Thực Hiện Chính Sách Xóa Đói, Giảm Nghèo Tại Huyện Lộc Bình, Tỉnh Lạng Sơn

Luận văn thạc sĩ phân tích thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo từ thực tiễn huyện lộc bình tỉnh lạng sơn, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho

• Tác giả: Hoàng Văn Tặng
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo từ thực tiễn huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÓA ĐÓI, GIẢM NGHÈO
• 1.1. Cơ sở lý luận về thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo
• 1.2. Cơ sở thực tiễn về thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÓA ĐÓI, GIẢM NGHÈO TẠI HUYỆN LỘC BÌNH, TỈNH LẠNG SƠN
• 2.1. Chính sách xóa đói, giảm nghèo tại huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn
• 2.2. Thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo
• 2.3. Đánh giá việc thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÓA ĐÓI, GIẢM NGHÈO HIỆU QUẢ HƠN TẠI HUYỆN LỘC BÌNH, TỈNH LẠNG SƠN
• 3.1. Định hướng và mục tiêu thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo ở huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn
• 3.2. Giải pháp thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo ở huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chính Sách Xóa Đói Giảm Nghèo Lộc Bình

Quá trình toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế đặt ra nhiều thách thức, đòi hỏi Việt Nam phải chú trọng đến các chính sách an sinh xã hội, đặc biệt là chính sách xóa đói giảm nghèo. Đảng và Nhà nước luôn ưu tiên nhiệm vụ này, coi đó là nhiệm vụ chính trị quan trọng của toàn xã hội. Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, tỷ lệ hộ nghèo giảm đáng kể, nhưng vẫn còn một bộ phận dân cư, đặc biệt ở các tỉnh miền núi như Lạng Sơn, vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Huyện Lộc Bình, một huyện miền núi biên giới của Lạng Sơn, đang nỗ lực thực hiện các chính sách giảm nghèo để cải thiện đời sống người dân. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp để nâng cao hiệu quả của các chính sách này tại Lộc Bình.

1.1. Khái Niệm Đói Nghèo và Tiêu Chí Đánh Giá Hiện Nay

Ở Việt Nam, đói và nghèo được định nghĩa riêng biệt. Nghèo tuyệt đối là tình trạng không đủ khả năng đáp ứng nhu cầu tối thiểu để duy trì cuộc sống. Nghèo tương đối là tình trạng mức sống dưới mức tối thiểu, thu nhập không đủ đảm bảo nhu cầu vật chất. Tiêu chí đánh giá hộ nghèo chủ yếu dựa vào thu nhập bình quân đầu người/tháng, kết hợp với các chỉ tiêu phụ như dinh dưỡng, nhà ở, điều kiện học tập, y tế. Việc xác định chuẩn nghèo là cơ sở để triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững.

1.2. Bản Chất của Chính Sách Xóa Đói Giảm Nghèo Bền Vững

Xóa đói giảm nghèo là tổng thể các biện pháp, chính sách của Nhà nước và xã hội nhằm nâng cao mức sống của người nghèo, giúp họ thoát khỏi tình trạng đói nghèo. Từ góc độ người nghèo, đó là quá trình tiếp cận các nguồn lực phát triển. Từ góc độ vùng nghèo, đó là quá trình thúc đẩy phát triển kinh tế, chuyển đổi trình độ sản xuất. Chính sách xóa đói giảm nghèo là những quyết định, quy định của Nhà nước được cụ thể hóa trong các chương trình, dự án, nhằm tác động vào các đối tượng cụ thể như người nghèo, hộ nghèo, xã nghèo.

II. Phân Tích SWOT Chính Sách Giảm Nghèo Tại Huyện Lộc Bình

Việc phân tích SWOT (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats) giúp đánh giá toàn diện chính sách giảm nghèo tại Lộc Bình. Điểm mạnh bao gồm sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, các chương trình hỗ trợ cụ thể. Điểm yếu là nguồn lực còn hạn chế, tình trạng thoát nghèo chưa bền vững. Cơ hội đến từ sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Lạng Sơn, các chính sách ưu đãi đầu tư. Thách thức là địa hình khó khăn, trình độ dân trí còn thấp, biến đổi khí hậu. Phân tích SWOT là cơ sở để xây dựng các giải pháp phù hợp, phát huy tối đa điểm mạnh, khắc phục điểm yếu, tận dụng cơ hội và ứng phó với thách thức.

2.1. Điểm Mạnh và Điểm Yếu Trong Thực Hiện Chính Sách Giảm Nghèo

Điểm mạnh của chính sách giảm nghèo tại Lộc Bình là sự chỉ đạo sát sao của chính quyền địa phương, sự tham gia của các tổ chức đoàn thể, và nguồn vốn hỗ trợ từ trung ương và tỉnh. Tuy nhiên, điểm yếu là trình độ cán bộ còn hạn chế, công tác tuyên truyền chưa hiệu quả, và sự phối hợp giữa các ban ngành chưa đồng bộ. Tình trạng trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước vẫn còn tồn tại ở một số hộ nghèo.

2.2. Cơ Hội và Thách Thức Đối Với Xóa Đói Giảm Nghèo Lộc Bình

Cơ hội cho xóa đói giảm nghèo tại Lộc Bình đến từ việc hội nhập kinh tế quốc tế, thu hút đầu tư vào các lĩnh vực nông nghiệp, du lịch. Các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng tạo điều kiện cho người dân phát triển kinh tế. Thách thức là biến đổi khí hậu gây ra thiên tai, dịch bệnh, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp. Tình trạng di cư lao động cũng làm thiếu hụt nguồn nhân lực tại địa phương.

