Nghiên Cứu Về Các Yếu Tố Loại Trừ Tính Tội Phạm Theo Luật Hình Sự Việt Nam

Luận án tiến sĩ nghiên cứu các yếu tố loại trừ tính tội phạm của hành vi theo luật hình sự việt nam, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng dụng trong lĩnh vực luật học

• Người hướng dẫn: PGS. Hồ Trong Ngũ
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
• Đề tài: Các Yếu Tố Loại Trừ Tính Tội Phạm Trong Luật Hình Sự Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2002
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÁC YẾU TỐ LOẠI TRỪ TÍNH TỘI PHẠM CỦA HÀNH VI
• 2. CHƯƠNG 2: QUI ĐỊNH CỦA LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM VỀ CÁC YẾU TỐ LOẠI TRỪ TÍNH TỘI PHẠM CỦA HÀNH VI VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TRONG TƯ PHÁP HÌNH SỰ
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN CHẾ ĐỊNH CÁC YẾU TỐ LOẠI TRỪ TÍNH TỘI PHẠM CỦA HÀNH VI NHẰM TĂNG CƯỜNG HIỆU QUẢ ĐẤU TRANH PHÒNG CHỐNG TỘI PHẠM
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Các Yếu Tố Loại Trừ Tính Tội Phạm Khái Niệm

Luật hình sự đóng vai trò quan trọng trong cuộc chiến chống tội phạm, đảm bảo an ninh, trật tự xã hội. Để đạt hiệu quả cao, chính sách hình sự cần đồng bộ và phù hợp thực tiễn Việt Nam. Việc nghiên cứu các yếu tố loại trừ tính tội phạm giúp nhận thức sâu sắc hơn về tội phạm, làm rõ ranh giới giữa hành vi phạm tội và hành vi được coi là không phạm tội. Từ đó, góp phần xây dựng chế định liên quan trong phần chung, các cấu thành tội phạm cụ thể trong Bộ luật hình sự. Nghiên cứu này bảo vệ tốt hơn quyền con người, một vấn đề cấp bách trong xây dựng Nhà nước pháp quyền. Các yếu tố loại trừ trách nhiệm hình sự là một trong những vấn đề quan trọng trong khoa học luật hình sự. Đến nay ở Việt Nam chưa có một công trình nghiên cứu khoa học pháp lý nào nghiên cứu một cách sâu sắc và toàn diện về vấn đề này. Trong một số ít sách và bài viết đăng tải trên các Tạp chí chuyên ngành, chỉ mới đề cập đến một vài khía cạnh, rời rạc, thiếu những công trình nghiên cứu chuyên khảo tổng thể.

1.1. Định Nghĩa Hành Vi Nguy Hiểm Cho Xã Hội Theo BLHS

Hành vi nguy hiểm cho xã hội, yếu tố cốt lõi cấu thành tội phạm, được Bộ luật Hình sự (BLHS) định nghĩa là hành động hoặc không hành động gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến các quan hệ xã hội được luật bảo vệ. Đây là cơ sở để phân biệt tội phạm với các vi phạm pháp luật khác. Tính nguy hiểm được đánh giá dựa trên tính chất và mức độ thiệt hại gây ra. Ví dụ, hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, tài sản của người khác đều được xem là nguy hiểm cho xã hội.

1.2. Phân Biệt Yếu Tố Loại Trừ Với Hành Vi Vi Phạm Khác

Việc phân biệt yếu tố loại trừ trách nhiệm hình sự với hành vi vi phạm pháp luật khác là vô cùng quan trọng. Hành vi vi phạm pháp luật khác, ví dụ vi phạm hành chính, không gây ra nguy hiểm cho xã hội ở mức độ cấu thành tội phạm, ví dụ như việc vi phạm luật giao thông, gây rối trật tự công cộng... Hậu quả pháp lý của các yếu tố này khác nhau, hành vi vi phạm pháp luật khác sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính, còn hành vi có yếu tố loại trừ sẽ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

II. Các Trường Hợp Loại Trừ Trách Nhiệm Hình Sự Hướng Dẫn

Bộ luật Hình sự Việt Nam quy định một số trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự, bao gồm phòng vệ chính đáng, tình thế cấp thiết, gây thiệt hại trong bắt giữ người phạm tội, rủi ro trong nghiên cứu khoa học, thi hành mệnh lệnh của cấp trên, sự kiện bất ngờ, và sự kiện bất khả kháng. Mỗi trường hợp có điều kiện áp dụng riêng, được quy định chi tiết trong luật. Việc áp dụng đúng các quy định này đảm bảo sự công bằng và tránh oan sai trong quá trình xét xử. Cần lưu ý rằng, việc chứng minh sự tồn tại của các trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự là trách nhiệm của người thực hiện hành vi.

