Luận văn thạc sĩ: Hoàn thiện pháp luật về đại hội đồng cổ đông trong công ty cổ phần

Luận văn thạc sĩ luật học phân tích hoàn thiện pháp luật về đại hội đồng cổ đông công ty cổ phần, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Ngô Thị Hải Chiến
• Người hướng dẫn: Tiến Sĩ Lê Đình Vinh
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Cải Thiện Pháp Luật Về Đại Hội Đồng Cổ Đông Công Ty Cổ Phần
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN, ĐẠI HỘI ĐỒNG CỔ ĐÔNG CÔNG TY CỔ PHẦN VÀ PHÁP LUẬT VỀ ĐẠI HỘI ĐỒNG CỔ ĐÔNG
• 1.1. Khái quát về CTCP
• 1.2. Khái niệm CTCP
• 1.3. Đặc điểm pháp lý của CTCP
• 1.4. Cơ cấu tổ chức, quản lý của CTCP
• 1.5. Đại hội đồng cổ đông CTCP
• 1.5.1. Khái niệm DHDCD
• 1.5.2. Đặc điểm của ĐHĐCĐ
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH VỀ ĐẠI HỘI ĐỒNG CỔ ĐÔNG CÔNG TY CỔ PHẦN
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ ĐẠI HỘI ĐỒNG CỔ ĐÔNG CÔNG TY CỔ PHẦN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Khái quát về công ty cổ phần

Công ty cổ phần (CTCP) là một mô hình doanh nghiệp phổ biến trong nền kinh tế thị trường, được quy định rõ ràng trong pháp luật doanh nghiệp. Theo Luật Doanh nghiệp năm 2005, CTCP là doanh nghiệp có vốn điều lệ được chia thành nhiều phần bằng nhau, gọi là cổ phần. Người sở hữu cổ phần được gọi là cổ đông, và họ chỉ chịu trách nhiệm về các nghĩa vụ tài sản của công ty trong phạm vi số vốn đã góp. CTCP có quyền phát hành chứng khoán để huy động vốn, tạo thuận lợi trong việc thu hút nguồn lực tài chính. Đặc điểm này giúp CTCP trở thành một trong những loại hình doanh nghiệp linh hoạt và có khả năng phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, việc quản lý và điều hành CTCP cũng gặp nhiều thách thức do tính chất phức tạp của cơ cấu tổ chức và quy định pháp luật. Những quy định này không chỉ đảm bảo quyền lợi cho cổ đông mà còn phải phù hợp với thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp.

1.1. Đặc điểm pháp lý của CTCP

CTCP có những đặc điểm pháp lý nổi bật như: tính chất đối vốn, số lượng cổ đông tối thiểu là ba và không giới hạn số lượng tối đa. Cổ đông có quyền tự do chuyển nhượng cổ phần, trừ một số trường hợp nhất định. Quyền phát hành chứng khoán cũng tạo điều kiện thuận lợi cho việc huy động vốn. Tuy nhiên, sự phân chia quyền lực giữa các cơ quan trong CTCP như Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) và Hội đồng quản trị (HĐQT) cần được quy định rõ ràng để tránh mâu thuẫn trong quản lý. ĐHĐCĐ giữ vai trò quyết định cao nhất, có quyền thông qua các quyết định quan trọng của công ty, trong khi HĐQT thực hiện các quyền hạn liên quan đến quản lý hàng ngày.

II. Thực trạng pháp luật hiện hành về Đại hội đồng cổ đông

Pháp luật hiện hành về ĐHĐCĐ CTCP được quy định trong Luật Doanh nghiệp và các văn bản hướng dẫn, nhưng vẫn tồn tại nhiều bất cập. Quy định về thẩm quyền triệu tập ĐHĐCĐ chưa rõ ràng, gây khó khăn trong việc thực hiện quyền tham gia của cổ đông. Thực tế cho thấy, nhiều cổ đông không thể tham gia họp do thiếu thông tin hoặc không nhận được thông báo kịp thời. Quy trình triệu tập và tổ chức ĐHĐCĐ cần được cải thiện để bảo đảm quyền lợi cho cổ đông, đặc biệt là cổ đông thiểu số. Hơn nữa, việc thông qua các quyết định của ĐHĐCĐ cũng cần được thực hiện một cách minh bạch hơn, tránh tình trạng lạm dụng quyền lực của các cổ đông lớn.