III. Thực Trạng Hỗ Trợ Sinh Kế Cho Người Nghèo Lộc Bình

Hỗ trợ sinh kế là một trong những giải pháp quan trọng để xóa đói giảm nghèo bền vững. Tại Lộc Bình, các hình thức hỗ trợ sinh kế bao gồm: cung cấp vốn vay ưu đãi, hỗ trợ kỹ thuật sản xuất, tạo việc làm, đào tạo nghề. Tuy nhiên, hiệu quả của các chương trình hỗ trợ sinh kế còn hạn chế do nhiều nguyên nhân: nguồn vốn còn ít, thủ tục vay vốn còn phức tạp, kỹ năng sản xuất của người dân còn thấp, thị trường tiêu thụ sản phẩm chưa ổn định. Cần có những giải pháp đồng bộ để nâng cao hiệu quả của các chương trình hỗ trợ sinh kế.

3.1. Các Chương Trình Vốn Vay Ưu Đãi Cho Hộ Nghèo

Các chương trình vốn vay ưu đãi cho hộ nghèo được triển khai thông qua Ngân hàng Chính sách Xã hội (NHCSXH). Các hộ nghèo được vay vốn với lãi suất thấp để phát triển sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, hoặc kinh doanh nhỏ. Tuy nhiên, số lượng vốn vay còn hạn chế so với nhu cầu thực tế. Thủ tục vay vốn còn phức tạp, gây khó khăn cho người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số.

3.2. Đánh Giá Hiệu Quả Đào Tạo Nghề Cho Lao Động Nông Thôn

Các chương trình đào tạo nghề cho lao động nông thôn được triển khai nhằm nâng cao kỹ năng sản xuất, giúp người dân có thể tìm kiếm việc làm hoặc tự tạo việc làm. Tuy nhiên, chất lượng đào tạo chưa cao, chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động. Nhiều người sau khi được đào tạo không tìm được việc làm phù hợp, hoặc quay trở lại làm nông nghiệp.

3.3. Tiếp Cận Dịch Vụ Y Tế Giáo Dục Cho Người Nghèo Lộc Bình

Việc tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục là yếu tố quan trọng để cải thiện đời sống của người nghèo. Tại Lộc Bình, Nhà nước đã có nhiều chính sách hỗ trợ, như cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí, miễn giảm học phí. Tuy nhiên, chất lượng dịch vụ y tế, giáo dục còn thấp, cơ sở vật chất còn thiếu thốn, đặc biệt ở các xã vùng sâu, vùng xa.

IV. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Chính Sách Giảm Nghèo Lộc Bình

Để nâng cao hiệu quả chính sách giảm nghèo tại Lộc Bình, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Cần tăng cường nguồn lực đầu tư cho các chương trình giảm nghèo, cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao trình độ dân trí, phát triển kinh tế - xã hội. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các ban ngành, đoàn thể, và sự tham gia tích cực của cộng đồng. Cần có cơ chế giám sát, đánh giá hiệu quả các chương trình giảm nghèo một cách khách quan và minh bạch.

4.1. Phát Triển Kinh Tế Xã Hội Gắn Với Giảm Nghèo Bền Vững

Phát triển kinh tế xã hội là yếu tố then chốt để giảm nghèo bền vững. Cần tập trung phát triển các ngành nghề có thế mạnh của địa phương, như nông nghiệp, lâm nghiệp, du lịch. Cần tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ phát triển, tạo việc làm cho người dân. Cần chú trọng bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế xanh.

4.2. Tăng Cường Nguồn Lực Thực Hiện Chính Sách Giảm Nghèo

Nguồn lực là yếu tố quan trọng để thực hiện chính sách giảm nghèo. Cần tăng cường nguồn vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước, huy động vốn từ các tổ chức, doanh nghiệp, và cộng đồng. Cần sử dụng nguồn vốn một cách hiệu quả, tránh lãng phí, thất thoát. Cần có cơ chế quản lý tài chính minh bạch, công khai.

4.3. Nâng Cao Vai Trò Cộng Đồng Trong Xóa Đói Giảm Nghèo

Cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong xóa đói giảm nghèo. Cần nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của mình trong công cuộc giảm nghèo. Cần tạo điều kiện cho người dân tham gia vào quá trình hoạch định, thực hiện, và giám sát các chương trình giảm nghèo. Cần phát huy tinh thần tự lực, tự cường của người dân.

V. Đánh Giá Hiệu Quả Chính Sách Giảm Nghèo Giai Đoạn 2011 2015

Giai đoạn 2011-2015, Lộc Bình đã đạt được những thành công nhất định trong thực hiện chính sách giảm nghèo. Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 26,46% năm 2010 xuống còn dưới 10% ở nhiều xã. Tuy nhiên, tình trạng thoát nghèo chưa bền vững, thu nhập bình quân đầu người còn thấp. Cần có những đánh giá khách quan, toàn diện để rút ra bài học kinh nghiệm, từ đó xây dựng các chính sách phù hợp hơn cho giai đoạn tiếp theo.

5.1. Số Liệu Thống Kê Về Tỷ Lệ Hộ Nghèo Lộc Bình

Theo kết quả tổng điều tra hộ nghèo, cận nghèo theo chuẩn nghèo áp dụng cho giai đoạn 2011 - 2015, số hộ nghèo qua điều tra năm 2010, có 4. Đầu giai đoạn có 09 xã có tỷ lệ hộ nghèo từ 50% trở lên, hiện nay giảm xuống còn có 02 (xã Ái Quốc, xã Xuân Dương). Bên cạnh đó, huyện còn 08 xã có tỷ lệ hộ nghèo rất cao từ 25% đến dưới 50% và 03 xã có tỷ lệ hộ nghèo từ 10% đến dưới 25% và 16 xã có tỷ lệ hộ nghèo thấp là dưới 10%.

