Nghiên cứu ứng dụng biện pháp sinh học để cải tạo tính chất đất trồng cam ở Cao Phong, Hòa Bình

Luận văn thạc sĩ phân tích nghiên cứu ứng dụng biện pháp sinh học nhằm cải tạo một số tính chất đất trồng cam ở huyện cao, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Lê Minh Thảo
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Tuyết Thu
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa học Môi trường
• Đề tài: Cải Tạo Tính Chất Đất Trồng Cam Bằng Biện Pháp Sinh Học Tại Cao Phong, Hòa Bình
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tổng quan về cây cam
• 1.1.1. Vai trò của cây cam
• 1.1.2. Đặc điểm sinh thái của cây cam
• 1.1.2.1. Yêu cầu về nhiệt độ
• 1.1.2.2. Yêu cầu về nước, lượng mưa và độ ẩm
• 1.1.2.3. Yêu cầu về ánh sáng
• 1.1.3. Yêu cầu về đất và dinh dưỡng của cây cam
• 1.1.3.1. Yêu cầu về đặc tính lý, hóa của đất
• 1.1.3.2. Yêu cầu về dinh dưỡng của đất
• 1.1.4. Tình hình sản xuất và tiêu thụ cam trên Thế giới và ở Việt Nam
• 1.1.5. Tình hình nghiên cứu về suy thoái đất trồng cam
• 1.1.5.1. Nghiên cứu về suy thoái đất trong cam trên thế giới
• 1.1.5.2. Nghiên cứu về suy thoái đất trong cam ở Việt Nam
• 1.1.5.3. Nghiên cứu về bệnh vùng rễ cây cam
• 1.1.6. Một số nghiên cứu về biện pháp cải tạo và bảo vệ đất trồng cây ăn quả
• 1.1.6.1. Biện pháp phục hồi, cải tạo và bảo vệ đất trong cây ăn quả trên Thế giới
• 1.1.6.2. Biện pháp phục hồi, cải tạo và bảo vệ đất trong cây ăn quả ở Việt Nam
• 1.1.6.3. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của thị trấn Cao Phong, tỉnh Hòa Bình
• 1.1.6.4. Tình hình sản xuất và tiêu thụ cam ở thị trấn Cao Phong, tỉnh Hòa Bình
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và địa điểm nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp thu thập tài liệu, thông tin
• 2.3.2. Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa và lấy mẫu đất nghiên cứu
• 2.3.3. Phương pháp bố trí thí nghiệm và lấy mẫu đất nghiên cứu
• 2.3.4. Phương pháp phân tích trong phòng thí nghiệm
• 2.3.5. Phương pháp xử lý, tổng hợp số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Một số tính chất của đất trồng cam ở thị trấn Cao Phong, Hòa Bình
• 3.1.1. Một số tính chất lý, hóa học và thành phần dinh dưỡng của đất
• 3.1.2. Hàm lượng một số kim loại nặng trong đất nghiên cứu
• 3.1.3. Một số tính chất sinh học của đất
• 3.2. Ảnh hưởng của sử dụng chế phẩm vi sinh đến một số tính chất sinh học đất trồng cam ở thị trấn Cao Phong, Hòa Bình
• 3.2.1. Ảnh hưởng của sử dụng chế phẩm vi sinh đến vi khuẩn tổng số trong đất
• 3.2.2. Ảnh hưởng của sử dụng chế phẩm vi sinh đến vi sinh vật phân hủy xenlulo, chuyển hóa phốt phát và vi sinh vật cố định nito trong đất
• 3.2.3. Ảnh hưởng của sử dụng chế phẩm vi sinh đến mật độ tuyến trùng Tylenchulus semipenetrans và nấm Fusarium trong đất thí nghiệm
• 3.3. Ảnh hưởng của sử dụng chế phẩm vi sinh đến một số tính chất hóa học đất trồng cam ở thị trấn Cao Phong, Hòa Bình
• 3.3.1. Ảnh hưởng của sử dụng chế phẩm sinh học đến tính chất hóa học đất
• 3.3.2. Ảnh hưởng của sử dụng chế phẩm vi sinh đến thành phần dinh dưỡng
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Tổng quan về cây cam

Cây cam là một trong những loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao tại Việt Nam, đặc biệt là ở tỉnh Hòa Bình. Cam Cao Phong nổi bật với chất lượng tốt và được cấp bảo hộ chỉ dẫn địa lý. Đặc điểm sinh thái của cây cam rất đa dạng, yêu cầu về nhiệt độ, nước, ánh sáng và dinh dưỡng đều cần được chú ý. Theo nghiên cứu, cây cam phát triển tốt trong điều kiện nhiệt độ từ 23,9 - 27°C và cần lượng nước hàng năm khoảng 9.000m³ cho 1 ha. Đất trồng cam cần có độ pH từ 5,5 - 6,5 để đảm bảo sự phát triển tối ưu. Việc sử dụng phân bón hữu cơ và chế phẩm sinh học đang được khuyến khích để cải thiện chất lượng đất trồng cam.