2.1. Những bất cập trong quy định về ĐHĐCĐ

Nhiều quy định hiện hành về ĐHĐCĐ không còn phù hợp với thực tế hoạt động của CTCP. Một số quy định thiếu tính khả thi, gây cản trở cho sự phát triển của công ty. Đặc biệt, việc quy định quyền dự họp và biểu quyết của cổ đông cần được xem xét lại để bảo đảm tính công bằng và minh bạch. Các quy định về thông qua quyết định của ĐHĐCĐ cũng cần được làm rõ hơn để tránh sự mập mờ và bảo vệ quyền lợi chính đáng của cổ đông.

III. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về Đại hội đồng cổ đông

Để cải thiện pháp luật về ĐHĐCĐ CTCP, cần có những kiến nghị cụ thể nhằm khắc phục những bất cập hiện tại. Trước tiên, cần hoàn thiện quy định về thẩm quyền triệu tập ĐHĐCĐ, đảm bảo rằng tất cả cổ đông đều được thông báo và có cơ hội tham gia. Thứ hai, quy trình tổ chức ĐHĐCĐ cần được quy định rõ ràng hơn, bao gồm cả việc thông báo và chuẩn bị tài liệu liên quan. Cuối cùng, cần tăng cường tính minh bạch trong việc thông qua các quyết định của ĐHĐCĐ, bảo đảm rằng tất cả cổ đông đều có thể theo dõi và tham gia vào quá trình ra quyết định.

3.1. Hoàn thiện quy định về triệu tập ĐHĐCĐ

Cần quy định rõ ràng về thẩm quyền triệu tập ĐHĐCĐ, bao gồm cả thời gian thông báo và hình thức thông báo. Điều này sẽ giúp các cổ đông, đặc biệt là cổ đông thiểu số, có thể dễ dàng tham gia và thực hiện quyền biểu quyết của mình. Hơn nữa, cần có các biện pháp để đảm bảo rằng thông tin về ĐHĐCĐ được công khai và minh bạch, tạo điều kiện cho cổ đông có thể đưa ra quyết định đúng đắn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Công ty cổ phần (CTCP) là loại hình doanh nghiệp phổ biến và đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế thị trường Việt Nam. Theo quy định tại Luật Doanh nghiệp (LDN) năm 2005, CTCP có vốn điều lệ chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần, với số lượng cổ đông tối thiểu là ba và không giới hạn tối đa. Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) là cơ quan quyền lực cao nhất của CTCP, quyết định các vấn đề trọng yếu như sửa đổi điều lệ, bầu thành viên Hội đồng quản trị (HĐQT), phê duyệt báo cáo tài chính và các quyết định chiến lược khác. Tuy nhiên, sau hơn 7 năm thực hiện, các quy định pháp luật về ĐHĐCĐ đã bộc lộ nhiều bất cập, gây khó khăn cho hoạt động của CTCP và không bảo vệ đầy đủ quyền lợi cổ đông, đặc biệt là cổ đông thiểu số.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng pháp luật hiện hành về ĐHĐCĐ CTCP, chỉ ra những hạn chế, bất cập và đề xuất giải pháp hoàn thiện phù hợp với thực tiễn Việt Nam và thông lệ quốc tế. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định trong LDN năm 2005, Luật Chứng khoán năm 2006 (sửa đổi, bổ sung năm 2010) và các văn bản hướng dẫn thi hành, với trọng tâm là các CTCP hoạt động tại Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2005 đến 2014. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản trị công ty, bảo vệ quyền lợi cổ đông và thúc đẩy sự phát triển bền vững của CTCP, góp phần cải thiện môi trường đầu tư và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản trị công ty, bao gồm:

