CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. tổng quan ngân hàng thương mại 1.1 C¸c quan niÖm vÒ Ng©n hµng th¬ng m¹i. LÞch sö h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña ng©n hµng g¾n liÒn víi lÞch sö ph¸t triÓn cña nÒn s¶n xuÊt hµng ho¸: C¸c ng©n hµng th¬ng m¹i xuÊt hiÖn trong nÒn kinh tÕ víi t c¸ch lµ c¸c nhµ tæ chøc trung gian, nhËn tiÒn göi cña c¸c tæ chøc kinh tÕ cã d thõa vµ trªn c¬ së ®ã cÊp tÝn dông cho c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ cã nhu cÇu tøc lµ lu©n chuyÓn vèn mét c¸ch gi¸n tiÕp. HÖ thèng ng©n hµng th¬ng m¹i cã ph¹m vi ho¹t ®éng réng r·i v× nã cung cÊp c¸c dÞch vô tµi chÝnh cho tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc cña nÒn kinh tÕ vµ c¸c tÇng líp d©n c.
Tuú theo c¸ch tiÕp cËn mµ cã c¸c quan ®iÓm kh¸c nhau vÒ NHTM, ®iÒu ®ã cßn phô thuéc vµo tÝnh chÊt vµ môc tiªu cña nã trªn thÞ trêng tµi chÝnh cña tõng níc. Theo quan ®iÓm cña c¸c nhµ kinh tÕ häc hiÖn ®¹i. Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ mét lo¹i h×nh doanh nghiÖp: Mét doanh nghiÖp ®Æc biÖt ho¹t ®éng vµ kinh doanh trªn lÜnh vùc tiÒn tÖ vµ tÝn dông. Theo quan ®iÓm cña c¸c nhµ kinh tÕ Hoa Kú.
Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ mét c«ng ty kinh doanh chuyªn cung cÊp dÞch vô tµi chÝnh vµ ho¹t ®éng trong ngµnh c«ng nghiÖp dÞch vô tµi chÝnh. Theo quan ®iÓm cña c¸c nhµ kinh tÕ Ph¸p. Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ nh÷ng xÝ nghiÖp hay c¬ së nµo hµnh nghÒ thêng xuyªn nhËn ®îc cña c«ng chóng díi h×nh thøc ký th¸c hay h×nh thøc kh¸c c¸c sè tiÒn mµ hä dïng cho chÝnh hä vµo nghiÖp vô chiÕt khÊu, tÝn dông hay dÞch vô tµi chÝnh. Theo quan ®iÓm cña c¸c nhµ kinh tÕ ViÖt Nam.
SV: Trần Viết Đại Quang Lớp: TCQT – 51A 1 Chuyên đề tốt nghiệp Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ mét tæ chøc mµ ho¹t ®éng chñ yÕu vµ th- êng xuyªn lµ nhËn tiÒn göi, trªn nguyªn t¾c hoµn tr¶, tiÕn hµnh cho vay, chiÕt khÊu vµ lµm c¸c ph¬ng tiÖn thanh to¸n. MÆc dï cã nhiÒu quan ®iÓm kh¸c nhau vÒ NHTM, nhng tùu chung l¹i cã thÓ hiÓu tæng qu¸t: Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ mét tæ chøc kinh tÕ cã t c¸ch ph¸p nh©n ho¹t ®éng kinh doanh trªn lÜnh vùc tiÒn tÖ víi ho¹t ®éng chÝnh lµ huy ®éng tiÒn göi díi c¸c h×nh thøc kh¸c nhau cña kh¸ch hµng, trªn c¬ së nguån vèn huy ®éng nµy vµ vèn chñ së h÷u cña ng©n hµng ®Ó thùc hiÖn c¸c nghiÖp vô cho vay, ®Çu t, chiÕt khÊu ®ång thêi thùc hiÖn c¸c nghiÖp vô thanh to¸n, m«i giíi, t vÊn vµ mét sè dÞch vô kh¸c cho c¸c chñ thÓ trong nÒn kinh tÕ.2 C¸c chøc n¨ng cña Ng©n hµng th¬ng m¹i. T¹o tiÒn: Chøc n¨ng nµy ®îc thùc hiÖn th«ng qua c¸c ho¹t ®éng tÝn dông vµ ®Çu t cña Ng©n hµng th¬ng m¹i. Søc m¹nh cña hÖ thèng NHTM nh»m t¹o tiÒn mang ý nghÜa kinh tÕ to lín.