1.1. Vai trò của cây cam

Cây cam không chỉ có giá trị dinh dưỡng cao mà còn có vai trò quan trọng trong nền kinh tế địa phương. Cam chứa nhiều vitamin C và các chất khoáng, có tác dụng tốt cho sức khỏe. Sản phẩm cam Cao Phong đã khẳng định được thương hiệu trên thị trường, góp phần nâng cao đời sống người dân. Việc phát triển cây cam còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm và thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội tại địa phương.

1.2. Đặc điểm sinh thái của cây cam

Cây cam yêu cầu điều kiện sinh thái khá đa dạng. Nhiệt độ tối ưu cho sự phát triển của cây là từ 23,9 - 27°C. Cây cam cần lượng nước lớn trong các giai đoạn sinh trưởng, đặc biệt là trong thời kỳ ra hoa và phát triển quả. Đất trồng cam cần có độ pH từ 5,5 - 6,5 và có khả năng giữ ẩm tốt. Việc cung cấp đủ dinh dưỡng cho cây cam là rất quan trọng để đảm bảo năng suất và chất lượng quả.

II. Tình hình nghiên cứu về suy thoái đất trồng cam

Suy thoái đất trồng cam là một vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm. Nghiên cứu cho thấy, việc sử dụng phân bón hóa học quá mức đã dẫn đến sự suy giảm chất lượng đất. Các biện pháp sinh học đang được áp dụng để cải tạo đất, giúp phục hồi các tính chất lý, hóa và sinh học của đất. Việc sử dụng chế phẩm vi sinh có thể cải thiện đáng kể tình trạng đất, tăng cường hoạt động của vi sinh vật có lợi và giảm thiểu sự phát triển của các loại bệnh hại.

2.1. Tình hình suy thoái đất trồng cam

Nhiều diện tích đất trồng cam đã bị suy thoái do việc lạm dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật. Điều này không chỉ làm giảm năng suất mà còn ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc cải tạo đất là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững của cây cam. Việc áp dụng các biện pháp sinh học có thể giúp phục hồi chất lượng đất và tăng cường sức khỏe của cây trồng.

2.2. Ứng dụng biện pháp sinh học trong cải tạo đất

Biện pháp sinh học được xem là giải pháp hiệu quả để cải tạo đất trồng cam. Việc sử dụng chế phẩm vi sinh không chỉ giúp cải thiện các tính chất hóa học của đất mà còn tăng cường hoạt động của vi sinh vật có lợi. Nghiên cứu cho thấy, việc áp dụng chế phẩm vi sinh có thể làm tăng hàm lượng dinh dưỡng trong đất, cải thiện cấu trúc đất và giảm thiểu sự phát triển của các loại bệnh hại. Điều này không chỉ giúp phục hồi chất lượng đất mà còn đảm bảo năng suất và chất lượng sản phẩm cam.

III. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc áp dụng biện pháp sinh học đã mang lại nhiều lợi ích cho đất trồng cam tại Cao Phong, Hòa Bình. Các chỉ tiêu về chất lượng đất đã được cải thiện rõ rệt, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc ứng dụng các biện pháp sinh học không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn tạo ra sản phẩm an toàn cho người tiêu dùng. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển bền vững ngành nông nghiệp tại địa phương.

