Chính sách thu hút vốn nhằm thúc đẩy đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Hà Tây cũ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh chính sách thu hút vốn nhằm thúc đẩy đổi mới công nghệ trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Huyền
• Người hướng dẫn: TS. Trần Ngọc Ca
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Quản lý Khoa học và Công nghệ
• Đề tài: Chính sách thu hút vốn nhằm thúc đẩy đổi mới công nghệ trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa (nghiên cứu trường hợp các doanh nghiệp nhỏ và vừa của Hà Tây cũ)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do nghiên cứu
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu
• 0.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.4. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Vấn đề nghiên cứu
• 0.6. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.7. Phương pháp chứng minh giả thuyết
• 0.8. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Khái niệm công nghệ
• 1.2. Đổi mới công nghệ
• 1.2.1. Khái niệm đổi mới công nghệ
• 2. CHƯƠNG 2: HIỆN TRẠNG CÔNG NGHỆ VÀ NHU CẦU VỀ VỐN ĐỔI MỚI CÔNG NGHỆ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở HÀ TÂY CŨ
• 2.1. Tình hình phát triển và hoạt động của Doanh nghiệp nhỏ và vừa của Hà Tây (cũ)
• 2.2. Hiện trạng công nghệ, hoạt động đổi mới công nghệ và nhu cầu về đổi mới công nghệ trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Hà Tây (cũ)
• 2.2.1. Hiện trạng công nghệ của các doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.2.2. Hoạt động đổi mới công nghệ
• 2.2.3. Nhu cầu về vốn đổi mới công nghệ trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Hà Tây (cũ)
• 2.3. Nguồn tài chính cho hoạt động đổi mới công nghệ trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Hà Tây (cũ)
• 2.3.1. Nguồn tài chính từ chính sách khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào hoạt động khoa học và công nghệ theo Nghị định 119/1999/NĐ-CP
• 2.3.2. Nguồn vốn từ chương trình khoa học và công nghệ cấp nhà nước
• 2.3.3. Nguồn vốn từ dự án, đề tài của các bộ, ngành, thành phố
• 2.3.4. Nguồn vốn hỗ trợ từ vốn ODA
• 2.3.5. Nguồn vốn từ các quỹ đầu tư mạo hiểm
• 2.3.6. Nguồn tài chính từ lợi nhuận
• 2.4. Phân tích chính sách liên quan đến nguồn tài chính, thu hút vốn cho đổi mới công nghệ
• 2.5. Một số biện pháp chủ yếu trong chính sách tài chính, thu hút vốn đổi mới công nghệ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa ở nước ta hiện nay
• 2.6. Đánh giá tác động của các chính sách tài chính, thu hút vốn đổi mới công nghệ
• 3. CHƯƠNG 3: CHÍNH SÁCH THU HÚT VỐN NHẰM THÚC ĐẨY ĐỔI MỚI CÔNG NGHỆ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HÀ TÂY (CŨ)
• 3.1. Định hướng chính sách thu hút vốn cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Hà Tây (cũ)
• 3.2. Xây dựng các hướng ưu tiên đầu tư đổi mới công nghệ cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 3.3. Đa dạng hóa các nguồn tài chính cho doanh nghiệp vừa và nhỏ trong đó có những nguồn tài chính trọng tâm, trọng điểm
• 3.4. Tạo cơ chế chính sách khuyến khích doanh nghiệp vừa và nhỏ đầu tư đổi mới công nghệ
• 3.5. Đề xuất một số giải pháp nhằm thu hút vốn để các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Hà Tây (cũ) thực hiện đổi mới công nghệ
• 3.5.1. Đổi mới cơ chế chính sách nhằm tạo cơ hội cho danh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận nguồn vốn đầu tư đổi mới công nghệ
• 3.5.2. Đổi mới chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng nhằm khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ
• 3.5.2.1. Giải pháp về chính sách thuế
• 3.5.2.2. Giải pháp về phát triển thị trường tạo môi trường thuận lợi cho DNNVV phát triển
• 3.5.3. Các giải pháp khác
• 3.6. Hoàn thiện chính sách thu hút đầu tư đổi mới công nghệ từ các quỹ đầu tư mạo hiểm
• 3.7. Phát huy vai trò của hiệp hội doanh nghiệp vừa và nhỏ trong thực hiện các chính sách tài chính đổi mới công nghệ
• 3.8. Xây dựng lộ trình ĐMCN của các DNNVV
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách thu hút vốn đổi mới công nghệ tại Hà Tây cũ

Chính sách thu hút vốn để đổi mới công nghệ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hà Tây cũ là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế hiện nay. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế địa phương, nhưng thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn. Chính sách này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV trong việc đầu tư vào công nghệ mới, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

1.1. Định nghĩa và vai trò của chính sách thu hút vốn

Chính sách thu hút vốn được hiểu là các biện pháp nhằm khuyến khích đầu tư vào công nghệ mới cho DNNVV. Vai trò của chính sách này không chỉ giúp DNNVV cải thiện công nghệ mà còn thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương.