• Lý thuyết quản trị công ty (Corporate Governance Theory): Nhấn mạnh vai trò của các cơ quan quản lý trong CTCP, đặc biệt là ĐHĐCĐ, HĐQT và Ban kiểm soát (BKS), nhằm đảm bảo sự minh bạch, hiệu quả và bảo vệ quyền lợi cổ đông.
• Mô hình quản trị một bậc và hai bậc: So sánh mô hình quản trị CTCP theo hệ thống Common Law (một bậc) và Civil Law (hai bậc), từ đó phân tích mô hình quản trị CTCP tại Việt Nam theo hệ thống Civil Law với sự điều chỉnh linh hoạt.
• Khái niệm về quyền và nghĩa vụ cổ đông: Bao gồm quyền biểu quyết, quyền dự họp, quyền ủy quyền và các quyền liên quan đến quản trị công ty.
• Pháp luật về ĐHĐCĐ: Tập hợp các quy phạm pháp luật điều chỉnh hoạt động của ĐHĐCĐ, bao gồm quyền hạn, trình tự triệu tập, điều kiện tiến hành họp, biểu quyết và hủy bỏ quyết định.

Các khái niệm chính được làm rõ gồm: CTCP, ĐHĐCĐ, quyền biểu quyết, thẩm quyền triệu tập, điều kiện tiến hành họp, nghị quyết ĐHĐCĐ, và các loại cổ phần (phổ thông, ưu đãi biểu quyết).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp với các phương pháp nghiên cứu khoa học xã hội:

• Phân tích pháp lý: Đánh giá các quy định pháp luật hiện hành về ĐHĐCĐ trong LDN năm 2005, Luật Chứng khoán và các văn bản hướng dẫn thi hành.
• Phân tích tổng hợp: Hệ thống hóa các quy định pháp luật, so sánh với thực tiễn áp dụng và thông lệ quốc tế.
• Phương pháp diễn giải và quy nạp: Giải thích các quy định pháp luật, rút ra các điểm bất cập và đề xuất giải pháp.
• Nghiên cứu thực tiễn: Thu thập dữ liệu từ các trường hợp điển hình tại một số CTCP Việt Nam, phân tích các vụ việc liên quan đến triệu tập họp, biểu quyết và hủy bỏ quyết định ĐHĐCĐ.
• Cỡ mẫu: Nghiên cứu tập trung trên các văn bản pháp luật và báo cáo thực tiễn của khoảng 20 CTCP đại diện cho các ngành nghề khác nhau tại Việt Nam.
• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn các CTCP có quy mô và cơ cấu cổ đông đa dạng để đảm bảo tính đại diện.
• Timeline nghiên cứu: Từ năm 2013 đến 2014, tập trung phân tích các quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng trong giai đoạn 2005-2014.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thẩm quyền và quyền hạn của ĐHĐCĐ được quy định khá đầy đủ: Theo Điều 96 LDN năm 2005, ĐHĐCĐ có quyền quyết định các vấn đề quan trọng như sửa đổi điều lệ, bầu thành viên HĐQT, phê duyệt báo cáo tài chính, quyết định đầu tư hoặc bán tài sản có giá trị lớn (trên 50% tổng tài sản). Tuy nhiên, việc phân chia quyền hạn giữa ĐHĐCĐ và các cơ quan khác còn chưa rõ ràng, dẫn đến tranh chấp trong thực tiễn.

2. Quy trình triệu tập và tiến hành họp ĐHĐCĐ còn nhiều bất cập: Luật quy định tỷ lệ cổ phần tối thiểu để tiến hành họp là 65% (lần đầu) và 51% (lần hai), nhưng trên thực tế nhiều CTCP phải triệu tập đến lần thứ ba mới đủ điều kiện họp. Ví dụ, tại CTCP Bibica năm 2013, cuộc họp ĐHĐCĐ thường niên không thể tiến hành do chỉ có 41,79% cổ phần có quyền biểu quyết tham dự.