3.1. Đánh giá hiệu quả cải tạo đất

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc sử dụng chế phẩm vi sinh có tác động tích cực đến các tính chất lý, hóa và sinh học của đất. Các chỉ tiêu như độ pH, hàm lượng dinh dưỡng và hoạt động của vi sinh vật đều được cải thiện. Điều này cho thấy, biện pháp sinh học là một giải pháp hiệu quả để cải tạo đất trồng cam, giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

3.2. Ứng dụng trong sản xuất

Việc áp dụng các biện pháp sinh học trong sản xuất cam không chỉ giúp cải thiện chất lượng đất mà còn tạo ra sản phẩm an toàn cho người tiêu dùng. Các nông hộ đã nhận thấy sự khác biệt rõ rệt trong năng suất và chất lượng sản phẩm sau khi áp dụng biện pháp sinh học. Điều này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho người dân mà còn góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững ngành nông nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cây cam là một trong những cây ăn quả có múi chủ lực tại Việt Nam, đặc biệt là ở huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình, nơi có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho sự phát triển của cây. Diện tích trồng cam tại Cao Phong đã tăng mạnh từ 178 ha năm 2004 lên khoảng 1.774 ha năm 2014, với năng suất trung bình đạt 265,7 tạ/ha và sản lượng ước tính khoảng 21,26 nghìn tấn. Tuy nhiên, việc thâm canh quá mức, sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật không hợp lý đã dẫn đến suy thoái đất trồng cam, ảnh hưởng tiêu cực đến năng suất và chất lượng sản phẩm. Nghiên cứu nhằm mục tiêu đánh giá hiện trạng chất lượng đất trồng cam tại thị trấn Cao Phong, đồng thời khảo sát hiệu quả của các biện pháp sinh học như sử dụng chế phẩm vi sinh EM và Trichoderma trong cải tạo đất, nâng cao tính chất sinh học và hóa học của đất, góp phần phòng trừ nấm và tuyến trùng gây bệnh vùng rễ cây cam. Thời gian nghiên cứu tập trung vào năm 2015, tại các vườn cam có độ tuổi và chu kỳ canh tác khác nhau, nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho việc phát triển sản xuất cam bền vững, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, đồng thời bảo vệ môi trường đất trồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về sinh thái cây cam, đặc biệt là yêu cầu về điều kiện sinh trưởng như nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và đặc tính đất phù hợp. Lý thuyết về sự suy thoái đất do thâm canh và sử dụng phân bón hóa học quá mức được áp dụng để phân tích hiện trạng đất trồng cam. Mô hình nghiên cứu tập trung vào ảnh hưởng của vi sinh vật đất, đặc biệt là các chế phẩm vi sinh EM (Effective Microorganisms) và Trichoderma, trong việc cải tạo đất, nâng cao hàm lượng chất hữu cơ, cân bằng dinh dưỡng và phòng trừ nấm Fusarium cùng tuyến trùng Tylenchulus semipenetrans gây bệnh vùng rễ. Các khái niệm chính bao gồm: độ ẩm đất, pH đất, hàm lượng chất hữu cơ (OM), khả năng hấp phụ trao đổi cation (CEC), vi sinh vật đất, và các chỉ tiêu dinh dưỡng đa trung lượng (N, P, K) và vi lượng (Cu, Zn, Mn).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu được thu thập từ các mẫu đất lấy tại 6 vườn cam điển hình ở thị trấn Cao Phong, với tổng số 18 mẫu đại diện, lấy từ độ sâu 0-30 cm, nơi tập trung 80% rễ hút dinh dưỡng. Phương pháp chọn mẫu là lấy mẫu hỗn hợp từ 5 cây cam trong mỗi vườn, đảm bảo tính đại diện. Thí nghiệm được bố trí trên vườn cam 6 năm tuổi, chu kỳ 1, với 4 công thức: đối chứng không sử dụng chế phẩm, tưới EM, tưới Trichoderma, và tưới kết hợp EM + Trichoderma. Mỗi công thức lặp lại 3 lần. Phân tích các chỉ tiêu lý hóa đất gồm độ ẩm, pH, OM, CEC, hàm lượng N, P, K, Ca, Mg và các nguyên tố vi lượng theo các phương pháp chuẩn quốc tế. Phân tích sinh học đất tập trung vào mật độ vi khuẩn tổng số, vi sinh vật phân giải xenlulo, chuyên hóa phốt phát, cố định nitơ, mật độ tuyến trùng và nấm Fusarium. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 3 đến tháng 10 năm 2015, với 3 đợt lấy mẫu phân tích vi sinh vật đất sau khi tưới chế phẩm sinh học 3 và 6 tháng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiện trạng chất lượng đất trồng cam: Đất trồng cam tại Cao Phong có độ ẩm trung bình thấp (khoảng 19,84%), pH đất rất chua đến chua vừa (pH ~4,1), thấp hơn mức tối ưu 5,5-6,5 cho cây cam. Hàm lượng chất hữu cơ dao động từ 1,93% đến 2,93%, trong đó các vườn được che phủ cỏ và bón phân hữu cơ có OM > 2,5%, đạt mức ổn định. CEC trung bình khoảng 7,2 meq/100g đất. Hàm lượng nitơ tổng số từ 0,12-0,16% và nitơ dễ tiêu từ 5,23 đến 8,87 mg/100g đất, đáp ứng đủ nhu cầu cây cam. Tuy nhiên, phốt pho và kali tổng số và dễ tiêu không cân đối, kali tổng số thấp (0,368-0,74%) trong khi kali dễ tiêu rất cao (19,40-101,28 mg/100g đất), vượt 1,94 đến 10,13 lần mức thích hợp.