1.2. Tình hình hiện tại của DNNVV tại Hà Tây cũ

DNNVV tại Hà Tây cũ hiện đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm quy mô nhỏ, năng lực hạn chế và thiếu vốn đầu tư cho đổi mới công nghệ. Điều này ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp trong khu vực.

II. Vấn đề và thách thức trong thu hút vốn đổi mới công nghệ

Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ, nhưng việc thu hút vốn cho đổi mới công nghệ vẫn gặp nhiều khó khăn. Các DNNVV thường thiếu thông tin về các nguồn vốn và chính sách hỗ trợ. Hơn nữa, quy trình tiếp cận vốn từ ngân sách nhà nước và các quỹ đầu tư còn phức tạp, gây khó khăn cho doanh nghiệp.

2.1. Khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn

Nhiều DNNVV không đủ điều kiện để tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi từ ngân sách nhà nước. Điều này dẫn đến việc họ phải tìm kiếm các nguồn vốn khác, thường là với lãi suất cao hơn.

2.2. Thiếu thông tin và hỗ trợ từ chính quyền

Nhiều doanh nghiệp không nắm rõ các chính sách hỗ trợ hiện có, dẫn đến việc không tận dụng được các cơ hội đầu tư. Chính quyền cần có các chương trình truyền thông hiệu quả hơn để nâng cao nhận thức cho DNNVV.

III. Phương pháp thu hút vốn hiệu quả cho DNNVV

Để thu hút vốn cho đổi mới công nghệ, cần áp dụng các phương pháp đa dạng và linh hoạt. Các chính sách cần được thiết kế sao cho phù hợp với nhu cầu và khả năng của DNNVV. Việc tạo ra các quỹ đầu tư mạo hiểm và hỗ trợ từ ngân sách nhà nước là rất cần thiết.

3.1. Tạo quỹ đầu tư mạo hiểm cho DNNVV

Quỹ đầu tư mạo hiểm có thể cung cấp nguồn vốn cần thiết cho DNNVV để thực hiện các dự án đổi mới công nghệ. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp phát triển mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người lao động.

3.2. Hỗ trợ từ ngân sách nhà nước

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ tài chính cho DNNVV thông qua các chương trình khuyến khích đầu tư vào công nghệ mới. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng tài chính và tập trung vào đổi mới.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các chính sách thu hút vốn đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho DNNVV tại Hà Tây cũ. Nhiều doanh nghiệp đã thành công trong việc đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh nhờ vào các nguồn vốn hỗ trợ.

4.1. Các doanh nghiệp thành công nhờ đổi mới công nghệ

Một số DNNVV đã áp dụng công nghệ mới và đạt được thành công trong sản xuất, từ đó nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm chi phí sản xuất.

4.2. Đánh giá tác động của chính sách thu hút vốn

Chính sách thu hút vốn đã giúp nhiều DNNVV cải thiện quy trình sản xuất và tăng trưởng doanh thu. Tuy nhiên, cần tiếp tục theo dõi và điều chỉnh chính sách để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của doanh nghiệp.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho DNNVV tại Hà Tây cũ

Chính sách thu hút vốn để đổi mới công nghệ cho DNNVV tại Hà Tây cũ cần được tiếp tục hoàn thiện và điều chỉnh. Việc tạo ra một môi trường đầu tư thuận lợi sẽ giúp DNNVV phát triển bền vững và đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế của địa phương.

5.1. Đề xuất cải tiến chính sách thu hút vốn

Cần có các đề xuất cụ thể để cải tiến chính sách thu hút vốn, bao gồm việc đơn giản hóa quy trình tiếp cận vốn và tăng cường hỗ trợ thông tin cho DNNVV.

5.2. Tương lai của DNNVV tại Hà Tây cũ

Với sự hỗ trợ từ chính sách và các nguồn vốn, DNNVV tại Hà Tây cũ có thể phát triển mạnh mẽ hơn trong tương lai, góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững của khu vực.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa giữ vai trò trụ cột trong nền kinh tế quốc dân khi chiếm tới 95% tổng số gần 350.000 doanh nghiệp của cả nước với tổng vốn đăng ký xấp xỉ 1.400 nghìn tỷ đồng. Tại địa bàn tỉnh Hà Tây cũ trước thời điểm sáp nhập vào Hà Nội tháng 8 năm 2008, toàn tỉnh đã phát triển được 4.780 doanh nghiệp nhỏ và vừa trên tổng số 5.269 doanh nghiệp đăng ký, chiếm tỷ trọng áp đảo trên 90%. Mặc dù đóng góp quan trọng vào giải quyết việc làm và ngân sách địa phương, khu vực sản xuất này lại đối mặt với nguy cơ tụt hậu sâu sắc khi có tới 93% máy móc thiết bị thuộc thế hệ công nghệ những năm 1960 và 1970, tạo ra rào cản lớn về năng suất và chất lượng sản phẩm so với mặt bằng chung của Thủ đô.

