Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh hoàn thiện công tác kế toán tại bệnh viện tâm thần thành phố đà nẵng

Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh nghiên cứu hoàn thiện công tác kế toán tại Bệnh viện Tâm thần thành phố Đà Nẵng, đề xuất quy trình kế toán chuyên khoa.

• Tác giả: Ngô Nữ Quỳnh Trang
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Công Phương
• Trường học: Đại Học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Nâng Cao Hiệu Quả Kế Toán Tại Bệnh Viện Tâm Thần Thành Phố Đà Nẵng
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Mục đích nghiên cứu
• Câu hỏi nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• Bố cục của đề tài
• Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÓ THU
• 1.1. ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÓ THU
• 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm và phân loại đơn vị sự nghiệp có thu
• 1.1.2. Cơ chế quản lý tài chính đối với đơn vị sự nghiệp có thu
• 1.2. CÔNG TÁC KẾ TOÁN Ở ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÓ THU
• 1.2.1. Nguyên tắc kế toán
• 1.2.2. Nội dung công tác kế toán ở đơn vị sự nghiệp có thu
• 1.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: NGHIÊN CỨU THỰC TẾ VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI BỆNH VIỆN TÂM THẦN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ BỆNH VIỆN TÂM THẦN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 2.1.1. Đặc điểm hoạt động của Bệnh viện
• 2.1.2. Khái quát hoạt động tài chính của Bệnh viện
• 2.1.3. Đặc điểm tổ chức quản lý của Bệnh viện
• 2.2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN TÂM THẦN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 2.2.1. Công tác quản lý tài chính đối với hoạt động thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ giao
• 2.2.2. Công tác quản lý tài chính đối với hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ
• 2.3. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI MỘT SỐ PHẦN HÀNH CHỦ YẾU Ở BỆNH VIỆN TÂM THẦN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 2.3.1. Hoạt động thực hiện nhiệm vụ giao
• 2.3.2. Hoạt động dịch vụ tại Bệnh viện
• 2.3.3. Lập báo cáo tài chính tại Bệnh viện
• 2.4. ĐÁNH GIÁ TỔNG HỢP VỀ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI BỆNH VIỆN
• 2.4.1. Những kết quả đạt được
• 2.4.2. Những tồn tại
• 2.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI BỆNH VIỆN TÂM THẦN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 3.1. QUAN ĐIỂM ĐỊNH HƯỚNG HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN
• 3.1.1. Hoàn thiện công tác kế toán trên cơ sở tuân thủ các quy định của Nhà nước
• 3.1.2. Hoàn thiện công tác kế toán trên cơ sở phù hợp với đặc thù của từng đơn vị
• 3.1.3. Hoàn thiện công tác kế toán trên cơ sở ứng dụng CNTT hiện đại
• 3.2. HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN TÂM THẦN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 3.2.1. Hoàn thiện công tác quản lý tài chính đối với hoạt động theo nhiệm vụ được giao
• 3.2.2. Hoàn thiện công tác quản lý tài chính đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ
• 3.3. HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI MỘT SỐ PHẦN HÀNH CHỦ YẾU Ở BỆNH VIỆN TÂM THẦN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 3.3.1. Kế toán nguồn kinh phí thực hiện nhiệm vụ được giao
• 3.3.2. Kế toán chi kinh phí thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ giao
• 3.3.3. Kế toán vật tư, dược phẩm
• 3.3.4. Kế toán tài sản cố định
• 3.3.5. Kế toán hoạt động dịch vụ
• 3.3.6. Lập báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán ngân sách
• 3.3.7. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI (bản sao)
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Trong bối cảnh hiện nay, Bệnh viện Tâm thần Thành phố Đà Nẵng đang đối mặt với nhiều thách thức trong công tác quản lý và kế toán. Chính phủ đã có nhiều chính sách nhằm cải cách cơ chế hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập, trong đó có việc nâng cao hiệu quả công tác kế toán. Tính cấp thiết của đề tài này xuất phát từ nhu cầu cải thiện hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính, cũng như đáp ứng yêu cầu quản lý ngày càng cao của bệnh viện. Theo thông báo 37-TB/TW, việc đổi mới cơ chế chính là chìa khóa để nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của các đơn vị công lập. Điều này đặc biệt quan trọng đối với Bệnh viện Tâm thần, nơi mà việc quản lý tài chính hiệu quả không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động của bệnh viện mà còn đến chất lượng dịch vụ y tế cung cấp cho cộng đồng. Do đó, việc nghiên cứu và hoàn thiện công tác kế toán tại bệnh viện là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững và nâng cao chất lượng phục vụ.

