HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRẦN THỊ QUỲNH ANH CHUYỂN ĐỔI CÂY TRỒNG, VẬT NUÔI TRÊN ĐẤT LÚA KÉM HIỆU QUẢ TẠI HUYỆN VỤ BẢN, TỈNH NAM ĐỊNH Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số : 60.10 Người hướng dẫn khoa học: GS. Nguyễn Văn Song NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Trần Thị Quỳnh Anh i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới GS.TS Nguyễn Văn Song đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kinh tế Tài nguyên Môi trường, Khoa Kinh tế và phát triển Nông thôn, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ công chức huyện Vụ Bản đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.
Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Trần Thị Quỳnh Anh ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.
vii Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung.
Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Đóng góp mới của luận văn về lí luận và thực tiễn. Cơ sở lý luận và thực tiễn về chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúa kém hiệu quả. Cơ sở lý luận về chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúa kém hiệu quả. Lý luận về chuyển đổi cây trồng, vật nuôi.
Lý luận về đất lúa và hiệu quảsử dụng đất lúa. Nội dung nghiên cứu chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúa kém hiệu quả. Các yếu tố ảnh hưởng đến chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúa kém hiệu quả. Cơ sở thực tiễn.
Tình hình chuyển đổi cây trồng, vật nuôi ở một số nước trên thế giới. Tình hình chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúa kém hiệu quả tại một số tỉnh. Tình hình chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúa kém hiệu quả tại một số địa phương của tỉnh Nam Định. Bài học kinh nghiệm rút ra từ tổng quan cơ sở lý luận và thực tiễn.
Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế xã hội.
Những thuận lợi, khó khăn của địa bàn nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Nguồn số liệu.
Phương pháp phân tích và xử lý số liệu. Phương pháp chuyên gia, chuyên khảo. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. Chỉ tiêu phản ánh thực trạng chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúa hiệu quả thấp.
Chỉ tiêu phản ánh kết quả và hiệu quả sản xuất. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúa kém hiệu quả tại huyện vụ bản. Thực trạng cơ cấu cây trồng, vật nuôi của huyện Vụ Bản giai đoạn 2012 – 2014.
Cơ sở của chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúa kém hiệu quả tại huyện Vụ Bản. Thực trạng chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúa kém hiệu quả tại huyện Vụ Bản. Thực trạng chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúa kém hiệu quả của nhóm hộ điều tra. Hiệu quả kinh tế của một số mô hình chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúa kém hiệu quả.
Hiệu quả xã hội. Hiệu quả môi trường của chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúa kém hiệu quả. Các nhân tố ảnh hưởng tới chuyển đổi cây trồng, vật nuôi đất lúa kém hiệu quả tại huyện Vụ Bản. Nguồn lực của hộ.
Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội. Thị trường. Giải pháp đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả chuyển đổi cây trồng, vật nuôi đất lúa kém hiệu quả tại huyện Vụ Bản.
Quan điểm của Nhà nước về chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúa. Kết luận và kiến nghị. 102 Tài liệu tham khảo. 109 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVTV Bảo vệ thực vật CC Cơ cấu CĐ Chuyển đổi DT Diện tích ĐX Đông xuân GTSX Giá trị sản xuất HQ Hiệu quả HT Hè thu NN&PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn NTTS Nuôi trồng thủy sản Tr.đồng Triệu đồng UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 3.
Các loại đất của huyện Vụ Bản. Tình hình phân bổ và sử dụng đất đai huyện Vụ Bản giai đoạn 2012 – 2014. Tình hình dân số và lao động huyện Vụ Bản giai đoạn 2012 – 2014. Kết quả phát triển kinh tế xã hội huyện Vụ Bản giai đoạn 2012 - 2014.