5.2. Tác Động Của Chính Sách Đến Đời Sống Người Dân

Thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước cũng như sự chỉ đạo của UBND tỉnh Lạng Sơn về xóa đói giảm nhèo trong thời gian qua, tình hình KT-XH của huyện Lộc Bình tỉnh Lạng Sơn đã có bước phát triển nhất định, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân từng bước được nâng lên rõ rệt.

VI. Định Hướng Xóa Đói Giảm Nghèo Giai Đoạn 2021 2025 Tại Lộc Bình

Giai đoạn 2021-2025, Lộc Bình tiếp tục xác định xóa đói giảm nghèo là nhiệm vụ trọng tâm. Mục tiêu là giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống mức thấp nhất, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo. Cần có những giải pháp đột phá, sáng tạo để đạt được mục tiêu này. Cần chú trọng đến việc giảm nghèo bền vững, không để tái nghèo.

6.1. Mục Tiêu Cụ Thể Về Giảm Nghèo Bền Vững Lạng Sơn

Mục tiêu cụ thể là giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân hàng năm từ 2-3%, tập trung vào các xã đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nâng cao thu nhập bình quân đầu người, cải thiện chất lượng cuộc sống. Đảm bảo an sinh xã hội, tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục cho người nghèo.

6.2. Giải Pháp Trọng Tâm Để Xóa Đói Giảm Nghèo Bền Vững

Giải pháp trọng tâm là phát triển kinh tế xã hội, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. Hỗ trợ sinh kế, đào tạo nghề, cung cấp vốn vay ưu đãi. Cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao trình độ dân trí. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng, phát huy tinh thần tự lực, tự cường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn là địa bàn miền núi, biên giới có vị trí chiến lược quan trọng với 28,89 km đường biên tiếp giáp Trung Quốc và tổng diện tích tự nhiên đạt 100.094,98 ha. Toàn huyện có 18.621 hộ gia đình với 84.998 nhân khẩu, phân bổ tại 29 đơn vị hành chính cấp xã, thị trấn, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tới 92,7% dân số. Bước vào giai đoạn 2011-2015, công tác an sinh xã hội tại địa phương đối mặt với thách thức lớn khi tỷ lệ hộ nghèo năm 2010 chiếm tới 26,46% tổng số hộ (tương đương 4.562 nhân khẩu), kèm theo 1.624 hộ cận nghèo (chiếm 8,72%). Đáng chú ý, toàn huyện có 11 xã đặc biệt khó khăn, cá biệt có 2 xã vùng cao là Ái Quốc và Xuân Dương ghi nhận tỷ lệ hộ nghèo vượt ngưỡng 70%.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ thực trạng tổ chức thực thi các chính sách xóa đói giảm nghèo tại một huyện miền núi đặc thù, từ đó chỉ ra những điểm nghẽn khiến kết quả giảm nghèo chưa thực sự bền vững và nguy cơ tái nghèo còn hiện hữu. Mục tiêu cụ thể của đề tài nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý chính sách công, phân tích quá trình triển khai lồng ghép 10 chính sách an sinh và 3 dự án giảm nghèo trọng điểm trên địa bàn trong mốc thời gian từ năm 2011 đến năm 2015.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện sâu sắc qua việc cung cấp luận cứ khoa học thực chứng giúp chính quyền địa phương hoàn thiện phương thức điều hành. Kết quả nghiên cứu đóng góp trực tiếp vào mục tiêu duy trì tốc độ giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân từ 2% đến 3%/năm, cải thiện sinh kế và nâng cao chất lượng sống toàn diện cho hơn 84.000 người dân vùng biên giới.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết chu trình chính sách công của Franc Ellis và James Anderson, tiếp cận chính sách công như một chuỗi các quyết định và hoạt động có chủ đích của Nhà nước nhằm giải quyết các vấn đề an sinh xã hội cấp bách. Khung phân tích tập trung vào các giai đoạn cốt lõi: xây dựng kế hoạch, phổ biến tuyên truyền, phân công phối hợp liên ngành, duy trì điều chỉnh, theo dõi kiểm tra và tổng kết đánh giá hiệu quả chính sách.

Bên cạnh đó, đề tài tích hợp lý thuyết nghèo đa chiều theo khung chuẩn mực của Liên Hợp Quốc và định hướng đổi mới an sinh xã hội của Việt Nam. Khái niệm đói nghèo được phân định rõ ràng giữa nghèo tuyệt đối (thiếu hụt nhu cầu sinh tồn tối thiểu) và nghèo tương đối. Nghiên cứu đối chiếu giữa chuẩn nghèo đơn chiều dựa trên thu nhập theo Quyết định số 09/2011/QĐ-TTg (thu nhập nông thôn từ 400.000 đồng/người/tháng trở xuống) với chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều theo Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg gồm 5 dịch vụ xã hội cơ bản (y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch - vệ sinh, thông tin) cùng 10 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt cụ thể.

