Luận văn thạc sĩ về chính sách dân tộc tại Phú Thọ (2001-2010)

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đảng bộ tỉnh phú thọ lãnh đạo thực hiện chính sách dân tộc từ năm 2001 đến năm 2010, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải

• Tác giả: Phạm Thị Việt Hà
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Mạnh Hà
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Chính sách dân tộc Phú Thọ 2001-2010
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẢNG BỘ TỈNH PHÚ THỌ LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH DÂN TỘC TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2005
• 1.1. CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH TRONG VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH DÂN TỘC
• 1.1.1. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội
• 1.1.2. Đặc điểm dân cư và dân tộc thiểu số
• 1.1.3. Tình hình thực hiện chính sách dân tộc trên địa bàn tỉnh trước năm 2001
• 1.1.4. CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG VÀ SỰ QUÁN TRIỆT, VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH PHÚ THỌ TRONG LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH DÂN TỘC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2005
• 1.1.4.1. Quan điểm, chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam về vấn đề dân tộc. Đảng bộ tỉnh Phú Thọ quán triệt, vận dụng chủ trương của Đảng trong lãnh đạo thực hiện chính sách dân tộc
• 1.1.5. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CHÍNH SÁCH DÂN TỘC Ở PHÚ THỌ DƯỚI SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2010
• 2.1. NHỮNG NHÂN TỐ MỚI TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH DÂN TỘC
• 2.1.1. Bối cảnh trong nước và trên địa bàn tỉnh
• 2.1.2. Chủ trương mới của Đảng về chính sách dân tộc
• 2.2. QUÁ TRÌNH LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH DÂN TỘC CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH PHÚ THỌ TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2010
• 2.2.1. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh về chính sách dân tộc
• 2.2.2. Quá trình chỉ đạo thực hiện chính sách dân tộc
• 2.3. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM
• 3.1. MỘT SỐ KINH NGHIỆM
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách dân tộc Phú Thọ giai đoạn 2001 2010

Chính sách dân tộc tại Phú Thọ trong giai đoạn 2001-2010 đã được triển khai với nhiều chủ trương và biện pháp nhằm nâng cao đời sống của các dân tộc thiểu số. Đảng bộ tỉnh đã xác định rõ vai trò của chính sách dân tộc trong phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời khẳng định sự cần thiết phải bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của các dân tộc. Những chính sách này không chỉ nhằm mục tiêu phát triển kinh tế mà còn hướng tới việc đảm bảo công bằng xã hội và bình đẳng giữa các dân tộc.

1.1. Đặc điểm dân cư và dân tộc tại Phú Thọ

Phú Thọ là nơi sinh sống của 20 dân tộc anh em, trong đó dân tộc Kinh chiếm đa số. Các dân tộc thiểu số như Mường, Dao, Sán Chay, H'mông, và nhiều dân tộc khác đã tạo nên một bức tranh văn hóa đa dạng. Việc hiểu rõ đặc điểm của từng dân tộc là rất quan trọng trong việc xây dựng chính sách phù hợp, nhằm phát huy tiềm năng và lợi thế của từng nhóm dân cư.

1.2. Tình hình thực hiện chính sách dân tộc trước năm 2001

Trước năm 2001, chính sách dân tộc tại Phú Thọ còn nhiều hạn chế. Việc thực hiện chính sách chưa đồng bộ, dẫn đến tình trạng một số dân tộc thiểu số vẫn gặp khó khăn trong phát triển kinh tế và xã hội. Những vấn đề như nghèo đói, thiếu thốn về cơ sở hạ tầng và dịch vụ xã hội vẫn tồn tại, ảnh hưởng đến đời sống của người dân.

II. Những thách thức trong việc thực hiện chính sách dân tộc tại Phú Thọ

Trong giai đoạn 2001-2010, việc thực hiện chính sách dân tộc tại Phú Thọ gặp phải nhiều thách thức. Những khó khăn này không chỉ đến từ điều kiện tự nhiên mà còn từ sự thiếu hụt nguồn lực và nhận thức của một số cán bộ, đảng viên về công tác dân tộc. Điều này đã ảnh hưởng đến hiệu quả của các chương trình phát triển.

