cũng góp phần vào việc nâng cao kiến thức và kỹ năng cho cán bộ thú y và người chăn nuôi trong công tác phòng chống dịch bệnh.

1.2. Các Tác Nhân Gây Bệnh Tiêu Chảy Cấp Ở Lợn

Ngoài virus PEDV, tiêu chảy cấp ở lợn còn có thể do các tác nhân khác như Rotavirus, TGEV, và các loại vi khuẩn như E. coli. Việc xác định chính xác tác nhân gây bệnh là rất quan trọng để có phác đồ điều trị tiêu chảy cho lợn phù hợp. Các xét nghiệm chẩn đoán như RT-PCR có thể giúp phân biệt PEDV với các tác nhân gây bệnh khác. Theo Bùi Thanh Phong (2017), các chủng virus PEDV phân lập được từ Việt Nam có mối quan hệ gần gũi với các chủng PEDV phân lập từ Thái Lan, Trung Quốc, Hàn Quốc và Philippines.

II. Nguyên Nhân Gây Dịch Tiêu Chảy Cấp Ở Lợn Phân Tích Chi Tiết

Nguyên nhân chính gây dịch tiêu chảy cấp ở lợn là do virus PEDV. Virus này lây lan qua đường tiêu hóa, xâm nhập vào tế bào biểu mô ruột non, gây tổn thương và làm rối loạn chức năng hấp thu. Các yếu tố như mật độ chăn nuôi cao, vệ sinh chuồng trại kém, và sức đề kháng của lợn yếu có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Theo nghiên cứu của Bùi Thanh Phong (2017), virus PEDV có cấu trúc RNA sợi đơn dương với kích thước khoảng 28kb, bao gồm đầu 5’ và đuôi 3’ poly A.

2.1. Vai Trò Của Vệ Sinh Chuồng Trại Trong Phòng Bệnh Tiêu Chảy

Vệ sinh chuồng trại đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa sự lây lan của bệnh tiêu chảy ở lợn. Việc vệ sinh định kỳ, khử trùng chuồng trại, và đảm bảo thông thoáng giúp giảm thiểu mật độ mầm bệnh trong môi trường. Ngoài ra, cần chú ý đến việc quản lý chất thải, tránh để chất thải tích tụ gây ô nhiễm. Vệ sinh cá nhân của người chăn nuôi cũng cần được đảm bảo để tránh lây lan mầm bệnh từ người sang lợn.

2.2. Yếu Tố Dinh Dưỡng Ảnh Hưởng Đến Sức Đề Kháng Của Lợn

Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường sức đề kháng của lợn, giúp lợn chống lại các tác nhân gây bệnh. Cần đảm bảo cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết, đặc biệt là protein, vitamin, và khoáng chất. Ngoài ra, cần chú ý đến chất lượng thức ăn, tránh sử dụng thức ăn bị nấm mốc hoặc ô nhiễm. Việc bổ sung probiotic và prebiotic cũng có thể giúp cải thiện hệ vi sinh vật đường ruột, tăng cường khả năng miễn dịch của lợn.

III. Triệu Chứng Chẩn Đoán Dịch Tiêu Chảy Cấp Ở Lợn Tại Thái Nguyên

Các triệu chứng lâm sàng của dịch tiêu chảy cấp ở lợn bao gồm tiêu chảy nhiều nước, phân có màu vàng hoặc xám, nôn mửa, chán ăn, và mất nước. Lợn con thường bị bệnh nặng hơn và có tỷ lệ tử vong cao. Để chẩn đoán bệnh, cần dựa vào các triệu chứng lâm sàng, kết quả xét nghiệm phân, và kết quả giải phẫu bệnh. Theo Bùi Thanh Phong (2017), triệu chứng lâm sàng ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên bao gồm: lợn sút cân gầy còm, lợn con nằm dồn đống, lợn con nằm trên bụng mẹ, lợn con nôn mửa, phân lỏng màu vàng, phân màu xi măng.

3.1. Phân Biệt Triệu Chứng PED Với Các Bệnh Tiêu Chảy Khác

Cần phân biệt triệu chứng của PED với các bệnh tiêu chảy khác như TGE, Rotavirus, và E. coli. PED thường gây tiêu chảy nặng hơn và có tỷ lệ tử vong cao hơn ở lợn con. Xét nghiệm RT-PCR có thể giúp phân biệt PEDV với các tác nhân gây bệnh khác. Ngoài ra, cần xem xét các yếu tố dịch tễ, như tiền sử dịch bệnh trong khu vực và lứa tuổi của lợn mắc bệnh.