3. Quyền dự họp và ủy quyền biểu quyết của cổ đông chưa linh hoạt: Quy định về ủy quyền dự họp còn mâu thuẫn giữa LDN và nghị định hướng dẫn, gây khó khăn cho cổ đông tổ chức trong việc thực hiện quyền biểu quyết. Ngoài ra, việc gửi thông báo mời họp bằng thư bảo đảm đến từng cổ đông gây tốn kém chi phí, đặc biệt với các công ty đại chúng có hàng nghìn cổ đông.

4. Tỷ lệ biểu quyết thông qua nghị quyết cao gây khó khăn: Quyết định quan trọng phải được ít nhất 75% tổng số phiếu biểu quyết chấp thuận, dẫn đến tình trạng bế tắc khi các nhóm cổ đông lớn không đồng thuận. Điều này làm trì hoãn các quyết định chiến lược của công ty.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân các bất cập trên xuất phát từ việc pháp luật chưa đồng bộ, thiếu linh hoạt và chưa phù hợp với thực tiễn quản trị CTCP tại Việt Nam. So với các nước thành viên WTO, tỷ lệ cổ phần tối thiểu để tiến hành họp và thông qua quyết định của ĐHĐCĐ tại Việt Nam cao hơn nhiều, gây khó khăn cho hoạt động của CTCP. Việc quy định chi tiết về thủ tục triệu tập, gửi thông báo và biểu quyết cũng làm tăng chi phí và thời gian tổ chức họp.

So sánh với mô hình quản trị công ty ở các nước theo hệ thống Common Law và Civil Law, Việt Nam áp dụng mô hình hai bậc nhưng chưa có sự phân định rõ ràng và linh hoạt giữa các cơ quan quản lý, dẫn đến chồng chéo và tranh chấp quyền hạn. Việc thiếu cơ chế bảo vệ quyền cổ đông thiểu số và công cụ pháp lý hỗ trợ cổ đông trong việc triệu tập họp cũng làm giảm tính hiệu quả và minh bạch của ĐHĐCĐ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ cổ phần tham dự các lần triệu tập họp ĐHĐCĐ tại các CTCP đại diện, bảng so sánh tỷ lệ biểu quyết thông qua nghị quyết giữa Việt Nam và các nước thành viên WTO, cũng như sơ đồ mô hình quản trị CTCP tại Việt Nam và các quốc gia khác.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Giảm tỷ lệ cổ phần tối thiểu để tiến hành họp ĐHĐCĐ: Điều chỉnh tỷ lệ từ 65% xuống khoảng 51% cho lần triệu tập đầu tiên, nhằm tăng khả năng tổ chức họp đúng thời hạn, giảm chi phí và thời gian cho CTCP. Chủ thể thực hiện: Quốc hội, Bộ Tư pháp; Thời gian: 1-2 năm.

2. Hoàn thiện quy định về quyền triệu tập họp của cổ đông: Cho phép cổ đông hoặc nhóm cổ đông sở hữu trên 10% cổ phần có quyền sử dụng công cụ pháp lý và thông tin của công ty để triệu tập họp, đồng thời quy định rõ cơ chế bảo vệ tính hợp pháp của cuộc họp do cổ đông triệu tập. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước; Thời gian: 1 năm.

3. Đơn giản hóa thủ tục triệu tập và gửi thông báo họp: Cho phép sử dụng phương thức điện tử, công bố trên trang thông tin điện tử công ty thay cho việc gửi thư bảo đảm truyền thống, giảm chi phí và tăng tính minh bạch. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính, Bộ Thông tin và Truyền thông; Thời gian: 1 năm.

4. Điều chỉnh tỷ lệ biểu quyết thông qua nghị quyết: Giảm tỷ lệ từ 75% xuống khoảng 65% hoặc cho phép thỏa thuận trong điều lệ công ty, nhằm tránh bế tắc trong quyết định các vấn đề quan trọng. Chủ thể thực hiện: Quốc hội, Bộ Tư pháp; Thời gian: 1-2 năm.

5. Rà soát và thống nhất quy định về ủy quyền dự họp: Xác định rõ số lượng người được ủy quyền dự họp của cổ đông tổ chức, đảm bảo tính hợp pháp và minh bạch trong biểu quyết. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước; Thời gian: 1 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan lập pháp và quản lý nhà nước: Giúp hoàn thiện chính sách, pháp luật về quản trị CTCP, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp.