2.1. Khó khăn về điều kiện tự nhiên và kinh tế

Phú Thọ có địa hình chia cắt, với nhiều vùng miền núi và đồng bằng. Điều này gây khó khăn trong việc phát triển hạ tầng giao thông và các dịch vụ xã hội. Nhiều khu vực dân cư còn thiếu thốn về cơ sở vật chất, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu.

2.2. Nhận thức và năng lực của cán bộ địa phương

Một trong những thách thức lớn là nhận thức của một số cán bộ, đảng viên về chính sách dân tộc chưa đầy đủ. Điều này dẫn đến việc triển khai chính sách không đồng bộ và thiếu hiệu quả. Cần có sự đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc để đảm bảo thực hiện chính sách một cách hiệu quả.

III. Phương pháp và giải pháp thực hiện chính sách dân tộc hiệu quả

Để khắc phục những thách thức trong việc thực hiện chính sách dân tộc, Đảng bộ tỉnh Phú Thọ đã đề ra nhiều phương pháp và giải pháp cụ thể. Những giải pháp này không chỉ tập trung vào phát triển kinh tế mà còn chú trọng đến việc bảo tồn văn hóa và nâng cao đời sống của các dân tộc thiểu số.

3.1. Đẩy mạnh phát triển kinh tế vùng dân tộc thiểu số

Các chương trình phát triển kinh tế cần được thiết kế phù hợp với đặc điểm của từng dân tộc. Việc phát triển các mô hình kinh tế hợp tác, hỗ trợ sản xuất nông nghiệp và phát triển du lịch cộng đồng là những giải pháp hiệu quả để nâng cao thu nhập cho người dân.

3.2. Tăng cường giáo dục và đào tạo cho dân tộc thiểu số

Giáo dục là chìa khóa để nâng cao nhận thức và năng lực cho các dân tộc thiểu số. Cần có các chương trình giáo dục phù hợp, giúp người dân tiếp cận với tri thức và kỹ năng cần thiết để phát triển kinh tế và xã hội.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu chính sách dân tộc

Kết quả thực hiện chính sách dân tộc tại Phú Thọ trong giai đoạn 2001-2010 đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể. Những chính sách này đã góp phần nâng cao đời sống của người dân, giảm tỷ lệ nghèo đói và cải thiện điều kiện sống cho các dân tộc thiểu số.

4.1. Thành tựu trong phát triển kinh tế xã hội

Tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh đã được duy trì ở mức cao, với nhiều mô hình phát triển kinh tế hiệu quả. Các chương trình hỗ trợ phát triển nông nghiệp và lâm nghiệp đã giúp nâng cao thu nhập cho người dân, đặc biệt là các dân tộc thiểu số.

4.2. Cải thiện đời sống văn hóa và xã hội

Chính sách dân tộc đã góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của các dân tộc. Các hoạt động văn hóa, thể thao được tổ chức thường xuyên, tạo điều kiện cho người dân giao lưu, học hỏi và phát triển.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chính sách dân tộc tại Phú Thọ

Chính sách dân tộc tại Phú Thọ trong giai đoạn 2001-2010 đã đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Để tiếp tục phát huy những thành tựu đã đạt được, cần có những định hướng và giải pháp phù hợp trong tương lai.

5.1. Định hướng phát triển chính sách dân tộc trong tương lai

Cần tiếp tục hoàn thiện các chính sách dân tộc, đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả. Việc lắng nghe ý kiến của người dân và các tổ chức xã hội là rất quan trọng trong quá trình xây dựng chính sách.

