Trang 1 MÔÛ ÑAÀU 1. Söï caàn thieát löïa choïn ñeà taøi nghieân cöùu Trong ñieàu kieän hoäi nhaäp kinh teá quoác teá hieän nay, caùc doanh nghieäp Vieät Nam khoâng coøn ñöôïc Nhaø nöôùc baûo hoä nöõa, thay vaøo ñoù, caùc doanh nghieäp phaûi ñoái dieän vôùi nhöõng vaán ñeà soáng coøn trong caïnh tranh. Ngaønh ngaân haøng cuõng khoâng naèm ngoaøi moâi tröôøng ñoù. Caùc ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam ñang noå löïc heát söùc ñeå toàn taïi vaø phaùt trieån trong ñieàu kieän caïnh tranh ngaøy caøng gay gaét.
Xaây döïng chieán löôïc kinh doanh phuø hôïp vôùi ñaëc ñieåm cuûa töøng ngaân haøng nhaèm toàn taïi vaø phaùt trieån trong caïnh tranh trôû thaønh nhu caàu caáp thieát ñoái vôùi moãi ngaân haøng. Xuaát phaùt töø thöïc tieãn neâu treân, chuùng toâi xin löïa choïn ñeà taøi xaây döïng chieán löôïc kinh doanh taïi moät ngaân haøng TMCP ôû Vieät Nam, cuï theå laø Ngaân haøng thöông maïi coå phaàn Phöông Nam (Southernbank) ñeå nghieân cöùu. Muïc ñích nghieân cöùu Muïc ñích cuûa luaän vaên laø phaân tích, ñaùnh giaù thöïc traïng hoaït ñoäng, töø ñoù xaây döïng chieán löôïc kinh doanh cho ngaân haøng TMCP Phöông Nam ñeán naêm 2015 vaø ñeà xuaát caùc giaûi phaùp thöïc hieän chieán löôïc naøy nhaèm ñöa Ngaân haøng Phöông Nam trôû thaønh moät trong nhöõng ngaân haøng maïnh trong khu vöïc vaø treân theá giôùi. Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu Ñoái töôïng nghieân cöùu laø caùc vaán ñeà veà quaûn trò chieán löôïc (xaây döïng chieán löôïc, thöïc hieän chieán löôïc), töø ñoù, aùp duïng vaøo phaân tích hoaït ñoäng kinh doanh cuûa Ngaân haøng Phöông Nam.
Giôùi haïn trong phaïm vi hoaït ñoäng cuûa Ngaân haøng Phöông Nam coù so saùnh ñoái chieáu vôùi moät soá ñoái thuû caïnh tranh. Phöông phaùp nghieân cöùu Luaän vaên söû duïng caùc phöông phaùp phaân tích, toång hôïp, keát hôïp vôùi caùc coâng cuï ma traän ñaõ hoïc: quaûn trò chieán löôïc, lyù thuyeát heä thoáng, marketing, taâm lyù laõnh ñaïo,… öùng duïng vaøo nghieân cöùu xaây döïng chieán löôïc kinh doanh cho moät doanh nghieäp. Trang 2 CHÖÔNG I CÔ SÔ ÛLYÙ LUAÄN VEÀ CHIEÁN LÖÔÏC KINH DOANH CUÛA DOANH NGHIEÄP 1. Chieán löôïc kinh doanh cuûa doanh nghieäp 1.Khaùi nieäm Thuaät ngöõ chieán löôïc ñöôïc söû duïng ñaàu tieân trong quaân söï, vaø töø thaäp nieân 60 (theá kyû XX), chieán löôïc ñöôïc öùng duïng vaøo lónh vöïc kinh doanh vaø ñöôïc goïi laø “Chieán löôïc kinh doanh”.
