phần mở đầu và kết luận gồm ba phần chính sau: Phần I: Lý luận chung về hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp công nghiệp. Phần II: Thực trạng hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại xí nghiệp Dƣợc phẩm Trung ƣơng II. Phần III: Phƣơng hƣớng hoàn thiện công tác hạch toánchi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại xí nghiệp Dƣợc phẩm Trung ƣơng II. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Phần I LÝ LUẬN CHUNG VỀ HẠCH TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP CÔNG NGHIỆP.
BẢN CHẤT VÀ NỘI DUNG KINH TẾ CỦA CHI PHÍ SẢN XUẤT TRONG DOANH NGHIỆP CÔNG NGHIỆP. Bản chất của chi phí sản xuất. Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hoá, mà doanh nghiệp đã chi ra để tiến hành các hoạt động sản xuất trong một thời kỳ. Để tiến hành các hoạt động sản xuất, doanh nghiệp cần phải có ba yếu tố cơ bản: - Tƣ liệu lao động nhƣ nhà xƣởng, máy móc, thiết bị.
- Đối tƣợng lao động nhƣ nguyên vật liệu, nhiên liệu. - Lao động của con ngƣời. Quá trình sử dụng các yếu tố cơ bản trong sản xuất cũn g đồng thời là quá trình doanh nghiệp phải chi ra những phí sản xuất tƣơng ứng. Tƣơng ứng với việc sử dụng tài sản cố định, tƣơng ứng với việc sử dụng nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu.
là những chi phí về nguyên liệu, vật liệu, tuơng ứng với việc sử dụng lao động và chi phí về tiền công, tiền BHXH, BHYT. trong nền kinh tế thị trƣờng và cơ chế hạch toán kinh doanh, mọi chi phí đều đƣợc biểu hiện bằng tiền, trong đó chi phí về tiền công, tiền trích BHXH, BHYT là biểu hiện bằng tiền của hao phí về lao động sống, còn chi phí về khấu hao tài sản cố định, chi phí nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu là biểu hiện bằng tiền của hao phí về lao động vật hoá. Có thể kết luận rằng: chi phí sản xuất, kinh doanh là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí mà doanh nghiệp phải tiêu dùng 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trong một kỳ để thực hiện quá trình sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Thực chất chi phí là sự chuyển dịch vốn - chuyển dịch giá trị của các yếu tố sản xuất - vào các đối tƣợng tính giá (sản phẩm, lao vụ, dịch vụ).
Phân loại chi phí sản xuất. Xét về mặt lý luận cũng nhƣ trong thực tế, có rất nhiều cách phân loại chi phí sản xuất khác nhau nhƣ phân theo nội dung kinh tế, theo công dụng. Mỗi cách phân loại này đều đáp ứng ít nhiều cho công tác quản lý, hạch toán, kiểm tra, kiểm soát chi phí phát sinh ở các góc độ khác nhau. Vì thế, các cách phân loại đều tồn tại, bổ sung cho nhau và giữ vai trò nhất định trong quản lý chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm.
Dƣới đây là một số cách phân loại đƣợc sử dụng phổ biến. Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí. Theo cách phân loại này, căn cứ vào tính chất, nội dung kinh tế của chi phí sản xuất khác nhau để chia ra các yếu tố chi phí, mỗi yếu tố chi phí chỉ bao gồm những chi phí có cùng nội dung kinh tế, không phân biệt chi phí đó phát sinh ở lĩnh vực hoạt động sản xuất nào, ở đâu và mục đích hoặc tác dụng của chi phí nhƣ thế nào. Vì vậy cách phân loại này còn gọi là phân loại chi phí sản xuất theo yếu tố.
Toàn bộ các chi phí sản xuất trong kỳ đƣợc chia làm các yếu tố sau: * Yếu tố nguyên liệu, vật liệu: bao gồm toàn bộ các chi phí về các loại nguyên liệu, vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, vật liệu thiết bị xây dựng cơ bản mà doanh nghiệp đã sử dụng cho các hoạt động sản xuất trong kỳ. * Yếu tố nhân công: bao gồm toàn bộ số tiền công phải trả, tiền trích BHXH, BHYT, KPCĐ của công nhân và nhân viên hoạt động sản xuất trong doanh nghiệp. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com * Yếu tố khấu hao tài sản cố định: bao gồm số tiền doanh nghiệp đã chi trả về các loại dịch vụ mua từ bên ngoài nhƣ tiền điện, tiền nƣớc, tiền điện thoại. phục vụ hoạt động sản xuất của doanh nghiệp.
* Chi phí khác bằng tiền: bao gồm toàn bộ số chi phí khác dùng cho hoạt động sản xuất ngoài 4 yếu tố chi phí đã nêu trên. Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí có tác dụng rất lớn trong quản lý chi phí sản xuất, nó cho biết kết cấu, tỷ trọng của từng loại chi phí mà doanh nghiệp đã chi ra trong quá trình sản xuất kinh doanh để lập bảng thuyết minh báo cáo tài chính (phần chi phí sản xuất theo yếu tố). Phục vụ yêu cầu thông tin và quản trị doanh nghiệp. Đối với kế toán, nó là cơ sở để tổng hợp chi phí sản xuất theo yêu tố, cung cấp tài liệu tham khảo để lập dự toán chi phí sản xuất, lập kế hoạch cung ứng vật, kế hoạch quỹ lƣơng, tính toán nhu cầu vốn lƣu động cho kỳ sau, cung cấp tài liệu để tính thu nhập quốc dân.