3.2. Các Phương Pháp Chẩn Đoán Bệnh Tiêu Chảy Cấp Ở Lợn

Các phương pháp chẩn đoán bệnh tiêu chảy cấp ở lợn bao gồm: quan sát triệu chứng lâm sàng, xét nghiệm phân tìm virus PEDV bằng RT-PCR, và giải phẫu bệnh để đánh giá tổn thương đường ruột. Xét nghiệm máu cũng có thể giúp đánh giá tình trạng mất nước và rối loạn điện giải. Việc chẩn đoán sớm và chính xác là rất quan trọng để có biện pháp điều trị kịp thời và hiệu quả.

IV. Phác Đồ Điều Trị Dịch Tiêu Chảy Cấp Ở Lợn Hiệu Quả Nhất

Hiện nay, chưa có thuốc đặc trị dịch tiêu chảy cấp ở lợn. Điều trị chủ yếu tập trung vào việc bù nước và điện giải, kiểm soát nhiễm trùng thứ phát, và tăng cường sức đề kháng cho lợn. Sử dụng kháng sinh để phòng ngừa và điều trị các bệnh nhiễm trùng kế phát do vi khuẩn. Theo Bùi Thanh Phong (2017), kết quả điều trị thử nghiệm ở lợn mắc PED trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên cho thấy hiệu quả của việc sử dụng các biện pháp hỗ trợ và kháng sinh.

4.1. Bù Nước Và Điện Giải Cho Lợn Bị Tiêu Chảy

Bù nước và điện giải là biện pháp quan trọng nhất trong điều trị tiêu chảy cho lợn. Có thể sử dụng dung dịch điện giải uống hoặc truyền tĩnh mạch. Cần theo dõi sát tình trạng mất nước của lợn để điều chỉnh lượng dung dịch bù cho phù hợp. Ngoài ra, cần đảm bảo cung cấp đủ nước sạch cho lợn uống tự do.

4.2. Sử Dụng Kháng Sinh Để Kiểm Soát Nhiễm Trùng Thứ Phát

Nhiễm trùng thứ phát do vi khuẩn thường xảy ra ở lợn bị tiêu chảy, làm tăng mức độ nghiêm trọng của bệnh. Sử dụng kháng sinh phổ rộng có thể giúp kiểm soát nhiễm trùng thứ phát. Tuy nhiên, cần sử dụng kháng sinh một cách hợp lý, tránh lạm dụng để ngăn ngừa tình trạng kháng kháng sinh. Nên tham khảo ý kiến của bác sĩ thú y để lựa chọn kháng sinh phù hợp và liều lượng chính xác.

4.3. Tăng Cường Sức Đề Kháng Cho Lợn Bằng Vitamin Và Khoáng Chất

Tăng cường sức đề kháng cho lợn là một phần quan trọng trong điều trị tiêu chảy. Bổ sung vitamin và khoáng chất giúp tăng cường hệ miễn dịch, giúp lợn chống lại bệnh tật. Có thể sử dụng các sản phẩm vitamin và khoáng chất dạng uống hoặc tiêm. Ngoài ra, cần đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng cho lợn để tăng cường sức khỏe tổng thể.

V. Biện Pháp Phòng Ngừa Dịch Tiêu Chảy Cấp Ở Lợn Tại Thái Nguyên

Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Các biện pháp phòng ngừa dịch tiêu chảy cấp ở lợn bao gồm: tiêm phòng vaccine, tăng cường vệ sinh chuồng trại, kiểm soát nguồn gốc lợn giống, và áp dụng các biện pháp an toàn sinh học. Theo Bùi Thanh Phong (2017), việc kiểm tra khả năng mẫn cảm của E.coli phân lập từ lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) với một số loại kháng sinh là rất quan trọng để lựa chọn kháng sinh phù hợp cho phòng ngừa và điều trị.

5.1. Vai Trò Của Vaccine Trong Phòng Bệnh Tiêu Chảy Cấp

Vaccine đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa bệnh tiêu chảy cấp ở lợn. Tiêm phòng vaccine giúp tạo miễn dịch chủ động, giúp lợn chống lại virus PEDV. Tuy nhiên, hiệu quả của vaccine có thể khác nhau tùy thuộc vào chủng virus và tình trạng sức khỏe của lợn. Cần tuân thủ đúng lịch tiêm phòng và hướng dẫn của nhà sản xuất để đảm bảo hiệu quả tốt nhất.

5.2. Kiểm Soát Nguồn Gốc Lợn Giống Để Ngăn Ngừa Dịch Bệnh

Kiểm soát nguồn gốc lợn giống là một biện pháp quan trọng để ngăn ngừa sự lây lan của dịch bệnh. Chỉ nên mua lợn giống từ các cơ sở uy tín, có giấy chứng nhận kiểm dịch. Trước khi nhập lợn vào đàn, cần cách ly và theo dõi sức khỏe để đảm bảo lợn không mang mầm bệnh. Ngoài ra, cần kiểm tra lịch sử tiêm phòng của lợn giống để đảm bảo lợn đã được tiêm phòng đầy đủ.

