CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU HÀNG DỆT MAY VIỆT NAM SANG CHÂU PHI 1.1 Cơ sở lý luận chung về đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa Xuất khẩu là hoạt động chính trong thương mại quốc tế, nó không chỉ đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của mỗi quốc gia mà còn có vai trò thúc đẩy sự phát triển của kinh tế thế giới. Đối với Việt Nam, trong 10 năm qua, lĩnh vực xuất khẩu hàng hoá đạt được những thành tựu to lớn và rất quan trọng, tăng trưởng xuất khẩu nhanh hơn 2,4 lần tốc độ tăng trưởng GDP. Trong thời gian tới, nền kinh tế nước ta tiếp tục hội nhập sâu quốc tế sâu hơn và nằm trong khu vực phát triển năng động nhất thế giới, khu vực cạnh tranh của nhiều nền kinh tế đang đi lên mà phần lớn có năng lực cạnh tranh cao hơn. Do vậy, để đón bắt thuận lợi và vượt qua thách thức Việt Nam cần xây dựng các chương trình, kế hoạch cụ thế để đẩy mạnh xuất khẩu hàng hoá.
Đẩy mạnh xuất khẩu hàng được hiểu là: - Đẩy mạnh sản xuất hàng xuất khẩu: Khả năng cung cấp cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đẩy mạnh xuất khẩu hàng hoá. Nếu năng lực sản xuất sản phẩm xuất khẩu của các doanh nghiệp còn thấp thì không đủ khả năng thực hiện các đơn hàng lớn. So với các quốc gia trong khu vực, công nghệ của nước ta còn lạc hậu. Trình độ công nghệ của các doanh nghiệp lạc hậu và mất cân đối là các yếu tố quan trọng làm giảm khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp.
Do vậy, cần phải thay đổi công nghệ, trang bị máy móc hiện đại thay thế dây truyền thiết bị cũ. Trình độ chuyên môn kỹ thuật của người lao động tuy được đào tạo 7 nhưng do thiếu phương tiện thực hành nên không khỏi bỡ ngỡ trước công nghệ mới, dẫn đến năng suất chưa cao. Phần lớn nguyên phụ liệu cho sản xuất phải nhập từ nước ngoài nên khiến cho các doanh nghiệp thụ động trong việc tập trung nguồn nguyên liệu sản xuất, đặc biệt là các đơn hàng có thời gian ngắn. Thiếu vốn, cũng là một trở ngại đối với nhiều doanh nghiệp Việt Nam không có khả năng đáp ứng các đơn hàng có thời gian giao hàng ngắn.
Như vậy, để đẩy mạnh xuất khẩu các doanh nghiệp ngoài việc nghiên cứu tìm hiểu thị trường xuất khẩu thì phải nâng cao năng lực sản xuất sao cho vừa đáp ứng được số lượng đơn hàng, vừa đáp ứng được mẫu mã, kiểu dáng cũng như chất lượng sản phẩm. - Mở rộng thị trường xuất khẩu: Theo quan điểm của Marketing hiện đại: “Mở rộng thị trường xuất khẩu không chỉ là việc phát triển thêm các thị trường nước ngoài mới mà còn phải tăng thị phần của sản phẩm trong các thị trường đã có sẵn”. Dưới góc độ doanh nghiệp thì “Mở rộng thị trường xuất khẩu là tổng hợp các biện pháp, cách thức mà doanh nghiệp thực hiện để đưa ngày càng nhiều sản phẩm ra thị trường nước ngoài để bán và thu về ngoại tệ mạnh cho doanh nghiệp. Mở rộng thị trường xuất khẩu không chỉ là hoạt đông phát triển thêm các thị trường mới mà còn là việc tăng thêm doanh thu, thị phần ở những thị trường hiện có”.