2. Hàm lượng vi lượng và kim loại nặng: Hàm lượng đồng (Cu) tổng số trong đất vượt quy chuẩn cho phép từ 1,87 đến 2,14 lần, đồng thời Cu dễ tiêu cũng vượt ngưỡng thiếu hụt gấp 1,89 đến 3 lần, gây nguy cơ độc hại cho vi sinh vật đất và cây cam. Hàm lượng kẽm (Zn) tổng số và dễ tiêu thấp, dễ gây thiếu hụt dinh dưỡng cho cây, đặc biệt khi phốt pho dễ tiêu cao gây phản ứng làm giảm Zn dễ tiêu. Hàm lượng mangan (Mn) và sắt (Fe) dễ tiêu ở mức cao, có thể gây ngộ độc nếu không kiểm soát pH đất. Kim loại nặng độc hại như Pb, Cd, As đều dưới ngưỡng quy chuẩn, nhưng có xu hướng tích lũy tăng theo tuổi vườn và chu kỳ canh tác.

3. Tính chất sinh học đất và ảnh hưởng của chế phẩm vi sinh: Mật độ vi khuẩn tổng số, vi sinh vật phân giải xenlulo, chuyên hóa phốt phát và cố định nitơ trong đất ở mức trung bình đến cao. Tuy nhiên, mật độ nấm Fusarium gây bệnh và tuyến trùng Tylenchulus semipenetrans cũng rất cao (72-928 cá thể/100g đất), là nguyên nhân chính gây bệnh vàng lá, thối rễ và giảm năng suất cam. Sau 6 tháng sử dụng chế phẩm vi sinh EM và Trichoderma, mật độ vi khuẩn tổng số tăng gấp 2-3 lần so với đối chứng, mật độ tuyến trùng và nấm Fusarium giảm rõ rệt, đặc biệt khi kết hợp hai chế phẩm.

Thảo luận kết quả

Độ chua đất thấp và hàm lượng chất hữu cơ không ổn định là nguyên nhân chính làm giảm hoạt động sinh học có lợi trong đất, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật gây bệnh phát triển. Sự mất cân đối dinh dưỡng, đặc biệt là thừa kali dễ tiêu và thiếu kẽm dễ tiêu, ảnh hưởng tiêu cực đến sinh trưởng và chất lượng quả cam. Hàm lượng đồng vượt ngưỡng gây độc cho vi sinh vật đất, làm giảm khả năng phân giải chất hữu cơ và hấp thu dinh dưỡng của cây. Việc sử dụng chế phẩm vi sinh EM và Trichoderma đã cải thiện đáng kể mật độ vi khuẩn có lợi, giảm mật độ tuyến trùng và nấm bệnh, đồng thời cải thiện các chỉ tiêu hóa học như tăng hàm lượng nitơ và phốt pho dễ tiêu, giảm độ chua đất. Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu quốc tế về hiệu quả của vi sinh vật trong cải tạo đất và phòng trừ bệnh vùng rễ cây có múi. Biểu đồ so sánh mật độ vi khuẩn tổng số và mật độ tuyến trùng trước và sau khi sử dụng chế phẩm sinh học sẽ minh họa rõ hiệu quả của biện pháp này.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng rộng rãi chế phẩm vi sinh EM và Trichoderma: Tưới định kỳ 3 tháng/lần, mỗi lần 100 ml/gốc cây, nhằm tăng mật độ vi sinh vật có lợi, giảm nấm Fusarium và tuyến trùng Tylenchulus semipenetrans, nâng cao sức khỏe đất và cây cam. Chủ thể thực hiện là nông dân và các tổ chức khuyến nông, trong vòng 1-2 năm.

2. Cân đối và giảm lượng phân bón hóa học, tăng cường phân hữu cơ: Giảm lượng phân kali hóa học, bổ sung phân hữu cơ và vi sinh vật để cân bằng dinh dưỡng, tránh thừa kali và thiếu kẽm, nâng cao chất lượng đất và quả cam. Thời gian thực hiện từ vụ canh tác tiếp theo, do các cơ quan quản lý nông nghiệp hướng dẫn.