VI. Nghiên Cứu Thực Tiễn Kết Luận Về Dịch Tiêu Chảy Ở Lợn

Nghiên cứu thực tiễn về dịch tiêu chảy cấp ở lợn tại Thái Nguyên cho thấy sự cần thiết của việc áp dụng đồng bộ các biện pháp phòng ngừa và điều trị. Việc chẩn đoán sớm, điều trị kịp thời, và tăng cường sức đề kháng cho lợn có thể giúp giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi. Cần tiếp tục nghiên cứu để tìm ra các biện pháp phòng trị bệnh hiệu quả hơn. Theo Bùi Thanh Phong (2017), kết quả nghiên cứu cho thấy sự thay đổi về một số chỉ tiêu sinh lý, sinh hóa máu ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) cũng như các biến đổi bệnh tích đại thể và vi thể ở lợn bệnh giúp cho quá trình chẩn đoán, hỗ trợ điều trị lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED).

6.1. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Về Bệnh Tiêu Chảy Cấp Ở Lợn

Hướng nghiên cứu tương lai về bệnh tiêu chảy cấp ở lợn cần tập trung vào việc phát triển các loại vaccine hiệu quả hơn, tìm hiểu sâu hơn về cơ chế gây bệnh của virus PEDV, và nghiên cứu các biện pháp điều trị mới. Ngoài ra, cần tăng cường hợp tác giữa các nhà khoa học, cán bộ thú y, và người chăn nuôi để chia sẻ thông tin và kinh nghiệm trong công tác phòng chống dịch bệnh.

6.2. Kết Luận Về Tình Hình Dịch Tiêu Chảy Cấp Tại Thái Nguyên

Tình hình dịch tiêu chảy cấp ở lợn tại Thái Nguyên vẫn còn diễn biến phức tạp, gây ra những thiệt hại đáng kể cho ngành chăn nuôi. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, cán bộ thú y, và người chăn nuôi để triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa và điều trị. Việc nâng cao nhận thức và kiến thức cho người chăn nuôi về bệnh tiêu chảy cấp ở lợn là rất quan trọng để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh và thiệt hại kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Dịch tiêu chảy cấp ở lợn (Porcine Epidemic Diarrhea - PED) do virus thuộc họ Coronaviridae gây ra là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với ngành chăn nuôi lợn toàn cầu cũng như tại Việt Nam. Bệnh có đặc trưng lây lan nhanh chóng qua đường tiêu hóa, gây tỷ lệ ốm lên đến 100% và tỷ lệ tử vong có thể chạm mốc 50% đến 100% ở đàn lợn sơ sinh dưới một tuần tuổi. Thực trạng chăn nuôi tập trung mật độ cao kết hợp với biến đổi khí hậu tại các tỉnh miền Bắc đã tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh lưu hành và bùng phát phức tạp.

Nghiên cứu này tập trung giải quyết vấn đề cấp bách về việc thiếu hụt dữ liệu bệnh lý học thực địa và giải pháp điều trị hiệu quả cho các ổ dịch tiêu chảy cấp tại khu vực miền núi phía Bắc. Mục tiêu cụ thể của luận văn bao gồm: đánh giá thực trạng dịch tễ về tỷ lệ mắc và tỷ lệ chết theo từng lứa tuổi; xác định các biến đổi bệnh lý lâm sàng, cận lâm sàng (chỉ tiêu sinh lý, sinh hóa máu); mô tả chi tiết tổn thương giải phẫu bệnh đại thể và vi thể ở đường ruột; đồng thời xây dựng, thử nghiệm phác đồ điều trị kết hợp kiểm soát vi khuẩn kế phát.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai trên 3.200 cá thể lợn thuộc các trang trại và nông hộ chăn nuôi tại tỉnh Thái Nguyên, kết hợp phân tích chuyên sâu tại Phòng thí nghiệm trung tâm thuộc Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa kinh tế - kỹ thuật thiết thực khi cung cấp bộ dữ liệu chuẩn hóa về các chỉ số máu, biến đổi mô học và phác đồ điều trị thử nghiệm giúp giảm thiểu tỷ lệ tử vong ở đàn lợn sau cai sữa xuống dưới 3%, hỗ trợ người chăn nuôi bảo toàn đàn giống và nâng cao hiệu quả kinh tế bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Cơ sở lý thuyết của đề tài được xây dựng trên nguyên lý bệnh truyền nhiễm học thú y và sinh lý bệnh học động vật, kết hợp mô hình tương tác giữa mầm bệnh, vật chủ và môi trường chăn nuôi. Ba khái niệm trung tâm bao gồm: độc lực của virus PEDV (thuộc chi Alphacoronavirus mang hệ gen RNA sợi đơn dương dài 28kb), cơ chế teo teo lông nhung niêm mạc ruột non dẫn đến hội chứng kém hấp thu và mất nước cấp tính, cùng hiện tượng bội nhiễm vi khuẩn cơ hội đường ruột.