+-----------------------------------------------------------------------+
|                KHUNG LÝ THUYẾT NGHÈO TIẾP CẬN ĐA CHIỀU                 |
+-----------------------------------+-----------------------------------+
|     5 DỊCH VỤ XÃ HỘI CƠ BẢN       |   10 CHỈ SỐ THIẾU HỤT ĐO LƯỜNG    |
+-----------------------------------+-----------------------------------+
| 1. Y tế                           | - Tiếp cận dịch vụ y tế           |
|                                   | - Bảo hiểm y tế                   |
| 2. Giáo dục                       | - Trình độ giáo dục người lớn     |
|                                   | - Tình trạng đi học của trẻ em    |
| 3. Nhà ở                          | - Chất lượng nhà ở                |
|                                   | - Diện tích nhà ở bình quân       |
| 4. Nước sạch & Vệ sinh            | - Nguồn nước sinh hoạt hợp vệ sinh|
|                                   | - Hố xí/nhà tiêu hợp vệ sinh      |
| 5. Thông tin                      | - Sử dụng dịch vụ viễn thông      |
|                                   | - Tài sản tiếp cận thông tin      |
+-----------------------------------+-----------------------------------+

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp phong phú từ các báo cáo tổng kết giai đoạn 2011-2015 của Ủy ban nhân dân huyện Lộc Bình, các quyết định chính sách của Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn và số liệu thống kê rà soát hộ nghèo hằng năm tại 29 xã, thị trấn. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực địa, phỏng vấn sâu cán bộ quản lý chuyên trách phòng Lao động - Thương binh và Xã hội, cùng đại diện các hộ nghèo và hộ đã thoát nghèo trên địa bàn.

Về phương pháp chọn mẫu, nghiên cứu áp dụng kỹ thuật chọn mẫu có chủ đích kết hợp chọn mẫu thuận tiện. Cỡ mẫu điều tra khảo sát bao gồm 391 cán bộ tham gia các lớp tập huấn quy trình rà soát giảm nghèo cấp huyện, xã, thôn bản và khảo sát chi tiết 45 hộ dân tham gia dự án nhân rộng mô hình sinh kế tại xã Quan Bản.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích định tính kết hợp thống kê mô tả là nhằm lượng hóa chính xác mức độ giải ngân nguồn lực, đồng thời lý giải sâu sắc các yếu tố tâm lý xã hội, tập quán canh tác của 6 nhóm dân tộc bản địa. Timeline nghiên cứu tập trung thu thập và phân tích dữ liệu chuyên sâu của giai đoạn 2011-2015, cập nhật các định hướng chuyển tiếp đến năm 2019 nhằm đề xuất giải pháp có giá trị ứng dụng cao.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình tổ chức thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo tại huyện Lộc Bình giai đoạn 2011-2015 đã ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực thông qua các gói chính sách đồng bộ:

• Nguồn vốn tín dụng ưu đãi và bảo trợ y tế: Chi nhánh Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện đã giải ngân cho 4.951 lượt hộ nghèo vay vốn với tổng dư nợ trên 143 tỷ đồng, cùng 776 lượt hộ cận nghèo với số tiền hơn 27 tỷ đồng. Trong lĩnh vực y tế, toàn huyện đã cấp phát 260.801 lượt thẻ bảo hiểm y tế với tổng kinh phí hỗ trợ vượt 111 tỷ đồng, bao gồm 28.722 lượt người nghèo và 229.634 lượt đồng bào dân tộc thiểu số, đạt tỷ lệ bao phủ gần 100% đối tượng thụ hưởng.
• Phát triển hạ tầng kỹ thuật và nâng cao chất lượng giáo dục: Nguồn vốn Chương trình 135 đã đầu tư 62,616 tỷ đồng xây dựng 117 công trình hạ tầng thiết yếu (gồm 50 công trình giao thông nông thôn và 40 công trình chuẩn hóa trường lớp học). Chính sách giáo dục hỗ trợ chi phí học tập cho 29.448 lượt học sinh với kinh phí 14,8 tỷ đồng, trợ cấp tiền ăn cho 8.336 học sinh dân tộc nội trú và bán trú với tổng số tiền 32,9 tỷ đồng.
• Mô hình sinh kế và đào tạo nghề nông thôn: Dự án thí điểm trồng chuối tiêu hồng tại xã Quan Bản triển khai cho 45 hộ dân thuộc 7 thôn (vốn ngân sách 250 triệu đồng, đối ứng của dân 128,725 triệu đồng) đã mang lại kết quả rõ rệt khi giúp 20/45 hộ thoát nghèo vững chắc, đạt tỷ lệ thành công 44,4%. Đề án 1956 đã mở 40 lớp dạy nghề nông nghiệp ngắn hạn cho 1.157 lao động nông thôn, trong đó có 145 học viên thuộc diện hộ nghèo.
• Trợ cấp an sinh và cứu trợ trực tiếp: Huyện đã chi trả 9.138,624 triệu đồng hỗ trợ tiền điện sinh hoạt cho 23.168 lượt hộ chính sách; tổ chức cấp phát 460,595 tấn gạo cứu đói giáp hạt cho 7.036 lượt hộ với 31.243 nhân khẩu, kịp thời bảo đảm ổn định đời sống dân sinh.

Thảo luận kết quả

Thành công của công tác giảm nghèo tại Lộc Bình bắt nguồn từ sự chỉ đạo tập trung của Huyện ủy thông qua Nghị quyết số 08-NQ/HU và sự phối hợp đồng bộ giữa 29 Ban chỉ đạo cấp xã. Việc lồng ghép linh hoạt 10 chính sách hỗ trợ trực tiếp và 3 dự án phát triển sản xuất đã tạo bước đệm căn bản giúp giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện từ 26,46% năm 2010 xuống mức thấp hơn rõ rệt qua từng năm, giảm số xã có tỷ lệ nghèo trên 50% từ 9 xã xuống chỉ còn 2 xã.

Tuy nhiên, thảo luận khoa học chỉ ra một số tồn tại lớn. Tỷ lệ lao động nghèo được đào tạo nghề mới chỉ đạt 145 người trên tổng số hàng nghìn lao động cần chuyển đổi sinh kế, kinh phí hỗ trợ đào tạo còn thấp (226 triệu đồng). Tiến độ giải ngân hỗ trợ sản xuất theo Quyết định số 28/2013/QĐ-UBND cho 1.588 hộ dân tộc thiểu số còn chậm, việc cấp phát cây giống và con giống chưa thực sự bám sát khung thời vụ.