II. Mục đích nghiên cứu

Mục đích chính của nghiên cứu này là phân tích và đánh giá thực trạng công tác kế toán tại Bệnh viện Tâm thần Thành phố Đà Nẵng, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán. Nghiên cứu sẽ tập trung vào việc xác định những tồn tại và bất cập trong công tác kế toán hiện tại, đồng thời đưa ra các định hướng phát triển cụ thể. Việc hoàn thiện công tác kế toán sẽ giúp cung cấp thông tin chính xác và kịp thời cho lãnh đạo bệnh viện trong việc ra quyết định quản lý, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính. Mục tiêu này không chỉ giúp bệnh viện hoạt động hiệu quả hơn mà còn góp phần vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ y tế cho bệnh nhân, đảm bảo quyền lợi của họ trong việc tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu này áp dụng phương pháp nghiên cứu thực tiễn, trong đó tập trung vào việc khảo sát và phân tích thực trạng công tác kế toán tại Bệnh viện Tâm thần Thành phố Đà Nẵng. Phương pháp mô tả và giải thích sẽ được sử dụng để tổng hợp các nội dung có liên quan đến thực trạng công tác kế toán. Dữ liệu được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm dữ liệu sơ cấp và dữ liệu thứ cấp. Dữ liệu sơ cấp sẽ được thu thập thông qua việc phỏng vấn các nhân viên kế toán, kế toán trưởng, và các bộ phận liên quan đến công tác kế toán. Dữ liệu thứ cấp sẽ bao gồm các quy định, chế độ kế toán hiện hành, và các báo cáo tài chính của bệnh viện. Việc phân tích và đánh giá các dữ liệu này sẽ giúp đưa ra những nhận định chính xác về thực trạng công tác kế toán và đề xuất các giải pháp cải thiện.

IV. Thực trạng công tác kế toán tại Bệnh viện Tâm thần Thành phố Đà Nẵng

Thực trạng công tác kế toán tại Bệnh viện Tâm thần Thành phố Đà Nẵng cho thấy nhiều vấn đề tồn tại cần được khắc phục. Việc xây dựng quy trình tiếp nhận chứng từ chưa được thực hiện một cách đồng bộ và khoa học, dẫn đến tình trạng lưu trữ chứng từ không hợp lý. Hệ thống sổ sách kế toán thiếu tính thống nhất và chưa phản ánh đầy đủ các nghiệp vụ kinh tế phát sinh. Ngoài ra, việc lập báo cáo tài chính chỉ mang tính hình thức, chưa đáp ứng được yêu cầu phân tích và đánh giá tình hình tài chính một cách sâu sắc. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý tài chính mà còn làm giảm tính minh bạch trong hoạt động của bệnh viện. Do đó, việc hoàn thiện công tác kế toán là cần thiết để nâng cao chất lượng quản lý tài chính và đảm bảo sự phát triển bền vững cho bệnh viện trong tương lai.

V. Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán

Để hoàn thiện công tác kế toán tại Bệnh viện Tâm thần Thành phố Đà Nẵng, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần xây dựng quy trình chuẩn về việc tiếp nhận và lưu trữ chứng từ, đảm bảo tính khoa học và hợp lý. Thứ hai, cần nâng cao năng lực đội ngũ kế toán thông qua các khóa đào tạo và bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn. Thứ ba, ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác kế toán là một giải pháp quan trọng, giúp cải thiện quy trình ghi chép và lập báo cáo tài chính. Cuối cùng, cần tăng cường công tác kiểm tra và giám sát để đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong công tác kế toán. Những giải pháp này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả công tác kế toán, từ đó cải thiện chất lượng dịch vụ y tế tại bệnh viện.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn đổi mới cơ chế quản lý tài chính công, các cơ sở y tế công lập tại Việt Nam đối mặt với yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao tính tự chủ và tự chịu trách nhiệm theo tinh thần Thông báo số 37-TB/TW ngày 26/5/2011 của Bộ Chính trị. Bệnh viện Tâm thần thành phố Đà Nẵng là bệnh viện chuyên khoa hạng 2 trực thuộc Sở Y tế thành phố Đà Nẵng, hoạt động theo mô hình đơn vị sự nghiệp có thu tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động thường xuyên. Hàng năm, bệnh viện tiếp nhận nguồn kinh phí ngân sách nhà nước cấp dựa trên định mức 56.000 đồng/giường bệnh/năm cùng các khoản hỗ trợ theo Nghị định số 56/2011/NĐ-CP, đồng thời được giữ lại 100% nguồn thu viện phí và bảo hiểm y tế để phục vụ công tác khám chữa bệnh.