Mô hình sinh bệnh học chứng minh rằng protein gai Spike (S) của virus PED tương tác với thụ thể tế bào biểu mô nhung mao ruột non, phá hủy cấu trúc màng nhầy và làm suy giảm tỷ lệ chiều cao giữa lông nhung và tuyến ruột từ mức bình thường 7:1 xuống còn 3:1. Quá trình này dẫn đến mất cân bằng điện giải nghiêm trọng, thẩm thấu dịch ruột ồ ạt, gây nhiễm toan chuyển hóa và trụy tuần hoàn ở gia súc non.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ quá trình theo dõi dịch tễ học thực địa trên tổng đàn 3.200 con (bao gồm 2.097 lợn con theo mẹ, 540 lợn sau cai sữa, 470 lợn thịt và 93 lợn nái) tại các ổ dịch bùng phát ở tỉnh Thái Nguyên. Cỡ mẫu nghiên cứu chuyên sâu về bệnh lý học và cận lâm sàng được chọn lọc ngẫu nhiên có chủ đích gồm 80 lợn sau cai sữa (30 lợn khỏe làm đối chứng và 50 lợn mắc bệnh tự nhiên đã qua kiểm tra dương tính bằng kit chẩn đoán nhanh kháng nguyên PED và kỹ thuật RT-PCR). Lý do lựa chọn cỡ mẫu này nhằm đảm bảo tính đại diện thống kê và khả năng so sánh tương quan bệnh lý chính xác giữa các nhóm can thiệp.

Phương pháp xét nghiệm sinh lý, sinh hóa máu sử dụng máy huyết học tự động 18 chỉ tiêu kết hợp phân tích quang phổ hấp thụ và phương pháp Wintrobe xác định tỷ khối hồng cầu. Mẫu bệnh phẩm đường ruột, gan, lách, thận được cố định trong dung dịch formol 10%, đúc khối parafin, cắt lát mỏng và nhuộm Hematoxylin - Eosin (HE) để quan sát tổn thương vi thể dưới kính hiển vi quang học ở độ phóng đại 150 đến 600 lần. Toàn bộ số liệu thực nghiệm được xử lý bằng phần mềm thống kê R phiên bản 3.5 và Microsoft Excel, áp dụng kiểm định phi tham số Wilcoxon rank-sum test để so sánh sai khác có ý nghĩa thống kê giữa nhóm lợn khỏe và lợn bệnh ở ngưỡng tin cậy 95%.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình theo dõi dịch tễ và phân tích cận lâm sàng đã mang lại bốn phát hiện trọng tâm:

Thứ nhất, tỷ lệ mắc và tỷ lệ chết có sự phân hóa rõ rệt theo lứa tuổi. Lợn con theo mẹ có tỷ lệ mắc cao nhất đạt 90,12% (1.890/2.097 con) và tỷ lệ tử vong lên tới 53,54% (1.012 con chết). Ở nhóm lợn sau cai sữa, tỷ lệ mắc ghi nhận ở mức 77,40% (418/540 con) nhưng tỷ lệ tử vong giảm mạnh xuống 2,15% (9 con chết). Đối với lợn thịt và lợn nái, tỷ lệ mắc lần lượt là 35,10% và 76,34%, trong khi tỷ lệ tử vong hoàn toàn bằng 0%.

Thứ hai, hội chứng lâm sàng thể hiện tính điển hình cao với 100% lợn bệnh bị tiêu chảy phân lỏng màu vàng xám có mùi tanh đặc trưng và 100% cá thể biểu hiện ủ rũ, mệt mỏi; 87,50% lợn giảm ăn, gầy sút; 82,50% có hiện tượng nằm dồn đống do hạ thân nhiệt cục bộ; 57,50% có sốt từ 40 đến 41 độ C và 15,00% xuất hiện phản xạ nôn mửa.

Thứ ba, các chỉ tiêu huyết học suy giảm rõ rệt. Số lượng hồng cầu ở lợn bệnh giảm còn 5,57 ± 0,14 triệu/mm³ so với 6,55 ± 0,16 triệu/mm³ ở lợn khỏe mạnh. Tỷ khối hồng cầu (Hematocrit) giảm từ 34,70 ± 1,07% xuống 30,50 ± 0,91%. Hàm lượng huyết sắc tố (Hemoglobin) ở nhóm bệnh giảm xuống 10,05 ± 0,32 g% so với 12,16 ± 0,22 g% ở nhóm đối chứng khỏe mạnh.

Thứ tư, bệnh tích mô học đường ruột ghi nhận tình trạng thành ruột non bị bào mỏng trong suốt, lòng ruột tích dịch màu vàng lẫn các cục sữa đông vón bất tiêu. Tổn thương vi thể cho thấy các tế bào biểu mô lông nhung thoái hóa không bào nặng, bong tróc hàng loạt khiến các nhung mao bị teo ngắn và dính bết vào nhau.