2. Ban lãnh đạo và quản lý CTCP: Cung cấp cơ sở pháp lý và giải pháp thực tiễn để tổ chức hoạt động ĐHĐCĐ hiệu quả, bảo vệ quyền lợi cổ đông và nâng cao năng lực quản trị.

3. Cổ đông và nhà đầu tư: Hiểu rõ quyền và nghĩa vụ, cơ chế tham gia quản lý công ty, từ đó bảo vệ quyền lợi hợp pháp và tăng cường sự minh bạch trong hoạt động công ty.

4. Học giả và sinh viên ngành Luật kinh tế: Là tài liệu tham khảo chuyên sâu về pháp luật doanh nghiệp, quản trị công ty và các vấn đề pháp lý liên quan đến ĐHĐCĐ.

Câu hỏi thường gặp

1. Đại hội đồng cổ đông là gì và vai trò của nó trong CTCP?
   ĐHĐCĐ là cơ quan quyền lực cao nhất của CTCP, tập hợp tất cả cổ đông có quyền biểu quyết để quyết định các vấn đề quan trọng như sửa đổi điều lệ, bầu HĐQT, phê duyệt báo cáo tài chính. Vai trò của ĐHĐCĐ là đại diện ý chí và quyền lợi của cổ đông trong quản trị công ty.

2. Tỷ lệ cổ phần tối thiểu để tiến hành họp ĐHĐCĐ là bao nhiêu?
   Theo LDN năm 2005, lần triệu tập đầu tiên phải có ít nhất 65% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết tham dự, lần thứ hai là 51%. Tuy nhiên, tỷ lệ này được đề xuất giảm để phù hợp với thực tiễn.

3. Cổ đông có thể ủy quyền cho bao nhiêu người dự họp ĐHĐCĐ?
   Hiện nay, cổ đông cá nhân chỉ được ủy quyền cho một người, còn cổ đông tổ chức có thể ủy quyền cho nhiều người theo số lượng đại diện đã đăng ký. Tuy nhiên, quy định này còn mâu thuẫn giữa các văn bản pháp luật và cần được thống nhất.

4. Quyết định của ĐHĐCĐ được thông qua khi nào?
   Thông thường, quyết định được thông qua khi có ít nhất 65% tổng số phiếu biểu quyết của cổ đông dự họp đồng ý. Với các vấn đề quan trọng như sửa đổi điều lệ, tỷ lệ này là 75%. Quy định này nhằm đảm bảo sự đồng thuận cao trong các quyết định trọng yếu.

5. Pháp luật có quy định gì về việc hủy bỏ quyết định của ĐHĐCĐ?
   Trong vòng 90 ngày kể từ khi nhận biên bản họp, cổ đông, thành viên HĐQT, BKS có thể yêu cầu Tòa án hoặc Trọng tài xem xét hủy bỏ quyết định nếu có vi phạm về trình tự, thủ tục hoặc nội dung vi phạm pháp luật hoặc điều lệ công ty.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và phân tích toàn diện các quy định pháp luật về ĐHĐCĐ CTCP tại Việt Nam, chỉ ra nhiều bất cập trong thẩm quyền, thủ tục triệu tập, quyền dự họp và biểu quyết.
• Thực tiễn áp dụng cho thấy tỷ lệ cổ phần tối thiểu và tỷ lệ biểu quyết cao gây khó khăn cho hoạt động của CTCP, ảnh hưởng đến quyền lợi cổ đông và hiệu quả quản trị.
• Đề xuất các giải pháp giảm tỷ lệ cổ phần tối thiểu, đơn giản hóa thủ tục triệu tập, hoàn thiện quyền triệu tập của cổ đông và quy định ủy quyền dự họp nhằm nâng cao tính linh hoạt và hiệu quả hoạt động của ĐHĐCĐ.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, góp phần hoàn thiện pháp luật doanh nghiệp, bảo vệ quyền lợi cổ đông và thúc đẩy phát triển kinh tế thị trường tại Việt Nam.
• Các bước tiếp theo bao gồm đề xuất sửa đổi luật, tổ chức hội thảo chuyên đề và triển khai thí điểm các giải pháp tại một số CTCP để đánh giá hiệu quả trước khi áp dụng rộng rãi.

