CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ ỔN ĐỊNH TÀI CHÍNH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM

Tìm hiểu các yếu tố tác động đến sự ổn định tài chính của ngân hàng thương mại Việt Nam. Phân tích chuyên sâu, dữ liệu và giải pháp hữu ích.

• Tác giả: Đặng Nguyễn Phương Quyên
• Người hướng dẫn: Ts. Lê Hoàng Anh
• Trường học: Trường Đại học Ngân hàng tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Sự Ổn Định Tài Chính Của Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lí do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Bố cục bài nghiên cứu
• 1.7. Đóng góp của nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Khái niệm về sự ổn định tài chính
• 2.2. Vai trò của ổn định tài chính với nền kinh tế và ngân hàng
• 2.2.1. Vai trò của ổn định tài chính với nền kinh tế
• 2.2.2. Vai trò của ổn định tài chính với ngân hàng
• 2.3. Đo lường ổn định tài chính
• 2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự ổn định của NHTM Việt Nam
• 2.4.1. Các nhân tố vi mô
• 2.4.2. Các nhân tố vĩ mô
• 2.5. Tổng quan các nghiên cứu trước
• 2.5.1. Các nghiên cứu ngoài nước
• 2.5.2. Các nghiên cứu trong nước
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3.3. Các giả thuyết nghiên cứu
• 3.4. Dữ liệu nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.4.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.3. Phương pháp ước lượng
• 3.4.4. Thứ tự thực hiện phương pháp ước lượng
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thống kê mô tả các biến
• 4.2. Phân tích tương quan
• 4.3. Ước lượng mô hình hồi quy và kiểm định các giả thuyết hồi quy
• 4.4. So sánh mô hình Pooled-OLS và mô hình FEM
• 4.5. So sánh mô hình Pooled-OLS và mô hình REM
• 4.6. So sánh mô hình FEM và mô hình REM
• 4.7. Kiểm định đa cộng tuyến
• 4.8. Kiểm tra hiện tượng tự tương quan
• 4.9. Kiểm tra hiện tượng phương sai thay đổi
• 4.10. Kết quả ước lượng mô hình bình phương nhỏ nhất tổng quát khả thi (FGLS)
• 4.11. Kết quả và thảo luận kết quả nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Kết luận kết quả nghiên cứu
• 5.2. Hàm ý chính sách
• 5.2.1. Gia tăng hiệu quả hoạt động của các NHTM
• 5.2.2. Nâng cao chất lượng tín dụng
• 5.2.3. Chủ động ứng phó với các biến động của môi trường vĩ mô
• 5.3. Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.3.1. Hạn chế của nghiên cứu
• 5.3.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• MỤC LỤC THAM KHẢO
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng Quan Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Ổn Định Tài Chính NH 55 ký tự

Ổn định tài chính là yếu tố then chốt đối với sự phát triển bền vững của mọi quốc gia. Hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM) đóng vai trò trung tâm trong việc đảm bảo dòng vốn lưu thông hiệu quả, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, sự ổn định tài chính của các NHTM Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và biến động kinh tế vĩ mô. Việc xác định và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến ổn định tài chính của NHTM là vô cùng cần thiết để đưa ra các giải pháp phù hợp, đảm bảo an toàn và hiệu quả hoạt động của hệ thống ngân hàng. Nghiên cứu này sẽ đi sâu vào phân tích các yếu tố này, đồng thời đề xuất các hàm ý chính sách nhằm tăng cường ổn định tài chính cho NHTM Việt Nam.

1.1. Tầm quan trọng của ổn định tài chính NHTM Việt Nam

Sự ổn định tài chính của NHTM không chỉ ảnh hưởng đến bản thân các ngân hàng mà còn tác động trực tiếp đến toàn bộ nền kinh tế. Khi ngân hàng hoạt động ổn định, khả năng cung cấp vốn cho doanh nghiệp và người dân được đảm bảo, từ đó thúc đẩy sản xuất kinh doanh và tiêu dùng. Ngược lại, nếu hệ thống NHTM gặp khủng hoảng, niềm tin của nhà đầu tư và người dân sẽ suy giảm, dẫn đến rút vốn hàng loạt, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tăng trưởng kinh tế. Theo Ngân hàng Trung ương Malaysia "hệ thống tài chính đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Nó cho phép quá trình trung gian tài chính tạo điều kiện thuận lợi cho dòng vốn giữa người tiết kiệm và người đi vay, do đó đảm bảo rằng các nguồn tài chính được phân bổ hiệu quả nhằm thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế."