Thảo luận kết quả

Sự biến đổi nghiêm trọng của các chỉ số huyết học có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột so sánh tương quan giữa lợn khỏe và lợn bệnh, qua đó làm nổi bật mức sụt giảm 14,96% số lượng hồng cầu và 17,35% hàm lượng huyết sắc tố. Nguyên nhân của sự suy giảm này bắt nguồn từ việc lợn bệnh bỏ ăn kéo dài dẫn đến thiếu hụt nguyên liệu tạo máu (sắt, protein, vitamin B12), kết hợp với tác động từ độc tố Hemolysin do vi khuẩn Escherichia coli kế phát tiết ra làm tan huyết. Mặt khác, bảng số liệu phân tích nồng độ huyết sắc tố trung bình (MCHC) cho thấy chỉ số này tăng từ 35,16% lên 53,50% ở lợn bệnh, phản ánh tình trạng cô đặc máu cục bộ do mất nước cấp tính qua đường tiêu hóa.

So sánh với các công bố khoa học tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long và đồng bằng sông Hồng, tỷ lệ tử vong ở lợn con theo mẹ trong nghiên cứu này (53,54%) thấp hơn mức 90% đến 100% thường thấy ở các ổ dịch nguyên phát. Lý do là các trang trại khảo sát tại Thái Nguyên đã từng trải qua các đợt dịch trước đó, đàn nái sinh sản đã tích lũy được miễn dịch nền tự nhiên và truyền kháng thể thụ động qua sữa đầu cho lợn con. Đồng thời, việc can thiệp kịp thời các biện pháp an toàn sinh học và bù dịch xoang bụng đã hạn chế đáng kể tỷ lệ tử vong do mất nước và rối loạn toan kiềm.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu bệnh lý và thử nghiệm lâm sàng, bốn nhóm giải pháp hành động cụ thể được khuyến nghị triển khai:

Thứ nhất, chuẩn hóa phác đồ điều trị hỗ trợ và chống bội nhiễm đường tiêu hóa. Bác sĩ thú y và kỹ thuật viên trang trại cần áp dụng phác đồ kết hợp: tiêm xoang phúc mạc kháng thể E. coli với liều lượng 3 ml/con/ngày trong 3 ngày liên tục, kết hợp Atropin sulfat 0,1% (2 ml/con/ngày) để chống nôn và giảm co bóp cơ trơn; bổ sung dung dịch Glucose 5% tiêm xoang bụng (25 ml/bên/ngày) để bù năng lượng và cân bằng thể dịch khẩn cấp; phối hợp kháng sinh Enrofloxacin liều 25 mg/kg thể trọng/ngày để ngăn chặn vi khuẩn cơ hội. Mục tiêu đặt ra là nâng tỷ lệ hồi phục ở đàn lợn sau cai sữa lên trên 95% trong vòng 5 đến 7 ngày điều trị.

Thứ hai, thiết lập hàng rào an toàn sinh học nghiêm ngặt tại cơ sở chăn nuôi. Chủ trang trại cần thực hiện cách ly triệt để khu vực bán lợn ở vòng ngoài trang trại, cấm tuyệt đối phương tiện vận chuyển thương lái vào sâu trong khu sản xuất. Duy trì lịch tiêu độc khử trùng định kỳ 2 lần/tuần bằng dung dịch sát trùng chuyên dụng, bố trí hố sát trùng có nắp đậy tại cửa từng dãy chuồng nuôi để triệt tiêu nguồn lây truyền cơ giới.

Thứ ba, ứng dụng liệu pháp miễn dịch chủ động và kiểm soát đàn nái mang thai. Chi cục Chăn nuôi và Thú y địa phương phối hợp cùng các doanh nghiệp sản xuất sinh phẩm thú y đẩy mạnh hướng dẫn kỹ thuật tạo miễn dịch tự nhiên có kiểm soát (auto-vaccine) cho đàn nái hậu bị và nái mang thai trước khi sinh 3 đến 4 tuần trong trường hợp chưa có vaccine thương mại tương thích, nhằm đảm bảo hàm lượng kháng thể dịch thể đạt đỉnh trong sữa đầu.

Thứ tư, nâng cao năng lực chẩn đoán phân biệt nhanh tại cơ sở. Khuyến nghị các trạm thú y cấp huyện trang bị kit chẩn đoán kháng nguyên nhanh bằng phương pháp miễn dịch sắc ký với độ đặc hiệu trên 98%, giúp phát hiện mầm bệnh trong vòng 10 đến 15 phút ngay khi xuất hiện ca tiêu chảy đầu tiên, từ đó khoanh vùng xử lý ổ dịch trong 24 giờ đầu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn và học thuật đa chiều cho bốn nhóm độc giả chuyên môn:

Nhóm chủ trang trại và nhà quản lý doanh nghiệp chăn nuôi lợn: Cung cấp cơ sở khoa học để đánh giá mức độ rủi ro dịch bệnh, từ đó tái cấu trúc quy trình an toàn sinh học nội bộ và dự toán chi phí phòng ngừa dịch bệnh nhằm giảm thiểu tỷ lệ thất thoát đàn gia súc non.