Hành động ngay: Các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cổ đông nên phối hợp nghiên cứu, áp dụng các kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả quản trị CTCP, bảo vệ quyền lợi hợp pháp và thúc đẩy sự phát triển bền vững của doanh nghiệp Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VAN DE LÝ LUẬN VE CÔNG TY CO PHAN, DAI HOI DONG CO DONG CONG TY CO PHAN VA PHAP LUAT VE ĐẠI HOI DONG CO DONG 1. Khái quát về CTCP 1. Khai niệm CTCP CTCP là một thực thé kinh doanh phổ biến trong nền kinh tế thị trường. CTCP cũng là loại hình kinh doanh được quy định trong pháp luật về doanh nghiệp của hầu hết các quốc gia.

Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam xuất bản năm 2000, CTCP được hiểu là: “những công ty được hình thành trên cơ sở liên hợp của tư bản cá nhân bằng cách phát hành và bản cô phiếu và lợi nhuận của công ty được phân phối giữa các cô đông theo số lượng cô phân” [22, Tr. Theo Từ điển giải thích thuật ngữ luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội xuất bản năm 2000, CTCP được hiểu là: “công ty trong đó vốn diéu lệ được chia thành nhiều phan nhỏ nhất và bằng nhau gọi là cỗ phan. Người sở hữu cổ phan của công ty gọi là cô đông. Cổ đông chỉ chịu trách nhiệm trước nghĩa vụ của công ty đến hết giá trị cổ phan mà họ nắm giữ.

Công ty có quyên phát hành chứng khoán để công khai huy động vốn” [23, tr. Theo quy định tại Điều 77 LDN năm 2005 thì CTCP là doanh nghiệp, trong đó: Vốn điều lệ được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cô phan. Người chủ sở hữu cô phan là cổ đông, cổ đông có thé là tổ chức, cá nhân; số lượng cổ đông tối thiểu là ba và không hạn chế số lượng tối đa. Cô đông là thành viên của công ty, chịu trách nhiệm về các khoản nợ, các nghĩa vụ tài sản khác của công ty trong phạm vi số vốn đã góp vào công ty.

CTCP có tư cách pháp nhân kế từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh. CTCP có quyền phát hành chứng khoán các loại dé huy động vốn. Đặc điểm pháp lý của CTCP Căn cứ vào các định nghĩa trên đây, có thé thay CTCP là một loại hình doanh nghiệp có các đặc điểm pháp lý như sau: - Vé thành viên công ty CTCP là loại hình đặc trưng của công ty đối vốn, có sự liên kết của nhiều thành viên trên cơ sở góp vốn. Vì vậy, theo thông lệ, pháp luật của hầu hết các nước đều quy định số lượng thành viên (cổ đông) tối thiêu của CTCP [12, tr.

Theo điểm b khoản 1 Điều 77 LDN năm 2005 thì CTCP phải có ít nhất 03 cô đông trong suốt quá trình hoạt động, và không giới hạn số lượng tối đa. Cô đông công ty có thé là tổ chức hoặc cá nhân. - Về vốn diéu lệ Theo điểm a khoản 1 Điều 77 LDN năm 2005, vốn điều lệ của CTCP được chia làm nhiều phan bằng nhau, gọi là cổ phan. Giá trị mỗi cổ phan được gọi là mệnh giá cô phần.