3. Kiểm soát và quản lý ô nhiễm vi lượng đồng (Cu): Hạn chế sử dụng phân bón lá chứa đồng và thuốc trừ nấm có đồng, đồng thời theo dõi hàm lượng đồng trong đất định kỳ để tránh tích lũy độc hại. Chủ thể là các cơ quan quản lý và người trồng cam, thực hiện liên tục.

4. Phát triển mô hình che phủ đất bằng cây cỏ hoặc vật liệu hữu cơ: Trồng lạc dại hoặc sử dụng cỏ dại làm vật liệu che phủ để giữ ẩm, giảm xói mòn, tăng hàm lượng chất hữu cơ và cải thiện cấu trúc đất. Thời gian áp dụng từ đầu vụ trồng cam mới, do nông dân và khuyến nông phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nông dân trồng cam tại Cao Phong và các vùng tương tự: Nắm bắt các biện pháp cải tạo đất, sử dụng chế phẩm vi sinh để nâng cao năng suất và chất lượng cam, giảm thiểu bệnh hại vùng rễ.

2. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Khoa học Môi trường, Nông nghiệp: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, kết quả phân tích đất và ứng dụng vi sinh vật trong cải tạo đất trồng cây ăn quả có múi.

3. Cơ quan quản lý nông nghiệp và khuyến nông: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, hướng dẫn kỹ thuật canh tác bền vững, phát triển vùng sản xuất cam an toàn.

4. Doanh nghiệp sản xuất và cung ứng chế phẩm sinh học: Tham khảo hiệu quả ứng dụng chế phẩm EM và Trichoderma trong thực tế, từ đó phát triển sản phẩm phù hợp với điều kiện địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Chế phẩm vi sinh EM và Trichoderma có tác dụng gì trong cải tạo đất trồng cam?
   Chế phẩm EM và Trichoderma giúp tăng mật độ vi sinh vật có lợi, cải thiện hàm lượng chất hữu cơ, cân bằng dinh dưỡng, đồng thời ức chế nấm Fusarium và tuyến trùng gây bệnh vùng rễ, từ đó nâng cao sức khỏe đất và năng suất cam.

2. Tại sao đất trồng cam ở Cao Phong có pH thấp và ảnh hưởng thế nào đến cây?
   Đất có pH khoảng 4,1, rất chua, làm giảm hoạt động của vi sinh vật có lợi, tăng hòa tan kim loại nặng độc hại, giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng của cây, gây stress và giảm năng suất cam.

3. Làm thế nào để cân đối dinh dưỡng trong đất trồng cam?
   Cần giảm lượng phân bón hóa học đặc biệt là kali, tăng cường phân hữu cơ và vi sinh vật, bổ sung vi lượng như kẽm để tránh thiếu hụt, đồng thời theo dõi định kỳ các chỉ tiêu dinh dưỡng trong đất.

4. Mật độ tuyến trùng Tylenchulus semipenetrans ảnh hưởng thế nào đến cây cam?
   Tuyến trùng phá hủy mô rễ, làm giảm khả năng hút dinh dưỡng và nước, gây vàng lá, rụng lá, còi cọc, giảm năng suất cam có thể lên đến 50%.

5. Có thể áp dụng biện pháp sinh học này ở các vùng khác không?
   Có, biện pháp sử dụng chế phẩm vi sinh EM và Trichoderma đã được áp dụng thành công ở nhiều vùng trồng cây ăn quả có múi trên thế giới và phù hợp với điều kiện sinh thái tương tự tại Việt Nam.

Kết luận

• Đất trồng cam tại Cao Phong đang bị suy thoái với pH thấp, mất cân đối dinh dưỡng và ô nhiễm đồng vượt ngưỡng.
• Mật độ nấm Fusarium và tuyến trùng gây bệnh vùng rễ cao, ảnh hưởng tiêu cực đến năng suất và chất lượng cam.
• Sử dụng chế phẩm vi sinh EM và Trichoderma cải thiện rõ rệt tính chất sinh học và hóa học đất, giảm mật độ tác nhân gây bệnh.
• Cần áp dụng đồng bộ các biện pháp sinh học, cân đối phân bón và che phủ đất để bảo vệ và cải tạo đất trồng cam bền vững.
• Khuyến nghị triển khai mô hình thí điểm và nhân rộng trong 1-2 năm tới, đồng thời theo dõi đánh giá hiệu quả để điều chỉnh phù hợp.