+-----------------------------------------------------------------------+
|       KẾT QUẢ TRIỂN KHAI CÁC CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO (2011 - 2015)      |
+-----------------------------------+-----------------------------------+
| LĨNH VỰC CHÍNH SÁCH               | KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC                  |
+-----------------------------------+-----------------------------------+
| Tín dụng ưu đãi hộ nghèo          | 4.951 lượt hộ / > 143 tỷ đồng     |
| Tín dụng ưu đãi hộ cận nghèo      | 776 lượt hộ / > 27 tỷ đồng        |
| Cấp thẻ Bảo hiểm y tế             | 260.801 lượt thẻ / > 111 tỷ đồng  |
| Đầu tư hạ tầng Chương trình 135   | 117 công trình / 62,616 tỷ đồng   |
| Trợ cấp ăn học sinh bán trú DTTS  | 8.336 học sinh / 32,9 tỷ đồng     |
| Hỗ trợ tiền điện sinh hoạt        | 23.168 lượt hộ / > 9,138 tỷ đồng  |
| Hỗ trợ gạo cứu đói giáp hạt       | 7.036 lượt hộ / 460,595 tấn gạo   |
| Mô hình chuối tiêu hồng Quan Bản  | Thoát nghèo 20/45 hộ (44,4%)      |
+-----------------------------------+-----------------------------------+

Dữ liệu nghiên cứu phản ánh sự phân hóa không gian sâu sắc: trong khi khu vực thị trấn và các xã vùng thấp đạt tỷ lệ nghèo dưới 10%, thì các xã vùng cao biên giới như Ái Quốc, Mẫu Sơn vẫn đối mặt với tỷ lệ nghèo cao. Nguyên nhân chủ yếu do địa hình chia cắt, tập quán sản xuất tự cấp tự túc và tâm lý ỷ lại vào chính sách hỗ trợ cho không. So sánh với các công trình nghiên cứu giảm nghèo tại tỉnh Điện Biên hay Hòa Bình, phát hiện tại Lộc Bình củng cố nhận định rằng nếu thiếu sự kết nối thị trường bao tiêu sản phẩm nông lâm nghiệp, các gói hỗ trợ tiền mặt và hiện vật chỉ mang tính giải quyết tình thế ngắn hạn.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả thực thi chính sách xóa đói giảm nghèo theo chuẩn đa chiều trong giai đoạn tiếp theo, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể:

• Tái cấu trúc mô hình sinh kế nông lâm nghiệp gắn với chuỗi giá trị: Chuyển đổi mạnh mẽ phương thức hỗ trợ từ cho không sang hỗ trợ có điều kiện và đối ứng. Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện chủ trì xây dựng các vùng chuyên canh sản xuất hàng hóa tập trung, nhân rộng các mô hình trồng cây ăn quả, trồng rừng kinh tế và chăn nuôi đại gia súc. Mục tiêu cụ thể hướng tới nâng mức thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn vượt chuẩn nghèo mới 700.000 đồng/tháng, kiểm soát tỷ lệ tái nghèo hằng năm dưới 1%. Thời gian thực hiện từ năm 2016 đến năm 2020.
• Đổi mới công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm tại chỗ: Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp cùng Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp huyện tiến hành khảo sát chính xác nhu cầu thị trường trước khi mở lớp đào tạo. Đặt chỉ tiêu đào tạo nghề ngắn hạn gắn với giải quyết việc làm cho tối thiểu 500 lao động thuộc diện hộ nghèo và cận nghèo mỗi năm, bảo đảm tỷ lệ lao động qua đào tạo toàn huyện đạt trên 37%. Thời gian triển khai định kỳ hằng năm.
• Lồng ghép và tối ưu hóa các nguồn lực đầu tư cơ sở hạ tầng: Ban chỉ đạo giảm nghèo huyện Lộc Bình tiến hành tích hợp nguồn vốn từ Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững theo Quyết định số 1722/QĐ-TTg với Chương trình xây dựng nông thôn mới. Phân cấp triệt để cho cấp xã làm chủ đầu tư theo phương châm công khai minh bạch. Phấn đấu kiên cố hóa 100% hệ thống đường giao thông liên thôn đến các cụm bản đặc biệt khó khăn trước năm 2020.
• Đẩy mạnh truyền thông thay đổi nhận thức và trợ giúp pháp lý: Phòng Văn hóa - Thông tin phối hợp cùng Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Lạng Sơn đa dạng hóa các ấn phẩm tuyên truyền bằng tiếng dân tộc bản địa (Tày, Nùng, Dao). Tổ chức tối thiểu 15 đợt trợ giúp pháp lý lưu động mỗi năm tại các xã vùng biên, phấn đấu 100% người dân thuộc diện bảo trợ được tiếp cận đầy đủ thông tin về quyền lợi và chính sách giảm nghèo đa chiều.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho nhiều nhóm đối tượng chuyên môn:

