phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Một số vấn đề cơ bản về chiến lƣợc kinh doanh của doanh nghiệp Chƣơng 2: Phân tích thực trạng chiến lƣợc kinh doanh của Viện máy và dụng cụ công nghiệp. Chƣơng 3: Giải pháp cơ bản hoàn thiện chiến lƣợc kinh của Viện máy và dụng cụ công nghiệp đến năm 2015 trong bối cảnh toàn cầu hoá z 5 CHƢƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHIẾN LƢỢC KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 1.1 VAI TRÒ CHIẾN LƢỢC KINH DOANH TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HOÁ 1.1 Toàn cầu hoá và tầm quan trọng của chiến lƣợc kinh doanh Về mặt thực tiễn, toàn cầu hoá hay là quá trình xã hội hoá sản xuất trên qui mô toàn cầu ngày nay là một xu thế khách quan đƣợc thúc đẩy chủ yếu bởi những tiến bộ của khoa học kỹ thuật. Nguyên nhân của sự biến đổi vô cùng to lớn về kinh tế nói trên là sự xuất hiện một lực lƣợng sản xuất mới, lực lƣợng sản xuất đó có khả năng to lớn trong việc cải thiện đời sống con ngƣời. Lực lƣợng sản xuất mới đó đƣợc biểu hiện ở cuộc cách mạng khoa học và công nghệ trở thành sức sản xuất trực tiếp.
Trí tuệ ngày nay đóng vai trò quan trung tâm trong phát triển kinh tế. Trong bối cảnh đó, sự hợp tác giữa các quốc gia để phát triển kinh tế đƣợc nhấn mạnh hơn bao giờ hết và khái niệm về hợp tác cũng đa dạng hơn bao giờ hết [6] Đặc trƣng cơ bản của toàn cầu hoá là: (1) Hình thành các hiệp ƣớc quốc tế và liên minh kinh tế (hiệp ƣớc chung về thuế quan và mậu dịch; các liên minh kinh tế nhƣ: Khối cộng đồng chung châu Âu, hiệp hội các nƣớc Đông Nam Á, .), (2) Phân công lao động xã hội trở nên sâu sắc và rộng khắp toàn cầu, (3) Thƣơng mại thế giới tăng lên nhanh chóng và có sự thay đổi về chất, (4) Cơ z 6 cấu kinh tế thế giới thay đổi sâu sắc, (5) Quan hệ quốc tế có những biến đổi lớn. [6] Nhƣ vậy, hoạt động trong nền kinh tế thị trƣờng theo xu thế toàn cầu hoá, việc sản xuất kinh doanh sản phẩm dịch vụ gì không hoàn toàn do doanh nghiệp quyết định, mà do thị trƣờng quyết định. Trong đó, thị trƣờng quốc tế, thị trƣờng khu vực chi phối thị trƣờng trong nƣớc và thị trƣờng trong nƣớc phải dựa vào thị trƣờng quốc tế – nghĩa là thị trƣờng thế giới thống nhất.
Song thị trƣờng thế giới thƣờng xuyên biến đổi bởi sự thay đổi của các nhóm yếu tố môi trƣờng kinh tế, tài chính – tiền tệ, chính trị, xã hội, văn hoá quốc tế Vì lẽ đó, nếu doanh nghiệp không dự báo chính xác sự diễn biến của các yếu tố môi trƣờng quốc tế, khu vực ảnh hƣởng đến qui mô thị trƣờng thì gặp rủi ro trong sản xuất kinh doanh, sản xuất hàng hoá không phù hợp với nhu cầu thị trƣờng về chất lƣợng, mẫu mã, giá cả, thị hiếu thì sẽ không cạnh tranh đƣợc với sản phẩm đối thủ cạnh tranh, hệ quả là rủi ro trong kinh doanh. Để tránh rủi ro trong sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp buộc phải xây dựng chiến lƣợc. Chỉ có chiến lƣợc thì mới có khả năng tránh đƣợc rủi ro kinh doanh trong một toàn cầu hoá kinh tế. Trong nền kinh tế hội nhập thì cạnh tranh ngày càng gay gắt hơn, do đó chiến lƣợc càng có giá trị đối với doanh nghiệp.