Nhóm bác sĩ thú y thực hành và cán bộ khuyến nông: Nắm vững các chỉ dấu lâm sàng, triệu chứng phân màu xi măng đặc trưng và các bước thao tác kỹ thuật tiêm truyền xoang phúc mạc, giúp thiết lập phác đồ cấp cứu kịp thời cho lợn mắc tiêu chảy cấp tại thực địa.

Nhóm giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Thú y: Sử dụng tài liệu như một ca nghiên cứu điển hình về phương pháp luận nghiên cứu bệnh lý học truyền nhiễm, phân tích bệnh tích vi thể và kỹ thuật xử lý dữ liệu sinh hóa máu bằng phần mềm R.

Nhóm chuyên gia nghiên cứu và phát triển (R&D) tại các viện vaccine thú y: Tiếp cận nguồn dữ liệu tham chiếu quan trọng về đặc tính sinh học của PEDV thực địa, phục vụ định hướng nghiên cứu phát triển vaccine đa giá và các dòng kháng thể đơn dòng đặc hiệu cho thị trường nội địa.

Câu hỏi thường gặp

Bệnh dịch tiêu chảy cấp ở lợn (PED) có những triệu chứng lâm sàng đặc trưng nào để nhận biết sớm? Lợn mắc PED có biểu hiện tiêu chảy toàn đàn với phân lỏng nhiều nước màu vàng xám hoặc màu xi măng, mùi hôi tanh nồng nặc. Lợn con dưới 7 ngày tuổi thường nôn mửa, bỏ bú, mất nước nhanh làm da nhăn nheo, mắt trũng sâu và có phản xạ nằm dồn đống hoặc nằm đè lên bụng mẹ để tìm nguồn nhiệt.

Tại sao tỷ lệ chết do virus PED ở lợn con theo mẹ lại cao hơn rất nhiều so với lợn trưởng thành? Virus PED tấn công làm teo cụm lông nhung ruột non nghiêm trọng, khiến lợn con mất hoàn toàn khả năng hấp thu sữa mẹ và dưỡng chất. Do cấu tạo cơ thể non nớt và dự trữ kiềm thấp, lợn con bị mất nước cấp, rối loạn cân bằng điện giải và suy kiệt năng lượng nhanh chóng, dẫn đến tử vong trong vòng 2 đến 5 ngày nếu không được can thiệp.

Các chỉ số xét nghiệm máu biến đổi như thế nào khi lợn mắc dịch tiêu chảy cấp? Nghiên cứu chỉ ra rằng lợn bệnh có số lượng hồng cầu giảm xuống mức 5,57 triệu/mm³ và hàm lượng huyết sắc tố giảm còn 10,05 g% do bỏ ăn và tan huyết từ độc tố vi khuẩn kế phát. Đồng thời, tỷ trọng máu giảm xuống 1,036, phản ánh tình trạng thiếu máu thứ phát đi kèm hiện tượng cô đặc thể dịch tạm thời.

Biện pháp can thiệp nào đóng vai trò quyết định trong việc giảm tỷ lệ tử vong ở đàn lợn mắc bệnh? Liệu pháp bù dịch và năng lượng trực tiếp vào xoang phúc mạc bằng dung dịch Glucose 5% kết hợp kháng thể E. coli và chất điện giải là yếu tố then chốt. Giải pháp này giúp duy trì tuần hoàn, chống toan hóa máu và bù đắp lượng dịch mất đi qua phân trước khi niêm mạc ruột kịp tái tạo.

Kháng sinh có tác dụng tiêu diệt virus gây dịch tiêu chảy cấp ở lợn hay không? Kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng tiêu diệt virus PEDV. Tuy nhiên, việc sử dụng các kháng sinh phổ rộng như Enrofloxacin hoặc Amoxicillin là bắt buộc trong phác đồ điều trị nhằm kiểm soát các vi khuẩn cơ hội nguy hiểm như E. coli, Clostridium và Salmonella xâm nhập qua lớp niêm mạc ruột bị tổn thương.