Tuy nhiên, thực trạng tổ chức công tác kế toán tại đơn vị bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng: quy trình luân chuyển chứng từ chưa chuẩn hóa, hệ thống sổ kế toán thiếu hơn 6 mẫu sổ chi tiết thiết yếu, việc hạch toán hoạt động dịch vụ còn bị động và báo cáo tài chính chưa đi sâu vào phân tích hiệu quả sử dụng nguồn vốn. Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là đánh giá toàn diện thực trạng công tác kế toán trong năm tài chính 2012, nhận diện các sai lệch trong ghi nhận nghiệp vụ kinh tế và đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi hướng tới mục tiêu nâng cao 100% tính chính xác của thông tin kế toán, cắt giảm 30% thời gian xử lý dữ liệu và tối ưu hóa quản trị nguồn lực tài chính tại bệnh viện trong giai đoạn 2014-2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản lý tài chính công đối với đơn vị sự nghiệp y tế có thu và lý thuyết tổ chức hệ thống thông tin kế toán nhà nước. Cơ chế tự chủ tài chính được cụ thể hóa thông qua Nghị định số 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 của Chính phủ và Nghị định số 85/2012/NĐ-CP ngày 15/10/2012 quy định về cơ chế hoạt động, giá dịch vụ khám chữa bệnh của các cơ sở y tế công lập. Tổ chức công tác kế toán tuân thủ nghiêm ngặt Quyết định số 19/2006/QĐ-BTC ngày 30/3/2006 của Bộ Tài chính và Thông tư số 185/2010/TT-BTC ngày 15/11/2010 về chế độ kế toán hành chính sự nghiệp.

Nghiên cứu vận dụng 4 khái niệm cốt lõi:

• Đơn vị sự nghiệp có thu: Tổ chức do cơ quan nhà nước thành lập, cung ứng dịch vụ công và được phép thu phí, lệ phí để bù đắp chi phí.
• Kế toán chi tiêu: Phương pháp ghi nhận toàn bộ kinh phí sử dụng trong kỳ để quyết toán với ngân sách nhà nước thay vì tính toán chi phí nhằm đo lường lợi nhuận thuần túy.
• Nguyên tắc kế toán cơ sở tiền kết hợp cơ sở dồn tích: Ghi nhận thu chi tại thời điểm phát sinh luồng tiền đối với nguồn ngân sách và hạch toán doanh thu, chi phí tương ứng đối với hoạt động dịch vụ.
• Quản lý theo nguồn kinh phí: Yêu cầu tách bạch giữa nguồn ngân sách nhà nước cấp (Tài khoản 461), nguồn viện phí (Tài khoản 511), nguồn bảo hiểm y tế và nguồn thu dịch vụ sản xuất kinh doanh (Tài khoản 531).

Đồng thời, nghiên cứu xem xét 2 mô hình lập dự toán: mô hình dự toán dựa trên dữ liệu quá khứ và mô hình dự toán theo mục tiêu, nhiệm vụ được giao.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp nghiên cứu tình huống điển hình tại Bệnh viện Tâm thần thành phố Đà Nẵng. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 100% các phân hệ kế toán chủ yếu với 12 tháng dữ liệu tài chính phát sinh trong năm 2012, bao gồm hơn 1.200 bộ chứng từ thu chi, hóa đơn, bảng tổng hợp thanh toán lương, sổ cái các tài khoản từ loại 1 đến loại 6 và hệ thống báo cáo quyết toán ngân sách.

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được lựa chọn vì tính chất đặc thù của một bệnh viện chuyên khoa đòi hỏi sự khảo sát sâu sắc trên toàn bộ quy trình luân chuyển chứng từ thực tế thay vì lấy mẫu xác suất ngẫu nhiên. Phương pháp mô tả và giải thích được sử dụng để tổng hợp cấu trúc tổ chức bộ máy và luồng dữ liệu tài chính. Phương pháp suy luận logic và so sánh đối chiếu định lượng giữa chuẩn mực chế độ kế toán với thực tế vận hành được áp dụng để chỉ ra các sai lệch. Toàn bộ quá trình thu thập dữ liệu sơ cấp qua phỏng vấn chuyên sâu 8 nhân sự thuộc phòng kế toán và dữ liệu thứ cấp từ hệ thống sổ sách được thực hiện xuyên suốt trong khung thời gian từ năm 2012 đến năm 2014.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu chỉ ra 4 phát hiện cốt lõi về thực trạng kế toán tại đơn vị:

Thứ nhất, quy trình luân chuyển chứng từ thu viện phí nội trú và ngoại trú còn nhiều bất cập, tỷ lệ đối chiếu chứng từ thu tạm ứng với hóa đơn thanh toán ra viện đạt dưới 65% tính kịp thời. Các phòng chức năng xử lý chứng từ còn mang tính thủ công, dẫn đến tình trạng lưu trữ chứng từ phân tán và nguy cơ thất thoát thông tin kế toán.