• Cán bộ quản lý nhà nước và chuyên viên hoạch định chính sách an sinh: Cung cấp bức tranh toàn cảnh về quy trình thực thi 10 chính sách an sinh lồng ghép cấp huyện, hỗ trợ thiết thực cho việc xây dựng kế hoạch giảm nghèo bền vững tại các cơ quan quản lý lao động, dân tộc và kế hoạch đầu tư.
• Lãnh đạo chính quyền địa phương các huyện miền núi, biên giới: Tài liệu tham khảo hữu ích cho Ủy ban nhân dân các huyện có đặc điểm kinh tế - xã hội tương đồng trong việc chỉ đạo giải ngân vốn Chương trình 135, tổ chức điều tra rà soát hộ nghèo và điều hành 65 đợt giám sát thực địa hiệu quả.
• Cán bộ tín dụng chính sách và các tổ chức phát triển cộng đồng: Cung cấp cơ sở thực tiễn để tối ưu hóa quy trình ủy thác nguồn vốn tín dụng chính sách quy mô hơn 143 tỷ đồng, giúp thiết kế các gói vay vi mô gắn liền với chuyển giao khoa học kỹ thuật cho nông dân.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Chính sách công: Nguồn tài liệu học thuật giá trị về phương pháp nghiên cứu định tính, kỹ thuật phân tích số liệu thứ cấp và khung đánh giá chính sách công đa chiều tại địa bàn dân tộc thiểu số.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn tiếp cận vấn đề đo lường đói nghèo tại huyện Lộc Bình dựa trên những tiêu chí nào?
Luận văn dựa trên chuẩn nghèo thu nhập giai đoạn 2011-2015 theo Quyết định số 09/2011/QĐ-TTg với mức dưới 400.000 đồng/người/tháng tại nông thôn, đồng thời phân tích định hướng chuyển dịch sang chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều giai đoạn 2016-2020 theo Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg gồm 5 dịch vụ xã hội cơ bản và 10 chỉ số thiếu hụt.

Nguồn vốn tín dụng chính sách xã hội đã mang lại tác động cụ thể ra sao đối với người dân Lộc Bình?
Trong 5 năm nghiên cứu, chương trình đã giải ngân hơn 143 tỷ đồng cho 4.951 lượt hộ nghèo và hơn 27 tỷ đồng cho 776 lượt hộ cận nghèo vay vốn ưu đãi. Nguồn lực tài chính này giúp người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mua sắm vật tư nông nghiệp và hỗ trợ trang trải chi phí học tập cho học sinh sinh viên.

Đâu là rào cản lớn nhất trong công tác giảm nghèo tại các xã đặc biệt khó khăn như Ái Quốc hay Xuân Dương?
Rào cản chính gồm địa hình vùng cao hiểm trở, giao thông thường xuyên tê liệt vào mùa mưa, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm đa số và tập quán canh tác tự cấp tự túc. Thêm vào đó, tâm lý trông chờ vào trợ cấp của Nhà nước khiến tỷ lệ hộ nghèo tại các xã này từng duy trì ở mức trên 70%.

Mô hình giảm nghèo sinh kế nào tại địa phương được đánh giá mang lại hiệu quả thực chất?
Mô hình trồng chuối tiêu hồng tại xã Quan Bản triển khai cho 45 hộ dân với tổng kinh phí 375,725 triệu đồng là điểm sáng tiêu biểu. Sau 3 năm thực hiện, mô hình đã giúp 20 hộ thoát nghèo vững chắc, đạt tỷ lệ 44,4%, khẳng định tính đúng đắn của việc hỗ trợ giống cây trồng gắn với đào tạo kỹ thuật canh tác.

Luận văn đề xuất giải pháp then chốt nào nhằm hạn chế tình trạng tái nghèo trong giai đoạn tiếp theo?
Giải pháp then chốt là tích hợp đồng bộ nguồn vốn theo Quyết định số 1722/QĐ-TTg, chuyển từ phương thức hỗ trợ cho không sang cơ chế hỗ trợ có điều kiện và đối ứng. Đồng thời, địa phương cần đẩy mạnh đào tạo nghề nông thôn gắn liền với chuỗi tiêu thụ sản phẩm nông lâm nghiệp ổn định.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý chính sách công và khung đo lường nghèo tiếp cận đa chiều phù hợp với bối cảnh vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi.
• Phân tích chi tiết thực trạng triển khai lồng ghép 10 chính sách an sinh và 3 dự án trọng điểm tại huyện Lộc Bình với quy mô vốn tín dụng trên 143 tỷ đồng và hơn 260.000 lượt thẻ bảo hiểm y tế.
• Làm rõ các điểm nghẽn thực tiễn về công tác dạy nghề cho 145 lao động nghèo, sự phân hóa giảm nghèo không đồng đều giữa các xã và tâm lý trông chờ ỷ lại trong cộng đồng.
• Đề xuất 4 nhóm khuyến nghị hành động mang tính khả thi cao gắn với lộ trình chuẩn hóa hạ tầng, sinh kế hàng hóa và nâng cao năng lực tự vươn lên thoát nghèo của người dân.
• Khẳng định vai trò quyết định của việc phân cấp tự chủ cho cơ sở và tích hợp nguồn lực liên ngành trong việc bảo đảm an sinh xã hội bền vững giai đoạn 2016-2020.

Luận văn là công trình nghiên cứu công phu, cung cấp hệ thống dữ liệu thực chứng phong phú và các đề xuất có giá trị thực tiễn cao cho khoa học chính sách công. Quý độc giả, cán bộ quản lý và các nhà nghiên cứu quan tâm hãy tham khảo toàn văn công trình để áp dụng hiệu quả vào thực tiễn quản lý địa phương!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÓA ĐÓI, GIẢM NGHÈO 1. Cơ sở lý luận về thực hiện chính sách xóa đói, giảm nghèo 1. Khái niệm về nghèo đói và tiêu chí đánh giá nghèo đói 1. Các khái niệm Ở Việt Nam khái niệm về đói nghèo được Bộ LĐTB&XH tách riêng đói và nghèo, không khái niệm chung như thế giới.

Nghèo tuyệt đối: Là tình trạng một bộ phận dân cư thuộc diện nghèo không có khả năng thỏa mãn nhu cầu tối thiểu nhằm duy trì cuộc sống. Nhu cầu tối thiểu là những bảo đảm ở mức tối thiểu, những nhu cầu thiết yếu về ăn, mặc, ở và sinh hoạt hàng ngày gồm văn hóa, y tế, giáo dục, giao tiếp. Nghèo tương đối: Là tình trạng một bộ phận dân cư nghèo có mức sống dưới mức tối thiểu và thu nhập không đủ đảm bảo nhu cầu về vật chất để duy trì cuộc sống. Nghèo có nhu cầu tối thiểu: Đây là tình trạng một bộ phận dân cư có những đảm bảo tối thiểu để duy trì cuộc sống như đủ ăn, đủ mặc, đủ ở và một số sinh hoạt hàng ngày nhưng ở mức tối thiểu.