5.2. Tăng cường hợp tác và hỗ trợ từ các tổ chức bên ngoài

Hợp tác với các tổ chức quốc tế và trong nước sẽ giúp Phú Thọ có thêm nguồn lực và kinh nghiệm trong việc thực hiện chính sách dân tộc. Các chương trình hỗ trợ phát triển cần được triển khai một cách đồng bộ và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Luận văn thạc sĩ "Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lãnh đạo thực hiện chính sách dân tộc từ năm 2001 đến năm 2010" nghiên cứu một giai đoạn quan trọng trong lịch sử phát triển kinh tế-xã hội vùng dân tộc thiểu số. Với 20 dân tộc anh em cùng sinh sống, trong đó các dân tộc thiểu số chiếm 21% dân số toàn tỉnh, Phú Thọ đại diện cho mô hình đa dân tộc đặc trưng của Việt Nam. Nghiên cứu tập trung phân tích quá trình lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh trong việc triển khai các chính sách dân tộc, từ Chương trình 135 giai đoạn I đến các chương trình xóa đói giảm nghèo, với tổng vốn đầu tư trên 537 tỷ đồng. Kết quả cho thấy tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 19,6% năm 2001 xuống 4,9% năm 2005, đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của vùng dân tộc thiểu số trong tiến trình hội nhập và phát triển.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết chủ nghĩa Mác-Lênin về vấn đề dân tộc, với ba nguyên tắc cơ bản: bình đẳng giữa các dân tộc, quyền tự quyết dân tộc, và liên hiệp công nhân các dân tộc. Tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết dân tộc được vận dụng sâu sắc, thể hiện qua quan điểm "Bầu ơi thương lấy bí cùng; tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn". Chính sách dân tộc của Đảng Cộng sản Việt Nam với nội dung "Bình đẳng, đoàn kết, tương trợ giúp đỡ nhau cùng phát triển" tạo khung lý thuyết định hướng. Mô hình phát triển kinh tế nhiều thành phần trong điều kiện chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa cũng được nghiên cứu làm cơ sở lý luận. Lý thuyết về vai trò lãnh đạo của Đảng trong hệ thống chính trị và quản lý nhà nước ở địa phương được áp dụng để phân tích cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp lịch sử làm chủ đạo, theo dõi diễn biến thực hiện chính sách dân tộc qua hai giai đoạn 2001-2005 và 2006-2010. Phương pháp logic được áp dụng để phân tích mối quan hệ nhân quả giữa các chính sách và kết quả thực hiện. Phương pháp thống kê được sử dụng rộng rãi với các chỉ số cụ thể về tỷ lệ đói nghèo, tăng trưởng kinh tế, phát triển cơ sở hạ tầng. Nguồn tư liệu chính bao gồm các văn kiện Đảng từ Trung ương đến địa phương, các nghị quyết của Tỉnh ủy Phú Thọ, báo cáo thực hiện của UBND tỉnh và các sở ngành. Phương pháp so sánh được áp dụng để đánh giá hiệu quả thực hiện chính sách qua các thời kỳ và so sánh với các địa phương khác trong vùng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Giai đoạn 2001-2005 đánh dấu bước đột phá trong thực hiện chính sách dân tộc tại Phú Thọ. Chương trình 135 giai đoạn I với 50 xã thụ hưởng đã đầu tư 203 tỷ đồng, xây dựng 184 công trình trường học, 103 công trình giao thông và 50 công trình thủy lợi. Kết quả nổi bật là 18 xã đã thoát khỏi diện đặc biệt khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh từ 19,6% xuống 4,9%. Giai đoạn 2006-2010 chứng kiến sự chuyển biến về chất với việc triển khai Chương trình 135 giai đoạn II, tập trung vào phát triển sản xuất hàng hóa và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. GDP bình quân đầu người năm 2010 đạt 11,8 triệu đồng, tương đương 637 USD. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực với tỷ trọng công nghiệp-xây dựng đạt 38,6%, dịch vụ 35,8%, nông lâm nghiệp 25,6%. Đặc biệt, 100% các xã có đường giao thông đến trung tâm, 100% có điện lưới quốc gia, và 85% dân số có việc làm ổn định.