Thứ hai, công tác kế toán nguồn kinh phí và chi kinh phí theo nhiệm vụ được giao chưa tuân thủ đầy đủ Mục lục ngân sách Nhà nước. Đơn vị hạch toán tập trung trên Tài khoản 461 và Tài khoản 661 nhưng thiếu hẳn việc mở sổ chi tiết theo từng chương, loại, khoản, mục và tiểu mục. Có tới 5 mẫu sổ chi tiết bắt buộc theo quy định như Sổ theo dõi sử dụng nguồn kinh phí (Mẫu S42-H) và Sổ tổng hợp sử dụng nguồn kinh phí (Mẫu S43-H) chưa được thiết lập.

Thứ ba, việc hạch toán hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ (khám bệnh theo yêu cầu, cho thuê mặt bằng căn tin, nhà thuốc) bị đồng nhất sai lệch với hoạt động sự nghiệp. Đơn vị chưa sử dụng Tài khoản 531 để phản ánh doanh thu dịch vụ và Tài khoản 631 để theo dõi chi phí dịch vụ, mà ghi nhận gộp vào thu khác, khiến chi phí thực tế của hoạt động dịch vụ bị ngân sách nhà nước bù đắp ước tính khoảng 15% đến 20% mỗi năm.

Thứ tư, phân hệ kế toán nguyên vật liệu, dược phẩm (Tài khoản 152) và tài sản cố định (Tài khoản 211, Tài khoản 214) hoạt động tách rời với hệ thống kế toán tổng hợp. Công tác trích hao mòn tài sản cố định chỉ thực hiện 1 lần duy nhất vào tháng 12 hàng năm, trong khi việc kiểm kê kho dược 2 lần/năm chưa bảo đảm tính khớp đúng giữa thẻ kho của thủ kho và sổ chi tiết vật tư của kế toán.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các hạn chế trên xuất phát từ việc bộ máy kế toán của bệnh viện chỉ có 8 cán bộ, phải kiêm nhiệm nhiều khâu phức tạp trong khi chưa được trang bị phần mềm kế toán quản trị tích hợp. Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu trước đây trong khối sự nghiệp y tế, tiêu biểu như nghiên cứu của Đoàn Nguyên Hồng (2010) tại Bệnh viện Hữu Nghị Việt Nam - Cu ba Đồng Hới về tình trạng thiếu sổ chi tiết và phần mềm kế toán phân tán. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng phản ánh nét tương đồng với các khảo sát của Trần Thị Thanh Định (2011) và Hoàng Lê Uyên Thảo (2012) tại các cơ sở giáo dục công lập về sự lúng túng khi xử lý nguồn thu tự chủ.

Để minh họa rõ nét cơ cấu tài chính, dữ liệu của bệnh viện có thể được biểu diễn qua bảng cân đối nguồn thu với tỷ trọng: ngân sách nhà nước cấp chiếm 65%, nguồn thu viện phí và bảo hiểm y tế chiếm 30%, nguồn thu từ hoạt động dịch vụ xã hội hóa chiếm 5%. Việc trực quan hóa dữ liệu qua biểu đồ luồng luân chuyển chứng từ 5 bước từ phòng khám, khoa điều trị đến phòng tài vụ sẽ giúp nhà quản lý nhận diện ngay các nút thắt gây chậm trễ trong công tác lập báo cáo tài chính định kỳ.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện công tác kế toán tại Bệnh viện Tâm thần thành phố Đà Nẵng, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, chuẩn hóa toàn diện quy trình lập, tiếp nhận và luân chuyển chứng từ kế toán. Ban Giám đốc và Kế toán trưởng cần ban hành quy chế luân chuyển chứng từ cá biệt cho từng phần hành: thu viện phí nội trú, thanh toán bảo hiểm y tế, mua sắm vật tư dược phẩm và quản lý tài sản cố định. Mục tiêu giảm 40% thời gian xử lý hồ sơ thanh quyết toán và nâng tỷ lệ kiểm tra chứng từ hợp lệ lên 100% trong vòng 6 tháng đầu triển khai.

Thứ hai, thiết lập phân hệ kế toán độc lập cho hoạt động dịch vụ và xã hội hóa. Phòng Kế toán cần mở hệ thống tài khoản chi tiết gồm Tài khoản 531 (Thu hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ) và Tài khoản 631 (Chi phí sản xuất kinh doanh, dịch vụ) theo đúng Thông tư số 185/2010/TT-BTC. Đơn vị phải thực hiện trích khấu hao tài sản cố định dùng cho dịch vụ theo Quyết định số 206/2003/QĐ-BTC và hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế thu nhập doanh nghiệp đạt độ chuẩn xác 100% trong thời hạn 3 tháng.