* Chỉ tiêu đánh giá hộ nghèo của Việt Nam Chỉ tiêu chính: Thu nhập bình quân một người một tháng (hoặc 1 năm) được đo bằng chỉ tiêu giá trị hay hiện vật quy đổi, thường lấy lương thực (gạo) tương ứng một giá trị để đánh giá. Khái niệm thu nhập ở đây là thu nhập thuần túy (tổng thu trừ đi tổng chi phí sản xuất). Tuy nhiên, cần nhấn mạnh chỉ tiêu thu nhập bình quân mỗi nhân khẩu hàng tháng là chỉ tiêu cơ bản nhất để xác định mức đói nghèo của các hộ gia đình. Chỉ tiêu phụ: Là dinh dưỡng bữa ăn, nhà ở, mặc và các điều kiện học tập, chữa bệnh, đi lại… Mặc dù lấy chỉ tiêu thu nhập cơ bản là biểu hiện bằng 9 giá trị để phản ánh mức sống, tuy nhiên trong điều kiện giá cả không ổn định như ở nước ta thì rất cần thiết sử dụng hình thức hiện vật, phổ biến nhất là quy gạo làm tiêu chuẩn (gạo thường) tương ứng vơi một giá trị nhất định.

Việc sử dụng hiện vật quy đổi tương ứng với một giá trị so sánh với mức thu nhập của người dân theo thời gian và không gian được dễ dàng. Đặc biệt với người nghèo nói chung và người nghèo ở nông thôn nói riêng, chỉ tiêu số lượng gạo nói riêng/người/tháng tương ứng với lượng giá trị nhất định là có ý nghĩa thực tế. - Khái niệm XĐGN: Là tổng thể các biện pháp, chính sách của Nhà nước và xã hội giúp cho một bộ phận dân cư có mức sống nghèo đói được nâng cao, từng bước thoát khỏi tình trạng đói nghèo, biểu hiện ở tỷ lệ và số lượng người nghèo giảm xuống. Nói cách khác, XĐGN là quá trình chuyển bộ phận dân cư nghèo đói lên một mức sống cao hơn.

Ở góc độ người nghèo, XĐGN là quá trình tác động của điều kiện cộng đồng xã hội, giúp đỡ người nghèo có khả năng tiếp cận các nguồn lực của sự phát triển một cách nhanh nhất, trên cơ sở đó có nhiều lựa chọn hơn, giúp họ từng bước thoát khỏi tình trạng nghèo đói. Ở góc độ vùng nghèo, XĐGN là quá trình thúc đẩy phát triển kinh tế, chuyển đổi trình độ sản xuất cũ, lạc hậu trong xã hội sang trình độ sản xuất mới cao hơn. - Chính sách và thực hiện chính sách (CSXĐGN) Thuật ngữ “chính sách” hay “chính sách công” đã được dùng khá phổ biến trong các lĩnh vực của đời sống kinh tế và xã hội. Hiện nay có nhiều định nghĩa khác nhau về hính sách và chính sách công.

Theo Franc Ellis co rằng: “trên tầm vĩ mô, chính sách được xem như đường lối hành động mà Chính phủ lự chọn đối với quản lý nhà nước về một lĩnh vực nào đó, có thể là kinh tế, xã hội và môi trường”. 10 Theo Samuelson cho rằng: “Ngay cả khi chính phủ không đưa ra một chính sách trong bối cảnh bất đắc dĩ nào đó để thực hiện mục đích nào đó, thì cũng là một kiểu chính sách”.Anderson, chính sách công là những hoạt động nên hay không nên làm do Nhà nước quyết định lựa chọn”. Dù có nhiều quan niệm và cách tiếp cận khác nhau, đôi khi có quan niệm đồng nhất chính sách và chính sách công nhưng trên bình diện chung nhất, có lẽ cũng sẽ là hợp lý khi cho rằng chính sách và chính sách công có những nét chấm phá khác biệt trong tương đồng. Sự phân biệt này đôi khi phụ thuộc vào tiếp cận và góc độ xem xét.

Trên cơ sở đó, có thể tạm đưa ra quan niệm về chính sách và chính sách công như sau: Chính sách: là những hành vi ứng xử của chủ thể quản lý với các hiện tượng tồn tại trong quá trình vận động phát triển để đạt được mục tiêu nhất định cho hệ thống hoặc tổ chức Chính sách công: là một chuỗi các quyết định hoạt động của Nhà nước nhằm giải quyết một vấn đề chung đang đặt ra trong đời sống kinh tế-xã hội theo mục tiêu xác định. Xuất phát từ cách tiếp cận trên, CSXĐGN có thể được hiểu là “Những quyết định, quy định của Nhà nước được cụ thể hoá trong các chương trình, dự án cùng với nguồn lực, vật lực, các thể thức, quy trình hay cơ chế thực hiện nhằm tác động vào các đối tượng cụ thể như người nghèo, hộ nghèo hay xã nghèo với mục đích cuối cùng là XĐGN” 1. Tiêu chí đánh giá nghèo đói Trên thế giới, khi đánh giá nước giàu, nghèo trên thế giới, giới hạn đói nghèo được biểu hiện bằng chỉ tiêu chính là thu nhập quốc dân bình quân đầu người (GDP). Tuy nhiên, một số nhà nghiên cứu cho rằng chỉ căn cứ vào thu nhập thì chưa đủ căn cứ để đánh giá, vì vậy bên cạnh chỉ tiêu này tổ chức hội đồng phát triển Hải ngoại (ODC) đưa ra chỉ số chất lượng cuộc sống (PQLI) 11 để đánh giá, bao gồm 3 chỉ tiêu cơ bản sau: tuổi thọ; tỷ lệ xóa mù chữ; tỷ lệ tử vong của trẻ sơ sinh.