Vấn đề nghiên cứu then chốt xuất phát từ sự thiếu hụt nghiêm trọng các nguồn lực tài chính dành cho hoạt động cải tiến quy trình và chuyển giao công nghệ. Dù 100% doanh nghiệp được khảo sát đều nhận thức rõ tính cấp thiết của đổi mới công nghệ, việc tiếp cận các nguồn tín dụng ngân hàng thương mại và nguồn vốn công lập vẫn gặp nhiều trở ngại do yêu cầu khắt khe về tài sản thế chấp cùng tính chất rủi ro đặc thù của hoạt động sáng tạo khoa học.

Mục tiêu của luận văn là đánh giá toàn diện hiện trạng công nghệ và nhu cầu vốn của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hà Tây cũ trong giai đoạn 2004 đến 2008, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp chính sách huy động vốn khả thi. Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu là cung cấp luận cứ khoa học giúp các nhà quản lý hoàn thiện thể chế hỗ trợ tài chính, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ đổi mới thiết bị từ mức 1% đến 2% mỗi năm lên mức 15% đến 20%, đồng thời cải thiện chỉ số hiệu suất kỹ thuật cho toàn khối doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng khung lý thuyết đổi mới của Joseph Schumpeter kết hợp với tài liệu hướng dẫn Oslo của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế. Theo trường phái Schumpeter, đổi mới công nghệ là động lực cốt lõi thúc đẩy tăng trưởng thông qua 5 hình thức: tạo sản phẩm mới, cải tiến quy trình sản xuất, mở rộng thị trường, khai thác nguồn nguyên liệu mới và đổi mới tổ chức quản lý. Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp mô hình 4 thành phần công nghệ THIO do Sharif và Trung tâm Chuyển giao Công nghệ Châu Á - Thái Bình Dương xây dựng, bao gồm: Thiết bị kỹ thuật, Con người, Thông tin và Thiết chế tổ chức.

Khung phân tích cũng gắn kết nguyên lý nâng cao năng suất của Tổ chức Năng suất Châu Á dựa trên mối quan hệ giữa cường độ vốn và năng suất các yếu tố tổng hợp. Trên cơ sở đó, 4 khái niệm nền tảng được định hình chặt chẽ:

• Công nghệ: Tập hợp các phương pháp, quy trình, kỹ năng, bí quyết, công cụ và phương tiện dùng để biến đổi các nguồn lực đầu vào thành sản phẩm đầu ra.
• Đổi mới công nghệ: Quá trình chủ động thay thế một phần cốt lõi hoặc toàn bộ công nghệ đang sử dụng bằng công nghệ tiên tiến nhằm nâng cao năng suất và tạo lập lợi thế cạnh tranh.
• Doanh nghiệp nhỏ và vừa: Cơ sở sản xuất kinh doanh độc lập có vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng hoặc số lao động bình quân hàng năm không quá 300 người theo quy định tại Nghị định 90/2001/NĐ-CP.
• Chính sách thu hút vốn đổi mới công nghệ: Tổng thể các nguyên tắc, công cụ kinh tế và cơ chế ưu đãi của Nhà nước nhằm tạo lập môi trường huy động vốn ngân sách và vốn xã hội hóa cho các dự án công nghệ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu thu thập và xử lý hệ thống dữ liệu toàn diện trong mốc thời gian từ năm 2004 đến năm 2008. Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ các báo cáo định kỳ của Sở Khoa học và Công nghệ, Cục Thuế và Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Hà Tây cũ. Đối với dữ liệu sơ cấp, tác giả tiến hành điều tra khảo sát chọn mẫu đại diện phân tầng tại 40 doanh nghiệp nhỏ và vừa phân bổ đồng đều trên 14 huyện, thị xã và thành phố thuộc tỉnh Hà Tây cũ. Mẫu khảo sát bao quát các ngành công nghiệp trọng điểm như cơ khí chế tạo, dệt may, chế biến nông sản thực phẩm và sản xuất đồ gỗ thủ công mỹ nghệ.

Lý do lựa chọn kết hợp phương pháp phân tích tài liệu thứ cấp, điều tra bảng hỏi định lượng, phỏng vấn sâu chuyên gia và quan sát thực địa là nhằm lượng hóa chính xác các chỉ số trang bị kỹ thuật, đồng thời phân tích sâu sắc các rào cản thực thi chính sách ưu đãi tài chính theo Nghị định 119/1999/NĐ-CP. Toàn bộ dữ liệu được tổng hợp qua ma trận so sánh tỷ lệ phần trăm và chỉ số đánh giá hiệu suất kỹ thuật để đảm bảo độ tin cậy khoa học cao nhất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, trình độ công nghệ của khối doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hà Tây cũ ở mức rất thấp và lạc hậu nghiêm trọng so với mặt bằng chung. Số liệu điều tra cho thấy có tới 46% máy móc thiết bị đang vận hành thuộc thế hệ những năm 1960 và 47% thuộc thế hệ những năm 1970, trong khi tỷ lệ thiết bị thế hệ những năm 1980 chỉ đạt 7% và thế hệ những năm 1990 chỉ vỏn vẹn 2%. Tỷ lệ doanh nghiệp đạt chuẩn công nghệ hiện đại tại Hà Tây năm 2007 chỉ đạt 6% và suy giảm xuống 5,5% năm 2009, kém xa so với mức 26% của Hà Nội và 21% của Thành phố Hồ Chí Minh.