Diện tích và cơ cấu một số cây trồng chính của huyện vụ bản giai đoạn 2012 – 2014. Số lượng gia súc, gia cầm và sản phẩm chăn nuôi của huyện Vụ Bản giai đoạn 2012 - 2014. Kết quả khai thác và nuôi trồng thủy sản huyện Vụ Bảngiai đoạn 2012 – 2014. Diện tích chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúa kém hiệu quả tại huyện Vụ Bản.
Các mô hình chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúakém hiệu quả năm 2015. Tình hình chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúakém hiệu quả của nhóm hộ điều tra. Thuận lợi và khó khăn trong quá trình chuyển đổi của nhóm hộ điều tra. Lịch mùa vụ của các hộ chuyển đổi theo mô hình 3 vụ màu.
Tình hình chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúa kém hiệu quả của nhóm hộ chuyển đổi theo mô hình 3 vụ màu. Hiệu quả kinh tế trên 1 sào chuyển đổi của mô hình 3 vụ màu theo công thức luân canh. Hiệu quả kinh tế trên 1 sào chuyển đổi của mô hình 3 vụ màu. Hiệu quả kinh tế trên 1 sào chuyển đổi của mô hình cây cảnh.
Hiệu quả kinh tế trên 1 sào chuyển đổi của mô hình lúa – cá. Hiệu quả kinh tế trên 1 sào chuyển đổi củamô hình gia trại kết hợp. Tổng hợp hiệu quả kinh tế các mô hình chuyển đổi. Tổng hợp mức đầu tư tăng thêm và hiệu quả tăng thêm của các mô hình chuyển đổi.
Tổng hợp công lao động gia đình của các mô hình chuyển đổi. Tổng hợp công lao động thuê ngoài của các mô hình chuyển đổi. Ý kiến của hộ về hiệu quả môi trường sau chuyển đổi. So sánh mức độ sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vậttrên 1 sào ở mô hình lúa – cá.
Ảnh hưởng của quy mô đất đai đến chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúa kém hiệu quả. Ảnh hưởng của vốn đầu tư đến chuyển đổi cây trồng của hộtrên đất cao. Ảnh hưởng của vốn đến hiệu quả chuyển đổi cây trồng của hộ trên đất trũng. Ảnh hưởng của số lao động nông nghiệp đến chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúa kém hiệu quả của hộ.
Ảnh hưởng của trình độ chủ hộ đến chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúa kém hiệu quả của hộ. Nguồn cung cấp thông tin khi bán sản phẩm và khi quyết định chuyển đổi cây trồng, vật nuôi. Phương thức tiêu thụ nông sản của hộ. 92 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN 1.
Tên tác giả: Trần Thị Quỳnh Anh 2. Tên luận văn: “Chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúa kém hiệu quả tại huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định. Chuyên ngành: Quản lí kinh tế Mã số: 60. Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Chuyển đổi cây trồng vật nuôi trên đất lúa kém hiệu quả là một nội dung quan trọng của tái cơ cấu ngành nông nghiệp, là việc làm cần thiết nhằm đem lại thu nhập ổn định cho người nông dân, sử dụng hiệu quả tài nguyên đất và góp phần phát triển kinh tế và ổn định an ninh xã hội vùng nông thôn.
Nhận thức được điều đó, Nam Định đã thực hiện chuyển đổi trên 5000ha đất trồng lúa hiệu quả thấp sang các loại cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế cao. Giá trị lợi nhuận mang lại từ các mô hình chuyển đổi cao hơn trồng lúa từ 3-10 lần. Vụ Bản là một trong những địa phương đi đầu trong chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúa kém hiệu quả của tỉnh Nam Định, bước đầu đã đạt được một số thành tựu nhưng vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế như diễn ra còn chậm và manh mún, chất lượng sản phẩm chưa đủ sức cạnh tranh, chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường, chưa có sự liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm…Xuất phát từ những lý do trên, tôi đã lựa chọn đề tài “Chuyển đổi cây trồng, vật nuôi trên đất lúa kém hiệu quả tại huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định” để nghiên cứu.