Hành động ngay hôm nay để bảo vệ đất trồng cam, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững tại Cao Phong và các vùng trồng cam khác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TONG QUAN TAI LIỆU.- 2-2 2 £+E+E£EE£EE£EEEEEEEESErErkerkerkd 3 1. Tổng quan vỀ cây Cam.--- ¿+ + E+SE9EE2EE+E2EEEEEEEEEEEEEEE12112112117171 11112. 3 DDD, Vi tO CU CAY. Đặc điểm sinh thái CUA Cây COM.

Tinh hình sản xuất và tiêu thụ cam trên Thế giới và ở Việt NaI. Tình hình nghiên cứu về suy thoái đất trồng cam. Nghiên cứu về suy thoái đất trong cam trên thé giới. Nghiên cứu về suy thoái đất trong cam ở Việt Nai.

Nghiên cứu về bệnh vùng rỄ cây CAIH.-cc-ccccc¿¿2¿2¿+++++2+++++tEEEEEEEEEEEEEEErrrrrre 13 1. Một số nghiên cứu về biện pháp cải tạo và bảo vệ đất trồng cây ăn quả. Biện pháp phục hoi, cải tạo và bảo vệ dat trong cây ăn quả trên Thế giới. Biện pháp phục hôi, cải tao và bảo vệ dat trong cây ăn quả ở Việt NAM.

Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của thị tran Cao Phong, tinh Hòa Bình. Tình hình trong và tiêu thụ cam ở thị tran Cao Phong, tỉnh Hòa Bình. 25 CHƯƠNG 2: DOI TƯỢNG, NOI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng va địa điểm nghiên cứu.

Nội dung nghiÊn CỨU. - -- 6 6 3E 9191 1 1 TH HT nh nàn 26 2. Phương pháp nghiÊn CỨU. Phương pháp thu thập tài liệu, thÔng fiH.

Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa và lấy mau đất nghiên cứu. Phương pháp bố tri thí nghiệm và lấy mẫu đất nghiên cứu. Phương pháp phân tích trong phòng thí nghiỆNH. Phương pháp xử lý, tong hợp số liệu.----------cccccccvvvvvvccceecececrrerrrrrrrrrrrree 32 CHƯƠNG 3.

KET QUA NGHIÊN CỨU. Một số tính chất của đất trồng camở thị tran Cao Phong, Hòa Bình. Một số tính chất lý, hóa học và thành phân dinh dưỡng của đất. Một số tinh chất lý, hóa học của đất nghiên cứu.

Hàm lượng một số kim loại nặng trong đất nghién CỨN. Một số tính chất sinh học của đất 14/12/8477 PREERERSS SE. Anh hưởng cua sử dung chế phẩm vi sinh đến một số tinh chat sinh học đất trông cam ở thị tran Cao Phong, Hòa Bình. Anh hưởng của sử dụng chế phẩm vi sinh đến vi khuẩn tổng số trong đất.

Ảnh hưởng của sử dụng chế phẩm vi sinh đến vi sinh vật phân hủy xenlulo, chuyển hóa phốt phát và vi sinh vật co định nito trong đất. Anh hướng của sử dung chế phẩm vi sinh đến mật độ tuyến trùng Tylenchulus semipenetrans và nắm Fusarium trong đất thí nghiệm. Ảnh hưởng của sử dụng chế phẩm vi sinh đến một số tính chất hóa học đất trồng cam ở thị tran Cao Phong, Hòa Bình. Anh hưởng của sử dụng chế phẩm sinh học đến tính chất hóa học đất.

Anh hướng của sử dung chế phẩm vi sinh đến thành phan dinh dưỡng. 62 DANH MỤC TỪ VIET TAT CAQCM Cây ăn qua có mui CEC Dung tích hấp phụ trao đổi cation của đất CFU Conoly forming unit (Don vi hinh thanh khuan lac) EM Effective Microorganism K;Ou Kali dễ tiêu K;O,, Kali tổng số Nụ Nitơ dé tiêu Nis Nito tong số OM Hàm lượng chat hữu cơ tổng số P3Osat Phốt pho dễ tiêu PạOsv Phốt pho tổng số pH Độ chua TN Thí nghiệm VSV Vị sinh vật DANH MỤC BANG Bang 1. Diện tích, năng suât va san lượng cây có múi ở một sô quôc g1a. Diện tích, năng suất và sản lượng cây có múi ở Đông Nam A (2012).