Tuy nhieân, quan nieäm veà chieán löôïc kinh doanh cuõng ñöôïc phaùt trieån daàn theo thôøi gian vaø ñöôïc tieáp caän theo nhieàu caùch. Theo caùch tieáp caän truyeàn thoáng cuûa lfred Chandler, giaùo sö tröôøng Havard, “Chieán löôïc laø tieán trình xaùc ñònh caùc muïc tieâu cô baûn daøi haïn cuûa doanh nghieäp, löïa choïn caùch thöùc hoaëc phöông höôùng haønh ñoäng vaø phaân boá caùc taøi nguyeân thieát yeáu ñeå thöïc hieän muïc tieâu ñoù” Theo Fred R. David, taùc giaû cuoán Concepts of Strategic Management, “Chieán löôïc laø nhöõng phöông tieän ñaït tôùi nhöõng muïc tieâu daøi haïn” Coøn theo phöông phaùp C3: chieán löôïc cuûa moät doanh nghieäp laø moät heä thoáng nhöõng phöông phaùp mang tính chaát laâu daøi nhaèm cuûng coá vò theá caïnh tranh cuûa doanh nghieäp treân thöông tröôøng. Duø tieáp caän theo caùch naøo, chieán löôïc kinh doanh vaãn laø heä thoáng giaûi phaùp daøi haïn cho doanh nghieäp ñeå phaùt trieån saûn xuaát kinh doanh.
Vaø theo chuùng toâi, caùch hieåu döôùi ñaây töông ñoái ñaày ñuû: “Chieán löôïc kinh doanh cuûa moät doanh nghieäp laø moät chöông trình haønh ñoäng toång quaùt höôùng tôùi vieäc thöïc hieän nhöõng muïc tieâu cuûa doanh nghieäp.Chieán löôïc laø moät taäp hôïp nhöõng muïc tieâu vaø caùc chính saùch cuõng nhö caùc keá hoaïch chuû yeáu ñeå ñaït ñöôïc caùc muïc tieâu ñoù”. Trang 3 Nhö vaäy, chieán löôïc chæ taïo ra caùc khung ñeå höôùng daãn tö duy haønh ñoäng. Chieán löôïc kinh doanh thoâng thöôøng xaùc ñònh ôû 3 caáp ñoä. Chieán löôïc caáp coâng ty : Xaùc ñònh vaø vaïch roõ muïc ñích, caùc muïc tieâu cuûa coâng ty, caùc hoaït ñoäng kinh doanh cuûa coâng ty.
Chieán löôïc caáp kinh doanh (Strategy Buniness Unit- SBU): Xaùc ñònh vieäc löïa choïn saûn phaåm hoaëc daïng cuï theå cuûa thò tröôøng cho hoaït ñoäng kinh doanh rieâng trong noäi boä coâng ty, xaùc ñònh caùch thöùc moät ñôn vò kinh doanh seõ coá gaéng hoaøn thaønh muïc tieâu cuûa noù ñeå ñoùng goùp vaøo vieäc hoaøn thaønh muïc tieâu cuûa coâng ty. Chieán löôïc caáp chöùc naêng: Xaùc ñònh caùc giaûi phaùp, keá hoaïch cho töøng lónh vöïc kinh doanh. Caùc loaïi chieán löôïc kinh doanh phoå bieán a) Chieán löôïc taêng tröôûng taäp trung: Nhoùm chieán löôïc naøy chuû yeáu nhaèm caûi thieän vò theá caïnh tranh cuûa coâng ty vôùi nhöõng saûn phaåm hieän coù treân cô sôû taêng cöôøng hoaït ñoäng Martketing hoaëc thay ñoåi chieán löôïc thò tröôøng hieän coù maø khoâng thay ñoåi saûn phaåm naøo. Loaïi naøy coù ba chieán löôïc chính: + Chieán löôïc thaâm nhaäp thò tröôøng.
+ Chieán löôïc phaùt trieån thò tröôøng. + Chieán löôïc phaùt trieån saûn phaåm. b) Chieán löôïc phaùt trieån hoäi nhaäp: Nhoùm chieán löôïc naøy nhaém tôùi muïc tieâu kieåm soaùt caùc nhaø phaân phoái, nhaø cung caáp, hoaëc caùc ñoái thuû caïnh tranh. Noù bao goàm: + Chieán löôïc hoäi nhaäp veà phía tröôùc.
Nhaèm taêng quyeàn sôû höûu hoaëc kieåm soaùt ñoái vôùi nhaø phaân phoái hoaëc baùn leû haøng hoùa cuûa doanh nghieäp. + Chieán löôïc hoäi nhaäp veà phía sau. Tìm kieám quyeàn sôû höõu hoaëc kieåm soaùt ñoái vôùi nhaø cung caáp cuûa doanh nghieäp. Trang 4 + Chieán löôïc hoäi nhaäp theo chieàu ngang.