Kết luận

Tổng kết các nội dung cốt lõi của công trình nghiên cứu:

• Đề tài đã chuẩn hóa bức tranh dịch tễ học của dịch tiêu chảy cấp PED tại Thái Nguyên với tỷ lệ mắc 90,12% ở lợn con theo mẹ và 77,40% ở lợn sau cai sữa.
• Làm sáng tỏ cơ chế sinh lý bệnh thông qua sự suy giảm đáng kể của các chỉ số hồng cầu, tỷ khối huyết cầu và hàm lượng huyết sắc tố ở ngưỡng tin cậy cao.
• Xác định chi tiết bệnh tích đại thể bào mỏng thành ruột và tổn thương vi thể teo ngắn nhung mao niêm mạc ruột non do virus phá hủy biểu mô.
• Chứng minh tính hiệu quả vượt trội của phác đồ điều trị tích hợp bổ sung truyền dịch xoang phúc mạc và sử dụng kháng thể kháng vi khuẩn kế phát.
• Cung cấp hệ thống giải pháp an toàn sinh học thực tiễn giúp các cơ sở chăn nuôi chủ động kiểm soát và khoanh vùng ổ dịch thành công.

Đóng góp quan trọng nhất của luận văn là hoàn thiện cơ sở dữ liệu bệnh lý học thực địa và xác lập phác đồ cấp cứu điều trị khả thi, giúp hạ thấp tỷ lệ thiệt hại kinh tế cho ngành chăn nuôi lợn. Để phát huy tối đa giá trị công trình, các cơ sở chăn nuôi cần tiến hành rà soát quy trình kiểm soát dịch tễ ngay trong quý tới, đồng thời liên hệ các đơn vị chuyên môn để áp dụng quy trình chẩn đoán sớm và điều trị chuẩn hóa cho đàn vật nuôi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM BÙI THANH PHONG ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ CỦA DỊCH TIÊU CHẢY CẤP Ở LỢN (PORCINE EPIDEMIC DIARHEA – PED) TRÊN ĐÀN LỢN THUỘC TỈNH THÁI NGUYÊN VÀ BIỆN PHÁP ĐIỀU TRỊ Ngành: Thú y Mã số: 60.01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Phạm Ngọc Thạch NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Bùi Thanh Phong i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS. Phạm Ngọc Thạch đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Nội chẩn – Dược – Độc chất, Khoa Thú y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.

Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Bùi Thanh Phong ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục bảng. vii Danh mục hình.

viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.

Tổng quan tài liệu. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước. Tình hình nghiên cứu về PED trên thế giới. Tình hình nghiên cứu về PED tại Việt Nam.

Dịch tiêu chảy cấp ở lợn ( ped). Hình thái, cấu trúc virus. Đặc tính sinh học PEDV. Tính chất nuôi cấy.

Dịch tễ học. Cơ chế sinh bệnh. Phương thức truyền lây của virus PED. Triệu chứng lâm sàng.

Phòng và điều trị. Máu – thành phần, chức năng. Chức năng sinh lý của máu. Thành phần của máu.

Đối tượng, nội dung nguyên liệu, phương pháp nghiên cứu. Đối tượng và nội dung nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Theo dõi tỷ lệ mắc, tỷ lệ chết ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn ở tỉnh Thái Nguyên.

Nghiên cứu một số chỉ tiêu sinh lý, sinh hóa máu ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn ở tỉnh Thái Nguyên. Nghiên cứu tổn thương bệnh lý đường ruột của lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn ở tỉnh Thái Nguyên. Xây dựng phác đồ điều trị thử nghiệm. Địa điểm nghiên cứu.

Nguyên liệu nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Lấy mẫu bệnh phẩm. Xác định lợn bệnh.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Kết quả theo dõi tỷ lệ mắc, tỷ lệ chết ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp ( ped) trên đàn lợn thuộc tỉnh thái nguyên.

Đặc điểm bệnh lý. Những biểu hiện lâm sàng ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên. Kết quả khảo sát một số chỉ tiêu sinh lý, sinh hóa máu ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên. Tổn thương bệnh lý đại thể và vi thể ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (ped) trên đàn lợn thuộc tỉnh thái nguyên.

Kết quả nghiên cứu bệnh tích đại thể của lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED). Kết quả nghiên cứu bệnh tích vi thể của lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên. Kết quả điều trị thực nghiệm lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên. Kết quả kiểm tra khả năng mẫn cảm của E.coli phân lập từ lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) với một số loại kháng sinh.

Kết quả điều trị thử nghiệm ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên. Kết luận và kiến nghị. 67 Tài liệu tham khảo. 69 v DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt EDV Epidemic Viral Diarhea PED Porcine Epidemic Diarrhea PEDV Porcine Epidemic Diarrhea Virus PCR Polymerase chain reaction (Phản ứng chuỗi trùng hợp) RT-PCR Reverse Transcription Polymerase chain reaction TGE Transmissible Gastro Enteritis TGEV Transmissible Gastroenteritis Enteritis Virus vi DANH MỤC BẢNG Bảng 4.

Tỷ lệ mắc, tỷ lệ chết theo lứa tuổi ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên. Triệu chứng lâm sàng ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên. Số lượng hồng cầu, tỷ khối hồng cầu, thể tích bình quân của hồng cầu ở lợn khoẻ và lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên. Hàm lượng huyết sắc tố, nồng độ huyết sắc tố trung bình, lượng huyết sắc tố trung bình của hồng cầu ở lợn khoẻ và lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên.

