CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN MARKETING TRONG CÔNG TÁC TUYỂN SINH 1. Khái quát chung về Marketing trong công tác tuyển sinh 1. Khái niệm tuyển sinh Tuyển sinh Đại học, Cao đẳng là việc tổ chức lựa chọn người học vào một ngành học nào đó của cơ sở đào tạo căn cứ vào các quy định đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Các phương thức tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) hay Bộ Lao động – Thương binh & Xã hội (LĐ- TB&XH) đang áp dụng như: thi tuyển hoặc xét tuyển vào các trường Đại học, Cao đẳng…dựa trên nguyện vọng, nhu cầu của người học.
Đề án tuyển sinh năm 2022 cho thấy có gần 20 phương thức tuyển sinh khác nhau được đưa vào để tuyển chọn thí sinh. Trong đó có không ít trường sử dụng đồng thời nhiều phương thức xét tuyển tạo cho thí sinh nhiều cơ hội tham gia tuyển sinh vào trường. Điều kiện để thí sinh tham dự một trong những phương thức xét tuyển của các trường đó là thí sinh phải tốt nghiệp Trung học phổ thông (THPT). Dưới đây là các phương thức tuyển sinh đã được công bố: ✓ Xét tuyển dựa theo kết quả Kỳ thi tốt nghiệp THPT Xét tuyển dựa theo kết quả Kỳ thi tốt nghiệp THPT là phương thức tuyển sinh đại học phổ biến nhất của các trường đại học trong suốt nhiều năm qua.
Thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT, kết quả thi sẽ được sử dụng làm căn cứ để xét tốt nghiệp và thí sinh có thể sử dụng kết quả đó để xét tuyển vào các trường đại học. Tùy vào ngành học mà các trường sẽ xét tuyển những tổ hợp môn khác nhau, thí sinh xét tuyển kết quả thi theo tổ hợp môn mà nhà trường đưa ra. Sau khi Bộ GD&ĐT công bố điểm thi, các trường đại học dựa theo căn cứ và quy định để đưa mức điểm sàn. Thí sinh đủ điều kiện sẽ nộp hồ sơ đăng ký.
Mức điểm trúng tuyển sẽ được công bố sau thời gian đóng 8 cổng đăng ký, tùy vào chỉ tiêu ngành đã đưa ra, nhà trường sẽ xét tuyển từ cao xuống thấp đến khi đủ chỉ tiêu. ✓ Xét tuyển dựa trên kết quả học tập (học bạ) theo tổ hợp môn. Theo đó, trường sử dụng điểm học bạ trong những năm THPT để chọn lọc sinh viên. Các tiêu chí xét tuyển học bạ có thể bao gồm: điểm học tập từng năm, từng kỳ hoặc hạnh kiểm của học sinh.
Tùy vào từng trường đại học, cao đẳng mà tiêu chí xét điểm học bạ (XDHB) khác nhau. Tuy nhiên, có 2 điều kiện bắt buộc thí sinh phải đáp ứng khi đăng ký XDHB (theo Thông tư của Bộ GD&ĐT) như sau: Điều kiện thứ nhất: Thí sinh muốn xét tuyển học bạ phải tốt nghiệp THPT hoặc sẽ tốt nghiệp THPT trong năm đăng ký xét tuyển. Điều kiện thứ hai: Điểm của từng môn trong tổ hợp xét tuyển tối thiểu phải đạt 6. ✓ Xét tuyển dựa vào kết quả kỳ thi riêng Kỳ thi riêng bao gồm: Kỳ thi đánh giá năng lực (Đại học Quốc gia TP.HCM, Đại học Quốc gia Hà Nội); kỳ thi đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội; kỳ thi đánh giá năng lực chuyên biệt của Đại học Sư phạm TP.
✓ Xét tuyển thẳng, ưu tiên xét tuyển theo quy chế của Bộ GD&ĐT và quy định của trường. Thí sinh thuộc một trong những đối tượng nằm trong quy chế Xét tuyển thẳng, ưu tiên xét tuyển của Bộ GD&ĐT và quy định của trường sẽ đủ điều kiện nộp hồ sơ và xét tuyển theo phương thức này. ✓ Xét tuyển học lực kết hợp phỏng vấn. Thí sinh có học lực khá, giỏi sẽ đủ điều kiện tham dự phỏng vấn do nhà trường tổ chức và ngược lại.