Phân loại chi phí sản xuất theo khoản mục. Mỗi yếu tố chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ đều có mục đích và công dụng nhất định đối với hoạt động sản xuất. T heo cách phân loại này, căn cứ vào mục đích và công dụng của chi phí trong sản xuất để chia ra các khoản mục chi phí khác nhau, mỗi khoản mục đích và công dụng, không phân biệt chi phí đó có nội dung kinh tế nhƣ thế nào? Vì vậy cách phân loại này còn gọi l à phân loại chi phí sản xuất theo khoản mục. Toàn bộ chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ đƣợc chia làm các khoản mục.
Toàn bộ chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ đƣợc chia làm các khoản mục chi phí sau: * Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp: Bao gồm ch i phí về nguyên liệu, vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu sử dụng vào mục đích trực tiếp sản xuất sản phẩm, không tính vào khoản mục 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com này những chi phí nguyên liệu, vật liệu sử dụng vào mục đích sản xuất chung và những hoạt động ngoài sản xuất. * Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm chi phí về tiền công, tiền trích BHXH, BHYT, KPCĐ của công nhân trực tiếp sản xuất, * Chi phí sản xuất chung: là những chi phí cần thiết còn lại để sản xuất sản phẩm sau chi phí vật liệu trực tiếp và chi phí nhân công trực tiếp, tổ đội sản xuất ngoài hai khoản mục chi phí trực tiếp đã nêu trên, bao gồm 6 khoản mục sau: - Chi phí nhân viên phân xƣởng: phản ánh các chi phí liên quan và phải trả cho nhân viên phân xƣởng nhƣ: tiền luơng, tiền công, các khoản phụ cấp. cho nhân viên quản lý phân xƣởng, nhân viên kế toán, thống kê, thủ kho, tiếp liệu, công nhân vận chuyển, sửa chữa phân xƣởng. - Chi phí vật liệu: phản ánh chi phí vật liệu sử dụng chung cho phân xƣởng nhƣ vật liệu dùng để sửa chữa, bảo dƣỡng tài sản cố định của phân xƣởng, vật liệu văn phòng và những vật liệu dùng cho nhu cầu quản lý chung ở phân xƣởng, tổ đội sản xuất.
- Chi phí dụng cụ sản xuất: phản ánh chi phí về dụng cụ, công cụ dùng cho nhu cầu sản xuất chung ở phân xƣởng, tổ đội sản xuất nhƣ dụng cụ cầm tay, dụng cụ bảo hộ lao động, dàn giáo trong xây dựng cơ bản. - Chi phí khấu tao tài sản cố định: phản ánh toàn bộ số tiền trích khấu hao của tài sản cố định hữu hình, tài sản cố định vô hình, tài sản cố định thuê tài chính sử dụng ở các phân xƣởng, tổ đội sản xuất nhƣ khấu hao máy móc, thiết bị sản xuất, phƣơng tiện vận tải, truyền dẫn, nhà xƣởng. - Chi phí dịch vụ mua ngoài: phản ánh những chi phí về lao vụ, dịch vụ mua từ bên ngoài để phục vụ cho quá trình sản xuất 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chung ở phân xƣởng, tổ đội sản xuất nhƣ chi phí về điện, nƣớc, khí nén, điện thoại. - Chi phí khác bằng tiền: phản ánh các chi phí bằng tiền ngoài những chi phí nêu trên, phục vụ cho yêu cầu sản xuất chung của phân xƣởng, tổ đội sản xuất.
Phân loại chi phí sản xuất theo mục đích và công dụng kinh tế có tác dụng phục vụ cho yêu cầu quản lý chi phí sản xuất theo định mức, cung cấp số liệu cho công tác tính giá thành sản phẩm, phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành, làm tài liệu tham khảo để lập định mức chi phí sản xuất và lập kế hoạch giá thành cho kỳ sau: 1. Phân loại chi phí sản xuất theo mối quan hệ với khối lượng sản phẩm hoàn thành. Căn cứ vào mối quan hệ giữa chi phí sản xuất với khối lƣợng sản phẩm, công việc, lao vụ sản xuất trong kỳ, chi phí sản xuất đƣợc chia làm hai loại. * Chi phí khả biến (biến phí): là những chi phí có sự thay đổi về lƣợng tƣơng đƣơng quan hệ tỷ lệ thuận với sự thay đổi về khối lƣợng sản phẩm sản xuất trong kỳ.
Thuộc loại chi phí này nhƣ chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp. * Chi phí cố định (định phí): là chi phí không thay đổi về tổng số dù có sự thay đổi trong mức độ hoạt động của sản xuất hoặc khối lƣợng sản phẩm, công việc, lao vụ sản xuất trong kỳ. Phân loại chi phí sản xuất theo phương pháp tập hợp chi phí sản xuất và mối quan hệ với đối tượng chịu chi phí. Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất đƣợc chia làm 2 loại: * Chi phí trực tiếp: là những chi phí sản xuất quan hệ trực tiếp với việc sản xuất ra 1 loại sản phẩm, 1 công việc nhất định, 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com những chi phí này kế toán có thể căn cứ vào số liệu chứng từ kế toán để ghi chép trực tiếp cho từng đối tƣợng chịu chi phí.
* Chi phí gián tiếp: là những chi phí sản xuất có liên quan đến việc sản xuất nhiều loại sản phẩm, nhiều loại công việc.