Diện tích, năng suất, sản lượng cam của Việt Nam. Hàm lượng mun, N, P, K và năng suất cây cam. Hàm lượng chất dinh dưỡng trong đất_. Kết quả sử dụng chế pham EM so với bón phân hữu cơ và phân hóa học cho cây đậu tƯƠng.-- --- -- c1 1S 191 1H HH HH Hy 21 Bảng 2.

Chú giải lich sử dia điểm lay mẫu đất nghiên cứu. Bồ trí thí nghiệm nghiên cứu. Phương pháp xác định một số chỉ tiêu lý, hóa của đất nghiên cứu. Môi trường phân lập và nuôi cấy vi sinh vật đất.

Phương pháp phân tích tuyến truing. Một số tinh chất lý, hóa học của đất nghiên cứu. Hàm lượng một số nguyên tố vi lượng trong đất nghiên cứu. Hàm lượng kim loại nặng tổng số trong đất nghiên cứu.

Một số đặc điểm sinh học của đất trước thí nghiệm. Số lượng vi khuẩn tông số trong đất thí nghiệm. sempenetrans và nam Fusarium trong đất thí nghiệm. Ảnh hưởng của chế phẩm vi sinh đến một số tính chất đất thí nghiệm.

Hàm lượng N, P, K dễ tiêu trong đất thí nghiệm. Ham lượng N, P, K tong số trong dat thí nghiệm. Ham lượng tổng số của một số nguyên tổ vi lượng trong đất thi nghiệm.13: Hàm lượng một số nguyên té vi lượng dễ tiêu trong đất thí nghiệm .58 DANH MỤC HÌNH Hình 3.1: Mật độ vi khuẩn tông số trong đất thí nghiệm. Mật độ vi sinh vật phân hủy xenlulo trong đất thí nghiệm.

Mật độ vi sinh vật chuyên hóa phốt phát khó tan trong đất thí nghiém. Mật độ vi sinh vật cố định nito trong đất thí nghiệm. Mật độ tuyến trùng Tylenchulus semipenetrans trong đất thí nghiệm. Mật độ nắm Fusarium trong đất trước và sau thí nghiệm.

Cam bị rụng ở các gốc Cây.------:-5-©+2+St2EESEE2121127171211211 11x cre,52 Hình 3. Hàm lượng N, P, K dễ tiêu trong đất thí nghiệm. Ham lượng N, P, K tổng số trong đất thi nghiém. Đồng sun phát đọng lại trên lá cam sau khi phun.:--- 58 MỞ ĐÀU Cây ăn quả có múi được xác định là một trong những cây trồng chủ lực, có thế mạnh của tỉnh Hòa Bình.

Diện tích cây ăn quả có múi tăng mạnh trong những năm gần đây; năm 2010, diện tích cây ăn quả có múi cả tỉnh mới đạt 1.240 ha, đến hết 2014 đã đạt 2.454 ha so với năm 2010). Trong đó diện tích trồng cây cam, quýt 1.774 ha (có 801 ha kinh doanh), năng suất 265,7 tạ/ha, sản lượng 21,26 ngàn tan; dat trồng cây bưởi 875 ha (có 376 ha kinh doanh), năng suất 150 tạ/ha, san lượng 5,64 ngàn tấn. Tình hình tiêu thụ các loại quả có múi khá thuận lợi, giá bán bình quân đều tăng qua các năm; riêng năm 2014 giá sản phâm bình quân cao hơn 20 - 25% so với 2013 [2]. Nhờ thiên nhiên ưu đãi về điều kiện tự nhiên mà cây trồng có múi nói chung và cây cam Cao Phong nói riêng đã duy trì được những đặc tính di truyền tốt của giống góc, thể hiện được các ưu thế về chất lượng.

Sản phẩm cam của huyện Cao Phong đã được cấp bảo hộ chỉ dẫn địa lý góp phan khang định thương hiệu nổi bật lợi thế trên các thị trường tiêu thụ, đồng thời thúc đây mở rộng đầu tư sản xuất phát triển. Dự kiến quy hoạch vùng sản xuất cam an toàn tại Cao Phong đến năm 2020 với quy mô 5. Cây cam ở huyện Cao Phong chủ yếu được trồng trên các đôi thấp, tương đối băng phẳng, có độ cao trung bình 300m so với mực nước biển, độ dốc < 100. Đất trồng chủ yếu là đất feralit phát triển trên mắc ma axit có màu vàng nâu, dày > 1,2 m hoặc đất phát triển trên đá vôi có màu vàng nâu nhạt, thoát nước tốt, day > 1,3 m.