HÖ thèng tÝn dông n¨ng ®éng lµ ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt cho sù ph¸t triÓn kinh tÕ theo mét hÖ sè t¨ng trëng v÷ng ch¾c. NÕu tÝn dông ng©n hµng kh«ng t¹o ®îc tiÒn ®Ó më ra nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ nh÷ng ho¹t ®éng cña nã th× trong nhiÒu trêng hîp, s¶n xuÊt kh«ng thùc hiÖn ®îc vµ nguån tÝch luü tõ lîi nhuËn vµ c¸c nguån kh¸c sÏ bÞ h¹n chÕ. H¬n thÕ n÷a, c¸c ®¬n vÞ s¶n xuÊt cã thÓ ph¶i g¸nh chÞu t×nh tr¹ng ø ®éng vèn lu©n chuyÓn kh«ng ®îc sö dông trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Mét thùc tÕ nh thÕ cã thÓ kh«ng mang l¹i hiÖu qu¶, trong khi xuÊt hiÖn t×nh tr¹ng vèn kh«ng ®îc sö dông vµo nh÷ng giai ®o¹n cô thÓ cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, nhng trong c¸c thêi kú cao ®iÓm mang tÝnh thêi vô cña c¸c ho¹t ®éng doanh nghiÖp l¹i kh«ng ®ñ vèn ®Ó thóc ®Èy nhu cÇu s¶n xuÊt kinh doanh.
NÒn kinh tÕ cÇn mét sè cung tiÒn tÖ võa ®ñ vµ kh«ng ®îc phÐp vît. NÕu tiÒn cung øng t¨ng qu¸ nhanh, tÊt yÕu l¹m ph¸t sÏ xuÊt hiÖn vµ nh÷ng hËu qu¶ xÊu mµ qu¸ tr×nh kinh tÕ sÏ ph¶i chÞu ®ùng. SV: Trần Viết Đại Quang Lớp: TCQT – 51A 2 Chuyên đề tốt nghiệp C¬ chÕ thanh to¸n: ViÖc ®a ra mét c¬ chÕ thanh to¸n, hay nãi mét c¸ch kh¸c, sù vËn ®éng cña vèn lµ mét trong nh÷ng chøc n¨ng quan träng do c¸c NHTM thùc hiÖn vµ nã cµng trë nªn quan träng khi ®îc sù tÝn nhiÖm trong viÖc sñ dông sÐc vµ thÎ tÝn dông. C¸c Ng©n hµng ®· vµ ®ang trang bÞ m¸y tÝnh vµ c¸c ph¬ng tiÖn kü thuËt nh»m lµm cho qu¸ tr×nh thanh to¸n bï trõ ®îc thùc hiÖn nhanh chãng, gi¶m bít chi phÝ vµ ®¹t tr×nh ®é chÝnh x¸c cao.
Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®· cã nh÷ng ®æi míi quan träng vµ ®îc ®a vµo sö dông nh nghiÖp vô ng©n hµng kh«ng sÐc hoÆc x· héi kh«ng sÐc, nghÜa lµ sö dông mét vµi h×nh thøc chuyÓn tiÒn b»ng ®iÖn tö vµ chÝnh ®iÒu nµy, cã thÓ dÉn ®Õn viÖc huû bá sÐc ng©n hµng ®· tõng sö dông l©u nay vµ phÇn lín c«ng viÖc cã liªn quan. §iÒu nµy cã thÓ m¹ng ho¸ c¸c m¸y tÝnh trong c¸c Ng©n hµng ®Æt kh¾p n¬i trong níc vµ nh vËy, nã thùc hiÖn viÖc chuyÓn vèn cña ngêi mua sang tµi kho¶n cña ngêi b¸n. NÐt thuËn lîi c¬ b¶n cña hÖ thèng nµy lµ hiÖn ®· l¾p ®Æt vµ sö dông hÖ thèng m¸y tù ®éng trong nhiÒu ng©n hµng vµ do ®ã, thÎ tÝn dông ng©n hµng cã thÓ ®îc sö dông ®Ó rót tiÒn tõ tµi kho¶n cô thÓ, thùc hiÖn göi tiÒn vµ thanh to¸n nî vµ chuyÓn vèn gi÷a tiÒn göi tiÕt kiÖm vµ tµi kho¶n sÐc cña cïng mét th©n chñ. Huy ®éng tiÕt kiÖm.