2.1. Phòng Vệ Chính Đáng Điều Kiện Để Được Loại Trừ

Hành vi phòng vệ chính đáng được loại trừ trách nhiệm hình sự khi có hành vi xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, tổ chức, và hành vi phòng vệ phải tương xứng với hành vi xâm phạm. Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự. Ví dụ, một người bị tấn công bằng dao và tự vệ bằng cách dùng gậy đánh trả gây thương tích cho đối phương, hành vi này có thể được xem xét là phòng vệ chính đáng nếu tương xứng với mức độ nguy hiểm.

2.2. Tình Thế Cấp Thiết Khi Nào Được Miễn Trách Nhiệm

Tình thế cấp thiết xảy ra khi có nguy cơ thực tế đe dọa lợi ích của Nhà nước, của tổ chức, tính mạng, sức khỏe, tài sản của người khác hoặc của chính mình. Hành vi gây thiệt hại trong tình thế cấp thiết để ngăn chặn nguy cơ này được loại trừ trách nhiệm hình sự nếu thiệt hại gây ra nhỏ hơn thiệt hại cần ngăn chặn. Ví dụ, một người phá cửa nhà hàng xóm để cứu người bị mắc kẹt trong đám cháy có thể được miễn trách nhiệm hình sự do hành vi này được thực hiện trong tình thế cấp thiết.

2.3. Thi Hành Mệnh Lệnh Quy Định Về Loại Trừ TNHS

Người thi hành mệnh lệnh của người chỉ huy hoặc cấp trên mà biết rõ mệnh lệnh đó là trái pháp luật, nhưng vẫn phải thi hành thì không được loại trừ trách nhiệm hình sự, trừ trường hợp không nhận biết được tính trái pháp luật của mệnh lệnh. Đây là một trong những yếu tố loại trừ trách nhiệm hình sự gây nhiều tranh cãi. Bởi vì, mệnh lệnh trái pháp luật gây hậu quả nguy hiểm cho xã hội thì người ra mệnh lệnh và người thi hành mệnh lệnh đều phải chịu trách nhiệm.

III. Phân Tích Bất Cập Giải Pháp Hoàn Thiện Yếu Tố Loại Trừ

Các quy định hiện hành về các yếu tố loại trừ tính tội phạm vẫn còn một số bất cập, gây khó khăn trong áp dụng thực tiễn. Việc giải thích và áp dụng chưa thống nhất giữa các cơ quan tố tụng. Cần có những nghiên cứu sâu sắc hơn về yếu tố cấu thành tội phạm, nhằm hoàn thiện pháp luật và hướng dẫn áp dụng thống nhất. Đồng thời, cần nâng cao nhận thức của người dân về các quy định này, giúp họ tự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp. Ngoài ra, cần có cơ chế giám sát chặt chẽ việc áp dụng pháp luật, tránh lạm dụng và bảo đảm công bằng.

3.1. Bất Cập Trong Quy Định Về Phòng Vệ Chính Đáng

Quy định về phòng vệ chính đáng còn chung chung, khó xác định ranh giới giữa phòng vệ chính đáng và vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng. Cần có hướng dẫn cụ thể hơn về các yếu tố như tương xứng, mức độ nguy hiểm, để tránh việc lạm dụng quy định này. Thực tế, nhiều vụ án liên quan đến hành vi phòng vệ chính đáng gây tranh cãi trong dư luận.

