Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Sinh Lời Của Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Việt Nam

Khám phá các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng sinh lời của ngân hàng TMCP Việt Nam, từ quản lý rủi ro đến chiến lược đầu tư hiệu quả.

• Tác giả: Phạm Phương Trinh
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Thị Anh Thư
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Sinh Lời Của Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 1.4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.6. ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI
• 1.7. BỐ CỤC NGHIÊN CỨU
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN
• 2.1. KHẢ NĂNG SINH LỜI CỦA NHTM
• 2.2. CÁC CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ KHẢ NĂNG SINH LỜI CỦA NHTM
• 2.3. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG SINH LỜI CỦA NHTM
• 2.4. KHẢO LƯỢC CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC CÓ LIÊN QUAN
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.2. CÁC BIẾN PHỤ THUỘC CỦA MÔ HÌNH
• 3.3. DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU
• 3.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. PHÂN TÍCH THỐNG KÊ MÔ TẢ
• 4.2. PHÂN TÍCH MA TRẬN TƯƠNG QUAN. KIỂM TRA HIỆN TƯỢNG ĐA CỘNG TUYẾN
• 4.3. ƯỚC LƯỢNG MÔ HÌNH HỒI QUY
• 4.4. THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ
• 5.2. HẠN CHẾ VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Khả Năng Sinh Lời Ngân Hàng Hiện Nay

Lợi nhuận, hiểu theo nghĩa kinh tế hoặc kế toán, là phần thu nhập vượt chi phí trong một giai đoạn nhất định. Khả năng sinh lời là thước đo quan trọng, phản ánh khả năng tăng thu nhập của tổ chức. Sự tồn tại và phát triển của tổ chức phụ thuộc vào lợi nhuận tạo ra. Al-Shami (2008) chỉ ra các cách đo lường như lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA) và lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE). ROA thể hiện hiệu quả sử dụng tài sản, ROE đo lường khả năng sinh lời so với vốn cổ đông. Hifza (2011) nhấn mạnh khả năng sinh lời là mục tiêu quản lý tài chính, liên quan đến tối đa hóa tài sản chủ sở hữu. Doanh nghiệp cần lợi nhuận để tồn tại, lợi nhuận cao mang lại lợi tức lớn cho chủ sở hữu. Heibati và cộng sự (2009) định nghĩa khả năng sinh lời là chênh lệch doanh thu và chi phí. Ngân hàng tạo thu nhập từ nguồn lực để bù đắp chi phí, phục vụ tăng trưởng. Nguyễn Văn Ngọc (2012) đánh giá khả năng sinh lời là khả năng tạo lợi nhuận dài hạn, với điều kiện hoạt động không đổi. Tóm lại, khả năng sinh lời là khả năng tạo thu nhập từ doanh thu, chi phí hoạt động, tài sản hoặc vốn chủ sở hữu.

1.1. Tầm Quan Trọng của ROA Ngân Hàng Trong Đánh Giá

ROA (Return on Assets) là một chỉ số quan trọng để đánh giá khả năng sinh lời của ngân hàng. Nó đo lường hiệu quả sử dụng tài sản để tạo ra lợi nhuận. ROA cao cho thấy ngân hàng quản lý tài sản hiệu quả, tạo ra nhiều lợi nhuận hơn từ mỗi đồng tài sản. Theo Hassan và Bashir (2003), ROA thể hiện lợi nhuận thu được trên một đơn vị tài sản và phản ánh khả năng quản lý tận dụng các nguồn lực tài chính và đầu tư thực tế của ngân hàng để tạo ra lợi nhuận . Nhiều nghiên cứu đã sử dụng ROA làm thước đo chính để đánh giá khả năng sinh lời của ngân hàng, chứng minh tầm quan trọng của chỉ số này.

1.2. ROE Ngân Hàng Ý Nghĩa Đối Với Cổ Đông và Nhà Đầu Tư

ROE (Return on Equity) đo lường lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu, phản ánh hiệu quả sử dụng vốn của cổ đông. ROE cao cho thấy ngân hàng đang tạo ra lợi nhuận tốt từ vốn đầu tư của cổ đông. Chỉ số này đặc biệt quan trọng đối với cổ đông vì nó thể hiện khả năng sinh lời từ vốn của họ. Mặc dù ROE thường được sử dụng như một thước đo khả năng sinh lời, nhưng nó vẫn có một số khuyết điểm. Bởi vì các ngân hàng sử dụng đòn bẩy thấp thường có ROA cao hơn nhưng ROE thấp hơn. Hơn nữa, ROE bỏ qua rủi ro liên quan đến đòn bẩy cao hơn và tác động của quy định...

