CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG MARKETING TRONG KINH DOANH DỊCH VỤ NGÂN HÀNG BÁN LẺ 1. Tổng quan về DVNH bán lẻ 1. Khái niệm chung về dịch vụ Dịch vụ là một khái niệm phổ biến trong marketing và kinh doanh. Dịch vụ được hiểu là rất nhiều các loại hình hoạt động và nghiệp vụ thương mại khác nhau.
Có rất nhiều định nghĩa về dịch vụ. Theo Philip Kotler: “ Dịch vụ là mọi biện pháp hay lợi ích mà một bên có thể cung cấp cho bên kia và chủ yếu là không sờ thấy được và không dẫn đến sự chiếm đoạt một cái gì đó. Việc thực hiện dịch vụ có thể có và cũng có thể không liên quan đến hàng hóa dưới dạng vật chất của nó”. Các đặc trưng phân biệt của dịch vụ 1.
Tính vô hình Dịch vụ là vô hình xuất hiện đa dạng nhưng không tồn tại ở một hình dạng cụ thể nào. Do đó sự cảm nhận của khách hàng trở nên rất quan trọng trong việc đánh giá chất lượng. Khách hàng cảm nhận chất lượng của dịch vụ bằng cách so sánh với chất lượng mong đợi hình thành trong ký ức khách hàng. Để củng cố lòng tin của khách hàng đối với mình, ngư ời cung ứng dịch vụ có thể thi hành một loạt các biện pháp cụ thể: - Người cung ứng có thể tăng tính sờ thấy được của hàng hóa.
- Người cung ứng có thể không chỉ mô tả dịch vụ của mình mà còn làm khách hàng chú ý đến những lợi ích có liên quan đến dịch vụ đó. - Để tăng mức độ tin tưởng, người cung ứng có thể nghĩ ra những tên gọi cho dịch vụ của mình. - Để tạo bầu không khí tin cậy, người cung ứng có thể mời một người nổi tiếng nào đó tham gia tuyên truyền dịch vụ của mình. (Nguồn: Philip Koler, Marketing căn bản, 2007, trang 479) [1] LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Tính không tách rời giữa cung cấp và tiêu dùng dịch vụ Tính không tách rời của dịch vụ thể hiện ở việc khó phân chia dịch vụ thành hai giai đoạn rõ ràng là giaiđo ạn sản xuất và giai đoạn tiêu thụ. Quá trình dịch vụ hình thành và tiêu dùng là cùng một thời điểm. Khách hàng cũng có m ặt và cùng tham gia việc cung cấp dịch vụ nên sự tác động qua lại giữa người cung ứng dịch vụ và khách hàng đều ảnh hưởng đến kết quả của dịch vụ. Phải có nhu cầu, có khách hàng thì quá trình dịch vụ mới thực hiện được.
Tính không đồng nhất về chất lượng Các dịch vụ luôn không ổn định, do đó chất lượng dịch vụ tùy thuộc rất lớn vào hoàn cảnh tạo ra dịch vụ. Một bác sĩ đi ều trị giỏi không những phụ thuộc vào trình độ chuyên môn, kinh nghiệm, trang thiết bị hiện đại mà còn phụ thuộc vào cả tâm trạng của bác sĩ trong lúc chẩn đoán. Tính không thể dự trữ Dịch vụ không thể lưu trữ, tồn kho, hay vận chuyển được, quá trình hình thành và tiêu dùng dịch vụ luôn xảy ra đồng thời và khi quá trình tạo ra dịch vụ hoàn tất cũng là lúc quá trình tiêu dùng kết thúc. Khái niệm và đặc điểm của DVNH bán lẻ 1.