3.2. Cần Sửa Đổi Bổ Sung Quy Định Về Tình Thế Cấp Thiết

Quy định về tình thế cấp thiết cần được làm rõ hơn về khái niệm 'thiệt hại gây ra nhỏ hơn thiệt hại cần ngăn chặn'. Cần có hướng dẫn cụ thể về cách xác định thiệt hại trong từng trường hợp cụ thể, để tránh việc áp dụng tùy tiện. Việc chứng minh tình thế cấp thiết cũng là một thách thức trong thực tế.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Rút Kinh Nghiệm Về Yếu Tố Loại Trừ

Thực tiễn áp dụng các quy định về yếu tố loại trừ tính tội phạm còn nhiều hạn chế. Số lượng vụ án áp dụng thành công còn ít. Cần có những nghiên cứu sâu sắc hơn về thực tiễn xét xử, rút kinh nghiệm từ các vụ án đã xảy ra, để có những giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật. Đồng thời, cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ tố tụng, nâng cao trình độ chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp. Bên cạnh đó, cũng cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan tố tụng trong việc giải quyết các vụ án liên quan đến trách nhiệm bồi thường thiệt hại.

4.1. Các Vụ Án Điển Hình Về Áp Dụng Yếu Tố Loại Trừ

Phân tích các vụ án cụ thể liên quan đến phòng vệ chính đáng, tình thế cấp thiết, ... từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm. Ví dụ, một vụ án mà tòa án đã xem xét kỹ lưỡng các yếu tố liên quan đến phòng vệ chính đáng để đưa ra phán quyết hợp lý, bảo vệ quyền lợi của người dân. Phân tích những sai sót thường gặp trong quá trình chứng minh yếu tố loại trừ.

4.2. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Áp Dụng Pháp Luật

Đề xuất các giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả áp dụng các quy định về yếu tố loại trừ tính tội phạm, bao gồm hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực cho cán bộ tố tụng, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, và nâng cao nhận thức của người dân. Cần nhấn mạnh vai trò của tòa án và viện kiểm sát trong việc đảm bảo áp dụng đúng pháp luật.

V. Hậu Quả Pháp Lý Bồi Thường Thiệt Hại Khi Loại Trừ TNHS

Khi một người được loại trừ trách nhiệm hình sự do có yếu tố loại trừ tính tội phạm, họ không bị coi là người phạm tội và không phải chịu hình phạt. Tuy nhiên, họ vẫn có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại nếu hành vi của họ gây ra thiệt hại cho người khác. Việc xác định mức bồi thường thiệt hại được thực hiện theo quy định của pháp luật dân sự. Cần có hướng dẫn cụ thể về việc xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong các trường hợp này, để đảm bảo quyền lợi của các bên liên quan.

5.1. Xác Định Trách Nhiệm Bồi Thường Thiệt Hại Hướng Dẫn

Giải thích rõ quy trình xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự. Ai là người phải chịu trách nhiệm bồi thường? Mức bồi thường được xác định như thế nào? Cần có sự tham gia của luật sư để bảo vệ quyền lợi của các bên.

5.2. Biện Pháp Xử Lý Hành Chính Thay Thế Hình Phạt

Trong một số trường hợp, mặc dù được loại trừ trách nhiệm hình sự, người thực hiện hành vi vẫn có thể bị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính, ví dụ như cảnh cáo, phạt tiền, hoặc đưa vào trường giáo dưỡng (đối với người chưa thành niên). Cần cân nhắc kỹ lưỡng việc áp dụng các biện pháp này, đảm bảo tính hợp lý và phù hợp với hoàn cảnh cụ thể. Biện pháp xử lý hành chính được quy định trong Luật xử lý vi phạm hành chính.

VI. Tương Lai Chế Định Loại Trừ TNHS Xu Hướng Phát Triển

Chế định các yếu tố loại trừ tính tội phạm cần tiếp tục được nghiên cứu và hoàn thiện, phù hợp với sự phát triển của xã hội và xu hướng quốc tế. Cần có sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, và các cơ quan tố tụng trong quá trình này. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực hình sự, học hỏi kinh nghiệm của các nước phát triển, để xây dựng một hệ thống pháp luật hình sự công bằng, hiệu quả, và bảo vệ tốt hơn quyền con người. Nghiên cứu khoa học pháp lý đóng vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện chế định này.