II. Thách Thức và Rủi Ro Ảnh Hưởng Lợi Nhuận Ngân Hàng

Hệ thống tài chính yếu kém và thất bại thường là nguyên nhân của các cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu như khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997 và khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Các cuộc khủng hoảng này nhấn mạnh sự cần thiết của việc cải tổ mạnh mẽ về tư duy quản lý và cơ cấu tổ chức. Việc kiểm soát chặt chẽ hơn, an toàn hơn, tập trung cấp tín dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh thay vì bất động sản, chứng khoán, đa dạng hóa hoạt động kinh doanh là vô cùng quan trọng. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần định hướng cho các NHTM, giám sát chặt chẽ hoạt động của các NHTM. Sự khỏe mạnh, an toàn của hệ thống ngân hàng cần được đặt lên hàng đầu. Một hệ thống ngân hàng yếu kém có thể dẫn đến thảm họa lớn cho bất kỳ hệ thống tài chính nào. Do đó, hiểu rõ các yếu tố thúc đẩy khả năng sinh lời của ngân hàng là rất quan trọng.

2.1. Nợ Xấu Ngân Hàng Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Sinh Lời

Nợ xấu là một trong những yếu tố ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng sinh lời của ngân hàng. Nợ xấu tăng cao làm giảm thu nhập từ lãi, tăng chi phí dự phòng rủi ro tín dụng, và giảm giá trị tài sản của ngân hàng. Quản lý nợ xấu hiệu quả là một trong những ưu tiên hàng đầu của các ngân hàng để duy trì và cải thiện khả năng sinh lời. Chính sách tín dụng chặt chẽ, thẩm định kỹ lưỡng khách hàng vay, và giám sát chặt chẽ quá trình sử dụng vốn là những biện pháp quan trọng để hạn chế nợ xấu.

2.2. Ảnh Hưởng Của Quản Trị Rủi Ro Ngân Hàng Đến Lợi Nhuận

Quản trị rủi ro hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo sự ổn định và khả năng sinh lời của ngân hàng. Rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản, rủi ro hoạt động, và rủi ro thị trường là những loại rủi ro chính mà ngân hàng phải đối mặt. Quản trị rủi ro tốt giúp ngân hàng giảm thiểu tổn thất, tối ưu hóa lợi nhuận, và tuân thủ các quy định của cơ quan quản lý. Việc áp dụng các công cụ và kỹ thuật quản trị rủi ro hiện đại, xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ mạnh mẽ, và đào tạo đội ngũ nhân viên có trình độ chuyên môn cao là những yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro.

III. Yếu Tố Ảnh Hưởng Lợi Nhuận Ngân Hàng Phân Tích Chi Tiết

Nhiều yếu tố vi mô và vĩ mô ảnh hưởng đến khả năng sinh lời ngân hàng. Các yếu tố vi mô bao gồm quy mô ngân hàng, tỷ lệ vốn chủ sở hữu, chi phí hoạt động, tính thanh khoản, tỷ lệ tiền gửi, và rủi ro tín dụng. Các yếu tố vĩ mô bao gồm tốc độ tăng trưởng GDP và lạm phát. Nghiên cứu sử dụng các phương pháp Pooled OLS, FEM và REM để ước lượng mô hình hồi quy và phân tích tác động của các yếu tố này đến ROA và ROE.

3.1. Quy Mô Ngân Hàng Tác Động Đến Khả Năng Sinh Lời Như Thế Nào

Quy mô ngân hàng, thường được đo lường bằng tổng tài sản, có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh lời. Ngân hàng lớn hơn có thể có lợi thế về quy mô, giảm chi phí hoạt động và tăng khả năng đa dạng hóa hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, ngân hàng lớn hơn cũng có thể phải đối mặt với các vấn đề về quản lý phức tạp hơn và các quy định khắt khe hơn. Kết quả nghiên cứu cho thấy quy mô ngân hàng có thể tác động tích cực đến khả năng sinh lời.