Việc góp vốn vào CTCP được thực hiện bang cách mua cô phan. Pháp luật không hạn chế mỗi cô đông được sở hữu tối đa bao nhiêu phan trăm vốn điều lệ nhưng Điều lệ công ty có thé giới han tỷ lệ cô phần tôi đa của một cổ đông có thé sở hữu dé hạn chế việc một hoặc một nhóm cô đông nào đó nắm quyên chi phối công ty. - Về chuyển nhượng vốn Các cổ đông được quyền tự do chuyên nhượng cô phan của mình cho người khác, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 81 và khoản 5 Điều 84 LDN năm 2005. Các trường hợp cổ phan bị hạn chế chuyển nhượng là cổ phan ưu đãi biéu quyết và cô phần phô thông của các cô đông sáng lập (bị hạn chế chuyển nhượng trong ba năm đầu kể từ ngày công ty được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Đối với các công ty đại chúng thì cổ phần được thé hiện dưới hình thức cô phiếu. Mỗi cổ phiếu có thé ghi nhận mệnh giá của một hoặc nhiều cổ phần. Cổ phiếu do công ty phát hành là một loại hàng hóa được giao dịch chuyển nhượng theo các quy định của pháp luật về chứng khoán. - Về chế độ trách nhiệm CTCP chịu trách nhiệm về các khoản nợ và các nghĩa vụ tài sản khác của công ty trong phạm vi số vốn và tai sản của công ty.

Các cổ đông của CTCP chịu trách nhiệm về các khoản nợ và các nghĩa vụ tài sản của công ty trong phạm vi số cổ phan sở hữu trong công ty. - Về quyên phát hành chứng khoán của CTCP CTCP được quyền phát hành các loại chứng khoán ra công chúng theo quy định của pháp luật về chứng khoán để huy động vốn. Điều này tạo cho CTCP lợi thế rất lớn trong việc huy động vốn so với các loại hình doanh nghiệp khác. - Về tư cách pháp ly CTCP có tư cách pháp nhân ké từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Cơ cấu tổ chức, quản lý của CTCP CTCP là một thực thể phức hợp. Việc quản trị, điều hành CTCP vì thế chịu sự điều chỉnh rất chặt chẽ của pháp luật. Mô hình quản lý các CTCP được quy định trong các hệ thông pháp luật khác nhau, bên cạnh những đặc điểm chung sẽ có những nét khác biệt. Ở các nước theo hệ thống Common Law, điển hình là Hoa Kỳ, trong các CTCP, nhất là những công ty đại chúng có quy mô lớn, thường có sự phân định rõ ràng giữa quyên sở hữu và quyên quan lý công ty.

Quyền quyết định những thay đổi cơ bản về tổ chức, quan lý công ty như sáp nhập, giải thé, sửa đôi Điều 1é.thudc về cơ quan của các cô đông (Đại hội cô đông) với tư cách là chủ sở hữu công ty. Quyền quản lý công ty thuộc về HĐQT. HĐQT do PHDCD bầu ra va có quyền quyết định tat cả các van đề liên quan đến hoạt động của công ty. Mô hình như trên được gọi là mô hình quản lý một bậc [13, tr.

Ở các nước theo hệ thống Civil Law, điển hình là CHLB Đức, cơ cấu quản lý trong CTCP bao gồm hai hệ thống cơ quan: Hội đồng giám sát và Ban điều hành. Theo hệ thống quản lý này thì việc quản lý, điều hành hoạt động hàng ngày của công ty là thâm quyền của Ban điều hành. Hội đồng giám sát có chức năng cơ bản là bầu và bãi miễn thành viên của Ban điều hành và thực hiện giám sát thường xuyên các hoạt động của công ty, đưa ra các đề xuất và giải pháp dé cô đông xem xét, quyết định. Một người không thé cùng lúc đảm nhiệm công việc ở hai hệ thống cơ quan này.

Ở một số nước khác như Malaysia, Philippin, Thái Lan, Singapore., mô hình tổ chức quản lý CTCP bao gồm hai cơ quan chính là DHDCD và HĐQT. PHDCD có thấm quyền quyết định những van dé quan trọng nhất của công ty. HĐQT là cơ quan quản lý, điều hành hoạt động của công ty [9, tr. Ở nước ta, mô hình tô chức, quan lý CTCP được thiết kế theo cách tiếp cận của hệ thống pháp luật Civil Law, tuy nhiên có sự điều chỉnh linh hoạt cho phù hợp với tình hình thực tiễn Việt Nam.