Thảo luận kết quả

Thành công trong thực hiện chính sách dân tộc tại Phú Thọ xuất phát từ sự kết hợp hài hòa giữa chủ trương của Trung ương và điều kiện cụ thể của địa phương. Đảng bộ tỉnh đã thể hiện tính sáng tạo trong việc cụ thể hóa các nghị quyết thành những chương trình hành động phù hợp với đặc điểm từng dân tộc. Việc ưu tiên đầu tư cơ sở hạ tầng, đặc biệt là giao thông và điện, đã tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, kích thích phát triển kinh tế và cải thiện đời sống. Mô hình "Nhà nước và nhân dân cùng làm" được thực hiện hiệu quả, huy động được nguồn lực xã hội và phát huy tính chủ động của đồng bào các dân tộc. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra những hạn chế như tốc độ chuyển dịch cơ cấu kinh tế còn chậm, trình độ dân trí chưa đồng đều giữa các vùng, và sự phụ thuộc vào ngân sách nhà nước còn cao. Những bài học kinh nghiệm rút ra cho thấy tầm quan trọng của việc kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế và giải quyết các vấn đề xã hội, đồng thời cần có sự kiên trì và bền bỉ trong thực hiện các chính sách dài hạn.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất bốn nhóm giải pháp chính để tiếp tục nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách dân tộc. Thứ nhất, tăng cường đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng với mục tiêu đạt 100% thôn bản có đường ô tô đến năm 2015, nâng tỷ lệ hộ sử dụng điện lên 95% và đảm bảo 80% dân số được sử dụng nước sạch. Thứ hai, đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển bền vững, ưu tiên phát triển nông nghiệp hàng hóa, du lịch sinh thái và công nghiệp chế biến, với mục tiêu giảm tỷ trọng nông nghiệp xuống dưới 20% vào năm 2020. Thứ ba, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thông qua chương trình đào tạo nghề cho 80% lao động nông thôn, đảm bảo 100% cán bộ cấp xã được bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước và 90% trẻ em hoàn thành chương trình phổ cập trung học cơ sở. Thứ tư, hoàn thiện cơ chế chính sách với việc ban hành quy chế phối hợp liên ngành, thiết lập hệ thống giám sát đánh giá định kỳ và xây dựng cơ sở dữ liệu tổng hợp về tình hình thực hiện chính sách dân tộc.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Cán bộ lãnh đạo các cấp, đặc biệt là cán bộ làm công tác dân tộc, sẽ tìm thấy trong luận văn những kinh nghiệm quý báu về cách thức lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện chính sách dân tộc hiệu quả. Các nghị quyết cụ thể và cách thức triển khai của Đảng bộ tỉnh Phú Thọ có thể được tham khảo và vận dụng sáng tạo cho các địa phương có điều kiện tương tự. Các nhà nghiên cứu về lịch sử Đảng, chính sách xã hội và phát triển bền vững sẽ có thêm tài liệu tham khảo về mối quan hệ giữa lý luận và thực tiễn trong thực hiện chính sách dân tộc. Luận văn cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách phát triển vùng dân tộc thiểu số trong giai đoạn mới. Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành lịch sử Đảng, quản lý nhà nước và phát triển kinh tế-xã hội có thể sử dụng luận văn như một nghiên cứu điển hình về phương pháp tiếp cận tổng hợp trong giải quyết vấn đề dân tộc. Đồng bào các dân tộc thiểu số cũng có thể hiểu rõ hơn về các chính sách của Đảng và Nhà nước, từ đó tích cực tham gia vào quá trình phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao Phú Thọ được chọn làm địa bàn nghiên cứu điển hình? Phú Thọ là tỉnh có 20 dân tộc cùng sinh sống, đại diện cho đặc điểm đa dân tộc của Việt Nam. Với vị trí "ngã ba sông" và là cửa ngõ kết nối miền núi với đồng bằng, tỉnh có điều kiện thuận lợi để triển khai các chính sách dân tộc. Đặc biệt, giai đoạn 2001-2010 là thời kỳ Phú Thọ mới tái lập sau khi tách khỏi tỉnh Vĩnh Phú, tạo ra những thách thức và cơ hội mới trong thực hiện chính sách dân tộc.