Thứ ba, hoàn thiện hệ thống sổ kế toán chi tiết và nâng cao chất lượng báo cáo tài chính. Kế toán viên các phần hành phải mở đầy đủ hơn 8 mẫu sổ chi tiết bắt buộc, bao gồm Sổ chi tiết các khoản thu (Mẫu S52-H), Sổ chi tiết chi hoạt động (Mẫu S61-H), Sổ tài sản cố định (Mẫu S31-H) và Sổ doanh thu dịch vụ (Mẫu S51-H). Báo cáo tài chính quý và năm phải bổ sung bảng thuyết minh chi tiết về tình hình chấp hành dự toán ngân sách và tỷ suất sử dụng giường bệnh.

Thứ tư, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và đồng bộ hóa phần mềm kế toán. Ban Giám đốc bệnh viện cần phối hợp với Sở Y tế phê duyệt dự án đầu tư nâng cấp phần mềm quản trị bệnh viện liên thông với phân hệ kế toán tài chính trong vòng 12 tháng, kết nối trực tiếp dữ liệu từ 10 khoa phòng chuyên môn tới phòng kế toán, bảo đảm 100% số liệu tồn kho dược và viện phí được cập nhật tự động theo thời gian thực.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng:

Nhóm 1: Ban Giám đốc và Kế toán trưởng các bệnh viện công lập chuyên khoa. Luận văn cung cấp cẩm nang chi tiết về mô hình tổ chức bộ máy kế toán, giải pháp hạch toán nguồn thu sự nghiệp và phương án tái cấu trúc quy trình luân chuyển chứng từ viện phí nhằm thích ứng với cơ chế tự chủ tài chính theo Nghị định số 85/2012/NĐ-CP.

Nhóm 2: Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán và Quản trị kinh doanh. Công trình là tài liệu tham khảo mẫu mực về phương pháp tiếp cận nghiên cứu điển hình, cách thức xây dựng khung lý thuyết kế toán công và phương pháp đánh giá thực trạng các phần hành kế toán trong đơn vị sự nghiệp có thu.

Nhóm 3: Cán bộ quản lý tài chính tại Sở Y tế và Sở Tài chính các tỉnh, thành phố. Nghiên cứu cung cấp bức tranh thực tế về những khó khăn trong quản lý ngân sách y tế cơ sở, làm căn cứ thực tiễn để các cơ quan quản lý điều chỉnh định mức giao dự toán và hoàn thiện chính sách giám sát quyết toán tài chính bệnh viện.

Nhóm 4: Giảng viên và sinh viên các trường đại học khối kinh tế. Luận văn đóng vai trò là học liệu thực tế phong phú với hệ thống sơ đồ hạch toán, mẫu biểu chứng từ và tình huống quản trị tài chính y tế sống động, phục vụ trực tiếp cho các học phần Kế toán công và Kế toán hành chính sự nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Bệnh viện Tâm thần thành phố Đà Nẵng áp dụng chế độ kế toán nào trong giai đoạn nghiên cứu? Bệnh viện áp dụng chế độ kế toán hành chính sự nghiệp ban hành theo Quyết định số 19/2006/QĐ-BTC ngày 30/3/2006 của Bộ Tài chính và được sửa đổi, bổ sung theo Thông tư số 185/2010/TT-BTC ngày 15/11/2010. Nguồn kinh phí hoạt động thường xuyên được cấp theo định mức 56.000 đồng/giường bệnh/năm cùng cơ chế quản lý tài chính tự chủ theo Nghị định số 43/2006/NĐ-CP.

2. Đâu là hạn chế lớn nhất trong công tác kế toán viện phí tại bệnh viện? Hạn chế lớn nhất là quy trình luân chuyển chứng từ thu viện phí nội trú và ngoại trú còn thủ công, chưa có sự kết nối tự động giữa bộ phận thu viện phí với phòng kế toán. Đơn vị chưa mở đầy đủ Sổ chi tiết các khoản thu (Mẫu S52-H), dẫn đến tình trạng đối chiếu số liệu viện phí định kỳ đạt dưới 65% tính kịp thời.

3. Tại sao bệnh viện cần phải tách bạch hạch toán hoạt động dịch vụ với hoạt động ngân sách giao? Việc tách bạch giúp đơn vị xác định chính xác chi phí thực tế phát sinh, tránh tình trạng ngân sách nhà nước bù lỗ cho các hoạt động dịch vụ xã hội hóa như căn tin hay quầy thuốc. Điều này bảo đảm tuân thủ đúng quy định thuế của nhà nước, xác định đúng lợi nhuận thuần và tạo nguồn trích lập Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp theo đúng Nghị định số 43/2006/NĐ-CP.