Theo quy định tại Điều 95 của LDN năm 2005, bộ máy quản lý CTCP gồm có ĐHĐCĐ, HĐQT va GD (TGD). Đối với CTCP có trên mười một cổ đông là cá nhân hoặc có cổ đông là tổ chức sở hữu trên 50% tổng số cổ phan của công ty thì phải có BKS. Mỗi cơ quan trong bộ máy quản lý CTCP đảm nhiệm những quyền hạn, nhiệm vụ khác nhau tương xứng với vi trí va chức nang của chúng. - DHDCD: là co quan của các cô đông trong CTCP, có thẩm quyền quyết định mọi vẫn đề quan trọng liên quan đến sự tồn tại của công ty như: sửa đôi, bồ sung Điều lệ, định hướng phát triển công ty, quyết định tổ chức lại và giải thé công ty.Quyén biểu quyết và giá trị biểu quyết của các cô đông trong PHDCD có thé khác nhau, phụ thuộc vào loại cô phần mà họ sở hữu.

Những van dé này được quy định cụ thé trong LDN và Điều lệ công ty. - HĐQT: là cơ quan quản lý công ty, có quyền quyết định mọi van đề liên quan đến quản lý, điều hành công ty, trừ những vấn đề thuộc thâm quyền của ĐHĐCĐ. HĐQT do DHDCD bầu và bãi miễn. Thành viên HĐQT thường là các cô đông lớn của công ty hoặc người không phải là cổ đông công ty nhưng có năng lực, kinh nghiệm quản lý hoặc kinh nghiệm chuyên môn liên quan đến những lĩnh vực hoạt động chủ yếu của công ty.

- GD (TGD): là người được HĐQT lựa chọn, bồ nhiệm dé trực tiếp điều hành hoạt động của công ty. GD (TGD) là đại điện pháp nhân của công ty nếu Điều lệ công ty không quy định khác. - BKS: là cơ quan do DHDCD bau ra dé thực hiện việc giám sát HĐQT, GD (TGD) trong hoạt động quan lý, điều hành công ty và trong việc thực hiện các nghị quyết của DHDCD. Với mô hình tổ chức và chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan trong bộ máy quản lý CTCP như trên sẽ đảm bảo cho hoạt động của công ty được diễn ra nhịp nhàng, hiệu qua, đồng thời được kiểm soát chặt chẽ dé bảo vệ quyền lợi chính đáng của các cô đông và của công ty.

Đại hội đồng cỗ đông CTCP 1. Khai nệm DHDCD Theo quy định tại khoản 1 Điều 96 LDN năm 2005 thi: “DHPCD gầm tat cả các cô đông có quyên biểu quyết, là cơ quan quyết định cao nhất của C7CP'. Khái niệm trên đây vừa phản ánh được bản chất pháp lý của DHDCD, vừa thể hiện được vị trí, vai trò của cơ quan này trong cấu trúc quản lý của CTCP. Đặc điểm của ĐHĐCĐ Qua nghiên cứu các quy định của pháp luật hiện hành và thực tiễn hoạt động của CTCP, có thể nhận thấy ĐHĐCĐ có những đặc điểm sau đây: - PHDCD là cơ quan quyết định cao nhất của CTCP Trong bộ máy quản lý của CTCP có rất nhiều cơ quan khác nhau với những vi trí, vai trò va chức năng, nhiệm vụ khác nhau.

Trong đó, DHDCD — nơi tập hợp các cổ đông có quyền biểu quyết — là cơ quan có thâm quyền quyết định cao nhất của công ty. Thâm quyền này thé hiện ở chỗ DHDCD có quyền biểu quyết thông qua những van dé quan trọng nhất liên quan đến tổ chức, hoạt động của CTCP, như: thông qua chiến lược kinh doanh của công ty, sửa đôi, bô sung Điều lệ, quyết định tô chức lại, giải thê công ty, v. Bên cạnh đó, DHDCD còn bầu ra các cơ quan khác là HĐQT và BKS và trực tiếp giám sát hoạt động của các cơ quan này.