Chương trình 135 đã tác động như thế nào đến đời sống đồng bào dân tộc thiểu số? Chương trình 135 giai đoạn I đã đầu tư 203 tỷ đồng cho 50 xã, xây dựng hàng trăm công trình cơ sở hạ tầng. Kết quả là 18 xã thoát khỏi diện đặc biệt khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 19,6% xuống 4,9%. Đặc biệt, 100% các xã có đường ô tô đến trung tâm và điện lưới quốc gia, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế và nâng cao đời sống.

Những khó khăn chính trong thực hiện chính sách dân tộc là gì? Địa hình chia cắt, giao thông khó khăn làm tăng chi phí đầu tư cơ sở hạ tầng. Trình độ dân trí thấp, với khoảng 55% dân số mù chữ, ảnh hưởng đến việc tiếp thu khoa học kỹ thuật. Tập quán du canh, du cư của một số dân tộc gây khó khăn cho việc định canh định cư. Năng lực cán bộ cơ sở còn hạn chế, đa số chỉ có trình độ cấp I, cấp II.

Kinh nghiệm nào có thể rút ra từ thực tiễn Phú Thọ? Cần kết hợp chặt chẽ giữa chủ trương chung của Trung ương với điều kiện cụ thể của địa phương. Ưu tiên đầu tư cơ sở hạ tầng, đặc biệt là giao thông và điện, tạo hiệu ứng lan tỏa. Thực hiện phương châm "Nhà nước và nhân dân cùng làm" để huy động mọi nguồn lực. Chú trọng đào tạo cán bộ dân tộc thiểu số và nâng cao dân trí. Kiên trì thực hiện các chính sách dài hạn với sự bền bỉ và liên tục.

Tầm quan trọng của nghiên cứu này đối với giai đoạn hiện tại là gì? Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách dân tộc trong bối cảnh mới. Những kinh nghiệm từ Phú Thọ có thể được vận dụng cho các địa phương khác có điều kiện tương tự. Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập quốc tế và phát triển bền vững, việc giải quyết hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Kết luận

• Khẳng định tính đúng đắn của chính sách dân tộc: Kết quả thực hiện tại Phú Thọ chứng minh sự đúng đắn của đường lối "Bình đẳng, đoàn kết, tương trợ giúp đỡ nhau cùng phát triển" với tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 19,6% xuống 4,9% và 18 xã thoát khỏi diện đặc biệt khó khăn.

• Vai trò then chốt của Đảng bộ địa phương: Đảng bộ tỉnh Phú Thọ đã thể hiện tính sáng tạo trong việc cụ thể hóa chủ trương của Trung ương, ban hành 15 nghị quyết chuyên đề và huy động được trên 537 tỷ đồng cho phát triển vùng dân tộc thiểu số.

• Tầm quan trọng của đầu tư cơ sở hạ tầng: Việc ưu tiên đầu tư giao thông, điện và thủy lợi đã tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, với 100% xã có đường ô tô và điện lưới quốc gia, thúc đẩy phát triển kinh tế toàn diện.

• Mô hình phát triển bền vững: Kinh nghiệm Phú Thọ cho thấy cần kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế, giải quyết vấn đề xã hội và bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc để đạt được sự phát triển bền vững.