Khái niệm của DVNH bán lẻ Thị trường bán lẻ là một cách nhìn hoàn toàn mới về thị trường tài chính, qua đó phần đông những người lao động thu nhập trung bình có thể tiếp cận với các sản phẩm DVNH, tạo ra một thị trường đầy tiềm năng. Hiện nay có rất nhiều khái niệm về DVNH bán lẻ theo nhiều cách tiếp cận khác nhau. Theo tổ chức thương mại thế giới, DVNH bán lẻ là loại hình dịch vụ điển hình của ngân hàng nơi khách hàng cá nhân có thể đến giao dịch tại các điểm giao dịch của ngân hàng để thực hiện các dịch vụ gửi tiền, vay tiền, thanh toán, kiểm tra tài khoản, dịch vụ thẻ. Đối với các NHTM, DVNH bán lẻ giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị phần, mang lại nguồn thu ổn định cho các NHTM.
Bên cạnh đó, DVNH bán lẻ còn mang lại cơ hội đa dạng hóa LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 8 các sản phẩm và dịch vụ phi ngân hàng, cơ hội bán chéo sản phẩm giữa cá nhân và doanh nghiêp nhỏ. Theo các chuyên gia kinh tế, DVNH bán lẻ là dịch vụ cung ứng sản phẩm ngân hàng tới từng cá nhân riêng lẻ, các doanh nghiệp vừa và nhỏ thông qua mạng lưới chi nhánh, khách hàng có thể tiếp cận trực tiếp đến sản phẩm và DVNH thông qua các phương tiện điện tử viễn thông và công nghệ thông tin. Như vậy, chúng ta có thể hiểu theo cách chung nhất, DVNH bán lẻ là việc cung cấp các sản phẩm, dịch vụ tài chính ngân hàng đến từng khách hàng là cá nhân riêng lẻ, hộ gia đình, các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đặc điểm và vai trò của DVNH bán lẻ • Đặc điểm: Đối tượng của DVNH bán lẻ là những cá nhân, hộ gia đình và doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Các khách hàng bán lẻ có điểm khác biệt rất lớn với khách hàng doanh nghiệp, như là: - Đối tượng khách hàng của DVNH bán lẻ rất rộng lớn. - Quy mô tài chính trên một sản phẩm nhỏ hơn đối với đối tượng khách hàng doanh nghiệp. - Nhu cầu khách hàng là đa dạng và phong phú nhưng mang tính thời điểm. Sự phát triển của DVNH bán lẻ phụ thuộc rất nhiều vào trình đ ộ công nghệ thông tin của nền kinh tế nói chung và của từng hệ thống ngân hàng nói riêng.
Ngoài ra, một trong những yếu tố quan trọng để quyết định sự thành công cùa DVNH bán lẻ chính là vai trò của marketing. • Vai trò: DVNH bán lẻ góp phần trực tiếp làm thay đổi từ nền kinh tế giao dịch chủ yếu bằng tiền mặt sang nền kinh tế không dùng tiền mặt, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý của nhà nước, giảm chi phí trong việc thanh toán và lưu thông tiền mặt. Không những thế, thông qua DVNH bán lẻ, việc chu chuyển tiền tệ được hiệu quả hơn, tận dụng và khai thác tiềm năng về vốn để góp phần thúc đẩy sản xuất kinh doanh và tiêu dùng, nâng cao đời sống của người dân. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trang 9 DVNH bán lẻ giúp đa dạng hóa sản phẩm và đem lại nguồn lợi nhuận ổn định cho ngân hàng, nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường tài chính tiền tệ ngày càng gây gắt hiện nay.
Bên cạnh đó, khách hàng sẽ được cung cấp những sản phẩm một cách đa dạng, thuận tiện và an toàn. Xu hướng phát triển DVNH bán lẻ Trong nền kinh tế mở, nhu cầu về DVNH ngày càng cao, đặc biệt là DVNH bán lẻ ngày càng được chú trọng. Đối tượng của ngân hàng bán lẻ chính là khách hàng cá nhân, nên các dịch vụ thường đơn giản hơn, dễ thực hiện và thường xuyên tập trung vào các dịch vụ tiền gởi, thanh toán, vay vốn, thẻ. Thật vậy, Việt Nam là một quốc gia có dân số ngày càng tăng, thu nhập của người dân ngày càng cao, nhưng số người biết đến DVNH và có tài khoản tại ngân hàng tương đối thấp.