Đến hết năm 2014 đã có 47 ha diện tích đất trồng cam được cấp chứng nhận VietGAP về đảm bảo các tiêu chuẩn thực hành sản xuất sạch. Sau hơn 10 năm mở rộng quy mô diện tích và đầu tư thâm canh, sử dụng quá mức phân bón hóa học, hóa chất bảo vệ thực vật diệt sâu bệnh trên và dưới mặt đắt, đã có nhiều diện tích đất trồng cam suy giảm chất lượng, người dân phải chặt phá vườn cam cũ, tái canh vườn cam mới. Do những tác động tiềm tàng từ nguồn sâu bệnh san có trong dat cũng như chat lượng dat xâu dan đên nhiêu rủi ro ở các vườn trồng cam tái canh chu kỳ 2 hoặc 3 (đã trải qua thời gian sau 15 đến 30 năm trồng cam). Nhờ vào những đóng góp tích cực của công tác khuyến nông khuyến lâm tại địa phương kết hợp với sự tiếp cận thông tin từ tiễn bộ của khoa học kỹ thuật được quảng bá, truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng nên một số người dân trồng cam đã sử dụng thêm phân bón hữu cơ và một số chế phâm sinh học trong canh tác cam.

Tuy nhiên cho đến nay chưa có một nghiên cứu cụ thể nào về ảnh hưởng của quá trình canh tác đến sự thay đối chất lượng đất trồng cây ăn quả có múi (cam, bưởi) và việc ứng dụng hiệu quả một số biện pháp sinh học trong sử dụng bền vững chất lượng đất trồng cam ở huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình được báo cáo. Trên cơ sở đó, đề tài: “Wghiên cứu ứng dụng biện pháp sinh học nhằm cải tạo một số tính chất dat trong cam ở huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình” được đặt ra nhằm cung cấp cơ sở khoa học và ý nghĩa thực tiễn để cải tạo, bảo vệ và phục hồi chất lượng đất trồng cam ở Cao Phong, tỉnh Hòa Bình. Trên cơ sở đó làm tiền dé dé phát triển những định hướng nghiên cứu sử dụng hợp lý phân bón, chế pham sinh học trong phòng trừ, giảm thiêu những loại bệnh gây hại ở vùng rễ cây cam góp phan đảm bảo 6n định năng suất, chất lượng sản phẩm và lợi ích kinh tế xã hội. Mục tiêu nghiên cứu bao gồm: 1) Đánh giá được hiện trang chất lượng đất trồng camở thị tran Cao Phong, tỉnh Hòa Bình.

2) Đánh giá được hiệu quả của việc sử dụng chế phẩm vi sinh đến một số đặc điểm sinh học đất và phòng trừ nắm, tuyến trùng gây bệnh vùng rễ cây cam ở thị tran Cao Phong, tỉnh Hòa Bình. 3) Đánh giá được hiệu qua của việc sử dụng chế phẩm vi sinh đến một số tính chất hóa học đất và thành phần dinh dưỡng trong đất trồng cam ở thị tran Cao Phong, tỉnh Hòa Bình. CHUONG 1: TONG QUAN TÀI LIEU 1. Tổng quan về cây cam 1.

Vai trò của cây cam Ở Việt Nam, cây cam được trồng nhiều nơi. Một số loại cam nổi tiếng 0 nước ta là cam Cao Phong (Hòa Binh), cam Xã Đoài, cam Vinh (Nghệ An), cam sành ở Bắc Quang (Hà Giang), Bố Hạ (Bắc Giang), Hàm Yên (Tuyên Quang), cam sành ở Trà Ôn (Vĩnh Long) và ở Chợ Gạo (Tiền Giang) [26]. Cam là một trong những loại quả được ưa chuộng trên thế giới, có giá trị dinh dưỡng cao. Trong thành phan thịt quả chứa 6 - 12% đường, chủ yếu là sacarza.

Hàm lượng vitamin C trong quả là 40 — 90% mg/100g tươi. Các loại axit hữu co trong thịt quả là 0,4 — 12%, trong đó nhiều axit có hoạt tính sinh học cao [23]. Trong quả cam có chứa các chất khoáng và dầu thơm với giá trị kinh tế cao trên thị trường. Tinh dầu được cất từ vỏ quả, lá, hoa được dùng trong công nghiệp thực phâm.