Kết quả kiểm tra tỷ trọng máu của lợn khỏe và lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên). Tốc độ huyết trầm, sức kháng hồng cầu ở lợn khoẻ và lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên. Số lượng bạch cầu, công thức bạch cầu ở lợn khoẻ và lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên. Thăm dò chức năng trao đổi Protit của gan - phản ứng Gross, hàm lượng đường huyết ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên.

Độ dự trữ kiềm trong máu và hàm lượng Natri, Kali trong huyết thanh lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên. Bệnh tích đại thể của lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) Một số hình ảnh bệnh tích đại thể. Kết quả nghiên cứu bệnh tích vi thể ở ruột của lợn mắc tiêu chảy do virus (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên. Bệnh tích vi thể ở một số cơ quan của lợn con mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên.

Kết quả kiểm tra khả năng mẫn cảm của E.coli phân lập được ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) với một số loại kháng sinh. Kết quả điều trị thử nghiệm ở lợn mắc PED trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên. 66 vii DANH MỤC HÌNH Hình 4. Lợn sút cân gầy còm.

Lợn con nằm dồn đống. Lợn con nằm trên bụng mẹ. Lợn con nôn mửa. Phân lỏng màu vàng.

Phân màu xi măng. 31 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Bùi Thanh Phong Tên Luận văn: Đặc điểm bệnh lý của dịch tiêu chảy cấp ở lợn (Porcine Epidemic Diarrhea - PED) trên đàn lợn thuộc tỉnh Thái Nguyên và biện pháp điều trị. Ngành: Thú y Mã số: 60.01 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Nghiên cứu các đặc điểm bệnh lý của lợn mắc bệnh tiêu chảy thành dịch (PED), hiểu rõ cơ chế gây bệnh phục vụ tốt cho công tác chẩn đoán và điều trị bệnh. - Xác định được cụ thể các biểu hiện lâm sàng ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED).

- Xác định được các biến đổi về các chỉ tiêu sinh lý, sinh hóa máu ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED). - Xác định được các biến đổi bệnh lý đường ruột (đại thể và vi thể ) ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED). - Xác định được hiệu quả điều trị bệnh ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED). Phương pháp nghiên cứu Theo dõi tỷ lệ mắc, tỷ lệ chết; lấy mẫu máu cho nghiên cứu một số chỉ tiêu sinh lý, sinh hóa máu đồng thời thu thập mẫu bệnh phẩm nghiên cứu một số tổn thương bệnh lý đại thể và vi thể của lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) bằng các phương pháp và vật liệu nghiên cứu thường quy.

Kết quả chính và kết luận Kết quả nghiên cứu của chúng tôi cho thấy sự thay đổi về một số chỉ tiêu sinh lý, sinh hóa máu ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) cũng như các biến đổi bệnh tích đại thể và vi thể ở lợn bệnh giúp cho quá trình chẩn đoán, hỗ trợ điều trị lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED). ix THESIS ABSTRACT Master candidate: Bui Thanh Phong Thesis title: Study the pathological characteristics of pigs with Porcine Epidemic Diarrhea (PED) in Thai Nguyen province and solution of treatment. Major: Veterinary Code: 60.01 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA). Research Objectives - To study the pathological characteristics of porcine epidemic diarrhea (PED), to understand the disease-causing mechanism in helping of disease diagnosis and treatment.

- Identification of clinical signs of PED. - Identification of changes in physiological and biochemical characteristics of PED. - Identification of intestinal and metastatic pathological changes of PED. - Determine the treatment effect of PED.

Materials and Methods Incidence, mortality; blood sampling for some physiological and biochemical parameters studying and specimens sampling for some pathology lesions studying of PED by routine methods and materials. Main findings and conclusions Our results show that changes in some physiological and biochemical parameters of blood as well as microscopic lesions in pigs with PED have contributed to the diagnosis and treatment of PED. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Dịch tiêu chảy ở lợn (Porcine epidemic diarrhea – PED) do một loại virus thuộc nhóm 1, giống Coronavirus gây ra. Đặc trưng của bệnh là gây tiêu chảy nhiều nước ở lợn, tỷ lệ ốm và tỷ lệ chết có thể lên đến 100%, đặc biệt là lợn con.

PEDV được xếp vào nhóm 1, giống coronavirus, họ coronavirus (Coronaviridae), cùng với TGEV, coronavirus gây bệnh cho mèo (feline coronavirus), coronavirus gây bệnh cho chó (canine coronavirus), và coronavirus gây bệnh cho người chủng 229E (human coronavirus). Dựa vào kết quả giải trình tự gen cho thấy PEDV có quan hệ gần gũi nhất với coronavirus gây bệnh cho người chủng 229E và TGEV.