Bên cạnh đó, với một môi trường chính trị ổn định, nền kinh tế tăng trưởng liên tục, ổn định qua các năm cùng với qua trình hội nhập kinh tế thế giới chính là điều kiên tốt để các NHTM Việt Nam phát triển mảng DVNH bán lẻ. Với những yếu tố trên, việc phát triển DVNH bán lẻ là một xu thế tất yếu, phù hợp với xu hướng chung của các NHTM Viêt Nam, tạo điều kiện để các ngân hàng định hướng kinh doanh, thị trường sản phẩm mục tiêu, giúp ngân hàng đạt hiệu quả tối ưu. Tuy nhiên, việc mở cửa thị trường tài chính cũng đ ồng nghĩa với việc gia tăng áp lực cạnh tranh giữa các NHTM trong nước và các ngân hàng nước ngoài. Do đó, các ngân hàng cần có những chiến lược cụ thể để có thể cạnh tranh, đạt được hiệu quả tối ưu nhất, và một trong những chiến lược quan trọng góp phần đi đến thành công của việc phát triển DVNH bán lẻ chính là chiến lược marketing.
Các sản phẩm và DVNH bán lẻ 1. Dịch vụ huy động vốn Là một trong những dịch vụ truyền thống điển hình của các NHTM. Dịch vụ huy động vốn của ngân hàng bán lẻ chủ yếu là huy động các khoản tiền nhàn rỗi từ các cá nhân hay hộ gia đình dư ới hình thức tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn và các loại khác. Qua đó, ngân hàng phải thanh toán cho các khách hàng khoản lãi phát sinh từ số tiền họ gửi.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Dịch vụ tín dụng Đây là hoạt động kinh doanh quan trọng nhất và mang lại lợi nhuận chủ yếu cho NHTM. Tại Việt Nam, lợi nhuận từ hoạt động cho vay chiếm đến 65% – 70% trong tổng lợi nhuận của ngân hàng. Các NHTM sử dụng nguồn vốn huy động được để cấp tín dụng cho các cá nhân , hộ cá thể, …với nhiều hình thức: cho vay ngắn hạn, cho vay trung dài hạn, các hình thức cho vay có tài sản đảm bảo, không có tài sản đảm bảo, cho vay theo mục đích và các hình thức khác.
Dịch vụ thanh toán Đây cũng là một chức năng quan trọng của NHTM. Có thể nói ngân hàng là thủ quỹ của nền kinh tế. Khách hàng sẽ không phải mất thời gian sau khi mua và bán hàng hóa bởi việc thanh toán sẽ được ngân hàng thực hiện một cách nhanh chóng. Bên cạnh đó, công nghệ ngân hàng ngày càng hiện đại cũng là m ột trong những điều kiện cho ra đời các loại hình dịch vụ thanh toán nhanh chóng và tiện lợi.
DVNH bán lẻ qua mạng Những năm gần đây, công nghệ ngân hàng đã ngày càng hi ện đại và phát triển nhanh chóng, góp phần sáng tạo ra các DVNH bán lẻ qua mạng. Đây là dịch vụ còn khá mới mẽ của DVNH bán lẻ nhưng đã chiếm được ưu thế trên thị trường. Với dịch vụ này, khách hàng đã tiết kiệm được khá nhiều thời gian đi lại khi có nhu cầu giao dịch qua ngân hàng như là: chuyển khoản, gởi tiết kiệm, thanh toán tiền điện, vé máy bay,… 1. Dịch vụ khác - Dịch vụ tư vấn và bảo hiểm.
- Dịch vụ môi giới chứng khoán - Dịch vụ thu hộ - Dịch vụ ủy thác - … LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các nhân tố tác động đến DVNH bán lẻ 1.