6.1. So Sánh Luật Hình Sự Việt Nam Với Các Nước Khác

So sánh các quy định về yếu tố loại trừ tính tội phạm trong luật hình sự Việt Nam với luật hình sự của các nước khác, để tìm ra những điểm tương đồng và khác biệt, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm. Cần tập trung vào các nước có hệ thống pháp luật phát triển, ví dụ như Mỹ, Anh, Pháp, Đức, ... Kinh nghiệm quốc tế rất hữu ích cho việc hoàn thiện pháp luật Việt Nam.

6.2. Đề Xuất Hướng Nghiên Cứu Mới Về Yếu Tố Loại Trừ

Đề xuất các hướng nghiên cứu mới về yếu tố loại trừ tính tội phạm, ví dụ như nghiên cứu về ảnh hưởng của tâm lý học, xã hội học đối với việc áp dụng các quy định này, nghiên cứu về vai trò của trí tuệ nhân tạo trong việc hỗ trợ cán bộ tố tụng, ... Nghiên cứu liên ngành là xu hướng tất yếu trong bối cảnh hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, đanh mục tài liệu tham khảo và phụ lục. Chương | NHŨNG VAN ĐỂ LÝ LUẬN : VE CÁC YEU TỔ LOẠI TRU TÍNH TOI PHAM CUA HANH VI Đặc trưng cơ bản của tội phạm cho phép chúng ta phân biệt tội phạm với các hành vi vi phạm pháp luật khác là tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội. Tinh chất nguy hiểm cho xã hội của tội phạm được xác định, trước hết bởi thiệt hai mà hành vi phạm tội gây ra hoặc có khả năng gây ra cho các quan hệ xã hội mà luật hình sự bảo vệ. Khách thể của tội phạm- các quan hệ xã hội với giá trị và tầm quan trọng của nó- là yếu tố không thể thiếu được của tội phạm.

Các quan hệ xã hội- khách thể của tội phạm, chỉ có thể bị xâm hại thông qua hành vi cụ thể, bằng hành động hoặc không hành động (hành vi hoặc bất hành vi), nhưng nhất thiết phải là sự biểu hiện ra bên ngoài thế giới khách quan. Hơn thế, thiệt hại do hành vi gây ra hoặc có khả năng gây ra là những thông số biểu hiện hậu qua đã xẩy ra hoặc có kha ning xấy ra. Do vậy, cũng không thé có tội phạm nếu không có hành vi và không có mối liên hệ giữa hành vị với hậu quả- những dấu hiệu thuộc về phương điện khách quan của tội phạm. Một hành vi chỉ bị coi là nguy hiểm cho xã hội khi nó không phù hợp với lợi ích của Nhà nước và xã hội, khi nó đi ngược lợi ích của Nhà nước và xã hội.

Còn những hành vi phù hợp với lợi ích của Nhà nước, của xã hội thì ngay cả khi chúng gây ra những thiệt hại nhất định nào đó cho các quan hệ xã hội mà luật hình sự bảo vệ cũng chưa phải là tội phạm. c VIỆC truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội thông qua việc áp đụng chế tài hình sự là nhằm mục đích: trừng trị, phòng ngừa tội phạm và giáo dục cai tạo người phạm tội. Tuy nhiên, mục đích này chỉ có thé đạt được nếu người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội có khả năng nhận thức, có kha nang kiểm soát được hành vi của mình- 12 tức là người thực hiện hành vi phải có năng tue trách nhiệm hình su. Nang lực trách nhiệm hình: sự ở mức độ nhất định còn phụ thuộc vào độ tuổi, nghĩa là mức độ phát triển về tâm lý, sinh lý của con người.