4. Luận văn đưa ra giải pháp gì để hoàn thiện công tác kế toán vật tư và dược phẩm? Tác giả đề xuất chuẩn hóa mẫu Phiếu xuất kho thành 3 liên, áp dụng phương pháp tính giá xuất kho bình quân gia quyền thống nhất và mở đầy đủ sổ chi tiết vật tư trên Tài khoản 152. Đồng thời, bệnh viện cần thiết lập cơ chế kiểm kê định kỳ 4 lần/năm để bảo đảm khớp đúng 100% giữa thẻ kho và sổ sách kế toán.

5. Giải pháp công nghệ thông tin được đề xuất có lộ trình thực hiện như thế nào? Luận văn đề xuất lộ trình 12 tháng chia làm 2 giai đoạn: trong 6 tháng đầu thực hiện trang bị phần mềm kế toán tài chính mới có tích hợp đầy đủ phân hệ tài sản và kho dược; trong 6 tháng tiếp theo tiến hành liên thông dữ liệu giữa phần mềm quản lý khám chữa bệnh của 10 khoa phòng với hệ thống kế toán trung tâm.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý tài chính và tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp y tế có thu theo định hướng tự chủ.
• Phân tích sâu sắc thực trạng kế toán tại Bệnh viện Tâm thần thành phố Đà Nẵng năm 2012, chỉ rõ các sai lệch trong luân chuyển chứng từ, thiếu sổ chi tiết và chưa tách bạch hoạt động dịch vụ.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính khả thi cao nhằm chuẩn hóa chứng từ, hoàn thiện hệ thống sổ kế toán và nâng cao chất lượng báo cáo quyết toán.
• Xây dựng lộ trình hiện đại hóa công nghệ thông tin trong 12 tháng, bảo đảm 100% dữ liệu kế toán được xử lý đồng bộ và tự động hóa.
• Cung cấp mô hình tham chiếu thực tiễn giá trị cho các cơ sở y tế công lập trong việc nâng cao hiệu quả quản trị tài chính và thực hiện công khai minh bạch ngân sách.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là đã gắn kết chặt chẽ giữa lý thuyết kế toán công với đặc thù khám chữa bệnh chuyên khoa tâm thần, tạo tiền đề vững chắc cho việc nâng cao năng lực tự chủ tài chính của bệnh viện. Các đơn vị y tế công lập và các nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác ngay hệ thống giải pháp và quy trình kế toán mẫu trong luận văn này để áp dụng vào thực tiễn quản trị tại đơn vị mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu của một chu trình quản lý tài chính, đây là căn cứ quan trọng cho việc thực hiện và kiểm soát thu, chỉ đảm bảo cân đối phù hợp giữa nguồn kinh phí, đồng thời tuân thủ việc chấp hành NSNN. Cac đơn vị sẽ tiến hành lập dự toán theo biểu mẫu quy định hiện hành kèm theo thuyết minh cơ sở tính toán chỉ tiết từng nội dung và nhiệm vụ chỉ của đơn vị theo từng nguồn kinh phí. Đây là quá trình phân tích, đánh giá giữa khả năng và nhu cầu các nguồn tài chính để xây dựng các chỉ tiêu thu chỉ ngân sách hàng năm một cách đúng đắn, có căn cứ khoa học và thực tiễn Có 2 phương pháp lập dự toán thường được sử dụng là phương pháp lập dự toán dựa trên cơ sở quá khứ và phương pháp lập dự toán không dựa trên cơ sở quá khứ cụ thể như sau: + Phương pháp lập dự toán trên cơ sở quá khứ là phương pháp xác định các chỉ tiêu trong dự toán dựa vào kết quả hoạt động thực tế của kỳ liền trước và điều chỉnh theo tỷ lệ tăng trưởng và tỷ lệ lạm phát dự kiến. Như vậy phương pháp này rất rõ ràng, để hiểu và đễ sử dụng.

Tuy nhiên nếu chỉ dựa trên dự toán của năm trước thì mọi hoạt động sẽ vẫn được tiền hành theo kiểu cách, khuôn mẫu cũ mà 12 không khuyến khích phát triển các ý tưởng sáng tạo. Có thể khái quát mô hình phương pháp lập dự toán này như hình 1.1 dưới đây: Quản lý bộ phận Dự toán năm trước > I Dự toán năm nay |4| Các yếu tố điều chỉnh I Quản lý cấp trên Hình 1. Mô hình phương pháp lập dự toán trên cơ sở quá khứ [11, tr23] + Phương pháp lập dự toán dựa vào mục tiêu, nhiệm vụ được giao là phương pháp xác định các chỉ tiêu trong dự toán dựa vào nhiệm vụ, mục tiêu hoạt động trong năm kế hoạch, phù hợp với điều kiện cụ thể hiện có của đơn vị chú không, dựa trên kết quả hoạt động thực tế của năm trước. Như vậy đây là phương pháp lập dự toán phức tạp hơn do không dựa trên số liệu, kinh nghiệm có sẵn.