• Định hướng tương lai: Cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế để đưa vùng dân tộc thiểu số hội nhập sâu rộng vào tiến trình phát triển chung của đất nước trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn được chia thành 3 chương: Chƣơng 1: Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lãnh đạo thực hiện chính sách dân tộc từ năm 2001 đến năm 2005 Chƣơng 2: Chính sách dân tộc ở Phú Thọ dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh từ năm 2006 đến năm 2010 Chƣơng 3: Nhận xét và một số kinh nghiệm 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1 ĐẢNG BỘ TỈNH PHÚ THỌ LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH DÂN TỘC TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2005 1. CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH TRONG VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH DÂN TỘC 1. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội 1. Khái quát điều kiện tự nhiên Phú Thọ được coi là vùng Đất tổ của Việt Nam.

Trong quá trình lịch sử, địa danh và địa giới Phú Thọ có nhiều sự thay đổi. Thời Hùng Vương, nhà nước Văn Lang được chia thành 16 bộ, trong đó Phú Thọ thuộc bộ Văn Lang, trung tâm của nước Văn Lang. Dưới thời Bắc thuộc và chống Bắc thuộc (từ năm 111 trước Công nguyên đến thế kỷ X), Phú Thọ thuộc quận Mê Linh, Tân Xương, Phong Châu. Đến thời kỳ phong kiến độc lập, dưới triều Nguyễn, triều đại phong kiến cuối cùng ở Việt Nam, vùng đất Phú Thọ nằm trong tỉnh Sơn Tây và Hưng Hóa.

Ngày 5 tháng 5 năm 1903, Toàn quyền Đông Dương ký nghị định chuyển tỉnh lỵ của tỉnh Hưng Hóa lên làng Phú Thọ thuộc tổng Yên Phú, huyện Sơn Vi. Từ đây, tỉnh Hưng Hóa đổi tên thành tỉnh Phú Thọ. Từ năm 1903 đến Cách mạng Tháng Tám năm 1945, về cơ bản đơn vị hành chính trong tỉnh không có những thay đổi lớn, chỉ có thay đổi tên gọi một số huyện và thành lập một số làng xã mới. Đến tháng 1 năm 1968, theo Nghị quyết số 504-NQ/TVQH của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, tỉnh Phú Thọ được hợp nhất với tỉnh Vĩnh Phúc thành tỉnh Vĩnh Phú, thành phố Việt Trì là tỉnh lỵ của tỉnh Vĩnh Phú.

Để đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, tháng 11 năm 1996, Quốc hội khóa IX ra Nghị quyết về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh, trong đó có việc tái lập tỉnh Vĩnh Phúc và tỉnh Phú Thọ. Tỉnh Phú Thọ 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] chính thức được tái lập và đi vào hoạt động từ ngày 1 tháng 1 năm 1997. Sau đó, Phú Thọ được công nhận là tỉnh miền núi. Phú Thọ được tái lập với diện tích đất tự nhiên là 3.528 km2, nằm trong khu vực giao lưu giữa vùng Đông Bắc, đồng bằng sông Hồng và Tây Bắc.

Đây là vị trí địa lý mang ý nghĩa trung tâm của tiểu vùng Tây - Đông - Bắc. Phú Thọ cách trung tâm Hà Nội 80 km, cách sân bay quốc tế Nội Bài 60 km về phía Bắc, cách cửa khẩu Lào Cai, cửa khẩu Thanh Thủy hơn 200 km, cách Hải Phòng 170 km và cảng Cái Lân 200 km. Việt Trì là thành phố duy nhất trên cả nước có 3 con sông lớn chảy qua: sông Hồng, sông Lô và sông Đà nên đây thường được gọi là thành phố “ngã ba sông”. Với vị trí “ngã ba sông”, cửa ngõ phía Tây nối với thủ đô Hà Nội, Phú Thọ là cầu nối giao lưu kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật… giữa các tỉnh đồng bằng Bắc bộ với các tỉnh miền núi phía Tây Bắc và Đông Bắc như Tuyên Quang, Hà Giang, Yên Bái, Lào Cai… Phú Thọ vừa có thể đáp ứng được nhu cầu vừa thu hút nguyên liệu, nông lâm khoáng sản từ các tỉnh trên.