Mở rộng thị trường xuất khẩu có thể phân thành hai loại: mở rộng thị trường xuất khẩu theo chiều rộng và mở rộng thị trường xuất khẩu theo chiều sâu +Mở rộng thị trường xuất khẩu theo chiều rộng: là việc tăng phạm vi địa lý của thị trường, đưa sản phẩm đến thị trường mới và tăng được số lượng khách hàng tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp. Cụ thế hơn mở rộng thị 8 trường là phát triển về số lượng thị trường, số lượng khách hàng cùng loại nhu cầu để bán được nhiều hơn một loại sản phẩm hay dịch vụ nào đó. +Mở rộng thị trường xuất khẩu theo chiều sâu: là sự gia tăng sản lượng, kim ngạch xuất khẩu sản phẩm, giá trị sản phẩm trên thị trường hiện có, là quá trình cạnh tranh của các mặt hàng đang được cung cấp trên thị trường. Mở rộng thị trường theo cách này là phạm vi thị trường tiêu thụ không thay đổi nhưng thị phần của doanh nghiệp sẽ gia tăng.
- Chuẩn bị tốt cho việc thực hiện xuất khẩu hàng hoá Để đẩy mạnh xuất khẩu hàng hoá thì công tác chuẩn bị cho việc xuất khẩu hàng hoá doanh nghiệp cần được chú trọng: + Nghiên cứu, tìm hiều thị trường xuất khẩu: nhu cầu về sản phẩm là nhân tố quyết định khả năng tiêu thụ của sản phẩm đó trên thị trường nhập khẩu. Thị trường phải có nhu cầu về loại hàng hoá đó thì doanh nghiệp mới đẩy mạnh xuất khẩu được. Mỗi quốc gia, vùng miền khác nhau đều có thị hiếu, sở thích khác nhau. Do vậy, các doanh nghiệp cần phải tìm hiểu kỹ nhu cầu tiêu thụ của thị trường để cung ứng các sản phẩm phù hợp.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần phải tìm hiểu về hệ thống pháp luật, các rào cản thương mại của thị trường nhập khẩu. + Xúc tiến thương mại: là hoạt động nhằm quảng bá, giới thiệu hình ảnh về đất nước, doanh nghiệp, sản phẩm đến khách hàng. +Xây dựng thương hiệu sản phẩm: thương hiệu là hình ảnh của sản phẩm, hình ảnh của doanh nghiệp, thể hiện uy tín của doanh nghiệp. Sản phẩm có thương hiệu là sản phẩm đã được qua kiểm định về chất lượng, uy tín, đảm bảo các tiêu chuẩn kỹ thuật do đó sản phẩm có thương hiệu luôn được người tiêu dùng lựa chọn, có khả năng tiêu thụ mạnh, dễ xâm nhập thị trường.
Để tạo dựng được thương hiệu doanh nghiệp xuất khẩu cần bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật, khả năng cung cấp hàng đầy đủ về số lượng và chính xác về 9 thời gian, phương thức giao hàng và thanh toán hợp đồng. Các nhân tố ảnh hưởng đến đẩy mạnh xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam sang Châu Phi Thế giới là tập hợp của hàng trăm quốc gia khác nhau với những đặc trưng văn hóa và thị hiếu tiêu dùng khác nhau. Sức mua của hàng hóa thể hiện sức hấp dẫn và mức độ ưa thích của người tiêu dùng đến sản phẩm đó. Nếu sản phẩm phù hợp với thị hiếu, phong cách và xu hướng tiêu dùng của họ thì tỷ lệ phần trăm họ lựa chọn mua sản phẩm sẽ khá cao.
Sản phẩm dệt may là loại sản phẩm có yêu cầu phong phú và đa dạng tuỳ thuộc vào từng đối tượng tiêu dùng. Người tiêu dùng khác nhau về phong tục tập quán, văn hoá, khí hậu… nên nhu cầu khác nhau về trang phục. Bên cạnh đó, sản phẩm dệt may đòi hỏi thường xuyên phải thay đổi mẫu mã, kiểu dáng, màu sắc, chất liệu để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng. Khi sản phẩm phù hợp với thị hiếu, phong cách và xu hướng tiêu dùng của họ thì tỷ lệ phần trăm họ lựa chọn mua sản phẩm sẽ khá cao.Đặc điểm văn hóa, kinh tế, xã hội của Châu Phi * Về lịch sử hình thành: Châu Phi là lục địa có lịch sử lâu đời và các vùng cao nguyên miền Nam Châu Phi đuợc coi là nơi sinh sống đầu tiên của loài người trên Trái Đất cách đây 2 – 5 triệu năm.