1.2. Khái niệm và đo lường sự ổn định tài chính ngân hàng

Khái niệm ổn định tài chính có nhiều cách hiểu khác nhau, nhưng điểm chung là khả năng của hệ thống tài chính trong việc chống chọi với các cú sốc và duy trì hoạt động hiệu quả. Một trong những chỉ số quan trọng để đo lường sự ổn định tài chính của NHTM là Z-score, phản ánh mức độ an toàn vốn của ngân hàng. Các chỉ số khác như tỷ lệ nợ xấu, khả năng thanh khoản, và hiệu quả hoạt động cũng được sử dụng để đánh giá sự ổn định tài chính của ngân hàng. Theo Cục Dữ trữ Liên bang (2018) cho rằng “ổn định tài chính là xây dựng một hệ thống tài chính có thể hoạt động cả trong thời điểm tốt và xấu. Bên cạnh đó có thể hấp thụ tất cả những điều tốt và xấu xảy ra trong nền kinh tế bất cứ lúc nào.

II. Cách Rủi Ro Tín Dụng Ảnh Hưởng Ổn Định Tài Chính NH 59 ký tự

Rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến sự ổn định tài chính của NHTM. Khi tỷ lệ nợ xấu tăng cao, khả năng thu hồi vốn của ngân hàng giảm sút, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và vốn chủ sở hữu. Quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo ổn định tài chính cho NHTM. Các ngân hàng cần có quy trình thẩm định tín dụng chặt chẽ, giám sát và đánh giá rủi ro thường xuyên, đồng thời có các biện pháp xử lý nợ xấu kịp thời. Việc đánh giá và kiểm soát rủi ro tín dụng, đặc biệt trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng nhanh chóng, là một thách thức lớn đối với các NHTM.

2.1. Tỷ lệ nợ xấu và tác động đến khả năng sinh lời ngân hàng

Tỷ lệ nợ xấu cao không chỉ làm giảm khả năng sinh lời của ngân hàng mà còn ảnh hưởng đến khả năng thanh khoản và vốn chủ sở hữu. Để đối phó với nợ xấu, ngân hàng phải trích lập dự phòng rủi ro, làm giảm lợi nhuận. Ngoài ra, nợ xấu còn làm tăng chi phí hoạt động của ngân hàng, do phải tốn kém cho việc quản lý và xử lý nợ. Do đó, việc kiểm soát tỷ lệ nợ xấu ở mức an toàn là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự ổn định tài chính của NHTM. Một NHTM có tỷ lệ nợ xấu cao sẽ có hệ số Z-score thấp và khó khăn trong việc huy động vốn từ thị trường.

2.2. Giải pháp quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả cho NHTM

Để quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả, các NHTM cần áp dụng các biện pháp toàn diện từ khâu thẩm định đến giám sát và xử lý nợ. Cần xây dựng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ, đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng một cách chính xác. Tăng cường giám sát và đánh giá rủi ro định kỳ, đặc biệt đối với các khoản vay lớn và các lĩnh vực có rủi ro cao. Đồng thời, xây dựng quy trình xử lý nợ xấu nhanh chóng và hiệu quả, bao gồm cả việc bán nợ cho các tổ chức chuyên nghiệp. Cần phải tăng cường chất lượng thẩm định tín dụng để đảm bảo khách hàng có khả năng thanh khoản

2.3. Tác động của tăng trưởng tín dụng đến sự ổn định ngân hàng

Tăng trưởng tín dụng quá nhanh có thể dẫn đến việc nới lỏng các tiêu chuẩn cho vay, làm tăng rủi ro tín dụng và ảnh hưởng đến sự ổn định tài chính của ngân hàng. Do đó, tăng trưởng tín dụng cần phải đi đôi với việc kiểm soát chất lượng tín dụng và đảm bảo an toàn vốn. Ngân hàng Nhà nước cần có các biện pháp giám sát chặt chẽ để đảm bảo tăng trưởng tín dụng phù hợp với năng lực quản lý rủi ro của các ngân hàng. Quản lý tốt tăng trưởng tín dụng là điều kiện cần thiết để đảm bảo sự ổn định tài chính cho hệ thống NHTM Việt Nam.