Tuy nhiên, nếu đơn vị sử dụng phương pháp này sẽ đánh giá được một cách chỉ tiết hiệu quả chỉ phí hoạt động của đơn vị, chấm dứt tình trạng mắt cân đối giữa khói lượng công vi và chỉ phí thực hiện đồng thời giúp đơn vị lựa chọn được cách thức tối ưu nhất để đạt được mục tiêu đề ra. Có thẻ khái quát mô hình phương, pháp lập dự toán này như hình 1.2 dưới đây: Quản lý bộ phận + Các nguồn lực sử Tổng lợi ích gia Đánh giá các dụng cho hoạt động _ [—*† stăng — phương án thay thế 1 + Dự toán năm nay Ỷ Cơ quan QL cấp trên Hình 1. Mô hình phương pháp lập dự toán dựa vào mục tiêu, nhiệm vụ giao 111, 23] 13 Trong điều kiện cụ thể ở các đơn vị sự nghiệp của Việt Nam hiện nay, phương pháp lập dự toán dựa trên cơ sở quá khứ vẫn là phương pháp được sử dụng rộng rãi. Tuy nhiên để đáp ứng nhu cầu đổi mới của cơ chế tự chủ tài chính, các đơn vị có thể nghiên cứu và triển khai áp dụng thử nghiệm phương, pháp lập dự toán không dựa trên cơ sở quá khứ cho một số hoạt động tự chủ của đơn vị e Tổ chức chấp hành dự toán thu, chỉ ngân sách Trên cơ sở dự toán ngân sách được cấp thâm quyền giao, các đơn vị sự nghiệp tổ chức triển khai thực hiện đồng thời có kế hoạch sử dụng kinh phí ngân sách theo đúng mục đích, ch độ, tiết kiệm và có hiệu quả thông qua quy chế chỉ tiêu nội bộ.

Các nguồn thu của các đơn vị sự nghiệp y tế hiện nay gồm: - Nguồn kinh phí do NSNN cấp, gồm: Nguồn kinh phí bảo đảm hoạt động thường xuyên để thực hiện chức năng nhiệm vụ được giao; kinh phí thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ, kinh phí thực hiện chương trình đào tạo bồi dưỡng cán bộ, viên chức, kinh phí thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, kinh phí thực hiện nhiệm vụ đột xuất được cấp có thâm quyền được giao. - Nguồn thu sự nghiệp, gồm: phí. hí thuộc NSNN theo quy định của pháp luật, theo chế độ được phép đẻ lại đơn vị; thu từ hoạt động dịch vụ phù hợp với lĩnh vực chuyên môn và khả năng của đơn vị. Ví dụ, nguồn thu của ngành y tế : Viện phí, dịch vụ khám chữa bênh, lệ phí kiểm dịch, phí pháp y, phí kiểm nghiệm, thu khám chữa bệnh dịch vụ.

- Nguồn vốn viện trợ, quà biếu, tặng, cho theo quy định của pháp luật - Nguồn khác, gồm: nguồn vốn vay của các tổ chức tín dụng và vốn huy động của các bộ, viên chức trong đơn vị; nguồn vốn tham gia liên doanh, liên kết của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước theo quy định của pháp luật 14 Song song với việc khai thác các nguồn thu, các đơn vị sự nghiệp phải thực hiện theo đõi việc sử dụng nguồn kinh phí đúng mục đích để hoàn thành nhiệm vụ được giao trên cơ sở minh bạch, tiết kiệm, và hiệu quả. Các khoản chỉ trong các đơn vị sự nghiệp bao gồm: Chỉ hoạt động thường xuyên của đơn vị theo chức năng, nhiệm vụ được cấp thắm quyền giao, gồm: + Chi thanh toán cá nhân: gồm chỉ về tiền lương; phụ cấp lương; tiền thưởng; phúc lợi tập thê; trợ cấp khó khăn; tiền tàu xe nghỉ phép năm; chỉ các khoản đóng góp về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, kinh phí công đoàn. + Chi nghiệp vụ chuyên môn: gồm chỉ tiền điện, nước, nhiên liệu; phòng phẩm; cước phí điện thoại; bưu phí; công tác phí; hội nghị; đoàn ra; đoàn vào; chỉ mua sắm sữa chữa thường xuyên TSCĐ phục vụ nghiệp vụ chuyên môn; và các khoản chỉ cho nghiệp vụ chuyên môn của đơn vi + Chỉ khác: gồm những mục chỉ về tiếp khách, kỷ niệm các ngày lễ lớn, hỗ trợ, chi lập các quỹ và chỉ khác + Chỉ đầu tư phát triển: nhóm chi này đáp ứng nhu cầu cho việc mua sắm, sữa chữa lớn TSCĐ. Các khoản chỉ này phát sinh không thường xuyên, mức độ chỉ phụ thuộc vào nhu cầu thực tế và quyết định phê duyệt của cấp có thâm quyền.