Tất cả các hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt, đường sông từ các tỉnh phía Tây - Đông Bắc đều quy tụ về Phú Thọ rồi mới về Hà Nội, Hải Phòng và các nơi khác. Đặc điểm địa hình nổi bật của Phú Thọ là chia cắt tương đối mạnh vì nằm ở cuối dãy Hoàng Liên Sơn, nơi chuyển tiếp giữa miền núi cao và miền núi thấp, gò đồi, độ cao giảm dần từ Tây Bắc xuống Đông Nam. Căn cứ vào địa hình, có thể chia Phú Thọ thành 2 tiểu vùng chủ yếu: Tiểu vùng miền núi gồm các huyện Thanh Sơn, Tân Sơn, Yên Lập, Hạ Hòa và một phần của huyện Cẩm Khê có diện tích tự nhiên 182.475,82 ha; dân số 418.266 người, mật độ dân số 228 người/km2 [6, tr. 3]; có độ cao trung bình so với mặt nước biển từ 200 - 500m.

Đây là tiểu vùng đang gặp khó khăn về giao thông, trình độ dân trí thấp, nhiều dân tộc sinh nhưng có nhiều tiềm năng phát triển lâm nghiệp, khai khoáng và kinh tế trang trại. Tiểu vùng trung du đồng bằng gồm thành phố Việt Trì, thị xã Phú Thọ và các huyện Lâm Thao, Phù Ninh, Thanh Thủy, Tam Nông, Đoan Hùng và phần còn lại của huyện Cẩm Khê, Hạ Hòa; diện tích tự nhiên 169.489,50 ha; dân số 884.734 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] người, mật độ 519 người/km2 [6, tr. 4]; có độ cao trung bình so với mặt nước biển từ 50 - 200m. Đây là tiểu vùng có kinh tế - xã hội phát triển, tiềm năng nông, lâm, khoáng sản được khai thác tương đối triệt để; là nơi sản xuất nhiều nông sản hàng hóa xuất khẩu như: chè, đậu tương, lạc…; nơi có nhiều khu, cụm, điểm công nghiệp… nhưng đã xuất hiện hiện tượng đất bị thoái hóa ở một vài nơi.

Còn dải đất ven sông màu mỡ thuận lợi cho phát triển chè, đậu tương, lạc, vừng, cây ăn quả, sản xuất lương thực, chăn nuôi gia súc, gia cầm, nuôi trồng thủy sản… Đây là tiểu vùng thuận lợi về điều kiện giao thông vận tải, có đất đai phù hợp cho phát triển khu công nghiệp và đô thị. Có thể thấy, Phú Thọ có địa hình đa dạng, vừa có miền núi, vừa có trung du và đồng bằng ven sông, đã tạo ra nguồn đất đai đa dạng, phong phú để phát triển nông, lâm nghiệp hàng hóa toàn diện với những cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, do địa hình chia cắt, mức độ cao thấp khác nhau nên việc đầu tư khai thác tiềm năng, phát triển sản xuất, phát triển hạ tầng để phát triển kinh tế - xã hội phải đầu tư tốn kém, nhất là giao thông, thủy lợi, cấp điện, cấp nước… ở vùng miền núi, dân tộc. Những đặc điểm về vị trí địa lý, địa hình cũng như điều kiện tự nhiên trên đây thể hiện Phú Thọ là một tỉnh có vị trí địa - chính trị quan trọng, có tiềm năng phát triển năng động về kinh tế, và có ảnh hưởng nhất định đến chính sách dân tộc của Đảng bộ tỉnh.

Khái quát về kinh tế - xã hội Kinh tế Phú Thọ thời gian qua phát triển đúng hướng, phù hợp với đường lối phát triển kinh tế nhiều thành phần. Mặc dù còn gặp nhiều khó khăn do thời tiết và thị trường có nhiều biến động phức tạp, tuy nhiên, với sự cố gắng nỗ lực của các cấp, các ngành, doanh nghiệp và nhân dân trong tỉnh, cộng với sự giúp đỡ của Chính phủ, các bộ, ngành, tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh luôn được giữ vững ở mức cao so với các địa phương khác thuộc vùng miền núi trung du Bắc Bộ cũng như so với mặt bằng chung của cả nước; chất lượng tăng trưởng từng bước được nâng lên. Những năm gần đây (2005 - 2010), tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. GDP bình quân đầu người năm 2010 đạt 11,8 triệu đồng, tương đương 637 USD.

Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tiến bộ, phù hợp với định hướng phát triển của tỉnh. Năm 2010, tỷ trọng ngành công nghiệp - xây dựng chiếm 38,6%, dịch vụ 35,8%, nông lâm nghiệp 25,6%. Cơ cấu nội bộ ngành có sự chuyển dịch khá tích cực, theo hướng sản xuất hàng hóa. Tỷ trọng ngành nông nghiệp trong cơ cấu kinh tế giảm từ 27,6% năm 2005 xuống còn 25,6% năm 2010.

Trong sản xuất nông nghiệp, nhờ việc chú trọng các giống cây trồng vật nuôi có giá trị kinh tế cao đi đôi với đa dạng hoá cây trồng nên tỷ trọng chăn nuôi, thủy sản liên tục tăng, cơ cấu cây trồng có sự thay đổi: chuyển từ thế độc canh cây lương thực sang tập trung đầu tư, hình thành một số vùng chuyên canh cây trồng như: cây ăn quả ở Phú Lộc - thị xã Phú Thọ, rau ở Lâm Thao, Tân Đức. Cơ cấu mùa vụ có sự chuyển đổi cơ bản. Phú Thọ là một trong những tỉnh dẫn đầu miền Bắc về sản xuất ba vụ trong năm. Sản lượng hạt lương thực tăng 3,7%.

Tuy nhiên, tốc độ chuyển dịch cơ cấu còn chậm, giá trị sản xuất nông nghiệp vẫn chiếm tỷ lệ tương đối lớn so với công nghiệp và dịch vụ trong cơ cấu kinh tế. Sản xuất công nghiệp duy trì tốc độ tăng trưởng khá. Giá trị sản xuất tăng bình quân 12,5%/ năm và tăng 1,8 lần so với năm 2005. Năng lực sản xuất các ngành có lợi thế tăng nhanh, như: Xi măng tăng 7,9 lần, phân bón tăng 1,2 lần, giấy tăng 1,2 lần…; một số sản phẩm mới, công nghệ cao đang hình thành; sản xuất công nghiệp đa dạng.

Cơ cấu theo ngành và theo thành phần kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, tỷ trọng công nghiệp chế biến, công nghiệp ngoài quốc doanh tăng nhanh. Đã hình thành một số khu, cụm công nghiệp đóng vai trò quan trọng trong thu hút đầu tư vào tỉnh. Các ngành dịch vụ có mức tăng trưởng khá, đạt 9,8%/ năm. Hoạt động tín dụng, ngân hàng, tài chính có nhiều đổi mới, chất lượng được nâng lên.

Mạng lưới bưu chính - viễn thông đã được đầu tư xây dựng rộng khắp trong cả tỉnh. Xã nào cũng có những điểm bưu điện văn hoá xã, đảm bảo sự thông suốt của thông tin giữa 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] các vùng miền trong tỉnh với các miền trong cả nước và quốc tế, phục vụ công cuộc xây dựng, phát triển kinh tế của tỉnh. Tình hình chính trị - xã hội ổn định, an ninh quốc phòng được giữ vững, các lĩnh vực giáo dục, y tế, khoa học công nghệ, văn hóa, văn nghệ, báo chí, thể dục, thể thao tiếp tục có bước phát triển. Những kết quả đó có đóng góp không nhỏ của các dân tộc thiểu số tỉnh Phú Thọ.

Đặc điểm dân cƣ và dân tộc thiểu số Là vùng đất “sơn chầu, thủy tụ”, từ xa xưa vùng đất Phú Thọ đã có người Việt cổ sinh sống.