3.2. Ảnh Hưởng của Chi Phí Hoạt Động Ngân Hàng Đến Lợi Nhuận

Chi phí hoạt động, bao gồm chi phí nhân viên, chi phí quản lý, và chi phí marketing, là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến khả năng sinh lời ngân hàng. Chi phí hoạt động cao có thể làm giảm lợi nhuận, đặc biệt là trong môi trường cạnh tranh gay gắt. Các ngân hàng cần nỗ lực kiểm soát chi phí hoạt động, tăng cường hiệu quả hoạt động, và áp dụng công nghệ để giảm chi phí. Chi phí hoạt động có tác động tiêu cực đến ROA và ROE.

3.3. Tăng Trưởng GDP và Ảnh Hưởng Lớn Đến Lợi Nhuận Ngân Hàng

Tốc độ tăng trưởng GDP, một yếu tố vĩ mô quan trọng, có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh lời ngân hàng. Khi nền kinh tế tăng trưởng, nhu cầu tín dụng tăng lên, tạo cơ hội cho ngân hàng mở rộng hoạt động cho vay và tăng lợi nhuận. Môi trường kinh tế thuận lợi cũng giúp giảm rủi ro tín dụng và cải thiện chất lượng tài sản của ngân hàng. Tốc độ tăng trưởng GDP có tác động tích cực đến khả năng sinh lời.

IV. Giải Pháp Nâng Cao Khả Năng Sinh Lời Ngân Hàng TMCP

Dựa trên kết quả nghiên cứu, khóa luận đề xuất một số khuyến nghị cho các NHTM và cơ quan quản lý nhằm cải thiện khả năng sinh lời trong thời gian tới. Các khuyến nghị này tập trung vào việc quản lý chi phí hoạt động, kiểm soát rủi ro tín dụng, và tận dụng các cơ hội từ tăng trưởng kinh tế. Bên cạnh đó, việc nâng cao hiệu quả quản trị ngân hàng và áp dụng công nghệ mới cũng là những yếu tố quan trọng để cải thiện khả năng sinh lời.

4.1. Chính Sách Tín Dụng Ngân Hàng Tối Ưu Hóa Để Tăng Lợi Nhuận

Chính sách tín dụng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo khả năng sinh lời và ổn định của ngân hàng. Ngân hàng cần xây dựng chính sách tín dụng chặt chẽ, thẩm định kỹ lưỡng khách hàng vay, và giám sát chặt chẽ quá trình sử dụng vốn. Việc đa dạng hóa danh mục tín dụng và quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả cũng là những yếu tố quan trọng để tối ưu hóa lợi nhuận.

4.2. Chuyển Đổi Số Ngân Hàng Giải Pháp Tối Ưu Hóa Chi Phí

Chuyển đổi số mang lại nhiều cơ hội để cải thiện khả năng sinh lời của ngân hàng. Việc áp dụng công nghệ mới giúp ngân hàng tự động hóa quy trình, giảm chi phí hoạt động, và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Ngân hàng cần đầu tư vào công nghệ, đào tạo nhân viên, và xây dựng hệ thống bảo mật mạnh mẽ để tận dụng tối đa lợi ích của chuyển đổi số. Ứng dụng công nghệ giúp tăng trưởng thu nhập ngoài lãi.

4.3. Nguồn Vốn Huy Động Chiến Lược Đầu Tư Để Tăng Lợi Nhuận

Ngân hàng cần có chiến lược nguồn vốn huy động hiệu quả nhằm đảm bảo khả năng sinh lời. Việc đa dạng hóa nguồn vốn huy động giúp giảm chi phí vốn và tăng tính thanh khoản. Ngân hàng cũng cần quản lý hiệu quả chi phí huy động vốn và tối ưu hóa cơ cấu nguồn vốn huy động để tăng lợi nhuận. Chi phí huy động thấp sẽ giúp ngân hàng cải thiện biên lợi nhuận.

V. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Về Lợi Nhuận Ngân Hàng

Nghiên cứu này đã xác định và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sinh lời của các Ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam trong giai đoạn 2012-2022. Kết quả nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm về tác động của các yếu tố vi mô và vĩ mô đến ROA và ROE. Nghiên cứu này cũng đề xuất một số khuyến nghị cho các NHTM và cơ quan quản lý nhằm cải thiện khả năng sinh lời trong tương lai.