III. Ảnh Hưởng Kinh Tế Vĩ Mô Đến Ổn Định Tài Chính NH VN 57 ký tự

Môi trường kinh tế vĩ mô có ảnh hưởng sâu sắc đến sự ổn định tài chính của NHTM. Các yếu tố như lãi suất, tỷ giá hối đoái, lạm phát, và tăng trưởng kinh tế đều có thể tác động đến khả năng trả nợ của khách hàng và hoạt động của ngân hàng. Khi lãi suất tăng cao, chi phí vay vốn của doanh nghiệp và người dân tăng lên, làm giảm khả năng trả nợ. Lạm phát gia tăng cũng làm giảm sức mua của người dân và ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh. Do đó, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự ổn định tài chính của NHTM.

3.1. Tác động của lãi suất và tỷ giá hối đoái lên ngân hàng

Lãi suất và tỷ giá hối đoái là hai yếu tố kinh tế vĩ mô có tác động trực tiếp đến hoạt động của NHTM. Khi lãi suất tăng, chi phí huy động vốn của ngân hàng tăng lên, làm giảm lợi nhuận. Biến động tỷ giá hối đoái có thể ảnh hưởng đến giá trị tài sản và nợ phải trả bằng ngoại tệ của ngân hàng. Do đó, các NHTM cần có các biện pháp phòng ngừa rủi ro lãi suất và tỷ giá hối đoái để đảm bảo sự ổn định tài chính. Ngân hàng có những biện pháp dự phòng khi lãi suất tăng quá cao.

3.2. Ảnh hưởng của lạm phát và tăng trưởng kinh tế đến ngân hàng

Lạm phát và tăng trưởng kinh tế có tác động gián tiếp đến sự ổn định tài chính của NHTM. Khi lạm phát tăng cao, sức mua của người dân giảm xuống, ảnh hưởng đến khả năng trả nợ. Tăng trưởng kinh tế chậm lại có thể làm giảm nhu cầu vay vốn và làm tăng tỷ lệ nợ xấu. Vì vậy, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô là tiền đề quan trọng để đảm bảo sự ổn định tài chính của NHTM. Tăng trưởng kinh tế ổn định giúp giảm tỷ lệ thất nghiệp từ đó giảm tỷ lệ nợ xấu.

IV. Quy Định Pháp Luật Giám Sát Ổn Định Tài Chính NH VN 58 ký tự

Hệ thống quy định pháp luật và giám sát ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự ổn định tài chính của NHTM. Các quy định về an toàn vốn, quản trị rủi ro, và minh bạch thông tin giúp ngăn ngừa các hành vi rủi ro và tăng cường niềm tin của nhà đầu tư và người dân. Giám sát ngân hàng hiệu quả giúp phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn và đưa ra các biện pháp can thiệp kịp thời. Tuy nhiên, hệ thống quy định pháp luật và giám sát ngân hàng cần phải liên tục được hoàn thiện để đáp ứng với những thay đổi của thị trường và các thách thức mới.

4.1. Vai trò của an toàn vốn và quản trị rủi ro ngân hàng

An toàn vốn là yếu tố then chốt để đảm bảo sự ổn định tài chính của NHTM. Các quy định về an toàn vốn yêu cầu các ngân hàng phải duy trì một lượng vốn tối thiểu để đối phó với các rủi ro tiềm ẩn. Quản trị rủi ro hiệu quả giúp ngân hàng nhận diện, đánh giá, và kiểm soát các rủi ro một cách chủ động. Việc tuân thủ các quy định về an toàn vốn và áp dụng các biện pháp quản trị rủi ro tiên tiến là yếu tố quan trọng để xây dựng một hệ thống ngân hàng vững mạnh. Áp dụng Basel II, Basel III giúp quản trị rủi ro tốt hơn.

4.2. Tác động của giám sát ngân hàng đến sự ổn định hệ thống

Giám sát ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn và đưa ra các biện pháp can thiệp kịp thời. Ngân hàng Nhà nước cần tăng cường giám sát hoạt động của các NHTM, đặc biệt là trong các lĩnh vực có rủi ro cao như tín dụng bất động sản và đầu tư chứng khoán. Giám sát ngân hàng hiệu quả giúp ngăn ngừa các hành vi rủi ro và đảm bảo sự ổn định của toàn bộ hệ thống ngân hàng. Việc thanh tra định kỳ và đột xuất giúp NHTM hoạt động hiệu quả.

V. Cách Công Nghệ Fintech Ảnh Hưởng Ổn Định Tài Chính NH 57 ký tự

Sự phát triển của công nghệ tài chính (Fintech) đang tạo ra những thay đổi lớn trong ngành ngân hàng. Fintech mang lại nhiều cơ hội để nâng cao hiệu quả hoạt động, cải thiện trải nghiệm khách hàng, và mở rộng phạm vi dịch vụ. Tuy nhiên, Fintech cũng đặt ra những thách thức mới đối với sự ổn định tài chính của NHTM, đặc biệt là về an ninh mạng và bảo mật thông tin. Các ngân hàng cần phải chủ động ứng dụng Fintech một cách an toàn và hiệu quả để duy trì khả năng cạnh tranh và đảm bảo sự ổn định tài chính.

5.1. Cơ hội và thách thức từ công nghệ tài chính cho NH

Fintech mang lại nhiều cơ hội để NHTM nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm chi phí, và cung cấp các dịch vụ mới cho khách hàng. Tuy nhiên, Fintech cũng đặt ra những thách thức về an ninh mạng, bảo mật thông tin, và quản lý rủi ro. Các ngân hàng cần phải đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân lực để tận dụng tối đa các cơ hội và đối phó với các thách thức từ Fintech. Chuyển đổi số ngân hàng là xu hướng tất yếu của tương lai.

5.2. Giải pháp bảo mật và quản lý rủi ro khi ứng dụng Fintech

Để ứng dụng Fintech một cách an toàn, các NHTM cần phải xây dựng hệ thống bảo mật thông tin mạnh mẽ và tuân thủ các quy định về an ninh mạng. Cần có các biện pháp giám sát và kiểm soát rủi ro liên quan đến Fintech, như rủi ro tội phạm tài chính và rủi ro hoạt động. Đồng thời, cần hợp tác với các công ty Fintech để chia sẻ kinh nghiệm và nâng cao năng lực quản lý rủi ro. Việc trang bị kiến thức an ninh mạng giúp phòng tránh rủi ro tiềm ẩn.

VI. Giải Pháp Tăng Cường Ổn Định Tài Chính NH TM VN 56 ký tự

Để tăng cường sự ổn định tài chính của NHTM Việt Nam, cần có các giải pháp đồng bộ từ phía ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước, và Chính phủ. Các ngân hàng cần nâng cao năng lực quản trị rủi ro, kiểm soát tỷ lệ nợ xấu, và tăng cường an toàn vốn. Ngân hàng Nhà nước cần hoàn thiện hệ thống quy định pháp luật và giám sát ngân hàng, đồng thời điều hành chính sách tiền tệ một cách linh hoạt và hiệu quả. Chính phủ cần duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho các ngân hàng.

6.1. Hàm ý chính sách nhằm gia tăng hiệu quả hoạt động

Nâng cao hiệu quả hoạt động của NHTM thông qua việc áp dụng công nghệ mới, tối ưu hóa quy trình, và tăng cường năng lực cạnh tranh. Cần khuyến khích các ngân hàng đầu tư vào ngân hàng số và cung cấp các dịch vụ ngân hàng trực tuyến tiện lợi cho khách hàng. Đồng thời, cần tăng cường kết nối tài chính với các thị trường quốc tế để mở rộng phạm vi hoạt động và thu hút vốn đầu tư. Áp dụng công nghệ giúp giảm chi phí giao dịch và tăng khả năng tiếp cận khách hàng.

6.2. Chủ động ứng phó với biến động kinh tế vĩ mô

Các NHTM cần chủ động ứng phó với các biến động của môi trường kinh tế vĩ mô bằng cách xây dựng các kịch bản ứng phó và thực hiện các biện pháp phòng ngừa rủi ro. Cần có các biện pháp bảo vệ vốn chủ sở hữu và khả năng thanh khoản trong trường hợp xảy ra khủng hoảng. Ngân hàng Nhà nước cần điều hành chính sách tiền tệ một cách linh hoạt và hiệu quả để ổn định lãi suất, tỷ giá hối đoái, và lạm phát. Việc dự báo và phân tích kinh tế vĩ mô giúp ngân hàng đưa ra các quyết định chính xác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, tác giả giới thiệu khái quát và trình bày những nội dung cơ bản như lí do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, giới thiệu phương pháp nghiên cứu và số liệu được sử dụng trong bài nghiên cứu. Ngoài ra, ở chương này tác giả đã trình bày bố cục bài nghiên cứu nhằm giúp người đọc có cái nhìn tổng quan về đề tài. Từ những vấn đề này giúp tác giả có định hướng trong việc thực hiện nội dung của các chương tiếp theo. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.

Khái niệm về sự ổn định tài chính Theo Ngân hàng Trung ương Châu Âu “ổn định tài chính được định nghĩa là tình trạng mà hệ thống tài chính có thể chống chọi với những cú sốc trong việc mất cân bằng tài chính, không làm cản trở việc phân bổ tiết kiệm cho các cơ hội đầu tư và xử lý thanh toán trong nền kinh tế. Ngân hàng Trung ương Châu Âu cho rằng, ổn định tài chính đề cập đến sự vận hành trơn tru của các yếu tố chính tạo nên hệ thống tài chính.” Theo Ngân hàng thế giới (World Bank, 2016) cho rằng “có rất nhiều định nghĩa về ổn định tài chính, nhưng hầu hết đều có điểm chung liên quan đến khả năng phục hồi của hệ thống tài chính trước những căng thẳng. Một hệ thống tài chính ổn định phải có khả năng phân bổ nguồn lực hiệu quả, có khả năng đánh giá và quản lý rủi ro tài chính. Hệ thống tài chính ổn định là khi nó tự loại bỏ được sự mất cân bằng tài chính phát sinh từ bên trong hay do các sự kiện bất lợi mà không lường trước được.” Theo Cục Dữ trữ Liên bang (2018) cho rằng “ổn định tài chính là xây dựng một hệ thống tài chính có thể hoạt động cả trong thời điểm tốt và xấu.

Bên cạnh đó có thể hấp thụ tất cả những điều tốt và xấu xảy ra trong nền kinh tế bất cứ lúc nào. Ổn định tài chính không phải là việc ngăn chặn thất bại hay ngăn chặn mọi người hoặc doanh nghiệp kiếm tiền hoặc mất tiền mà ổn định tài chính chỉ giúp tạo điều kiện để hệ thống tiếp tục hoạt động hiệu quả ngay khi đối mặt với những vấn đề như vậy.” Theo Ngân hàng Anh (2022) “sự ổn định tài chính nghe có vẻ khó hiểu nhưng đó chỉ là một cách mô tả hệ thống tài chính khi nó hoàn thành các vai trò cơ bản của mình. Với một hệ thống tài chính ổn định, bánh xe của nền kinh tế sẽ tiếp tục quay, ngay cả khi điều kiện trở nên khó khăn.” Theo Ngân hàng Trung ương Malaysia “ổn định tài chính là mô tả điều kiện mà trong đó quá trình trung gian tài chính hoạt động suôn sẻ và có sự tin tưởng vào hoạt động của các tổ chức và thị trường tài chính quan trọng trong nền kinh tế.” Theo Ngân hàng Trung ương Sri Lanka (2018) “cho thấy sự ổn định của hệ thống tài chính có thể được định nghĩa là khả năng hệ thống tài chính thực hiện trơn 7 tru các chức năng chính của nó như trung gian các quỹ tài chính, quản lý rủi ro và giải quyết thanh toán một cách hiệu quả vào bất kì lúc nào, kể qua trong trường hợp có những cú sốc bất lợi và căng thẳng. Một hệ thống tài chính ổn định là một hệ thống trong đó các tổ chức tài chính, thị trường tài chính vả hệ thống thanh toán hoạt động hiệu quả và không có khủng hoảng ngân hàng, tiền tệ và thanh toán.” Theo như Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có thể thấy dù hiện nay thuật ngữ ổn định tài chính chưa có có định nghĩa chính thức nào, tuy nhiên có thể hiểu ổn định tài chính như sau: “Thứ nhất, các yếu tố chính của hệ thống tài chính (thị trường tài chính, các định chế tài chính, hạ tầng tài chính) thực hiện các chức năng của nó “thông suốt” góp phần phân bổ có hiệu quả nguồn lực của nền kinh tế.

Thứ hai, rủi ro cấp độ hệ thống cần được đánh giá chính xác và quản lý hiệu quả để tránh khả năng sụp đổ hệ thống tài chính. Thứ ba, để đảm bảo mục tiêu duy trì ổn định của cả hệ thống tài chính đòi hỏi phải có sự phối hợp của các cơ quan Nhà nước trong hệ thống giám sát tài chính quốc gia; và trong phần lớn các mô hình tổ chức hệ thống giám sát tài chính, NHTW là cơ quan có chức năng chủ đạo trong việc thực hiện chức năng ổn định tài chính. Schinasi (2004) cho rằng “một hệ thống tài chính ở mức ổn định là bất cứ khi nào cũng có khả năng tạo điều kiện thuận lợi chứ không làm cản trở hoạt động của nên kinh tế và làm giảm sự mất cân bằng tài chính phát sinh từ nội sinh hoặc do các sự kiện bất lợi và không lường trước được.” Từ những định nghĩa về “ổn định tài chính” của các NHTW và các tác giả khác, có thể thấy ổn định tài chính có thể hiểu là một hệ thống tài chính có khả năng thực hiện các chức năng của mình ngay cả khi ở điều kiện không tốt. Là một hệ thống có khả năng hấp thụ được các cú sốc không thể lường trước kể cả bên trong hay đến từ bên ngoài nền kinh tế.

Vai trò của ổn định tài chính với nền kinh tế và ngân hàng 2. Vai trò của ổn định tài chính với nền kinh tế Theo Ngân hàng Trung ương Malaysia “hệ thống tài chính đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Nó cho phép quá trình trung gian tài chính tạo điều kiện thuận lợi cho dòng vốn giữa người tiết kiệm và người đi vay, do đó đảm bảo rằng các nguồn tài chính được phân bổ hiệu quả nhằm thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế.” Theo Ngân hàng Trung ương Thái Lan “sự ổn định tài chính hoặc hệ thống tài chính lành mạnh sẽ cho phép các nhà cung cấp dịch vụ tài chính cung cấp dịch vụ liên tục và suôn sẻ, đây là nền tảng cho sự thịnh vượng kinh tế ở Thái Lan.” Theo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam “ổn định tài chính không chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định giá cả mà còn góp phần phát triển kinh tế bền vững thực hiện hiệu quả các chức năng trung gian tài chính, tạo ra môi trường thuận lợi cho các nhà đầu tư, phân phối nguồn lực để phát triển một hệ thống tài chính lành mạnh để hệ thống có khả năng hấp thụ những cú sốc hay rủi ro hệ thống. Sự ổn định tài chính là điều quan trọng cho tăng trưởng kinh tế vì hầu hết các giao dịch trong nền kinh tế đều được thực hiện thông qua hệ thống tài chính.