Hình thức phỏng vấn là hình thức đối đáp trực tiếp giữa nhà trường và thí sinh nhằm chọn ra những thí sinh đạt yêu cầu. ✓ Xét tuyển kết hợp chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế và kết quả thi tốt nghiệp THPT của thí sinh. 9 Thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như chứng chỉ IELTS, TOEFL iBT,…và điểm tốt nghiệp đạt yêu cầu của trường sẽ đồng thời xét tuyển theo 2 căn cứ trên. ✓ Xét tuyển thí sinh có chứng chỉ quốc tế hoặc thí sinh người nước ngoài.
Thí sinh tốt nghiệp chương trình THPT nước ngoài và có chứng chỉ quốc tế như SAT – Scholastic Assessment Test; ACT – American College Testing; IB – International Baccalaureate; A-Level – Cambridge International Examinations A-Level; ATAR – Australian Tertiary Admission Rank… hoặc thí sinh có quốc tịch nước ngoài hoặc đã tốt nghiệp chương trình THPT tại nước ngoài. ✓ Xét tuyển dựa trên kết quả các kỳ thi quốc tế Thí sinh tham dự một trong những kỳ thi quốc tế như Olympic Khoa học trẻ quốc tế; Chương trình AP và Kỳ Thi AP (Advanced Placement); Olympic Quốc tế và khu vực; Olympic Toán Quốc tế (IMO); Olympic Tin học Quốc tế (IOI);…đạt kết quả cao được xét tuyển vào trường đại học. ✓ Xét tuyển dựa trên chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế kết hợp kết quả học tập 3 năm THPT Thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế (IELTS, SAT, ACT…) và điểm trung bình học bạ 3 năm THPT theo quy định của trường sẽ đủ điều kiện xét tuyển này. ✓ Xét tuyển thí sinh tốt nghiệp THPT nước ngoài và đã có chứng chỉ quốc tế.
Thí sinh có quốc tịch nước ngoài hoặc người Việt Nam đã tốt nghiệp chương trình THPT tại nước ngoài, hoặc được cấp bằng THPT nước ngoài tại Việt Nam và có chứng chỉ quốc tế như IELTS, SAT, ACT, IB… ✓ Xét tuyển dựa trên điểm trung bình chung tích lũy của thí sinh tốt nghiệp đại học. Thí sinh tốt nghiệp đại học và điểm trung bình tích lũy đạt đủ điều kiện nhà trường đưa ra sẽ được xét tuyển. Điểm trung bình tích lũy là điểm số 10 được phòng đào tạo tính ra theo công thức nhất định tùy vào mỗi trường. Đó là cách tính điểm trung bình (GPA) cho sinh viên theo từng học phần ở mỗi học kỳ.
Điểm sinh viên tích lũy dần qua các năm sẽ được tổng hợp và ra điểm GPA để xét tốt nghiệp đại học. ✓ Xét tuyển kết hợp học bạ, kết quả thi THPT và thi tuyển các môn năng Thí sinh có điểm trung bình học bạ và thi tốt nghiệp THPT tổ hợp môn đăng ký kết hợp thi tuyển các môn năng khiếu như hát, vẽ,…đạt yêu cầu nhà trường đưa ra sẽ được trúng tuyển vào ngành học đăng ký. Trong tất cả các phương thức trên, phương thức xét tuyển học bạ và xét tuyển bằng kết quả thi THPT là 02 phương thức được nhiều trường giữ nguyên và sử dụng qua các năm học. Khái niệm Marketing trong công tác tuyển sinh 1.