Đối với những người không có khả năng nhận thức về hành vi, hoặc không có khả năng kiểm soát được hành vi của mình vì những lý đo khác nhau, ké cả lý do chưa đạt đến độ tuổi trưởng thành nhất định, thì việc áp dụng chế tài hình sự là vô nghĩa, không đạt được mục đích. Một trong những nhiệm vụ chủ yếu của Bộ luật hình sự là: bảo vệ trật tự xã hội chủ nghĩa; bảo vệ chế độ xã hội, chế độ Nhà nước; bảo vệ quyền sở hữu đối với tài sản của các hình thức sở hữu khác nhau đang tồn tại trong Nhà nước xã hội chủ nghĩa; bảo vệ quyền cơ bản của công đân, quyền và lợi ích hợp pháp khác của con người trong chế độ xã hội xã hội chủ nghĩa, nhằm từng bước hạn chế, đẩy lùi và tiến tới thủ tiêu tình trạng phạm tội và những nguyên nhân làm phát sinh tội phạm trong xã hội xã hội chủ nghĩa. Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng Cong sản Việt Nam đã đề ra nhiệm vụ: "Neda chặn và làm thất bại mọi âm mu, hoạt động gây mất ổn định chính trị xã hội, xâm phạm độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lĩnh thổ, gây tổn hại cho công cuộc xây dựng và phát triển đất nước: ngăn chặn có hiệu qua và nghiêm trị mọi loại tội phạm, đâm bảo tốt trật tự an toàn xế hội" [94, Tr. ' Chính vì vậy, muốn nghiên cứu, tìm hiểu các yếu tố loại trừ tính tội phạm của hành vi, thì trước hết chúng ta phải xuất phát từ bản chất, dấu hiệu đặc trưng của tội phạm, khái niệm về hành vi phạm tội theo qui định của luật hình sự Việt Nam để xác định bản chất pháp lý của các yếu tố loại trừ tính tội phạm của hành vi.

Đồng thời qua bản chất pháp lý của các yếu tố loại trừ tính tội phạm của hành vi để thấy bản chất, các dấu hiệu đặc trưng của tội phạm. TO] PHAM THEO LUẬT IHÌNH SỰ VIỆT NAM Khái niệm tội phạm là một trong những van dé quan trong nhất của luật hình sự. Chế định tội phạm là chế định trung tâm thể hiện rõ nét bản chất giai cấp, các đặc điểm chính trị, xã hội cũng như pháp lý của luật hình sự mỗi quốc gia. Do đó, khái niệm tội phạm ngày càng được nghiên cứu hoàn thiện.

Các quan điểm khác nhau về khái niệm tội phạm Các luật gia tư sản đã đưa ra nhiều khái niệm khác nhau về tội phạm. Nhưng nhìn chung có hai cách quan niệm chủ yếu về tội phạm. Vào thời kỳ đầu khi xã hội tư sản vừa bước ra khỏi sự hạn chế của chủ nghĩa phong kiến, tư tưởng dé cao vai trò của tự do dan chủ và bình đẳng, tư tưởng Nhà nước pháp quyền với quan niệm con người được phép làm những gi pháp luật không cấm, được thể hiện rất rõ nét trong quan niệm về tội phạm. Khái niệm lội phạm được dién đạt bằng nhiều cách khác nhau: là hành vi bị dao luật hình sự cấm hoặc là: "Vi phạm pháp luật bi Bộ luật hình xự trừng trị” (Bộ luật hình sự Pháp năm 1810) hoặc là: "lành vw do luật hình xự cm bằng nụnV co xi phạt" (Bộ luat hình sự Thuy Điển năm 1937).

Theo các luật gia từ sản thời kỳ này thì tội phạm là các hành vi do luật hình sự qui định. Trong cách quan niệm về tội phạm như thế tính luật định được coi là đặc điểm duy nhất của tội phạm theo nguyên tắc "không có tội phạm nếu điểu đó không bị cẩm trong luật hình sic" {83, Tr. Các luật gia tư sản chứng minh được thé tiến bộ của mình trước luật hình phong kiến. Ngày nay, cùng với dấu hiệu hình thức, nhiều luật gia tự sản đã đưa dấu hiệu nội dung vào khát niệm tội phạm.

Tội phạm không chỉ là, hành vi được luật hình qui định mà còn là hành vi chống lại lợi ích xã hội, là hành vi có hại. Tuy nhiên các luật gia tu sản đã không làm sáng 16 được thế nào là lợi ích xã hội, thế nào là có hại hoặc tách rời với lợi ích giai cấp. Ở đây các luật gia tư 14 sản cố gắng đưa đấu hiệu vật chất vào khái niệm hình phạt, nhưng vấn đề là họ “ luôn luôn coi tính trai pháp luật hình sự là dấu hiệu chiếm ưu thế. Chính vì thế pháp luật hình sự luôn luôn từ chối sử dụng nguyên tắc "2n ti" trong hoạt động xét xử.