5.1. Hạn Chế Nghiên Cứu và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Nghiên cứu này có một số hạn chế nhất định, chẳng hạn như phạm vi nghiên cứu giới hạn trong các Ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam và giai đoạn thời gian nghiên cứu. Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các loại hình ngân hàng khác và giai đoạn thời gian dài hơn. Ngoài ra, các nghiên cứu tiếp theo có thể sử dụng các phương pháp phân tích khác nhau và xem xét các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh lời ngân hàng.

5.2. Cạnh Tranh Ngân Hàng Ảnh Hưởng đến Khả Năng Sinh Lời

Cạnh tranh ngân hàng là một yếu tố quan trọng cần xem xét trong các nghiên cứu tiếp theo. Mức độ cạnh tranh cao có thể làm giảm biên lợi nhuận của các ngân hàng và ảnh hưởng đến khả năng sinh lời. Các nghiên cứu tiếp theo có thể phân tích tác động của cạnh tranh ngân hàng đến ROA và ROE. Việc nghiên cứu sâu hơn về thị phần và quy định pháp luật liên quan đến cạnh tranh cũng rất quan trọng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, nội dung của đề tài bao gồm 5 chương 5 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU Trình bày tổng quan một số mục để giới thiệu về nghiên cứu, bao gồm lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu và cuối cùng là đóng góp của nghiên cứu. CHƢƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ LUẬN VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC Trình bày cơ sở lý thuyết về khả năng sinh lời và các yếu tố tác động đến khả năng sinh lời. Bên cạnh đó, chương 2 còn trình bày khảo lược các nghiên cứu trước có liên quan đến đề tài để làm cơ sở cho việc lựa chọn các biến tác động đến khả năng sinh lời của các NHTM cổ phần Việt Nam. CHƢƠNG 3: MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU Chương này sẽ trình bày quy trình và các bước tiến hành nghiên cứu, giới thiệu phương pháp nghiên cứu được áp dụng trong đề tài, lựa chọn các biến đưa vào mô hình và đặt ra các giả thuyết cho mô hình nghiên cứu.

CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN Trình bày về các kết quả hồi quy của dữ liệu và thực hiện một số kiểm định quan trọng để đưa ra kết quả hồi quy thực nghiệm. Cuối cùng, chương này tiến hành kiểm tra xem kết quả hồi quy thu được có giống với kỳ vọng các giả thuyết đã được đặt ra hay không. CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Chương này tác giả sẽ tổng kết lại những nội dung đã thực hiện trong các chương, đưa ra hàm ý quản trị đối với các yếu tố có tác động tới khả năng sinh lời của các NHTM Việt Nam. Bên cạnh đó, chương 5 cũng trình bày những hạn chế nhất định của đề tài nhằm đưa ra hướng nghiên cứu tiếp theo trong tương lai.

6 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN 2. KHẢ NĂNG SINH LỜI CỦA NHTM 2.1 Khái niệm Thuật ngữ lợi nhuận có thể mang ý nghĩa kinh tế hoặc được hiểu theo khái niệm kế toán, nó đại diện cho phần thu nhập lớn hơn chi phí phát sinh trong một khoảng thời gian xác định. Khả năng sinh lời là chỉ số quan trọng và đáng tin cậy nhất vì nó mang lại cái nhìn bao quát về khả năng tăng mức thu nhập của một tổ chức. Sự tồn tại và phát triển của một tổ chức kinh tế chủ yếu phụ thuộc vào lợi nhuận mà tổ chức có thể kiếm được.

Theo Al-Shami (2008), có nhiều cách khác nhau để đo lường khả năng sinh lời như lợi nhuận trên tổng tài sản và lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu. Tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản là một chỉ số cho biết mức độ sinh lời của một công ty so với tổng tài sản của nó, trong khi tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu đo lường khả năng sinh lời của công ty, cho thấy công ty tạo ra bao nhiêu lợi nhuận so với số tiền mà các cổ đông đã đầu tư. Theo Hifza (2011), khả năng sinh lời là một trong những mục tiêu quan trọng nhất trong quản lý tài chính vì một trong những mục tiêu của quản lý tài chính là tối đa hóa tài sản của chủ sở hữu và khả năng sinh lời là thước đo hiệu suất rất quan trọng. Một doanh nghiệp không có lợi nhuận không thể tồn tại, trong khi một doanh nghiệp có lợi nhuận cao có thể mang lại cho chủ sở hữu một khoản lợi tức lớn từ khoản đầu tư của họ.

Do đó, mục tiêu của một chủ thể kinh doanh là thu được lợi nhuận để đảm bảo sự bền vững của doanh nghiệp. Theo Heibati và cộng sự (2009) khả năng sinh lời là sự chênh lệch giữa chi phí và doanh thu trong một khoản thời gian cố định, thường là một năm tài chính. Có thể 7 hiểu rằng, khả năng sinh lợi là khả năng của một ngân hàng tạo ra thu nhập từ việc sử dụng các nguồn lực có sẵn nhằm bù đắp cho các chi phí bỏ ra cho nhu cầu tăng trưởng và mở rộng. Theo Nguyễn Văn Ngọc (2012) khả năng sinh lời là một con số đánh giá khả năng tạo ra lợi nhuận của một doanh nghiệp trong thời gian dài, giả sử tất cả các điều kiện hoạt động hiện tại nói chung là không đổi.

Khả năng sinh lời phản ánh mối quan hệ giữa quy mô và lợi nhuận của một doanh nghiệp trong một thời hạn nhất định. Thông thường, khả năng sinh lời của doanh nghiệp sẽ được tính bằng công thức tổng lợi nhuận chia cho tổng tài sản sử dụng, số người lao động hoặc khối lượng tư bản dài hạn. Nói một cách dễ hiểu, khả năng sinh lời là khả năng một doanh nghiệp sử dụng các nguồn lực của mình để tạo ra doanh thu vượt trên chi phí. Tóm lại, khả năng sinh lời là một loại chỉ số tài chính được sử dụng để đánh giá khả năng tạo thu nhập của doanh nghiệp so với doanh thu, chi phí hoạt động, tài sản trên bảng cân đối kế toán hoặc vốn chủ sở hữu theo thời gian, sử dụng dữ liệu từ một thời điểm cụ thể.

Khi nhìn vào chỉ số này chúng ta có thể thấy được hiệu quả tài chính và sức khỏe của doanh nghiệp.2 Các chỉ tiêu đo lƣờng khả năng sinh lời của NHTM Có rất nhiều chỉ tiêu được dùng để đo lường khả năng sinh lời của các NHTM. Nhưng theo Hassan và Bashir (2003), ROA và ROE là hai chỉ số phổ biến nhất được dùng để đo lường khả năng sinh lời trong lĩnh vực ngân hàng. Những nghiên cứu của Athanasoglou và cộng sự (2008), Mamatzakis và Remoundos (2003), Staikouras và Wood (2004), Obamuyi (2013) và Dao (2020) đã sử dụng ROA và ROE như chỉ tiêu đại diện cho khả năng sinh lời trong nghiên cứu của mình. Dựa trên lý thuyết và những nghiên cứu thực nghiệm đã nêu, tác giả quyết định chọn ROA và ROE làm chỉ tiêu đo lường khả năng sinh lời trong nghiên cứu này.

 Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản 8 Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản phản ánh hiệu quả kinh doanh trên một đơn vị tài sản có của ngân hàng, là thước đo hiệu quả đầu tư của ngân hàng bởi vì mọi tài sản có đều là những khoản đầu tư sinh lãi mỗi ngày ngoại trừ hai loại tài sản tiền mặt và tài sản cố định. Chỉ tiêu ROA giúp nhà quản trị thấy được khả năng bao quát của ngân hàng trong việc tạo ra thu nhập từ tài sản có. ROA cao cho thấy ngân hàng có cơ cấu tài sản có hợp lý, có sự điều động đổi linh hoạt giữa các khoản mục trên tài sản có trước những biến động của nền kinh tế. Do vậy ROA còn phản ánh khả năng thích ứng của ban lãnh đạo ngân hàng trước những thay đổi chung của nền kinh tế.

Theo Hassan và Bashir (2003), ROA thể hiện lợi nhuận thu được trên một đơn vị tài sản và phản ánh khả năng quản lý tận dụng các nguồn lực tài chính và đầu tư thực tế của ngân hàng để tạo ra lợi nhuận. ROA đã nổi lên như một tỷ lệ chính để đánh giá khả năng sinh lời và đã trở thành thước đo phổ biến nhất về khả năng sinh lời của ngân hàng trong tài liệu (Athanasoglou và cộng sự, 2008; Garcia-Herrero và cộng sự, 2009; Golin, 2001).  Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu Chỉ tiêu này đo lường hiệu quả sử dụng một đồng vốn chủ sỡ hữu, đo lường khả năng lành mạnh trong hoạt động của một ngân hàng. Tỷ lệ ROE phản ánh lợi nhuận kiếm được từ một đơn vị vốn chủ sỡ hữu.

Vốn chủ sỡ hữu bao gồm vốn của ngân hàng và các quỹ dự trữ, qua đó tỷ lệ này cho biết khả năng sử dụng vốn cổ phần của ngân hàng nên ROE có ý nghĩa quan trọng đối với cổ đông. ROE càng lớn thì việc quản lý 9 sử dụng vốn cổ đông càng hiệu quả, ROE càng lớn cho thấy kết quả hoạt động trên vốn cổ phần của ngân hàng tốt. Mặc dù ROE thường được sử dụng như một thước đo khả năng sinh lời, nhưng nó vẫn có một số khuyết điểm. Bởi vì các ngân hàng sử dụng đòn bẩy thấp thường có ROA cao hơn nhưng ROE thấp hơn.

Hơn nữa, ROE bỏ qua rủi ro liên quan đến đòn bẩy cao hơn và tác động của quy định đối với đòn bẩy (Dietrich & Wanzenried, 2011).2 CÁC LÝ THUYẾT CÓ LIÊN QUAN Có nhiều lý thuyết khác nhau về khả năng sinh lời đã được phát triển theo thời gian liên quan đến bản chất của lợi nhuận trong một nền kinh tế cạnh tranh. Tuy nhiên các nghiên cứu trước đây về khả năng sinh lời của ngân hàng chủ yếu dựa trên 2 lý thuyết là Lý thuyết sức mạnh thị trường và Lý thuyết cấu trúc hiệu quả.  Lý thuyết sức mạnh thị trƣờng (The market power theory) Hiệu quả hoạt động của các ngân hàng bị ảnh hưởng bởi cấu trúc thị trường của ngành được nêu bởi lý thuyết sức mạnh thị trường được đưa ra bởi Tregenna (2009). Định lý SCP và RMP là hai cách tiếp cận khác nhau của lý thuyết sức mạnh thị trường.

Cách tiếp cận SCP (Structure-Conduct-Performance) nói rằng các ngân hàng trong thị trường tập trung cao có nhiều tiềm năng tăng lợi nhuận hơn so với các ngân hàng trong thị trường tập trung thấp vì các ngân hàng có cơ hội nhận tiền gửi với lãi suất thấp hơn và phân bổ các khoản vay với lãi suất cao hơn do sự hiện diện của môi trường độc quyền (Tregena, 2009). Mô hình SCP, được giải thích bởi hầu hết các nghiên cứu ban đầu về các yếu tố quyết định hiệu quả hoạt động của ngân hàng, đã chứng minh mối liên hệ tích cực giữa mức độ tập trung và lợi nhuận. Mức độ tập trung của thị trường thường được đo bằng tỷ lệ tập trung, tỷ lệ của toàn bộ thị trường được kiểm soát bởi một số lượng nhỏ các công ty. Mô hình SCP đã đưa ra giả thuyết thông đồng, trong đó một số ít ngân hàng có 10 thể có sự thông đồng ngấm ngầm hoặc rõ ràng, dẫn đến lãi suất cao hơn đối với các khoản vay, phí dịch vụ và lãi suất nhỏ hơn trả cho tiền gửi của khách hàng.

Điều này cuối cùng sẽ dẫn tới việc thu được lợi nhuận cao hơn. Cách tiếp cận RMP nói rằng lợi nhuận mà các ngân hàng thu được bị ảnh hưởng bởi cổ phiếu của họ trên thị trường. Cách tiếp cận này đưa ra giả định rằng các ngân hàng có thị phần lớn, sản phẩm đa dạng mới có thể phát huy sức mạnh thị trường của mình để định giá và kiếm lời, có nhiều quyền lực hơn trên thị trường (Tregenna, 2009).