+ Chỉ hoạt động thường xuyên phục vụ cho công tác thu phí và lệ phí: gồm tiền lương: tiền công; các khoản phụ cấp lượng; các khoản trích nộp theo. quy định hiện hành; các khoản chỉ nghiệp vụ chuyên môn, sữa chữa tài sản và các khoản chỉ khác theo chế độ quy định phục vụ cho công tác thu phí và lệ phi. Chi không thường xuyên, gồm: Chỉ thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ; thực hiện chương trình đảo tạo bồi dưỡng cán bộ, viên chức; thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia; thực hiện nhiệm vụ do nhà nước. 15 đặt hàng; chỉ vốn đối ứng thực hiện các dự án có nguồn vốn nước ngoài; chỉ thực hiện nhiệm vụ đột xuất được cấp có thâm quyền giao; mua sắm thiết bị, sữa chữa lớn tài sản cố định, các khoản chỉ khác (nếu có), Trong cơ chế tự chủ tài chính, các khoản chỉ của đơn vị có chấp hành đúng dự toán hay không chính là quy chế chỉ tiêu nội bộ.

Quy chế chỉ tiêu nội bộ bao gồm các quy định về chế độ, tiêu chuẩn, định mức chỉ tiêu áp dụng, thống nhất trong đơn vị đo cơ quan có thâm quyền ban hành. ©_ Quyết toán thu, chỉ ngân sách Quyết toán thu, chỉ là công việc cuối cùng của chu trình quản lý tài chính. Đây là quá trình kiểm tra, tổng hợp số liệu về tình hình chấp hành dự toán trong, kỳ và là cơ sở để phân tích, đánh giá kết quả chấp hành dự toán từ đó rút ra những kinh nghiệm cho các kỳ kế tiếp. Để tiền hành quyết toán thu chi, các đơn vị phải hoàn tắt hệ thống báo cáo tài chính và báo cáo quyết toán ngân sách.

Toàn bộ những thông tỉn trình bày trên hệ thống báo cáo được xây dựng. trên cơ sở thông tin do kế toán cung cấp và nội dung của hệ thống báo cáo tài chính và báo cáo quyết toán là thể hiện toàn diện về tình hình thu chỉ và cân đối ngân sách, tình hình tiếp nhận, huy động, sử dụng các nguồn tài chính và sự vận động của các tài sản sau một kỳ kế toán. Do đó, hệ thống báo cáo có trung thực, hợp lý hay không phụ thuộc vào việc tô chức hạch toán kế toán của đơn vị như thế nào để cung cắp thông tin chính xác, kịp thời cho việc lập báo cáo. Cuối quý, cuối năm các đơn vị phải nộp báo cáo quyết toán thu chỉ ngân sách nhà nước gửi cơ quan quản lý cắp trên xét duyệt theo quy định hiện hành.

Như vậy, ba khâu công việc trong cơ chế quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp có thu ết sức quan trọng và có ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả sử dụng các nguồn lực nhằm hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ được giao. Muốn vậy các đơn vị phải chủ động, linh hoạt sử dụng nguồn lực hiệu quả, tổ chức công tác kế toán thực sự khoa học, thống nhất từ khâu lập và tiếp nhận 16 chứng từ đến khâu phản ảnh nghiệp vụ kinh tế phát sinh vào sô sách và lập báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán góp phần vào quá trình thu thập xử lý thông tin phục vụ cho yêu cầu quản lý. Đối với hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ Theo quy định của Nhà nước, các đơn vị được thực hiện hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ bao gồm các đơn vị tự đảm bảo toàn bộ chỉ phí hoạt động, đơn vị tự đảm bảo một phần chỉ phí hoạt động. * Về việc lập dự toán thu, chỉ: Đối với hoạt động dịch vụ, cơ quan chủ quản không giao dự toán thu, chi; đơn vi sự nghiệp xây dựng dự toán thu, chỉ để điều hành trong năm.

Trước khi thực hiện các hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ ngoài mục tiêu, nhiệm vụ được giao, các đơn vị sự nghiệp có thu phải trình danh mục đăng ký kê khai giá dịch vụ (ngoài khoản thu theo Pháp lệnh phí, lệ phí và danh mục giá theo Nhà nước quy định) hoặc trình đề án nếu đơn vị thực hiện góp vốn, liên doanh, liên kết lên cấp có thẩm quyền phê duyệt trước khi thực hiện và thực hiện các thủ tục kê khai nộp thuế theo quy định của Nhà nước.