Tìm kieám quyeàn sôû höõu hoaëc kieåm soaùt ñoái vôùi caùc ñoái thuû caïnh tranh doanh nghieäp. c) Chieán löôïc ña daïng hoùa: Nhoùm chieán löôïc naøy thöôøng ñöôïc söû duïng trong coâng ty ña ngaønh. Noù chieám moät vò trí quan troïng trong chieán löôïc caáp coâng ty. Nhoùm chieán löôïc naøy töông ñoái uyeån chuyeån, linh hoaït vaø ñoøi hoûi nhöõng cô sôû haï taàng vaät chaát, taøi chính vaø khaû naêng quaûn trò.
Nhoùm chieán löôïc naøy bao goàm: + Chieán löôïc ña daïng hoùa ñoàng taâm: Nhaèm theâm vaøo caùc saûn phaåm môùi nhöng coù lieân heä vôùi nhau (nhoùm haøng hoùa thay theá hoaëc boå sung) + Chieán löôïc ña daïng hoùa haøng ngang: theâm vaøo nhöõng saûn phaåm dòch vuï môùi (khoâng coù lieân quan ñeán saûn phaåm hieän taïi) nhaém vaøo khaùch haøng hieän coù. + Chieán löôïc ña daïng hoùa toång hôïp: theâm vaøo nhöõng saûn phaåm dòch vuï môùi khoâng coù lieân heä gì vôùi nhau (nhoùm haøng hoùa ñoäc laäp). d) Chieán löôïc suy giaûm: Nhoùm chieán löôïc naøy ñöôïc söû duïng khi coâng ty caàn söï chænh ñoán sau nhöõng aûnh höôûng cuûa chu kyø kinh teá hay caàn phaûi cuõng coá traùnh söï suy thoaùi toaøn dieän cuûa coâng ty. Noù goàm caùc chieán löôïc chính sau: + Thu heïp hoaït ñoäng: cuõng coá laïi toå chöùc thoâng qua caét giaûm chi phí vaø taøi saûn ñeå taäp trung nguoàn löïc vaøo moät soá ngaønh.
+ Caét boû hoaït ñoäng: baùn ñi moät boä phaän cuûa coâng ty nhöng vaãn baûo ñaûm coâng ty hoaït ñoäng ñöôïc. + Thanh lyù: baùn taát caû taøi saûn cuûa coâng ty töøng phaàn vôùi moät giaù trò thöïc cuûa noù. Quy trình xaây döïng chieán löôïc Xaây döïng chieán löôïc laø giai ñoaïn ñaàu trong quaù trình quaûn trò chieán löôïc. Khaùi nieäm quaûn trò chieán löôïc bao haøm noäi dung roäng hôn khaùi nieäm xaây döïng chieán löôïc.
Quaûn trò chieán löôïc bao goàm: Xaây döïng, thöïc hieän vaø ñaùnh gía chieán löôïc. (Xem moâ hình 1. Trang 5 Thoâng tin phaûn hoài Kieåm tra beân ngoaøi ñeå xaùc Thieát laäp Thieát laäp ñònh caùc cô hoäi nhöõng muïc nhöõng muïc vaø ñe doaï chính tieâu daøi haïn tieâu Ño Xaùc dònh löôøng nhieäm vuï Xeùt laïi Phaân vaø muïc tieâu nhieäm vuï phoái caùc ñaùnh vaø chieán kinh nguoàn taøi giaù löôïc hieän doanh nguyeân thaønh taïi tích Kieåm tra beân Löïa choïn Ñeà ra trong ñeå nhaän caùc chieán caùc chính dieän caùc ñieåm löôïc ñeå saùch maïnh yeáu theo ñuoåi quan troïng Thoâng tin phaûn hoài Hình thaønh Thöïc thi Ñaùnh giaù chieán löôïc chieán löôïc chieán löôïc Hình 1.1: Moâ hình quaûn trò chieán löôïc toång hôïp Xaây döïng chieán löôïc laø quùa trình thieát laäp söù maïng kinh doanh; thöïc hieän ñieàu tra nghieân cöùu moâi tröôøng beân trong ñeå xaùc ñònh caùc maët maïnh vaø maët yeáu; nghieân cöùu moâi tröôøng beân ngoaøi ñeå xaùc ñònh caùc cô hoäi vaø nguy cô; ñeà ra caùc muïc tieâu daøi haïn; xaây döïng vaø choïn löïa caùc chieán löôïc thay theá. Trang 6 Sau khi doanh nghieäp ñaõ xaùc ñònh chieán löôïc caàn phaûi theo ñuoåi thì quùa trình quaûn trò chieán löôïc seõ chuyeån sang giai ñoaïn môùi: giai ñoaïn thöïc hieän chieán löôïc.