Lịch sử kinh doanh trên thế giới đã từng chứng kiến không ít ngƣời gia nhập làng kinh doanh từ một số vốn ít ỏi, nhƣng họ đã nhanh chóng thành đạt, đi từ những thắng lợi này đến thắng lợi khác nhờ có đƣợc chiến lƣợc kinh doanh hiệu quả. Tuy nhiên, sự nghiệt ngã của thị trƣờng cũng đã từng ngốn mất tài sản, vốn liếng của nhiều ngƣời nhảy vào kinh doanh mà không có chiến lƣợc kinh z 7 doanh hoặc chiến lƣợc kinh doanh sai lầm, trong đó có cả những ngƣời đã từng vang bóng một thời. [9] Ở Việt Nam, từ khi chuyển sang thị trƣờng, nhất là trong xu thế hội nhập, các doanh nghiệp đã bắt đầu phân cực. Một số thích ứng với cơ chế mới, xây dựng chiến lƣợc kinh doanh đúng đắn đã nhanh chóng “phất lên”.
Ngƣợc lại, nhiều doanh nghiệp đã trở nên lúng túng không tìm đƣợc lối ra, dẫn đến làm ăn ngày càng thua lỗ. Vì thế chẳng lạ gì, khi ngƣời ta bảo rằng trong nền kinh tế thị trƣờng theo xu thế hội nhập, nếu doanh nghiệp không có chiến lƣợc kinh doanh hoặc chiến lƣợc kinh doanh sai lầm thì cái nhận đƣợc chắc chắn sẽ là thất bại. Về lý thuyết cũng nhƣ thực tế cho thấy, trong nền kinh tế hội nhập, việc thiết lập và thực thi chiến lƣợc kinh doanh sẽ mang lại các lợi ích cho doanh nghiệp sau đây: - Giúp doanh nghiệp thấy rõ hƣớng đi của mình trong tƣơng lai để quản trị gia xem xét và quyết định tổ chức đi theo hƣớng nào và khi nào thì đạt tới mục tiêu cụ thể nhất định. - Giúp quản trị gia thấy rõ cơ hội và nguy cơ xảy ra trong kinh doanh trong nền kinh tế hội nhập.
Đồng thời giúp phân tích đánh giá dự báo các điều kiện môi trƣờng trong tƣơng lai, tận dụng cơ hội, giảm nguy cơ đƣa doanh nghiệp vƣợt qua cạnh tranh, giành thắng lợi. - Giúp quản trị gia đƣa ra các quyết định để đối phó với từng môi trƣờng kinh doanh một, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, đƣa doanh nghiệp đi lên. - Giúp doanh nghiệp tạo ra những chiến lƣợc kinh doanh tốt hơn thông qua việc sử dụng phƣơng pháp tiếp cận hệ thống, tạo cơ sở để tăng sự liên kết z 8 và tăng sự gắn bó của nhân viên và quản trị viên trong việc thực hiện mục tiêu doanh nghiệp. - Chiến lƣợc kinh doanh giúp tăng doanh số bán ra, tăng năng suất lao động và tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh, tránh đƣợc rủi ro về tài chính, tăng khả năng phòng ngừa, ngăn chặn các nguy cơ mà công ty sẽ gặp phải trong kinh doanh.
Greenley nhấn mạnh lợi ích của chiến lược kinh doanh như sau: - Nó cho phép tự nhận biết ƣu tiên và tận dụng các cơ hội. - Cho cách nhìn khách quan về vấn đề sản xuất kinh doanh. - Nó biểu hiện cơ cấu của việc hợp tác và kiểm soát đƣợc cải thiện đối với các hoạt động. - Tối thiểu hoá tác động của những điều kiện và những thay đổi có hại - Nó cho phép có những quyết định chính yếu trong việc hỗ trợ hơn các mục tiêu đã thiết lập.
- Nó thể hiện sự phân phối có hiệu quả hơn thời gian, nguồn tài nguyên cho các cơ hội kết quả đã xác định. - Nó khuyến khích suy nghĩ tƣơng lai. - Nó khuyến khích thái độ tích cực đối với sự đổi mới. Tuy nhiên, chiến lược kinh doanh cũng có những hạn chế sau: - Doanh nghiệp phải mất nhiều thời gian, chi phí cho việc xây dựng chiến lƣợc.
- Chiến lƣợc luôn phải phù hợp môi trƣờng, nếu cứng nhắc sẽ rủi ro. - Giới hạn sai sót trong việc dự báo môi trƣờng dài hạn đôi khi có thể rất lớn. Nếu không khắc phục đƣợc sự sai sót đó sẽ có nguy cơ rủi ro. z 9 - Tổ chức thực hiện không tốt chiến lƣợc thì sẽ thất bại.
Mặc dù có những khuyết điểm trên, nhƣng nếu biết khắc phục chúng và vận dụng tốt mặt tích cực thì sẽ mang lại nhiều thành công cho doanh nghiệp. Vì vậy, chiến lƣợc kinh doanh trở thành nhu cầu tất yếu của doanh nghiệp.2 Yêu cầu cơ bản đối với chiến lƣợc kinh doanh trong bối cảnh toàn cầu hoá - Một là, chiến lƣợc kinh doanh phải đạt đƣợc mục đích tăng thế lực của doanh nghiệp và giành lợi thế cạnh tranh. Vì chiến lƣợc kinh doanh chỉ thật sự cần thiết khi có cạnh tranh trên thị trƣờng. Không có đối thủ cạnh tranh thì không cần chiến lƣợc kinh doanh.
Muốn đạt đƣợc yêu cầu này, khi xây dựng chiến lƣợc phải triệt để khai thác lợi thế so sánh của doanh nghiệp mình, tập trung các biện pháp tận dụng lợi thế mạnh chứ không dùng quá nhiều công sức cho việc khắc phục các điểm yếu tới mức không đầu tƣ gì thêm cho các mặt mạnh. - Hai là, chiến lƣợc kinh doanh phải bảo đảm sự an toàn kinh doanh cho doanh nghiệp. Hoạt động kinh doanh chứa đựng trong lòng nó yếu tố mạo hiểm mà các doanh nghiệp thƣờng phải đƣơng đầu. Do vậy, sự an toàn trong kinh doanh nhiều khi lại là mối quan tâm hàng đầu của doanh nghiệp.
Để đạt đƣợc yêu cầu này, chiến lƣợc kinh doanh phải có vùng an toàn, trong đó khả năng rủi ro vẫn có thể xảy ra nhƣng chỉ là thấp nhất. Phải luôn luôn đề phòng tƣ tƣởng xây dựng chiến lƣợc kinh doanh theo kiểu đƣợc ăn cả, ngã về không, do chƣa hiểu kỹ luận thuyết kinh doanh mạo hiểm. - Ba là, phải xác định phạm vi kinh doanh, mục tiêu và những điều kiện cơ bản để thực hiện mục tiêu. Việc xác định mục tiêu kinh doanh phải đảm bảo sao cho khắc phục đƣợc sự dàn trải nguồn lực, hoặc tránh đƣợc tình trạng không sử dụng hết nguồn lực.
Trong mỗi phạm vi kinh doanh nhất định, các z 10 doanh nghiệp có thể định ra mục tiêu cần đạt tới phù hợp với các điều kiện cụ thể của mình. Việc định mục tiêu này phải rõ ràng và phải chỉ ra đƣợc những mục tiêu cơ bản nhất, then chốt nhất. Đi liền với mục tiêu, cần có hệ thống các chính sách, biện pháp và điều kiện vật chất, kỹ thuật, lao động làm tiền đề cho việc thực hiện các mục tiêu ấy. Những vấn đề lớn này trong chiến lƣợc kinh doanh không nên thể hiện trên những bản thuyết minh dài lê thê, trái lại cần hết sức ngắn gọn, súc tích.
Các công trình nghiên cứu cho thấy rằng, các chiến lƣợc kinh doanh của những chuyên gia có đầu óc gần nhƣ có một đặc điểm chung là: đơn giản và tự nhiên. - Bốn là, phải dự đoán đƣợc môi trƣờng kinh doanh trong tƣơng lai. Việc dự đoán này càng chính xác bao nhiêu thì chiến lƣợc kinh doanh càng phù hợp bấy nhiêu. Dự đoán trƣớc hết là một hoạt động trí não, vì vậy muốn có đƣợc các dự đoán tốt cần có một khối lƣợng thông tin và tri thức nhất định, đồng thời phải có phƣơng pháp tƣ duy đúng đắn để có đƣợc cái nhìn thực tế và sáng suốt về tất cả những gì mà doanh nghiệp có thể phải đƣơng đầu ở tƣơng lai.
- Năm là, phải có chiến lƣợc dự phòng.