Tuy nhiên, khái niệm tội phạm là hành vi được Bộ luật hình sự qui định chỉ đặc trưng cho các Nhà nước tư sản Châu Âu lục địa, ở Anh quốc nó không phải là đặc trưng. Bởi vì ở Anh không có Bộ luật hình sự, việc xét xử tội phạm được tiến hành căn cứ VÀO các quy phạm pháp luật của nhiều văn bản pháp luật khác nhau. Trong lý luận khoa học Luật hình sự xã hội chủ nghĩa cũng đã có những cách xây dựng khái niệm tội phạm khác nhau. Các khái niệm về tội phạm được thể hiện dưới hai dạng: - Khái niệm đầy đủ; và - Khái niệm tổng quát về tội phạm.

Khái niệm đầy đủ về tội phạm là khái niệm hàm chứa đầy dủ các đấu hiệu-của tội phạm. Một số cho rằng: "Toi phạm là hành vi meny hiểm cho xd hội được qui định trong Bộ luật hình sự do người đến một độ tuổi nhất định có năng lực trách nhiệm hình su thực hiện một cách cốý hoặc wô Ý và vì đó người phạm tội phai bị xử phạt” [83, Tr. Theo khái niệm này, tội phạm được đưa ra với đầy đủ các dấu hiệu của nó là: - Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội: - Tội phạm được qui định trong Bộ luật hình sự; Là - - Tội phạm do người có nang lực trách nhiệm hình sự và đạt đến mét độ tuổi nhất định thực hiện; - Tội phạm được thực hiện do cố.ý hoặc vô ý (có lỗi); l5 - Người phạm tội phải bị xử phạt. - Trong số những người có cùng với quan điểm trên, có những người khác không coi tình tiết phải bị xử phạt là dấu hiệu của tội phạm, và vì vậy không đưa đặc điểm này vào khái niệm đầy đủ về tội phạm.

Những tác giả này cho rằng: Phạm tội thì không tránh khỏi phải chiu hình phạt, đó là một trong những nguyên tắc quan trong của luật hình sự. Phải chịu vử phạt, đó là hau gud tất yếu của việc thực hiện tôi phạm chứ chính nó không phải là thuộc tinh của tội phạm. Mặt khác trong thực tế có nhiều trường hợp tội phạm không bi xử phạt do nhiều nguyên nhân khác nhan (qua thời hiệu, không khám phá được, được miễn trách nhiệm hình sự. Vấn dé được đặt ra trong các trường hợp ấy là hành vì có được coi là tội phạm hay không, nếu có đủ các yếu tố cẩu thành.

Thật vậy, khi một người thực hiện hành vi chứa dung div đủ các dấn hiệu cấu thành tôi phạm thì hành vi đó đã là tôi phạm, không phụ thuộc vào ngHỜời đó có bị xứ lý hay kháng [83, Tr. Khái niệm tội phạm tổng quát về tội phạm phan ánh hai đặc tính cơ bản: về nội dung là hành vi nguy hiểm cho xã hội và về lầnh thức được Bộ luật hình sự qui định. Những người ủng hộ khái niệm này cho rằng: “Tuy !à khái niệm được đưa ra mang tính khái quát cao những nó vẫn thể hiện ddy đủ các đặc điểm cud tội phạm”. Không phải bất kể hành vi nguy hiểm nào (tức gây thiệt hại hoặc có khả năng gây thiệt hại) cũng là tội phạm.

Chỉ hành vi nguy hiểm cho xã hội mới được coi là tội phạm, khí tính nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội bao gồm cả hai mặt: mặt thực tế (gây thiệt hại hoặc nguy cx gây thiệt hai) và mặt xã hội (tính nguy hiểm cho xñ hội ở mức độ nhất định). Hanh vi sở di nguy hiểm cho xã hội bởi vì nó được người có nang lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý.