Luận văn thạc sĩ các nhân tố đặc thù doanh nghiệp ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khóan việt nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu các nhân tố đặc thù doanh nghiệp ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của các công ty niêm yết trên thị, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Tác giả: Hoàng Thị Thanh Tú
• Người hướng dẫn: TS. Hay Sinh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Các Nhân Tố Đặc Thù Doanh Nghiệp Ảnh Hưởng Đến Cấu Trúc Vốn Của Các Công Ty Niêm Yết Trên Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. TỔNG QUAN CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 1.1. Nhóm các nghiên cứu về mặt lý thuyết
• 1.1.1. Lý thuyết không liên quan về cấu trúc vốn của Modigliani và Miller
• 1.1.2. Lý thuyết đánh đổi
• 1.1.3. Lý thuyết dựa trên thông tin bất cân xứng
• 1.1.4. Lý thuyết trật tự phân hạng
• 1.1.5. Lý thuyết đại diện
• 1.2. Nhóm các nghiên cứu thực nghiệm
• 1.2.1. Các nghiên cứu trên thế giới
• 1.2.1.1. Nghiên cứu tại các quốc gia phát triển
• 1.2.1.2. Nghiên cứu tại các quốc gia đang phát triển
• 1.2.2. Các nghiên cứu tại Việt Nam
• 1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn tổng hợp từ các nghiên cứu trước đây
• 1.3.1. Các nhân tố đặc thù của doanh nghiệp
• 1.3.2. Các nhân tố bên ngoài
• 2. PHƯƠNG PHÁP VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Nguồn dữ liệu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Xác định các biến số và phát triển các giả thiết
• 2.3.1. Biến phụ thuộc – Biến cấu trúc vốn (D)
• 2.3.2. Biến rủi ro kinh doanh (R)
• 2.3.3. Biến khả năng sinh lời (P)
• 2.3.4. Biến tính hữu hình (T)
• 2.3.5. Biến quy mô công ty (S)
• 2.3.6. Biến khả năng tăng trưởng (G)
• 2.3.7. Biến tấm chắn thuế phi nợ (ND)
• 2.3.8. Biến tính đặc thù (U)
• 2.3.9. Biến khả năng thanh toán (L)
• 2.3.10. Biến tỷ lệ sở hữu vốn của nhà nước (O)
• 2.4. Mô hình nghiên cứu
• 3. NỘI DUNG VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thực trạng cấu trúc vốn của các doanh nghiệp có vốn hóa thị trường lớn niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam
• 3.2. Phân tích cấu trúc vốn theo nhóm ngành nghề
• 3.3. Phân tích cấu trúc vốn theo thời gian
• 3.4. Thống kê mô tả các nhân tố đặc thù có ảnh hưởng đến cấu trúc vốn
• 3.4.1. Thống kê mô tả các nhân tố
• 3.4.2. Tương quan giữa các nhân tố
• 3.5. Kết quả nghiên cứu về các nhân tố đặc thù doanh nghiệp có ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của các doanh nghiệp có vốn hóa thị trường lớn niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam
• 3.5.1. Tổng hợp các nhân tố đặc thù doanh nghiệp có ảnh hưởng đến cấu trúc vốn cho cả giai đoạn từ năm 2006 đến năm 2011
• 3.5.2. So sánh tác động của các nhân tố đặc thù doanh nghiệp có ảnh hưởng đến cấu trúc vốn trước và sau khủng hoảng tài chính năm 2008
• 3.5.2.1. Những nét chính của nền kinh tế Việt Nam sau khủng hoảng
• 3.5.2.2. Kết quả về tác động của cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 đến các nhân tố đặc thù doanh nghiệp có ảnh hưởng đến cấu trúc vốn
• 3.6. Tổng hợp các kết quả nghiên cứu
• 3.7. Hạn chế của bài nghiên cứu
• 3.8. Hướng nghiên cứu trong tương lai
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• PHỤ LỤC 1. Kết quả thống kê và ước lượng tham số mô hình hồi quy từ Chương trình Eview 5
• PHỤ LỤC 2. Đồ thị thể hiện sự biến động các tỷ lệ nợ và một số chỉ số đặc thù của doanh nghiệp, chỉ số kinh tế vĩ mô theo thời gian và theo ngành nghề
• PHỤ LỤC 3. Danh sách 60 Công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong mẫu nghiên cứu

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Bài nghiên cứu này nhằm xác định các nhân tố doanh nghiệp có ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy để phân tích dữ liệu từ năm 2006 đến 2011. Kết quả cho thấy các yếu tố như khả năng sinh lợi, tính hữu hình, quy mô công ty, và tỷ lệ sở hữu nhà nước có tác động đáng kể đến cấu trúc vốn. Đặc biệt, khả năng sinh lợi được xác định là yếu tố quan trọng nhất. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 đã làm thay đổi mức độ ảnh hưởng của các nhân tố doanh nghiệp đến cấu trúc vốn.

II. Tổng quan các nghiên cứu trước đây

Trong phần này, các lý thuyết về cấu trúc vốn được trình bày, bao gồm lý thuyết đánh đổi, lý thuyết thông tin bất cân xứng và lý thuyết đại diện. Lý thuyết đánh đổi cho rằng cấu trúc vốn tối ưu đạt được khi lợi ích từ thuế do nợ cân bằng với chi phí kiệt quệ tài chính. Lý thuyết thông tin bất cân xứng nhấn mạnh rằng các nhà đầu tư bên ngoài không có thông tin đầy đủ về doanh nghiệp, dẫn đến quyết định tài chính không tối ưu. Những lý thuyết này cung cấp nền tảng cho việc hiểu rõ hơn về các nhân tố doanh nghiệp ảnh hưởng đến cấu trúc vốn trong bối cảnh Việt Nam.

2.1. Lý thuyết đánh đổi

Lý thuyết đánh đổi cho rằng khi tỷ lệ nợ tăng, lợi ích từ tấm chắn thuế cũng tăng, nhưng chi phí kiệt quệ tài chính cũng gia tăng. Do đó, một cấu trúc vốn tối ưu sẽ đạt được tại điểm mà lợi ích từ thuế cân bằng với chi phí kiệt quệ tài chính. Điều này cho thấy rằng các nhân tố doanh nghiệp như quy mô và khả năng sinh lợi có thể ảnh hưởng đến quyết định về tỷ lệ nợ của doanh nghiệp.

2.2. Lý thuyết thông tin bất cân xứng

Lý thuyết này chỉ ra rằng các nhà quản lý doanh nghiệp có thông tin tốt hơn về tình hình tài chính và cơ hội đầu tư so với các nhà đầu tư bên ngoài. Điều này dẫn đến việc các doanh nghiệp có thể chọn lựa cấu trúc vốn dựa trên thông tin mà họ nắm giữ, từ đó ảnh hưởng đến quyết định tài chính của họ. Các nhân tố doanh nghiệp như khả năng thanh toán và tính đặc thù cũng có thể tác động đến cách mà doanh nghiệp lựa chọn nợ hay vốn cổ phần.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy bình phương bé nhất (OLS) để phân tích dữ liệu từ các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Các biến số được xác định bao gồm khả năng sinh lợi, tính hữu hình, quy mô công ty, và tỷ lệ sở hữu nhà nước. Mô hình nghiên cứu được xây dựng để kiểm tra mối quan hệ giữa các nhân tố doanh nghiệp và cấu trúc vốn. Kết quả cho thấy rằng các yếu tố này có tác động khác nhau đến cấu trúc vốn, với khả năng sinh lợi là yếu tố nổi bật nhất.

IV. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các nhân tố doanh nghiệp như khả năng sinh lợi, tính hữu hình, và quy mô công ty có ảnh hưởng đáng kể đến cấu trúc vốn của các công ty niêm yết. Đặc biệt, khả năng sinh lợi thể hiện vai trò quan trọng nhất trong việc quyết định tỷ lệ nợ của doanh nghiệp. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 đã làm thay đổi mức độ ảnh hưởng của các nhân tố doanh nghiệp đến cấu trúc vốn. Điều này cho thấy rằng các doanh nghiệp cần điều chỉnh chiến lược tài chính của mình để thích ứng với những thay đổi trong môi trường kinh tế.

V. Kết luận

Bài nghiên cứu đã xác định được các nhân tố doanh nghiệp ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của các công ty niêm yết tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu không chỉ cung cấp thêm bằng chứng cho các lý thuyết về cấu trúc vốn mà còn giúp các doanh nghiệp hiểu rõ hơn về cách thức quản lý tài chính hiệu quả. Việc nghiên cứu các nhân tố doanh nghiệp trong bối cảnh Việt Nam là cần thiết để xây dựng một cấu trúc vốn hợp lý, từ đó gia tăng giá trị doanh nghiệp và giảm thiểu rủi ro tài chính.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ năm 2006 đến năm 2011, cấu trúc vốn của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam đã trở thành chủ đề nghiên cứu quan trọng nhằm hiểu rõ các nhân tố đặc thù ảnh hưởng đến quyết định tài chính của doanh nghiệp. Việt Nam, với nền kinh tế hỗn hợp và sự can thiệp của Nhà nước còn ở mức cao, đang trong quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế chỉ huy sang nền kinh tế thị trường. Tổng giá trị vốn hóa thị trường của 712 doanh nghiệp niêm yết tại hai sàn HOSE và HNX vào cuối năm 2011 đạt khoảng 500.265 tỷ đồng, trong đó 60 doanh nghiệp có vốn hóa lớn nhất chiếm tới 77% tổng giá trị vốn hóa.

Vấn đề nghiên cứu tập trung vào việc xác định các nhân tố đặc thù doanh nghiệp ảnh hưởng đến cấu trúc vốn, đồng thời phân tích tác động của cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 đến các nhân tố này. Mục tiêu cụ thể là đánh giá mức độ ảnh hưởng của các biến như khả năng sinh lợi, tính hữu hình, quy mô công ty, tính đặc thù, khả năng thanh toán và tỷ lệ sở hữu vốn nhà nước đến cấu trúc vốn của doanh nghiệp. Nghiên cứu có phạm vi tại Việt Nam, tập trung vào các doanh nghiệp niêm yết có quy mô lớn, với dữ liệu tài chính được thu thập từ các báo cáo kiểm toán chính thức.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm về cấu trúc vốn trong bối cảnh kinh tế chuyển đổi, giúp doanh nghiệp xây dựng cấu trúc vốn hợp lý nhằm gia tăng giá trị và giảm thiểu rủi ro tài chính. Đồng thời, nghiên cứu cũng góp phần làm rõ ảnh hưởng của các biến thể kinh tế vĩ mô và khủng hoảng tài chính đến quyết định tài chính của doanh nghiệp.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên ba lý thuyết chính về cấu trúc vốn:

• Lý thuyết đánh đổi (Trade-off Theory): Cân bằng giữa lợi ích thuế từ việc sử dụng nợ và chi phí kiệt quệ tài chính, phá sản. Lý thuyết này giải thích sự tồn tại của tỷ lệ nợ tối ưu nhằm tối đa hóa giá trị doanh nghiệp.

• Lý thuyết trật tự phân hạng (Pecking Order Theory): Doanh nghiệp ưu tiên sử dụng nguồn vốn nội bộ, sau đó mới đến nợ và cuối cùng là phát hành cổ phần mới, do bất cân xứng thông tin giữa nhà quản lý và nhà đầu tư bên ngoài.

• Lý thuyết chi phí đại diện (Agency Cost Theory): Mâu thuẫn lợi ích giữa cổ đông và nhà quản lý, cũng như giữa cổ đông và chủ nợ ảnh hưởng đến quyết định cấu trúc vốn, đặc biệt là các chi phí đại diện phát sinh từ việc sử dụng nợ và vốn cổ phần.

Các khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu bao gồm:

• Cấu trúc vốn: Tỷ lệ tổng nợ trên tổng tài sản, tỷ lệ nợ dài hạn và nợ ngắn hạn.

• Khả năng sinh lợi: Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (EBIT/Tổng tài sản).

• Tính hữu hình: Tỷ lệ tài sản hữu hình trên tổng tài sản.

• Quy mô công ty: Logarit tự nhiên của tổng tài sản.

• Tính đặc thù: Tỷ lệ chi phí bán hàng trên doanh số.

• Khả năng thanh toán: Tỷ số thanh toán hiện hành (tài sản ngắn hạn trên nợ ngắn hạn).

• Tỷ lệ sở hữu vốn nhà nước: Biến giả thể hiện doanh nghiệp có tỷ lệ sở hữu nhà nước trên 51%.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính đã kiểm toán của 60 doanh nghiệp có vốn hóa lớn nhất niêm yết trên hai sàn HOSE và HNX trong giai đoạn 2005-2011. Các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực tài chính, ngân hàng, bảo hiểm và chứng khoán được loại trừ do đặc thù khác biệt.

Phương pháp phân tích chính là hồi quy bình phương bé nhất thông thường (OLS) để ước lượng ảnh hưởng của các nhân tố đặc thù đến cấu trúc vốn. Nghiên cứu chia giai đoạn thành hai thời kỳ: trước khủng hoảng tài chính 2008 (2006-2007) và sau khủng hoảng (2009-2011) để so sánh sự thay đổi tác động của các nhân tố.

Cỡ mẫu gồm 60 doanh nghiệp với dữ liệu panel trong 6 năm, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy. Phần mềm Microsoft Excel và Eviews 5 được sử dụng để xử lý và phân tích dữ liệu.

---

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Khả năng sinh lợi: Có tác động nghịch chiều mạnh mẽ đến cấu trúc vốn với mức ý nghĩa cao, thể hiện doanh nghiệp có lợi nhuận cao thường sử dụng ít nợ hơn. Tác động này tăng lên rõ rệt sau khủng hoảng tài chính 2008.

• Tính hữu hình: Tỷ lệ tài sản hữu hình có tương quan thuận với tỷ lệ nợ, đặc biệt là nợ dài hạn, và ảnh hưởng này gia tăng sau khủng hoảng, phản ánh vai trò của tài sản đảm bảo trong việc vay nợ.

• Quy mô công ty: Có tương quan thuận với đòn bẩy tài chính, các doanh nghiệp lớn có xu hướng sử dụng nhiều nợ hơn. Sau khủng hoảng, tác động của quy mô trở nên rõ ràng hơn do chủ nợ ưu tiên cho vay các doanh nghiệp lớn nhằm giảm rủi ro.

• Khả năng thanh toán: Có tương quan nghịch với tỷ lệ nợ, nghĩa là doanh nghiệp có khả năng thanh toán cao thường sử dụng ít nợ hơn. Tuy nhiên, sau khủng hoảng, mối quan hệ này trở nên mạnh mẽ hơn, đặc biệt với nợ dài hạn.

• Tính đặc thù: Doanh nghiệp sản xuất sản phẩm đặc thù có xu hướng sử dụng ít nợ hơn do chi phí phá sản cao hơn đối với các bên liên quan. Tác động này cũng gia tăng sau khủng hoảng.

• Tỷ lệ sở hữu vốn nhà nước: Doanh nghiệp có tỷ lệ sở hữu nhà nước trên 51% có xu hướng sử dụng nhiều nợ hơn, do lợi thế về mối quan hệ tín dụng và rủi ro phá sản thấp hơn.

Thảo luận kết quả

Các kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết trật tự phân hạng và lý thuyết đánh đổi, đồng thời phản ánh đặc thù của thị trường Việt Nam với sự can thiệp của Nhà nước và môi trường kinh tế chuyển đổi. Sự thay đổi tác động của các nhân tố trước và sau khủng hoảng tài chính 2008 cho thấy doanh nghiệp và chủ nợ đã điều chỉnh chiến lược tài chính để thích ứng với rủi ro gia tăng.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, kết quả tương đồng với các nghiên cứu tại các quốc gia đang phát triển trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương, đồng thời bổ sung bằng chứng thực nghiệm cho thị trường Việt Nam. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tương quan và bảng hồi quy chi tiết để minh họa sự khác biệt tác động của các nhân tố qua hai giai đoạn.

---

Đề xuất và khuyến nghị

• Tăng cường quản lý khả năng sinh lợi: Doanh nghiệp cần tập trung nâng cao hiệu quả hoạt động để giảm sự phụ thuộc vào nợ, đặc biệt trong bối cảnh rủi ro tài chính gia tăng. Mục tiêu giảm tỷ lệ nợ xuống khoảng X% trong vòng 3 năm tới.

• Phát triển tài sản hữu hình làm tài sản đảm bảo: Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào tài sản cố định có giá trị để tăng khả năng vay vốn với chi phí thấp hơn. Ngân hàng và cơ quan quản lý nên hỗ trợ chính sách tín dụng ưu đãi cho các tài sản này.

• Tăng cường năng lực tài chính cho doanh nghiệp nhỏ và vừa: Hỗ trợ các doanh nghiệp quy mô nhỏ tiếp cận nguồn vốn vay dài hạn nhằm nâng cao quy mô và giảm rủi ro tài chính. Chính phủ và các tổ chức tài chính nên xây dựng chương trình hỗ trợ trong 5 năm tới.

• Cải thiện khả năng thanh toán và quản lý dòng tiền: Doanh nghiệp cần xây dựng kế hoạch quản lý dòng tiền hiệu quả để duy trì khả năng thanh toán, giảm rủi ro phá sản. Các chương trình đào tạo và tư vấn tài chính nên được triển khai thường xuyên.

• Xây dựng chính sách quản trị vốn nhà nước hiệu quả: Đối với các doanh nghiệp có vốn nhà nước, cần tăng cường minh bạch và kiểm soát để hạn chế các chi phí đại diện, đồng thời tận dụng lợi thế tín dụng để tối ưu cấu trúc vốn.

---

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Nhà quản lý doanh nghiệp: Giúp hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn, từ đó xây dựng chiến lược tài chính phù hợp nhằm tối ưu hóa giá trị doanh nghiệp.

• Nhà đầu tư và phân tích tài chính: Cung cấp cơ sở để đánh giá rủi ro và tiềm năng tài chính của doanh nghiệp dựa trên cấu trúc vốn và các nhân tố đặc thù.

• Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Hỗ trợ xây dựng chính sách phát triển thị trường vốn và quản lý doanh nghiệp nhà nước hiệu quả hơn.

• Giảng viên và sinh viên ngành Tài chính – Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá cho nghiên cứu và giảng dạy về cấu trúc vốn và tài chính doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường mới nổi.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Cấu trúc vốn là gì và tại sao quan trọng?
   Cấu trúc vốn là tỷ lệ giữa nợ và vốn chủ sở hữu trong tài chính doanh nghiệp. Nó ảnh hưởng đến chi phí vốn, rủi ro tài chính và giá trị doanh nghiệp. Ví dụ, tỷ lệ nợ cao có thể làm tăng rủi ro phá sản nhưng cũng có thể giảm thuế phải nộp.

2. Những nhân tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến cấu trúc vốn?
   Khả năng sinh lợi, tính hữu hình, quy mô công ty, khả năng thanh toán và tỷ lệ sở hữu vốn nhà nước là những nhân tố chính. Doanh nghiệp có lợi nhuận cao thường sử dụng ít nợ hơn để giảm rủi ro.

3. Cuộc khủng hoảng tài chính 2008 ảnh hưởng thế nào đến cấu trúc vốn?
   Khủng hoảng làm tăng nhận thức về rủi ro phá sản, khiến doanh nghiệp ưu tiên sử dụng vốn nội bộ hơn và giảm vay nợ. Tác động của các nhân tố như khả năng sinh lợi, tính hữu hình và quy mô công ty đến cấu trúc vốn cũng thay đổi rõ rệt.

4. Lý thuyết trật tự phân hạng giải thích gì về cấu trúc vốn?
   Lý thuyết này cho rằng doanh nghiệp ưu tiên sử dụng vốn nội bộ, sau đó mới đến nợ và cuối cùng là phát hành cổ phần mới, nhằm giảm chi phí bất cân xứng thông tin và chi phí đại diện.

5. Tại sao doanh nghiệp có tỷ lệ sở hữu vốn nhà nước cao lại sử dụng nhiều nợ hơn?
   Doanh nghiệp nhà nước thường có lợi thế trong việc tiếp cận nguồn vốn vay với chi phí thấp hơn và rủi ro phá sản thấp hơn, nên có xu hướng sử dụng nhiều nợ hơn để tối ưu cấu trúc vốn.

---

Kết luận

• Nghiên cứu xác định rõ các nhân tố đặc thù doanh nghiệp ảnh hưởng đến cấu trúc vốn tại Việt Nam, trong đó khả năng sinh lợi là nhân tố quan trọng nhất.

• Cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 đã làm thay đổi mức độ ảnh hưởng của các nhân tố như khả năng sinh lợi, tính hữu hình, quy mô và khả năng thanh toán đến cấu trúc vốn.

• Kết quả nghiên cứu phù hợp với các lý thuyết tài chính hiện đại và bổ sung bằng chứng thực nghiệm cho thị trường Việt Nam trong bối cảnh kinh tế chuyển đổi.

• Đề xuất các giải pháp nhằm tối ưu cấu trúc vốn, nâng cao hiệu quả tài chính và giảm thiểu rủi ro cho doanh nghiệp.

• Khuyến nghị các nhà quản lý, nhà đầu tư và cơ quan quản lý sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chiến lược và chính sách phù hợp, hướng tới phát triển bền vững.

Hành động tiếp theo là áp dụng các khuyến nghị trong quản trị tài chính doanh nghiệp và tiếp tục nghiên cứu mở rộng về tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến cấu trúc vốn trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HCM ----------- HOÀNG THỊ THANH TÚ CÁC NHÂN TỐ ĐẶC THÙ DOANH NGHIỆP ẢNH HƯỞNG ĐẾN CẤU TRÚC VỐN CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM Chuyên ngành: Kinh tế Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60.12 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. HAY SINH TP. Hồ Chí Minh – Năm 2012 123doc LỜI CẢM ƠN Chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu và Khoa đào tạo Sau Đại học Trường Đại học Kinh Tế Thành phố Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.

Chân thành cảm ơn các Thầy Cô Trường Đại học Kinh Tế Thành phố Hồ Chí Minh đã nhiệt tình giảng dạy cho tôi trong suốt quá trình tham gia học tập tại Nhà trường. Tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến Cô TS. Hay Sinh – người hướng dẫn khoa học – đã dành rất nhiều thời gian và tâm huyết hướng dẫn nghiên cứu và giúp tôi hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã giúp đỡ, động viên, khuyến khích tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.

Mặc dù tôi đã có nhiều cố gắng hoàn thiện luận văn bằng tất cả sự nhiệt tình và năng lực của mình, tuy nhiên không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được những đóng góp quí báu của quí Thầy Cô và các bạn. Trân trọng cảm ơn! Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 11 năm 2012 Tác giả luận văn HOÀNG THỊ THANH TÚ 123doc LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn “CÁC NHÂN TỐ ĐẶC THÙ DOANH NGHIỆP ẢNH HƯỞNG ĐẾN CẤU TRÚC VỐN CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM” là công trình nghiên cứu của chính tác giả. Nội dung của toàn bộ luận văn là kết quả của sự đúc kết những kiến thức được lĩnh hội trong quá trình đào tạo tại Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, quá trình tự tìm tòi nghiên cứu và tổng hợp các kết quả nghiên cứu thực tiễn trong thời gian qua. Các số liệu sử dụng và trình bày trong luận văn là trung thực với nguồn gốc được trích dẫn rõ ràng.

Luận văn được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 11 năm 2012 Tác giả luận văn HOÀNG THỊ THANH TÚ 123doc MỤC LỤC Trang TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC TÓM TẮT. TỔNG QUAN CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY. Nhóm các nghiên cứu về mặt lý thuyết.

Lý thuyết không liên quan về cấu trúc vốn của Modigliani và Miller. Lý thuyết đánh đổi. Lý thuyết dựa trên thông tin bất cân xứng. Lý thuyết trật tự phân hạng.

Lý thuyết đại diện. Nhóm các nghiên cứu thực nghiệm. Các nghiên cứu trên thế giới. Nghiên cứu tại các quốc gia phát triển.

Nghiên cứu tại các quốc gia đang phát triển. Các nghiên cứu tại Việt Nam. Các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn tổng hợp từ các nghiên cứu trước đây. Các nhân tố đặc thù của doanh nghiệp.

Các nhân tố bên ngoài. PHƯƠNG PHÁP VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU. Nguồn dữ liệu. Phương pháp nghiên cứu.

Xác định các biến số và phát triển các giả thiết. Biến phụ thuộc – Biến cấu trúc vốn (D). Biến rủi ro kinh doanh (R). Biến khả năng sinh lời (P).

Biến tính hữu hình (T). Biến quy mô công ty (S). Biến khả năng tăng trưởng (G). Biến tấm chắn thuế phi nợ (ND).

Biến tính đặc thù (U). Biến khả năng thanh toán (L). Biến tỷ lệ sở hữu vốn của nhà nước (O). Mô hình nghiên cứu.

NỘI DUNG VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Thực trạng cấu trúc vốn của các doanh nghiệp có vốn hóa thị trường lớn niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Phân tích cấu trúc vốn theo nhóm ngành nghề. Phân tích cấu trúc vốn theo thời gian.

Thống kê mô tả các nhân tố đặc thù có ảnh hưởng đến cấu trúc vốn. Thống kê mô tả các nhân tố. Tương quan giữa các nhân tố. Kết quả nghiên cứu về các nhân tố đặc thù doanh nghiệp có ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của các doanh nghiệp có vốn hóa thị trường lớn niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam .1 Tổng hợp các nhân tố đặc thù doanh nghiệp có ảnh hưởng đến cấu trúc vốn cho cả giai đoạn từ năm 2006 đến năm 2011.

So sánh tác động của các nhân tố đặc thù doanh nghiệp có ảnh hưởng đến cấu trúc vốn trước và sau khủng hoảng tài chính năm 2008. Những nét chính của nền kinh tế Việt Nam sau khủng hoảng. Kết quả về tác động của cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 đến các nhân tố đặc thù doanh nghiệp có ảnh hưởng đến cấu trúc vốn. Tổng hợp các kết quả nghiên cứu.

Hạn chế của bài nghiên cứu. Hướng nghiên cứu trong tương lai. 78 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC 123doc DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU Trang Bảng 3. Tổng hợp dự đoán về tương quan của các nhân tố và đòn bẩy tài chính.

Tổng hợp kết quả phân tích hồi quy mô hình các nhân tố đặc thù doanh nghiệp có ảnh hưởng đến cấu trúc vốn trong cả giai đoạn và chi tiết theo hai thời kỳ trước và sau khủng hoảng. Tổng hợp kết quả nghiên cứu về các nhân tố đặc thù doanh nghiệp có ảnh hưởng đến cấu trúc vốn và sự phù hợp của các kết quả với các lý thuyết và kết quả thực nghiệm trước đây. 75 123doc DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC PHỤ LỤC 1 – Kết quả thống kê và ước lượng tham số mô hình hồi quy từ Chương trình Eview 5. PHỤ LỤC 2 – Đồ thị thể hiện sự biến động các tỷ lệ nợ và một số chỉ số đặc thù của doanh nghiệp, chỉ số kinh tế vĩ mô theo thời gian và theo ngành nghề.

PHỤ LỤC 3 – Danh sách 60 Công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong mẫu nghiên cứu. 123doc 1 TÓM TẮT Bài nghiên cứu nhằm xác định các nhân tố đặc thù doanh nghiệp có ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2006 đến năm 2011 bằng cách sử dụng phương pháp bình phương bé nhất thông thường (OLS) để ước lượng tham số mô hình hồi quy. Kết quả cho thấy các nhân tố khả năng sinh lợi, tính hữu hình, quy mô công ty, tính đặc thù, khả năng thanh toán và tỷ lệ sở hữu nhà nước có tác động với các mức độ khác nhau đối với cấu trúc vốn của doanh nghiệp; trong đó khả năng sinh lợi thể hiện vai trò là nhân tố vượt trội nhất. Đặc biệt, nghiên cứu đã đóng góp thêm cho các bằng chứng thực nghiệm về cấu trúc vốn tại Việt Nam với phát hiện rằng cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 có tác động làm thay đổi mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đặc thù đối với cấu trúc vốn của doanh nghiệp.

Theo đó, mối quan hệ giữa đòn bẩy tài chính và các nhân tố bao gồm khả năng sinh lợi, tính hữu hình, quy mô và khả năng thanh toán có sự thay đổi đáng kể giữa hai thời kỳ trước và sau khủng hoảng tài chính năm 2008. GIỚI THIỆU Một kết quả được chấp nhận rộng rãi trong lý thuyết không liên quan về cấu trúc vốn của F. Miller năm 1958 thể hiện: trong một thị trường vốn hoàn hảo, giá trị của doanh nghiệp là độc lập với cấu trúc vốn; do đó, nợ và vốn cổ phần được xem là những thay thế hoàn hảo cho nhau. Tuy nhiên, một khi giả định về thị trường vốn hoàn hảo bị vi phạm, việc lựa chọn cấu trúc vốn sẽ trở thành một quyết định quan trọng.

Vấn đề này đã mở đường cho sự phát triển của nhiều lý thuyết về cấu trúc vốn cũng như các nghiên cứu thực nghiệm có liên quan. Mặc dù có một sự thừa nhận rằng quyết định chọn lựa giữa nợ và vốn cổ phần phụ thuộc vào các đặc điểm của doanh nghiệp thì thực tế cho thấy các bằng chứng thực nghiệm vẫn còn khá lẫn lộn và thường khó để giải trình. Các nghiên cứu về cấu trúc vốn phần lớn được thực hiện dựa trên dữ liệu từ Mỹ và các quốc gia phát triển với nhiều điểm tương đồng về mặt kinh tế và thể chế như Titman và Wessels (1988), Frank and Goyal (2003 và 2009) sử dụng dữ liệu của các doanh nghiệp tại Mỹ, Rajan và Zingales (1995) sử dụng dữ liệu từ các quốc gia G7, Antoniou et al, (2002) phân tích dữ liệu từ Anh, Đức và Pháp…Một số nghiên cứu cung cấp bằng chứng về cấu trúc vốn của các quốc gia đang phát triển, điển hình như Booth et al, (2001) phân tích dữ liệu từ 10 quốc gia đang phát triển, Pandey (2000 và 2001) sử dụng dữ liệu từ Thái Lan và Malaysia, Huang và Song (2002), Chen (2003) sử dụng dữ liệu từ Trung Quốc.Điều này phần nào làm hạn chế sự sâu sắc trong những hiểu biết về quyết định tài chính của các doanh nghiệp nằm ngoài Mỹ và một số thị trường phát triển. Bên cạnh đó, một câu hỏi đặt ra là những kết quả đạt được từ các nghiên cứu thực hiện tại các quốc gia phát triển chỉ có thể áp dụng cho những thị trường tại đây hay có thể áp dụng rộng rãi hơn trong các thị trường khác và trong những quốc gia có sự khác biệt về thể chế và môi trường luật pháp.

Booth et al, (2001) đã phát biểu rằng: nhìn chung, 123doc 3 các tỷ số nợ ở các quốc gia đang phát triển dường như chịu tác động theo cùng một cách và bởi cùng những nhân tố đặc thù doanh nghiệp có ý nghĩa như tại các quốc gia phát triển. Tuy nhiên, vẫn có những khác biệt hệ thống theo cách mà các tỷ số nợ này chịu ảnh hưởng bởi các nhân tố quốc gia như tỷ lệ tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP), tỷ lệ lạm phát và sự phát triển của thị trường vốn. Việt Nam là nền kinh tế lớn thứ 6 ở Đông Nam Á và đứng thứ 128 thế giới xét theo tổng sản phẩm nội địa danh nghĩa bình quân đầu người năm 2011. Nền kinh tế Việt Nam là nền kinh tế hỗn hợp với sự can thiệp của Nhà nước vẫn còn ở mức độ cao.