Vai trò của ổn định tài chính với ngân hàng. Một hệ thống tài chính lành mạnh là trong đó các trung gian tài chính có thể thực hiện chức năng của mình một cách trơn tru, suôn sẻ tạo điều kiện để nguồn vốn được phân bổ một cách tốt nhất nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế. Các NHTM cũng là một trong những trung gian tài chính có vai trò quan trọng trong quá trình tạo tiền của nền kinh tế thông qua các dịch vụ như cho vay khách hàng, tiền gửi khách hàng, đầu tư,.Các NHTM cần duy trì một hệ thống tài chính ổn định để có đủ khả năng cung cấp các khoản vay cho khách hàng cũng như có đủ lãi suất để cạnh tranh trong việc huy động tiền gửi và có khả năng chi trả tiền gửi khi cần thiết, tránh để mất tính thanh khoản của ngân hàng. Vì thế, có thể thấy ổn định tài chính có vai trò quan trọng đối với các NHTM vì nó sẽ ảnh hưởng mạnh mẽ đến các hoạt động kinh doanh của ngân hàng.

9 Theo Ngân hàng thế giới (World Bank, 2016) “giá trị của sự ổn định tài chính được minh họa rõ nhất trong những thời kỳ bất ổn tài chính. Trong giai đoạn này, các ngân hàng sẽ không muốn tài trợ cho các dự án có lợi nhuận hay giá tài sản chênh lệch quá mức so với giá trị nội tại của chúng, các khoản thanh toán có thể không đến đúng hạn. Nếu sự bất ổn qua lớn có thể dẫn đến việc rút tiền hàng loạt, siêu lạm phát hoặc sụp đổ thị trường chứng khoán. Có thể làm lung lay nghiêm trọng niềm tin vào hệ thống tài chính và kinh tế.” Ổn định tài chính có thể giúp các NHTM có khả năng hấp thụ được những cú sốc bất ngờ và duy trì hoạt động kinh doanh ngay cả khi điều kiện trở nên khó khăn.

Đo lường ổn định tài chính Dựa theo nghiên cứu của Edward Altman (1968) công thức Z-score được phát triển bởi nhằm đo lường khả năng vỡ nợ của các doanh nghiệp, chỉ số Z-score càng cao thì khả năng chịu đựng vỡ nợ càng cao, xác suất phá sản càng thấp. Chỉ số Z- score được đánh giá hiệu quả dùng để đo lường mức độ ổn định ngân hàng được sử dụng trong nhiều nghiên cứu của các tác giả như Boyd và Graham (1986), Hannan và Hanweck (1988), Thuy Tu Pham và cộng sự (2021), Huỳnh Nhật Thanh (2021). Chỉ số Z-core được tính theo công thức sau: 𝐸 𝑅𝑂𝐴+ 𝐿𝑛(𝑍 − 𝑠𝑐𝑜𝑟𝑒) = 𝐿𝑛( 𝐴 ) (2.1) 𝜎(𝑅𝑂𝐴) Trong đó: ROA là tỷ lệ lợi nhuận trên tổng tài sản bình quân. 𝐸 là tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản.

𝐴 𝜎(𝑅𝑂𝐴) là độ lệch chuẩn của lợi nhuận trên tổng tài sản bình quân. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự ổn định của NHTM Việt Nam. Các nhân tố vi mô Quy mô ngân hàng (SIZE) Biến quy mô ngân hàng là biến được sử dụng phổ biến trong các nghiên cứu về sự ổn định tài chính của ngân hàng. Biến SIZE được tác giả đo lường bằng cách sử dụng logarit tự nhiên của tổng tài sản của ngân hàng.

Theo kết quả nghiên cứu của 10 Nguyễn Minh Hà và Nguyễn Bá Hướng (2016), Fu và cộng sự (2014), Vũ Ngọc Hoài Chân (2016) và Huỳnh Nhật Thanh (2021) cho thấy SIZE có tác động tích cực với sự ổn định tài chính. Bên cạnh đó bài nghiên cứu của Ozili (2018) và có kết quả nghiên cứu cho rằng SIZE có tác động tiêu cực với sự ổn định tài chính của ngân hàng. Tỷ lệ lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) ROE được coi là khả năng sinh lời của ngân hàng, được đo lường bằng lợi nhuận sau thuế trên vốn chủ sở hữu của ngân hàng cho thấy lợi nhuận của cổ đông sau lợi nhuận đã trừ thuế. Bài nghiên của Vũ Ngọc Hoài Chân (2016) đã chỉ ra “mối quan hệ tỷ lệ nghịch giữa suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu và Z-score”.