Thứ hai, mức độ cơ giới hóa và tốc độ đổi mới trang thiết bị rất nghèo nàn. Ở khu vực nông thôn, 50% doanh nghiệp nhỏ chỉ sử dụng dụng cụ cầm tay thủ công, 15,5% sử dụng công cụ nửa cơ giới và 35,5% có sử dụng máy chạy điện. Đặc biệt trong ngành cơ khí chế tạo, tuổi thọ trung bình của máy móc lên tới 15 đến 20 năm và hệ số đổi mới thiết bị chỉ đạt mức 1% đến 2% mỗi năm, thấp hơn rất nhiều so với mức 60% đến 70% của ngành dệt may.

Thứ ba, nhu cầu vốn đầu tư công nghệ là 100% nhưng khả năng tiếp cận các kênh tài chính ưu đãi gần như bị tê liệt. Kết quả khảo sát 40 doanh nghiệp chỉ ra 90% doanh nghiệp mong muốn tiếp cận nguồn vốn ODA, 89% kỳ vọng vốn vay ngân hàng, 88% trông đợi các ưu đãi thuế theo Nghị định 119/1999/NĐ-CP và 88% mong muốn tiếp cận quỹ đầu tư mạo hiểm. Dù vậy, tính đến hết năm 2008, toàn tỉnh chỉ có 128 doanh nghiệp tiếp cận được các hỗ trợ từ chính sách khoa học công nghệ theo quy định hiện hành.

Thứ tư, phương thức đổi mới công nghệ chủ yếu mang tính khép kín và sao chép thụ động. Có 45% doanh nghiệp (18/40 đơn vị) lựa chọn hình thức bắt chước và thiết kế lại mẫu mã, 12 doanh nghiệp thực hiện cải tiến sản phẩm đơn giản, trong khi chỉ có 1 doanh nghiệp liên kết với cơ quan khoa học trong nước và hoàn toàn không có doanh nghiệp nào thuê tư vấn công nghệ chuyên nghiệp.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của thực trạng trên bắt nguồn từ cơ cấu quy mô siêu nhỏ và nhỏ chiếm tới 93,1% tổng số doanh nghiệp (trong đó siêu nhỏ chiếm 59,2% và nhỏ chiếm 33,9%). Quy mô vốn tự có hạn hẹp khiến doanh nghiệp không đủ tài sản bảo đảm để vượt qua các tiêu chuẩn thẩm định tín dụng khắt khe của ngân hàng thương mại. So sánh với các chuẩn mực đánh giá của Danida và Ngân hàng Thế giới, chỉ số hiệu suất kỹ thuật trung bình của doanh nghiệp chế biến tại địa bàn đạt 0,68, cho thấy năng lực khai thác công suất hiện có đã tiệm cận giới hạn và không thể tăng sản lượng nếu không được bổ sung dòng vốn đầu tư chiều sâu.

Dữ liệu khảo sát phản ánh quy luật phân hóa rõ nét: tỷ lệ đổi mới công nghệ ở nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ chỉ đạt 19,1%, trong khi nhóm doanh nghiệp vừa đạt 63,8% và doanh nghiệp lớn đạt 81,3%. Về phương diện trình bày dữ liệu, các phát hiện này có thể được mô tả trực quan thông qua biểu đồ cột đa chiều thể hiện sự phân bổ thế hệ thiết bị theo từng ngành sản xuất và bảng ma trận phản ánh khoảng cách giữa nhu cầu kỳ vọng vốn với tỷ lệ thụ hưởng thực tế. Điều này khẳng định rằng nếu không có sự can thiệp của chính sách công thông qua các quỹ bảo lãnh và vốn mồi rủi ro, doanh nghiệp địa phương sẽ tiếp tục mắc kẹt trong vòng luẩn quẩn của công nghệ lạc hậu.

Đề xuất và khuyến nghị

Để khơi thông nguồn vốn và tạo động lực đổi mới công nghệ cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, luận văn đưa ra 4 giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, mở rộng cơ chế bảo lãnh tín dụng và đa dạng hóa hình thức cho vay ưu đãi. Ngân hàng Nhà nước cùng chính quyền thành phố cần nâng mức bảo lãnh vốn vay trung và dài hạn lên 70% đến 80% tổng giá trị dự án đổi mới công nghệ thông qua Quỹ Bảo lãnh tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa. Lộ trình triển khai tập trung trong giai đoạn 2011 đến 2013, cho phép thế chấp bằng chính tài sản hình thành từ dự án và dòng tiền tương lai thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào bất động sản.

Thứ tư, đẩy mạnh thực thi chính sách ưu đãi thuế và đất đai theo tinh thần Nghị định 119/1999/NĐ-CP. Cục Thuế và Sở Tài chính cần áp dụng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp ưu đãi từ 10% đến 20% cho các hoạt động ứng dụng tiến bộ kỹ thuật; đồng thời kéo dài thời hạn miễn tiền thuê đất từ 6 năm lên 15 năm đối với diện tích xây dựng phòng nghiên cứu, xưởng thực nghiệm. Mục tiêu đặt ra là nâng tỷ lệ doanh nghiệp được thụ hưởng ưu đãi thuế lên ít nhất 35% trong giai đoạn 2012 đến 2015.

Thứ ba, thành lập Quỹ Đầu tư mạo hiểm và Quỹ Phát triển Khoa học Công nghệ cấp địa phương. Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội chủ trì trích lập từ 2% đến 3% ngân sách khoa học hàng năm để hình thành vốn mồi, đồng thời huy động vốn đối ứng từ các tập đoàn và quỹ tư nhân trong giai đoạn 2012 đến 2015 nhằm tài trợ cho các đề tài tạo ra công nghệ mới có tính thương mại hóa cao.

Thứ tư, xây dựng lộ trình đổi mới công nghệ ngành và phát huy vai trò của Hiệp hội doanh nghiệp. Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần phối hợp với các viện nghiên cứu tổ chức đào tạo chuyên sâu về quản trị công nghệ cho 500 đến 1.000 lượt cán bộ quản lý mỗi năm, từng bước hướng dẫn doanh nghiệp chuyển dịch từ phương thức sao chép sang hợp tác nghiên cứu bài bản với tầm nhìn đến năm 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và thực tiễn sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng chính:

Thứ nhất, các cơ quan hoạch định chính sách tại Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Kế hoạch và Đầu tư và Bộ Khoa học và Công nghệ. Luận văn cung cấp bằng chứng thực nghiệm về những điểm nghẽn thể chế của 93,1% doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, giúp các nhà quản lý hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật và thiết kế các gói kích cầu công nghệ phù hợp.

Thứ hai, các chủ doanh nghiệp và nhà quản trị tại hơn 4.700 doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Hà Nội mở rộng. Tài liệu giúp ban lãnh đạo nhận diện thực trạng năng lực thiết bị, xác định chỉ số hiệu suất kỹ thuật 0,68 và lựa chọn phương thức tiếp cận các dòng vốn vay ngân hàng, quỹ mạo hiểm và nguồn hỗ trợ từ Nghị định 119/1999/NĐ-CP.

Thứ ba, các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại và quỹ đầu tư phát triển. Luận văn phác thảo chi tiết nhu cầu 100% về vốn công nghệ của khối doanh nghiệp địa phương, hỗ trợ các định chế tài chính xây dựng quy trình thẩm định dự án đổi mới công nghệ chuyên biệt với mức rủi ro được kiểm soát.

Thứ tư, các nghiên cứu sinh, học viên cao học và giảng viên chuyên ngành Quản lý Khoa học và Công nghệ, Quản trị Kinh doanh và Kinh tế Phát triển. Đây là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp khảo sát 40 doanh nghiệp đại diện trên 14 địa bàn hành chính và cách vận dụng mô hình THIO vào giải quyết bài toán kinh tế phát triển.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Tại sao phần lớn máy móc thiết bị của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hà Tây cũ lại có xuất xứ từ những năm 1960 và 1970? Trả lời: Do quy mô vốn rất nhỏ với 59,2% là doanh nghiệp siêu nhỏ, các cơ sở sản xuất tại địa phương không có đủ tích lũy tài chính nên buộc phải mua lại máy móc cũ thanh lý từ thành thị hoặc tự chế tạo. Tình trạng thiếu hụt 89% vốn vay trung hạn khiến các doanh nghiệp duy trì thiết bị có tuổi thọ từ 15 đến 20 năm để tận dụng chi phí khấu hao thấp.

Câu hỏi 2: Nghị định 119/1999/NĐ-CP hỗ trợ tài chính cụ thể như thế nào cho doanh nghiệp đổi mới công nghệ? Trả lời: Nghị định quy định mức ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp từ 10% đến 20% cho dự án công nghệ mới, miễn tiền thuê đất từ 6 đến 15 năm cho xưởng thực nghiệm, tài trợ tối đa 30% kinh phí nghiên cứu tạo công nghệ mới và hỗ trợ vay vốn ưu đãi lên đến 70% tổng vốn đầu tư dự án khoa học.

Câu hỏi 3: Vì sao có tới 90% doanh nghiệp khảo sát mong muốn tiếp cận nguồn vốn ODA? Trả lời: Nguồn vốn ODA sở hữu quy mô giải ngân lớn, thời gian vay dài hạn và lãi suất ưu đãi đặc thù. Các doanh nghiệp kỳ vọng nguồn vốn này sẽ tạo bước nhảy vọt giúp thay thế hoàn toàn máy móc lạc hậu, nâng mức trang bị tài sản cố định từ 12 triệu đồng lên trên 60 triệu đồng mỗi lao động nhằm tăng năng suất vượt bậc.

Câu hỏi 4: Quỹ đầu tư mạo hiểm đóng vai trò gì trong việc thúc đẩy công nghệ tại địa phương? Trả lời: Quỹ đầu tư mạo hiểm cung cấp dòng vốn cổ phần trực tiếp mà không yêu cầu tài sản bảo đảm thế chấp cố định. Ngoài nguồn tài chính, quỹ còn hỗ trợ tư vấn quản trị, thẩm định kế hoạch kinh doanh và nâng cao uy tín thương hiệu, giúp doanh nghiệp vượt qua rủi ro khi thử nghiệm quy trình kỹ thuật mới.

Câu hỏi 5: Chỉ số hiệu suất kỹ thuật 0,68 của các doanh nghiệp chế biến có ý nghĩa gì? Trả lời: Chỉ số 0,68 phản ánh doanh nghiệp đang vận hành ở mức 68% công suất tối ưu so với các yếu tố đầu vào vốn và lao động hiện tại. Khoảng 2/3 doanh nghiệp không thể tăng sản lượng quá 25% nếu giữ nguyên công nghệ cũ, đòi hỏi phải tăng cường độ vốn để nâng chỉ số này lên trên 0,75.

Kết luận

• Luận văn đã đánh giá toàn diện hiện trạng công nghệ tại 4.780 doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Hà Tây cũ, chỉ rõ thực trạng 93% thiết bị thuộc thế hệ những năm 1960 và 1970 cần được nâng cấp khẩn cấp.
• Nghiên cứu chứng minh 100% doanh nghiệp có nhu cầu vốn đổi mới công nghệ nhưng chỉ có 128 đơn vị tiếp cận được chính sách hỗ trợ từ Nghị định 119/1999/NĐ-CP do rào cản tài sản thế chấp và cơ chế thẩm định.
• Đóng góp học thuật quan trọng của đề tài là xây dựng hệ thống luận cứ khoa học thực chứng dựa trên mô hình THIO và lý thuyết Schumpeter để giải quyết bài toán vốn công nghệ cho doanh nghiệp nhỏ.
• Luận văn đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ gồm bảo lãnh tín dụng từ 70% đến 80% vốn vay, miễn giảm thuế 10% đến 20%, thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm địa phương và đào tạo nguồn nhân lực công nghệ đến năm 2020.
• Các cơ quan quản lý và hiệp hội doanh nghiệp cần nhanh chóng thể chế hóa các kiến nghị chính sách vào thực tiễn, thúc đẩy hệ số đổi mới thiết bị đạt 15% đến 20% mỗi năm để nâng cao sức cạnh tranh kinh tế Thủ đô.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1. Khái niệm công nghệ. Thuật ngữ "công nghệ" được hình thành từ khá lâu và được sử dụng để chỉ các hoạt động ứng dụng những kiến thức là kết quả của nghiên cứu khoa học ở mọi lĩnh vực nhằm mang lại hiệu quả cao hơn trong hoạt động của con người. Khái niệm CN này dần được chấp nhận và sử dụng rộng rãi trên thế giới nhưng việc đưa ra định nghĩa CN lại chưa có sự thống nhất, nguyên nhân là do tính đa dạng của CN, sự đa dạng trong quan điểm của các nhà nghiên cứu và sự phát triển của KH&CN.

Đã có nhiều tổ chức quốc tế về KH&CN cố gắng đưa ra một định nghĩa CN có thể dung hoà các quan điểm, đồng thời tạo thuận lợi cho việc phát triển và hoà nhập của các quốc gia, trong từng khu vực và phạm vi toàn cầu. Theo quan niệm cổ điển nhất, CN là một trật tự nghiêm ngặt các thao tác của quá trình chế biến vật chất và/hoặc thông tin.Root, "công nghệ là dạng kiến thức có thể áp dụng được vào việc sản xuất ra các sản phẩm và sáng tạo ra các sản phẩm mới". Trong định nghĩa này, bản chất của CN là dạng kiến thức và mục tiêu sử dụng CN là áp dụng vào sản xuất và tạo ra các sản phẩm mới.Jones, năm 1970 cho rằng "công nghệ là cách thức mà qua đó các nguồn lực được chuyển thành hàng hóa".Baranson, năm 1976 đưa ra: "Công nghệ là tập hợp các kiến thức về một quy trình hoặc/và các kỹ thuật chế biến cần thiết để sản xuất ra các vật liệu, cấu kiện và sản phẩm công nghiệp hoàn chỉnh", theo đó, bản chất của CN là tập hợp các kiến thức với mục tiêu là sản xuất ra các vật liệu, cấu kiện và sản phẩm.Dunning, năm 1982: "Công nghệ là nguồn lực bao gồm kiến thức được áp dụng để nâng cao hiệu quả sản xuất và việc nghiên cứu tiếp cận thị trường (marketing) cho những sản phẩm và dịch vụ đang có và tạo ra những sản phẩm và dịch vụ mới". LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail], năm 1986 cho rằng "Công nghệ là sự áp dụng khoa học vào công nghiệp bằng cách sử dụng những nghiên cứu và cách xử lý một cách có hệ thống và có phương pháp".

CN là kiến thức (có sẵn trong óc con người, không phải hàng hóa)".Graham, năm 1988 đưa ra định nghĩa: "Công nghệ là kiến thức không sờ mó được và không phân chia được, có lợi về mặt kinh tế khi sử dụng để sản xuất ra các sản phẩm và dịch vụ". Tác giả Sharif, năm 1986 cho rằng "công nghệ bao gồm khả năng sáng tạo, đổi mới và lựa chọn từ những kỹ thuật khác nhau và sử dụng chúng một cách tối ưu vào tập hợp các yếu tố bao gồm môi trường vật chất, xã hội và văn hóa. CN là một tập hợp của phần cứng và phần mềm, bao gồm 4 dạng cơ bản: - Thể hiện ở dạng vật thể (vật liệu, công cụ sản xuất, thiết bị và máy móc, sản phẩm hoàn chỉnh,. - Thể hiện ở dạng con người (kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm).

- Thể hiện ở dạng ghi chép (bí quyết, quy trình, phương pháp, dữ kiện thích hợp. được mô tả trong các ấn phẩm, tài liệu v. - Thể hiện ở dạng thiết chế tổ chức (dịch vụ, phương tiện truyền bá, công ty tư vấn, cơ cấu quản lý, cơ sở luật pháp. Đây cũng là 4 yếu tố CN theo quan điểm của Trung tâm chuyển giao công nghệ Châu Á - Thái Bình Dương (APCTT).

Một số tổ chức quốc tế đã đưa ra các định nghĩa về CN khác nhau: - Tổ chức PRODEC, năm 1982, theo đó "công nghệ là một loại kỹ năng, kiến thức, thiết bị và phương pháp được sử dụng trong sản xuất công nghiệp, chế biến và dịch vụ". - "Công nghệ là một đầu vào cần thiết cho sản xuất, và như vậy, nó được mua và bán trên thị trường như một hàng hóa được thể hiện ở một trong những dạng sau: i. Tư liệu sản xuất và đôi khi là các sản phẩm trung gian, được mua và bán trên thị trường, đặc biệt là gắn với các quyết định đầu tư; LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nhân lực, thông thường là có trình độ và đôi khi là nhân lực có trình độ cao và chuyên sâu, với khả năng sử dụng đúng các thiết bị và kỹ thuật và làm chủ được bộ máy giải quyết vấn đề và sản xuất thông tin; k.

Thông tin, dù đó là thông tin kỹ thuật hay thông tin thương mại, được đưa ra trên thị trường hay được giữ bí mật như một phần của hoạt động độc quyền". Định nghĩa này của UNCTAD (1972) cho thấy, về bản chất CN là tư liệu sản xuất, nhân lực có trình độ và thông tin; và có mục tiêu là làm đầu vào cần thiết cho sản xuất. - Ngân hàng thế giới, năm 1985 đưa ra định nghĩa như sau: "công nghệ là phương pháp chuyển hóa các nguồn thành sản phẩm, gồm 3 yếu tố: + Thông tin về phương pháp, + Phương tiện, công cụ sử dụng phương pháp để thực hiện việc chuyển hóa, + Sự hiểu biết phương pháp hoạt động như thế nào và tại sao". - Tổ chức OECD, bao gồm các nước phát triển châu Âu, Nhật bản, Mỹ, và Canada có một định nghĩa chung nhất đã tập trung vào các hành động và quy tắc như sau: “công nghệ được hiểu là một tập hợp các kỹ thuật, mà bản thân chúng được định nghĩa là một tập hợp các hành động và quy tắc lựa chọn chỉ dẫn việc ứng dụng có trình tự các kỹ thuật đó mà theo hiểu biết của con người thì sẽ đạt được một kết quả định trước (và đôi khi được kỳ vọng) trong hoàn cảnh cụ thể nhất định.” - Tổ chức phát triển công nghiệp của Liên hiệp quốc (UNIDO), cho rằng “công nghệ là việc áp dụng khoa học vào công nghiệp bằng cách sử dụng các kết quả nghiên cứu và xử lý nó một cách có hệ thống và phương pháp”.