C¸c NHTM thùc hiÖn mét dÞch vô rÊt quan träng ®èi víi tÊt c¶ c¸c khu vùc cña nÒn kinh tÕ b»ng c¸ch cung øng nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc göi tiÒn tiÕt kiÖm cña d©n chóng vµ b»ng c¸ch ®a nh÷ng ph- ¬ng thøc dÔ dµng ®Ó thùc hiÖn c¸c môc ®Ých cã tÝnh x· héi. Ngêi göi tiÒn tiÕt kiÖm ®îc nhËn mét kho¶n tiÒn thëng díi danh nghÜa l·i suÊt trªn tæng sè tiÒn göi tiÕt kiÖm ë c¸c ng©n hµng, víi møc ®é an toµn vµ h×nh thøc thanh kho¶n cao. Sè tiÒn huy ®éng ®îc th«ng qua h×nh thøc tiÕt kiÖm lu«n s½n sµng ®¸p øng nhu cÇu vay vèn cña c¸c doanh nghÖp vµ c¸c c¸ nh©n nh»m më réng kh¶ n¨ng s¶n xuÊt vµ c¸c môc ®Ých sinh SV: Trần Viết Đại Quang Lớp: TCQT – 51A 3 Chuyên đề tốt nghiệp ho¹t c¸ nh©n nh mua s¾m c¸c mÆt hµng tiªu dïng vµ c¶ nhµ cöa. PhÇn lín tiÒn göi tiÕt kiÖm ®îc thùc hiÖn th«ng qua hÖ thèng NHTM.
Më réng tÝn dông. Ngay tõ khi míi b¾t ®Çu, nh÷ng ngêi tæ chøc c¸c NHTM ®· lu«n t×m kiÕm c¸c c¬ héi ®Ó thùc hiÖn viÖc cho vay, coi ®ã nh lµ chøc n¨ng quan träng nhÊt cña m×nh, vµ trong mét sè trêng hîp viÖc cho vay ®ã ®îc chÝnh phñ b¶o l·nh ®èi víi mét sè nhu cÇu tÝn dông, trong c¸c céng ®ång d©n c ®Æc biÖt. Trong viÖc t¹o ra kh¶ n¨ng tÝn dông, c¸c NHTM ®· vµ ®ang thùc hiÖn chøc n¨ng x· héi cña m×nh, lµm cho s¶n phÈm x· héi t¨ng lªn, vèn ®Çu t ®îc më réng vµ tõ ®ã, ®êi sèng d©n chóng ®îc c¶i thiÖn. TÝn dông cña NHTM cã ý nghÜa quan träng ®èi víi toµn bé nÒn kinh tÕ, nã t¹o ra kh¶ n¨ng tµi trî cho c¸c ho¹t ®éng c«ng nghiÖp, th¬ng nghiÖp vµ n«ng nghiÖp cña ®Êt níc.
Nh÷ng kh¶ n¨ng ®ã ®îc c¸c nhµ kinh tÕ gäi lµ “s¶n phÈm ®êng vßng” hoÆc s¶n phÈm gi¸n tiÕp, khi so s¸nh víi nh÷ng s¶n phÈm trùc tiÕp mµ ë ®ã, s¶n phÈm ®em tiªu dïng ®îc t¹o ra b»ng viÖc sö dông trùc tiÕp lao ®éng vµ ®Êt ®ai hoÆc nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn. Trong khi ®ã, viÖc cung øng vèn cña ng©n hµng còng t¹o ra kh¶ n¨ng s¶n phÈm cã thÓ tÝnh to¸n ®îc. TÝn dông ng©n hµng ®· t¹o ra kh¶ n¨ng thùc hiÖn toµn bé qu¸ tr×nh kinh tÕ cho ®Õn khi s¶n phÈm ®Õn tay ngêi tiªu dïng. Nh÷ng ngêi n«ng d©n, nhê cã ®iÒu kiÖn vay vèn, cã kh¶ n¨ng mua h¹t gièng, thøc ¨n, ph©n bãn vµ nhiÒu nhu cÇu cÇn thiÕt kh¸c cho viÖc trång trät vµ thu ho¹ch trªn ®ång ruéng cña hä.
TÝn dông ng©n hµng t¹o kh¶ n¨ng ®Ó mua s¾m vËt t thiÕt bÞ, m¸y mãc vµ thuª mín nh©n c«ng. C¸c cöa hµng b¸n bu«n vµ b¸n lÎ cã kh¶ n¨ng dù tr÷ nh÷ng hµng ho¸ cña hä vµ vËn chuyÓn nh÷ng hµng ho¸ ®ã ®Õn tay ngêi tiªu dïng, nhê vèn cã ®îc b»ng h×nh thøc vay nî ë c¸c NHTM. T¹o ®iÒu kiÖn ®Ó tµi trî ngo¹i th¬ng. NHTM cung øng c¸c dÞch vô ng©n hµng quèc tÕ ®èi víi c¸c ho¹t ®éng ngo¹i th¬ng.
Së dÜ nh vËy lµ do tån t¹i ë mçi níc mét hÖ thèng SV: Trần Viết Đại Quang Lớp: TCQT – 51A 4 Chuyên đề tốt nghiệp tiÒn tÖ riªng, kh«ng ®ång nhÊt, vµ víi n¨ng lùc tµi chÝnh cña ngêi mua vµ ngêi b¸n ë c¸c níc kh¸c nhau còng kh«ng gièng nhau. Vµ trong mét sè trêng hîp, cßn cã nh÷ng h¹n chÕ vÒ ng«n ng÷. Cã thÓ xuÊt hiÖn mét ngêi nµo ®ã ®Æt mua rîu vang ë Ph¸p, mét chiÕc xe du lÞch ë §øc, nh÷ng ®«i giµy ë ý hoÆc ®¨ng ký nh÷ng t¹p chÝ kinh tÕ ë Anh, cã thÓ nhËn ra r»ng nh÷ng ngêi b¸n ë c¸c níc nãi trªn kh«ng thÝch thanh to¸n b»ng ®« la. Trong trêng hîp nh vËy, ngêi mua buéc ph¶i t×m c¸ch thanh to¸n cho ngêi b¸n b»ng ®ång ngo¹i tÖ kh¸c nh Francs Ph¸p, Marks §øc, Lira ý hoÆc ®ång b¶ng Anh.
§Ó lµm ®iÒu ®ã, ngêi mua hµng cã thÓ ®Õn c¸c NHTM ®Ó ®æi lÊy nh÷ng ®ång tiÒn thÝch hîp mét c¸ch nhanh chãng vµ cã lîi nhÊt theo nhu cÇu cña m×nh. Trong trao ®æi ngo¹i th¬ng, cã thÓ tiÕn hµnh thuËn lîi h¬n th«ng qua viÖc ph¸t hµnh th tÝn dông, cã sù thõa nhËn ®îc viÕt tõ phÝa ng©n hµng cho mét c¸ nh©n hoÆc mét c«ng ty, trong ®ã b¶o ®¶m r»ng, ng©n hµng sÏ chÊp nhËn vµ thanh to¸n hèi phiÕu ®ã, víi sè lîng x¸c ®Þnh, nÕu ®îc göi ®Õn ng©n hµng ®óng thêi h¹n theo th tÝn dông. Khi mét th tÝn dông cña NHTM ®îc ph¸t hµnh, c¶ ngêi mua vµ ngêi b¸n ®îc b¶o vÖ, lo¹i vµ ®iÒu kiÖn cña hµng ho¸ ®îc x¸c ®Þnh vµ tÝn dông ng©n hµng ®îc chuyÓn cho ngêi mua theo sè lîng hµng ho¸ ®ã. DÞch vô uû th¸c vµ t vÊn.
Do ho¹t ®éng trong lÜnh vùc tµi chÝnh c¸c ng©n hµng cã rÊt nhiÒu chuyªn gia vÒ qu¶n lý tµi chÝnh. V× vËy, nhiÒu c¸ nh©n vµ doanh nghiÖp ®· nhê ng©n hµng qu¶n lý tµi s¶n vµ qu¶n lý ho¹t ®éng tµi chÝnh hé.