Khái niệm Marketing Marketing là một thuật ngữ đã trở thành rất quen thuộc đối với đời sống xã hội ngày nay. Chúng ta có thể từng nghe marketing về cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh. Thông qua hoạt động marketing mà cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh sẽ thỏa mãn được nhu cầu và mong muốn của khách hàng, đạt được mục tiêu marketing của mình. Chúng ta có thể đọc được rất nhiều định nghĩa khác nhau về Marketing, tác giả xin trích dẫn một số định nghĩa như sau: Theo như hiệp hội Marketing Hoa Kỳ (The American Marketing Association) đưa ra định nghĩa vào tháng 7 năm 2013: “Marketing là một hoạt động thông qua các tổ chức, các quy trình nhằm sáng tạo, truyền thông, chuyển giao và trao đổi những sản phẩm mang lại giá trị cho khách hàng, đối tác và xã hội nói chung.” Theo CIM (Chartered Institute Of Marketing) một viện nghiên cứu Marketing của Anh thì Marketing là: “Quá trình tổ chức và quản lý toàn bộ các hoạt động sản xuất kinh doanh, từ việc phát hiện ra và biến sức mua của người tiêu dùng thành nhu cầu thực sự về một mặt hàng cụ thể đến việc sản 11 xuất ra và đưa các hàng hóa đến người tiêu dùng cuối cùng, nhằm đảm bảo cho công ty thu được lợi nhuận dự kiến”.
Theo như Giáo sư Philip Kotler: “Marketing là quá trình tạo dựng các giá trị từ khách hàng và mối quan hệ thân thiết với khách hàng nhằm mục đích thu về lợi ích cho doanh nghiệp, tổ chức từ những giá trị đã được tạo ra”. Trần Minh Đạo tại Việt Nam, ông cho rằng: “Thông thường, người ta cho rằng marketing là công việc của người bán, nhưng hiểu một cách đầy đủ thì cả người mua cũng phải làm marketing. Trên thị trường bên nào tích cực hơn trong việc tìm kiếm cách trao đổi với bên kia, thì bên đó thuộc về phía làm marketing”. Có nghĩa là ông coi việc Marketing là đến từ cả hai phía, nó cần sự nỗ lực marketing của cả người bán và người mua.
Vì vậy, ông đã đưa ra định nghĩa về Marketing như sau: “Marketing là quá trình xúc tiến với thị trường nhằm thỏa mãn những nhu cầu và mong muốn của con người; hoặc Marketing là một dạng hoạt động của con người (bao gồm cả tổ chức) nhằm thỏa mãn các nhu cầu và mong muốn thông qua trao đổi.” Có thể nói, bản chất của hoạt động marketing là một hệ thống các hoạt động kinh tế, là tổng thể các giải pháp của một tổ chức trong hoạt động kinh doanh nhằm đạt mục tiêu của mình. Nó vừa nghiên cứu thận trọng, toàn diện nhu cầu, thị hiếu của khách hàng, định hướng sản xuất nhằm đáp ứng những nhu cầu đó, và vừa có tác động tích cực đến thị trường, đến nhu cầu hiện tại và tiềm tàng của khách hàng. Khái niệm Marketing trong công tác tuyển sinh Marketing không chỉ đơn thuần phục vụ cho các doanh nghiệp hay các nhà kinh doanh, mà nó còn bao gồm cả các tổ chức, đơn vị hoạt động trong các lĩnh vực đặc biệt như y tế, giáo dục…với các sản phẩm dịch vụ đặc thù. Về lĩnh vực giáo dục, các thuật ngữ như marketing giáo dục, marketing tuyển sinh… cũng theo đó xuất hiện ngày càng nhiều.
Chính sách xã hội hóa giáo dục của Việt Nam trong những năm gần đây khiến cho giáo dục Việt Nam nói chung và giáo dục Đại học; Cao đẳng; các cơ sở dạy nghề nói riêng phần nào 12 vượt ra khỏi khuôn khổ truyền thống, trở thành một lĩnh vực kinh doanh thực sự – kinh doanh dịch vụ giáo dục đào tạo. Hoạt động Marketing được thể hiện rõ nét qua công tác tuyển sinh. Marketing trong công tác tuyển sinh là quá trình quảng bá, giới thiệu về các ngành học, chương trình giảng dạy, các thông tin về ưu đãi khi được học tập tại trường nhằm thuyết phục người học tìm hiểu, tin tưởng vào cơ sở giáo dục cũng như dịch vụ đào tạo và lựa chọn đăng ký thi hoặc xét tuyển vào cơ sở giáo dục đó.