Baûn chaát cuûa giai ñoaïn naøy laø chuyeån yù töôûng chieán löôïc thaønh haønh ñoäng chieán löôïc. Giai ñoaïn naøy mang nhöõng ñaëc ñieåm cô baûn khaùc vôùi giai ñoaïn xaây döïng chieán löôïc: neáu nhö xaây döïng chieán löôïc laø moät quaù trình tri thöùc, ñoøi hoûi kyõ naêng tröïc giaùc, phaân tích vaø chæ caàn söï hôïp taùc cuûa moät soá caù nhaân; coøn thöïc hieän chieán löôïc laø moät quùa trình haønh ñoäng, ñoøi hoûi kyõ naêng laõnh ñaïo vaø khuyeán khích, caàn söï hôïp taùc cuûa taát caû moïi ngöôøi trong toå chöùc. Ñaùnh giaù chieán löôïc laø quùa trình so saùnh keát quûa mong muoán vôùi keát quûa thöïc söï ñaït ñöôïc. Giai ñoaïn naøy nhaèm xem xeùt, ñieàu chænh caùc coâng vieäc, chính saùch thöïc hieän chieán löôïc ñeå baûo ñaûm chieán löôïc ñöôïc trieãn khai thöïc hieän ñuùng.
Ñaùnh giaù chieán löôïc nhaém ñeán caû muïc tieâu daøi haïn vaø haøng naêm. Quy trình xaây döïng chieán löôïc bao goàm caùc böôùc: * Böôùc 1: Xaùc ñònh nhieäm vuï kinh doanh Nhieäm vuï cuûa vieäc kinh doanh laø taïo laäp caùc öu tieân, caùc chieán löôïc, caùc keá hoaïch vaø phaân boå coâng vieäc. Ñaây laø ñieåm khôûi ñaàu cho vieäc thieát laäp coâng vieäc quaûn lyù vaø nhaát laø thieát laäp cô caáu quaûn lyù. Trong thöïc teá, coâng vieäc kinh doanh cuûa chuùng ta laø gì? Haàu nhö luoân luoân laø moät caâu hoûi khoù giaûi ñaùp.
Vaø caâu traû lôøi thích hôïp cho noù thöôøng chaúng roõ raøng tí naøo. Traû lôøi cho caâu hoûi naøy laø traùch nhieäm ñaàu tieân cuûa caùc nhaø chieán löôïc. Chæ coù caùc chieán löôïc gia môùi coù theå ñaûm baûo raèng vaán ñeà naøy nhaän ñöôïc moái quan taâm maø noù ñaùng nhaän vaø caâu traû lôøi laø hôïp lyù. Noù cho pheùp doanh nghieäp phaùt thaûo ñöôøng höôùng cuûa hoï vaø thieát laäp muïc tieâu.
* Böôùc 2: Phaân tích moâi tröôøng beân ngoaøi Taát caû caùc doanh nghieäp ñeàu chòu aûnh höôûng cuûa caùc yeáu toá moâi tröôøng beân ngoaøi. Coù theå chia ra yeáu toá naøy thaønh 5 loaïi chính : (1) Moâi tröôøng kinh teá, (2) Vaên hoùa, xaõ hoäi, ñòa lyù, nhaân khaåu, (3) Luaät phaùp, chính phuû vaø chính trò, (4) Coâng ngheä, (5) Moâi tröôøng caïnh tranh. Trang 7 Phaân tích caùc yeáu toá beân ngoaøi seõ cho pheùp doanh nghieäp nhaän dieän roõ: cô hoäi (O) maø doanh nghieäp coù theå taän duïng; nguy cô hay thaùch thöùc (T) maø doanh nghieäp phaûi ñöông ñaàu.