Thế kỷ 16 – 17, người châu Âu bắt đầu công cuộc khai phá Châu Phi. Trong các thế kỷ 18 – 19, do nhận thấy nguồn tài nguyên giàu có của lục địa này, các nước châu Âu bắt đầu đẩy mạnh các cuộc khai phá Châu Phi, đến cuối thế kỷ 19, hầu như toàn bộ Châu Phi đã bị làn sóng thực dân châu Âu đô hộ, trong đó hai thực dân lớn nhất là Pháp và Anh. Pháp đô hộ chủ yếu ở phía Tây và Tây Bắc lục địa, chinh phục các nước như Châu Phi xích đạo, Ca-mơ-run, An-giê-ri, Ma-rốc và Tuy-ni-di… 10 Anh chủ yếu đô hộ khu vực Đông và Nam Châu Phi, bao gồm các nước như Xu-đăng, Xô-ma-li, Uganda, Kê-ni-a…và một số nước ở Tây Phi như Găm-bia, Sierra Leon, Ni-giê-ri-a… Chính các chính sách áp đặt phân chia biên giới lãnh thổ, áp bức bóc lột, chia để trị mà chủ nghĩa thực dân để lại là nguyên nhân sâu xa dẫn đến các tranh chấp, xung đột ở Châu Phi mà hậu quả nặng nề của nó còn để lại cho đến ngày nay. *Về dân cư: Dân cư Châu Phi rất đa dạng, bao gồm trên 1.000 nhóm nhỏ khác nhau.
Ở Bắc Phi chủ yếu là người A-rập, ở phía Nam Sahara chủ yếu là các tộc người Phi da đen. Ngoài ra còn có một bộ phận người gốc châu Âu và châu Á sống ở các nước có khí hậu cận nhiệt đới. Năm 2007, dân số Châu Phi ước tính đạt trên 973 triệu người, chiếm 14% dân số thế giới, đứng thứ hai sau châu Á, mật độ dân số là 32,27 người/km². Dân số Châu Phi tăng trưởng nhanh, hiện nay đạt khoảng 1,8% năm và được dự đoán sẽ tiếp tục tăng nhanh trong thời gian tới.
Ước tính đến năm 2015, dân số Châu Phi sẽ đạt khoảng 1.050 triệu người. *Về tôn giáo: Tính chất đa dạng về văn hóa của các bộ tộc đã dẫn đến các hình thức tín ngưỡng ở Châu Phi cũng rất phong phú, bắt rễ lâu đời trong đời sống của các dân tộc và còn ảnh hưởng sâu rộng đến ngày nay. Từ thế kỷ thứ 15, đạo Hồi bắt đầu xâm nhập vào Châu Phi từ phía Bắc, đến thế kỷ thứ 16 là sự xuất hiện của đạo Tin lành và đạo Thiên chúa cùng với quá trình bành trướng của chủ nghĩa thực dân châu Âu. Hiện nay có khoảng 40% dân số Châu Phi theo đạo Hồi, tập trung phần lớn ở khu vực Bắc Phi, 40% theo đạo Tin lành và đạo Thiên chúa, còn lại 20% dân số chủ yếu theo các tôn giáo Châu Phi bản địa, đuợc gọi là đạo Cổ truyền hay Vật kinh giáo, là những tôn giáo có xu hướng 11 tiến hóa quanh thuyết vật kinh và tục thờ cúng tổ tiên.
Chính các đặc điểm đa dạng về dân cư, văn hoá, tôn giáo này của Châu Phi đã khiến cho châu lục này có sự đa dạng về nhu cầu tiêu dùng. Lục địa này phải nhập khẩu từ máy móc thiết bị phục vụ sản xuất, các sản phẩm điện, điện tử, cơ khí, các sản phẩm công nghệ cao đến các mặt hàng thiết yếu phục vụ đời sống nhân dân như hàng dệt may, thực phẩm, dược phẩm, hàng tiêu dùng. Các quốc gia Châu Phi đều là các nước đang phát triển hoặc chậm phát triển, dân số nghèo chiếm tỷ lệ cao, trình độ dân trí còn thấp. Do vậy tiêu chí giá cả được đặt lên hàng đầu.
Đây chính là lợi thế của hàng dệt may Việt Nam do giá nhân công của ta rẻ.