- Theo Uỷ ban kinh tế và xã hội Châu Á - Thái Bình Dương (ESCAP), “công nghệ là hệ thống kiến thức về quy trình và kỹ thuật chế biến vật liệu và xử lý thông tin”. - Tác giả Trần Ngọc Ca, năm 1987, đã đưa ra một khái niệm hợp lý về CN như sau: Công nghệ có thể được hiểu như mọi loại hình kiến thức, thông tin, bí LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quyết, phương pháp (gọi là phần mềm) được lưu giữ dưới các dạng khác nhau (con người, ghi chép …) và mọi loại hình thiết bị, công cụ, tư liệu sản xuất (gọi là phần cứng) và một số tiềm năng khác (tổ chức, pháp chế, dịch vụ …) được áp dụng vào môi trường thực tế để tạo ra các loại sản phẩm và dịch vụ. - Theo Luật KH&CN của Việt Nam, năm 2000 đã đưa ra định nghĩa: “Công nghệ là tập hợp các phương pháp, quy trình, kỹ năng, bí quyết, công cụ, phương tiện dùng để biến đổi các nguồn lực thành sản phẩm”. - Theo Luật chuyển giao công nghệ, năm 2006: “Công nghệ là giải pháp, quy trình, bí quyết kỹ thuật có kèm hoặc không kèm công cụ, phương tiện dùng để biến đổi nguồn lực thành sản phẩm”.

Trên cơ sở tập hợp và khái quát các định nghĩa về CN nêu trên, tác giả tuân theo khái niệm: Công nghệ là tập hợp các phương pháp, quy trình, kỹ năng, bí quyết, công cụ, phương tiện dùng để biến đổi các nguồn lực thành sản phẩm. Đổi mới công nghệ. Khái niệm đổi mới công nghệ. Ngày nay cùng với sự phát triển kinh tế xã hội, do nhu cầu càng cao của con người do tiến bộ của tri thức và khoa học, do cạnh tranh … nên nhu cầu về sản phẩm ngày càng cao và đa dạng cùng với yêu cầu cao trong việc tiết kiệm chi phí.

Do vậy CN luôn được thay đổi, cải tiến không ngừng để thoả mãn nhu cầu đó nên việc thay đổi CN là một xu thế tất yếu của hệ thống công nghệ toàn cầu và đã mang lại những hiệu quả to lớn đối với sự phát triển của từng DN, mỗi quốc gia và toàn thế giới, nhờ liên tục ĐMCN. Peter Drucker cho rằng xét ở góc độ quản trị kinh doanh, hai nhiệm vụ hàng đầu mà một DN luôn phải thực hiện đó là tiếp thị (marketing) và ĐMCN (innovation). Chức năng tiếp thị là nhằm thoả mãn các nhu cầu tương lai của khách hàng. Nếu thiếu khả năng và sự kiên trì, bền bỉ trong việc ĐMCN thì DN sẽ sớm bị đào thải khỏi thương trường khi nhu cầu khách hàng, CN thay đổi và cạnh tranh ngày càng khốc liệt hơn.

Do đó đối với một DN, ĐMCN luôn được sử dụng như một nhân tố trong chiến lược cạnh tranh. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐMCN là vấn đề được nghiên cứu nhiều và có nhiều khái niệm khác nhau. Theo Freeman, đổi mới là các hoạt động thiết kế kỹ thuật, sản xuất chế tác, quản lý và thương mại liên quan đến việc đưa ra thị trường một sản phẩm của quy trình hoặc thiết bị mới (hoặc được cải tiến) [5, tr.Betz, đổi mới là đưa ra thị trường sản phẩm, quá trình đổi mới. ĐMCN là tập hợp con của đổi mới, đưa ra sản phẩm, quá trình mới dựa trên CN mới [16, tr.

ĐMCN là việc chủ động thay thế phần quan trọng hay toàn bộ CN đang sử dụng bằng một CN khác tiên tiến, hiệu quả hơn [7, tr. Schumpeter, có 5 loại ĐMCN: 1) tạo ra một sản phẩm mới hoặc một thay đổi về tính chất trong sản phẩm hiện có; 2) Đổi mới quy trình sản xuất mang tính mới đối với một ngành sản xuất; 3) Mở ra thị trường mới; 4) Phát triển nguồn cung ứng mới về nguyên liệu thô hoặc các đầu vào; 5) Thay đổi trong tổ chức công nghiệp [17, tr. Theo OECD, “hoạt động đổi mới công nghệ gồm các khâu liên quan đến khoa học, công nghệ, tổ chức, tài chính và thương mại, kể cả đầu tư vào tri thức mới, đã hoặc nhằm đem lại các sản phẩm và quy trình mới/hoàn thiện hơn về mặt công nghệ. R&D chỉ là một trong các hoạt động này và có thể được thực hiện ở các giai đoạn khác nhau của quá trình đổi mới” [18, tr.

Các khái niệm này được OECD làm rõ hơn trong tài liệu OSLO: “Đổi mới sản phẩm và quy trình công nghệ bao gồm các sản phẩm và các quy trình mới về công nghệ được thực hiện và các cải tiến công nghệ đáng kể trong các sản phẩm và quy trình.