Ở Việt Nam để đo tình trạng đói nghèo nhiều địa phương lấy tiêu chuẩn thu nhập bình quân một khẩu trong một năm. Một số nhà kinh tế lấy tiêu chí lương thực bình quân nhân khẩu, gia đình nào có thu nhập bình quân dưới 30kg gạo/khẩu/tháng được coi là nghèo. Một khung hướng khác lại lấy mức lương tối thiểu do Nhà nước quy định làm chuẩn, người có mức sống nghèo khổ là người có thu nhập bình quân thấp hơn mức lương tối thiểu. Các chuẩn mực trên có thể đúng với từng địa bàn cụ thể song không thể áp dụng cho mọi đối tượng, mọi vùng miền trên phạm vi cả nước.

Vì vậy, để chọn và phân loại hộ nghèo ở Việt Nam phải xem xét các đặc trưng cơ bản của nó như: Thiếu ăn từ 3 tháng trở lên trong năm, nợ sản lượng khoán triền miên, vay nặng lãi, con em không có điều kiện đến trường (mù chữ hoặc bỏ học), thậm chí phải cho con hoặc bản thân đi kiếm sống qua ngày. Nếu đưa chuẩn mực này ra để xác định thì rất rễ phân biệt hộ nghèo đói ở nông thôn. Theo Bộ LĐTB&XH, trong giai đoạn hiện nay nếu thu nhập bình quân trong hộ đạt dưới 20kg gạo/người/tháng tương ứng với 200.000 đồng/người/tháng là đói. Những năm trước đây ở miền Bắc, đói thường đi đôi với thiếu cân đối lương thực trên địa bàn.

Như vậy, người đói là người không có lương thực dự trữ trong nhà và không có tiền để mua lương thực để sử dụng hàng ngày một thời gian nhất định trong một năm, mặc dù trên thị trường không thiếu lương thực [19]. Chuẩn nghèo và tiêu chí xác định chuẩn nghèo (giai đoạn 2011-2015): * Chuẩn hộ nghèo: Mức chuẩn xác định hộ nghèo, hộ cận nghèo chung cho các vùng trong cả nước tại Quyết định số: 09/2011/QĐ-TTg ngày 31/01/2011 của Thủ tướng chính phủ. Quy định mức thu nhập bình quân đầu người thấp hơn mức dưới đây là nghèo. 12 Hộ nghèo ở nông thôn là hộ có mức thu nhập bình quân từ 400.000 đồng/người/tháng (từ 4.000 đồng/năm) trở xuống.

Hộ nghèo ở thành thị là hộ có mức thu nhập bình quân từ 500.000 đồng/người/tháng (từ 6.000 đồng/năm) trở xuống. Hộ cận nghèo ở nông thôn là hộ có mức thu nhập bình quân từ 401.000 đồng/người/tháng. Hộ cận nghèo ở thành thị là hộ có mức thu nhập bình quân từ 501.000 đồng/người/tháng. Tiêu chí tiếp cận nghèo đa chiều và chuẩn nghèo (giai đoạn 2016-2020): * Chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều: Thực hiện chương trình quốc gia về GNBV căn cứ Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg ngày 19/11/2015 của Thủ tướng chính phủ về việc ban hành chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều áp dụng cho giai đoạn 2016 – 2020: Các tiêu chí tiếp cận đo lường nghèo đa chiều áp dụng cho giai đoạn 2016-2020: - Các tiêu chí về thu nhập + Chuẩn nghèo: 700.000 đồng/người/tháng ở khu vực nông thôn và 900.000 đồng/người/tháng ở khu vực thành thị.

+ Chuẩn cận nghèo: 1.000 đồng/người/tháng ở khu vực nông thôn và 1.000 đồng/người/tháng ở khu vực thành thị. - Tiêu chí mức độ thiếu hụt tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản + Các dịch vụ xã hội cơ bản (05 dịch vụ): y tế; giáo dục; nhà ở; nước sạch và vệ sinh; thông tin; + Các chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản (10 chỉ số): tiếp cận các dịch vụ y tế; BHYT; trình độ giáo dục của người lớn; tình trạng đi học của trẻ em; chất lượng nhà ở; diện tích nhà ở bình quân đầu người; nguồn nước sinh hoạt; hố xí/nhà tiêu hợp vệ sinh; sử dụng dịch vụ viễn thông; tài sản phục vụ tiếp cận thông tin. 13 Chuẩn hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ có mức sống trung bình áp dụng cho giai đoạn 2016-2020 - Hộ nghèo + Khu vực nông thôn: là hộ đáp ứng một trong hai tiêu chí sau: Có thu nhập bình quân đầu người/tháng từ đủ 700.000 đồng trở xuống; Có thu nhập bình quân đầu người/tháng trên 700.000 đồng và thiếu hụt từ 03 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản trở lên. + Khu vực thành thị: là hộ đáp ứng một trong hai tiêu chí sau: Có thu nhập bình quân đầu người/tháng từ đủ 900.000 đồng trở xuống.

Có thu nhập bình quân đầu người/tháng trên 900.000 đồng và thiếu hụt từ 03 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản trở lên. - Hộ cận nghèo + Khu vực nông thôn: là hộ có thu nhập bình quân đầu người/tháng trên 700.000 đồng và thiếu hụt dưới 03 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản.