Biến Đổi Cơ Cấu Tổ Chức Của Hệ Thống Công Đoàn Việt Nam Thời Kỳ Đổi Mới

Luận án tiến sĩ phân tích biến đổi cơ cấu tổ chức của hệ thống công đoàn Việt Nam trong thời kỳ đổi mới, nêu bật những thách thức và cơ hội.

• Người hướng dẫn: PGS. Bùi Đình Thanh
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Đề tài: Biến Đổi Cơ Cấu Tổ Chức Của Hệ Thống Công Đoàn Việt Nam Thời Kỳ Đổi Mới
• Loại tài liệu: Luận Án
• Năm xuất bản: 2005
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Biến Đổi Cơ Cấu Hệ Thống Công Đoàn Việt Nam

Công cuộc đổi mới toàn diện do Đảng khởi xướng đã tác động sâu sắc đến mọi lĩnh vực đời sống xã hội. Đại hội IX Công đoàn Việt Nam khẳng định những thành tựu đạt được chứng minh định hướng phát triển kinh tế xã hội là đúng đắn. Nghị quyết Đại hội IX cũng nhấn mạnh vai trò to lớn của Công đoàn Việt Nam trong sự nghiệp đổi mới, bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người lao động. Tuy nhiên, cơ cấu tổ chức của hệ thống Công đoàn đang là vấn đề cần nghiên cứu để đảm bảo hoạt động hiệu quả hơn. Nhiều đoàn viên chưa thiết tha gắn bó với tổ chức, sinh hoạt còn hình thức. Công đoàn cơ sở chưa phát huy được vai trò tập hợp quần chúng. Những hạn chế này có nguyên nhân từ cơ cấu tổ chức chưa đổi mới kịp, còn ảnh hưởng cơ chế cũ. Đã đến lúc cần nghiên cứu khoa học về sự biến đổi cơ cấu tổ chức của hệ thống Công đoàn Việt Nam trong quá trình đổi mới. Nghiên cứu này hy vọng sẽ góp phần xây dựng tổ chức Công đoàn phù hợp với giai đoạn hiện nay. Từ khi đổi mới đất nước, các thành phần kinh tế được thừa nhận, các doanh nghiệp và cơ sở dịch vụ ngoài quốc doanh ngày càng phát triển. Cùng với sự đa dạng hoá các loại hình sản xuất, kinh doanh, trong hoạt động của mình, Công đoàn đã cố gắng đa dạng hoá các hình thức tập hợp quần chúng, đổi mới tổ chức hoạt động cho phù hợp với điều kiện nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần.

1.1. Vai Trò Quan Trọng của Công Đoàn Việt Nam Hiện Nay

Công đoàn Việt Nam là một tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của giai cấp công nhân và người lao động Việt Nam. Công đoàn Việt Nam có vị trí quan trọng trong hệ thống chính trị của nước ta, được tổ chức theo vùng, lãnh thổ hoặc ngành, nghề. Nếu người lao động được tổ chức tốt sẽ có sức mạnh to lớn trong xây dựng đời sống xã hội.

1.2. Thách Thức Đối Với Tổ Chức Công Đoàn Hiện Tại

Trong những năm qua, mặc dù tổ chức Công đoàn đã có những giải pháp nhằm nâng cao hơn nữa vị thế của mình trong đời sống xã hội nhưng vẫn còn có những đoàn viên Công đoàn chưa thiết tha, gắn bó với tổ chức của mình. Trong sinh hoạt Công đoàn có nơi còn hình thức, cứng nhắc, không hấp dẫn đoàn viên nên đoàn viên không tự giác tham gia sinh hoạt. Công đoàn cơ sở có nơi còn chưa phát huy được vai trò tổ chức tập hợp quần chúng.

II. Vấn Đề Biến Đổi Cơ Cấu Công Đoàn Thách Thức và Cơ Hội

Những hạn chế trong hoạt động công đoàn có nguyên nhân từ cơ cấu tổ chức chưa đổi mới kịp thời, hình thức tổ chức còn ảnh hưởng cơ chế cũ. Trong các cấp Công đoàn còn tình trạng tổ chức đồng dạng, hoạt động trùng chéo, phân tán, ỷ lại. Quan hệ chỉ đạo giữa Công đoàn ngành, nghề và Liên đoàn Lao động địa phương đối với cấp cơ sở chưa rõ ràng. Do đó, một Công đoàn cơ sở có thể có nhiều cấp trên, gây chậm trễ trong giải quyết công việc. Đội ngũ cán bộ Công đoàn ít được bồi dưỡng kiến thức cập nhật, chưa theo kịp quá trình đổi mới, chưa thích ứng với cơ chế thị trường do hoạt động quá lâu trong cơ chế tập trung quan liêu bao cấp nên còn tình trạng hành chính hoá, quan liêu hoá và công chức hoá. Tất cả những vấn đề này cho thấy cần có một nghiên cứu khoa học về sự biến đổi cơ cấu tổ chức của hệ thống Công đoàn Việt Nam trong quá trình đổi mới. Tác giả hy vọng luận án sẽ có những đóng góp trong việc lý giải về sự biến đổi cơ cấu tổ chức của hệ thống Công đoàn Việt Nam, từ đó góp phần xây dựng tổ chức Công đoàn Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.

2.1. Nguyên Nhân của Sự Biến Đổi Cơ Cấu Tổ Chức Công Đoàn

Những hạn chế nêu trên có nguyên nhân từ cơ cấu tổ chức chưa đổi mới kịp, hình thức tổ chức còn ảnh hưởng cơ chế cũ. Trong các cấp Công đoàn còn tình trạng tổ chức đồng dạng: cấp trên có ban nào thì cấp dưới có ban ấy. Hoạt động còn trùng chéo, phân tán, ỷ lại.

2.2. Yêu Cầu Đổi Mới Cơ Cấu Tổ Chức Hệ Thống Công Đoàn

Đội ngũ cán bộ Công đoàn ít được bồi dưỡng những kiến thức cập nhật, chưa theo kịp quá trình đổi mới, chưa thích ứng với cơ chế thị trường do hoạt động quá lâu trong cơ chế tập trung quan liêu bao cấp cho nên còn tình trạng hành chính hoá, quan liêu hoá và công chức hoá. Tất cả những vấn đề nêu trên cho thấy đã đến lúc cần phải có một nghiên cứu khoa học về sự biến đổi cơ cấu tổ chức của hệ thống Công đoàn Việt Nam trong quá trình đổi mới.

III. Biến Đổi Cơ Cấu Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Công Đoàn

Luận án này sẽ góp phần lý giải quá trình biến đổi cơ cấu tổ chức, những biến đổi về chức năng, nhiệm vụ, nội dung, phương pháp hoạt động Công đoàn trong quá trình đổi mới. Từ đó đánh giá về sự biến đổi, phát hiện những vấn đề hợp lý, bất hợp lý trong cơ cấu tổ chức của hệ thống Công đoàn, đề xuất những vấn đề mang tính giải pháp xây dựng tổ chức Công đoàn Việt Nam phù hợp với tình hình hiện nay, góp phần thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá Đất nước. Đối tượng nghiên cứu là sự biến đổi cơ cấu tổ chức của hệ thống Công đoàn Việt Nam thời kỳ đổi mới. Phạm vi khảo sát bao gồm các tỉnh thành phía Nam và phía Bắc, cùng với Công đoàn ngành giáo dục và Công đoàn ngành Bưu điện Việt Nam.

3.1. Mục Tiêu Nghiên Cứu Sự Biến Đổi Cơ Cấu Công Đoàn

Thông qua nghiên cứu thực trạng sự biến đổi của tổ chức Công đoàn Việt Nam, luận án sẽ góp phần lý giải quá trình biến đổi về cơ cấu tổ chức, những biến đổi về chức năng, nhiệm vụ, nội dung, phương pháp hoạt động Công đoàn trong quá trình đổi mới.

3.2. Đánh Giá và Giải Pháp Về Cơ Cấu Tổ Chức Công Đoàn

Từ đó đánh giá về sự biến đổi, phát hiện những vấn đề hợp lý, bất hợp lý trong cơ cấu tổ chức của hệ thống Công đoàn, đề xuất những vấn đề mang tính giải pháp xây dựng tổ chức Công đoàn Việt Nam phù hợp với tình hình hiện nay, góp phần thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá Đất nước.

IV. Phương Pháp Phân Tích Biến Đổi Hệ Thống Công Đoàn Việt Nam

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận triết học Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, lý thuyết cơ cấu chức năng, và phương pháp logic lịch sử. Phương pháp phân tích tài liệu được sử dụng xuyên suốt quá trình nghiên cứu, từ phát hiện vấn đề, lựa chọn đối tượng nghiên cứu, hình thành giả thuyết, thu thập thông tin và phân tích kết quả nghiên cứu. Việc phân tích tài liệu không chỉ dừng lại ở các tài liệu của các ngành khoa học khác nhau nghiên cứu về công nhân, Công đoàn, về các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể quần chúng, đặc biệt luận án còn sử dụng các thông tin bổ ích từ các Hội thảo về tổ chức, hoạt động Công đoàn, các lớp tập huấn cán bộ chủ chốt của Công đoàn ngành Trung ương, Liên đoàn Lao động tỉnh, thành phố.

4.1. Sử Dụng Phương Pháp Phân Tích Tài Liệu Nghiên Cứu

Phương pháp này được sử dụng trong suốt quá trình nghiên cứu, từ phát hiện vấn đề, lựa chọn đối tượng nghiên cứu, hình thành giả thuyết, thu thập thông tin và phân tích kết quả nghiên cứu. Việc phân tích tài liệu trong quá trình hoàn thành luận án không chỉ dừng lại ở các tài liệu của các ngành khoa học khác nhau nghiên cứu về công nhân, Công đoàn, về các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể quần chúng, đặc biệt luận án còn sử dụng các thông tin bổ ích từ các Hội thảo về tổ chức, hoạt động Công đoàn, các lớp tập huấn cán bộ chủ chốt của Công đoàn ngành Trung ương, Liên đoàn Lao động tỉnh, thành phố.

4.2. Quan Sát và Phỏng Vấn Sâu Trong Nghiên Cứu Thực Địa

Quan sát về tổ chức hoạt động Công đoàn một số cơ sở: Nhằm xem xét cách tổ chức chỉ đạo hoạt động của Công đoàn cơ sở từ đó đánh giá các phương pháp công tác cán bộ Công đoàn. Phỏng vấn sâu một số cán bộ Công đoàn chủ chốt từ Trung ương đến cơ sở: để thu thập thông tin định tính nhằm lý giải vấn đề nghiên cứu từ nhiều khía cạnh, đáp ứng mục tiêu nghiên cứu của luận án, tác giả đã tiến hành phỏng vấn: 03 cán bộ thuộc Tổng liên đoàn, 05 cán bộ Liên đoàn lao động địa phương, 03 cán bộ Công đoàn ngành, 4 Chủ tịch Công đoàn cơ sở.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Đánh Giá Biến Đổi Cơ Cấu Công Đoàn

Kết quả nghiên cứu của luận án sẽ khẳng định hoặc bác bỏ các giả thuyết sau: Sự biến đổi cơ chế quản lý kinh tế đã dẫn đến sự biến đổi nhất định về hệ thống chính trị, từ đó tất yếu dẫn đến sự biến đổi về cơ cấu tổ chức của hệ thống Công đoàn Việt Nam. Sự biến đổi hiện nay của tổ chức Công đoàn có vấn đề hợp lý, phù hợp với yêu cầu thực tiễn nhưng cũng có vấn đề chưa hợp lý. Do đó vai trò của Công đoàn trong hệ thống chính trị cũng chưa đáp ứng yêu cầu trong quá trình đổi mới và quá trình toàn cầu hoá. Khung lý thuyết cho thấy cơ cấu tổ chức của hệ thống Công đoàn Việt Nam được xem xét dưới tác động của công cuộc đổi mới Đất nước. Sự biến đổi cơ cấu tổ chức của hệ thống Công đoàn Việt Nam có mối quan hệ chặt chẽ với sự biến đổi về số lượng, chất lượng đội ngũ công nhân, viên chức, lao động.

5.1. Giả Thuyết Về Biến Đổi Cơ Chế Kinh Tế và Công Đoàn

Giả thuyết 1: Sự biến đổi cơ chế quản lý kinh tế đã dẫn đến sự biến đổi nhất định về hệ thống chính trị, từ đó tất yếu dẫn đến sự biến đổi về cơ cấu tổ chức của hệ thống Công đoàn Việt Nam.

5.2. Đánh Giá Tính Hợp Lý Trong Biến Đổi Tổ Chức Công Đoàn

Giả thuyết 2: Sự biến đổi hiện nay của tổ chức Công đoàn có vấn đề hợp lý, phù hợp với yêu cầu thực tiễn nhưng cũng có vấn đề chưa hợp lý. Do đó vai trò của Công đoàn trong hệ thống chính trị cũng chưa đáp ứng yêu cầu trong quá trình đổi mới và quá trình toàn cầu hoá.

VI. Tương Lai Cải Cách Tổ Chức Nâng Cao Vị Thế Công Đoàn

Luận án này là đề tài đầu tiên trong hệ thống lý luận, nghiệp vụ công tác Công đoàn nghiên cứu trực tiếp sự biến đổi về cơ cấu tổ chức của hệ thống Công đoàn Việt Nam từ khi Đất nước ta tiến hành công cuộc đổi mới. Trên cơ sở làm rõ thực trạng của sự biến đổi, tìm hiểu nguyên nhân biến đổi, tác giả sẽ nêu một số kiến giải và đề xuất về mô hình, cơ cấu tổ chức và loại hình hoạt động của Công đoàn Việt Nam phù hợp với cơ cấu hệ thống chính trị và cơ cấu xã hội, đáp ứng yêu cầu thực hiện tốt luật Công đoàn, luật Lao động, luật Mặt trận Tổ quốc và pháp lệnh công chức nhằm nâng cao vị thế của tổ chức Công đoàn Việt Nam trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, góp phần tích cực thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá Đất nước.

6.1. Đề Xuất Giải Pháp Cho Mô Hình Tổ Chức Công Đoàn

Trên cơ sở làm rõ thực trạng của sự biến đổi, tìm hiểu nguyên nhân biến đổi, tác giả sẽ nêu một số kiến giải và đề xuất về mô hình, cơ cấu tổ chức và loại hình hoạt động của Công đoàn Việt Nam phù hợp với cơ cấu hệ thống chính trị và cơ cấu xã hội.

6.2. Mục Tiêu Nâng Cao Vị Thế Của Công Đoàn Việt Nam

Đáp ứng yêu cầu thực hiện tốt luật Công đoàn, luật Lao động, luật Mặt trận Tổ quốc và pháp lệnh công chức nhằm nâng cao vị thế của tổ chức Công đoàn Việt Nam trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, góp phần tích cực thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá Đất nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu với tác phẩm "Những cơ cấu sơ đẳng của hệ thân tộc". Sau đó lý thuyết này đã có ảnh hƣởng sâu rộng trong nhiều lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn.moi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Hệ thức (paradigme) của lý thuyết cơ cấu xã hội xác định mục đích nghiên cứu của nó là khám phá ra các cơ cấu, sự vận hành và những qui luật nội tại của chúng; Chủ trƣơng giải thích những biến đổi bằng các qui luật nội tại của các cơ cấu xã hội nhằm khám phá ra những mối liên hệ qua lại giữa các cơ cấu và tính thống nhất của chúng. Một điều có ý nghĩa phƣơng pháp luận là bất cứ một lý thuyết khoa học xã hội nào đều phải trải qua một quá trình suy nghĩ, phê phán đối với ngay cả những bậc tiền bối đƣợc thừa nhận nhiều nhất. Tuy nhiên cũng không có một lý thuyết nào đƣợc xây dựng mà không có sự kế thừa những thành quả trí tuệ của quá khứ và đặt chúng vào những “dòng dõi lý thuyết” trong lịch sử.

Nhà xã hội học ngƣời Pháp P. Bourdieu đƣợc xem là ngƣời có nhiều đóng góp vào sự phát triển lý thuyết về cơ cấu xã hội dƣới tên gọi “lý thuyết hậu cơ cấu” có sự kế thừa những luận điểm khoa học của nhiều nhà khoa học nhƣ E. đặc biệt là C. Mác để xây dựng nên những luận điểm khoa học của mình, ví dụ nhƣ nguyên lý về tính khách quan của cái xã hội (le social).

Luận thuyết của P.Bourdieu rất coi trọng mối quan hệ biện chứng giữa các tác nhân và cơ cấu xã hội, không xem các tác nhân nhƣ những phản ánh đơn giản của các cơ cấu khách quan.Bourdieu nói rất rõ trong tác phẩm nổi tiếng "Nghề nghiệp của nhà xã hội học", "sự mô tả những thái độ, những ý kiến và những nguyện vọng cá nhân không thể đem lại nguyên lý giải thích những thái độ, những ý kiến và những nguyện vọng ấy" [Paris Mouton. Sự phát triển lý thuyết cơ cấu xã hội của P.Bourdieu theo quan điểm mác xít đƣợc xây dựng xung quanh ba khái niệm; hệ thống các quan điểm, tập tục (habitus) và tái sản xuất xã hội. Vấn đề đầu tiên lý thuyết cơ cấu xã hội đề cập đến là yêu cầu phải khôi phục lại các hệ thống liên hệ là điểm xuất phát của tất cả những phân tích và 14 (LUAN.moi TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Đây không phải chỉ là khôi phục những "hiện tƣợng xã hội" và lại càng không phải chỉ là mô tả những mảnh lộn xộn của những ứng xử xã hội, mà chính là phải khám phá ra những liên hệ nào và hệ thống liên hệ nào tổ chức ra đối tƣợng nghiên cứu.

Không phải bộ phận nào của xã hội cũng là đối tƣợng nhận thức ngang nhau và phải có một sự phê phán bƣớc đầu để xem đối tƣợng ấy có trở thành một hệ thống liên hệ có thể thăm dò đƣợc hay không? Do đó, phải xem lại khái niệm mơ hồ "sự kiện xã hội" phân biệt những cái có thể đƣợc gọi là "đối tƣợng thật" với những "đối tƣợng giả". Một đối tƣợng xã hội phải là một đối tƣợng cho thấy có một tập hợp những liên hệ nội tại, một hệ thống liên hệ và việc phân tích nó cho phép giải thích sự vận hành của nó. Nhƣ vậy, mục đích của sự nghiên cứu là khám phá lôgíc của hệ thống và đòi hỏi phải quy gọn các hiện tƣợng lại, đồng thời phải có một sự khám phá nhiều mặt. Để vạch rõ những mối quan hệ chằng chịt trong hệ thống cơ cấu, không đƣợc chỉ tính đến những bằng chứng, những phán xét của những ngƣời có liên quan trong cơ cấu xã hội, trái lại, phải giả định rằng những thái độ, những phán xét, những động cơ của những ngƣời hữu quan đƣợc quy định một phần lớn bởi cơ cấu và nói chính xác hơn, bởi vị trí đã nắm giữ trong hệ thống các cƣơng vị.

Đó là một chủ đề căn bản của cách tiếp cận theo quan điểm của lý thuyết cơ cấu, theo đó hệ thống có thể giải thích từ một bộ phận của nó và có chú trọng nhiều tới bộ phận ấy. Thứ hai, theo những nguyên lý chung của M.Weber, nhận thức xã hội học là công việc xây dựng những quan hệ và những khái niệm đi từ những hiện tƣợng xã hội vô cùng phức tạp. Những nguyên lý chung ấy đƣợc áp dụng chặt chẽ vào việc đƣa ra khái niệm "tập tục" trái với quan điểm của Strauss và Saussieu về chủ nghĩa cơ cấu đƣợc xem là máy móc, P.Bourdieu phê phán 15 (LUAN.moi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] quan điểm đó, cho rằng theo quan điểm đó, chính hệ thống cơ cấu áp đặt một cách máy móc những chuẩn mực ứng xử cho các cá nhân và các cá nhân này chỉ tái hiện ra cơ cấu mà thôi. Do đó, không thể hiểu đƣợc những sáng tạo, những cách tân của các cá nhân xã hội.

Vì vậy, vấn đề là phải giải thích tại sao những sự tập luyện xã hội tạo ra và khắc sâu những phƣơng thức cảm nhận và ứng xử ở các tác nhân xã hội. Các gia đình và các hệ thống giáo dục cũng góp phần vào điều đó cũng nhƣ những kinh nghiệm xã hội cũng góp phần quan trọng vào điều đó. Nhƣ vậy, ngƣời ta có thể cảm nhận thấy đã diễn ra "một sự hƣớng vào bên trong từ cái bên ngoài". Những chủ thể nằm trong những điều kiện xã hội khác nhau, tuỳ theo thời điểm lịch sử và vị trí của họ trong một hệ thống cơ cấu xã hội nhất định.

Nhƣ vậy, theo khái niệm của P.Bourdieu, tập tục là chỉ toàn bộ những tƣ thế đã đạt đƣợc, những sơ đồ cảm nhận, đánh giá và hành động do bối cảnh xã hội in sâu vào một thời điểm và một vị trí riêng biệt. Tập tục giữ vị trí trung gian giữa những liên hệ khách quan và những ứng xử cá nhân, nó vừa là điều kiện của những thói quen cá nhân. Do những điều kiện tập luyện và sự khắc sâu những sự tập luyện tƣơng đối đồng nhất ở bên trong một giai cấp xã hội, nên trên thực té có thể xác định đặc trƣng của một tập tục giai cấp, đƣợc khắc sâu bằng một hệ thống giáo dục phức hợp bao gồm gia đình, trƣờng học và bối cảnh xã hội - tập tục giai cấp, nhƣ vậy, làm cho các tác nhân xã hội ứng xử phù hợp với những liên hệ khách quan giữa các giai cấp. Khái niệm "tập tục xã hội" là một yếu tố căn bản để nhận thức và giải đáp vấn đề "tái sản xuất xã hội" theo quan điểm của P.

Thứ ba, tái sản xuất xã hội, trƣớc hết là tái sản xuất hệ thống liên hệ của các giai cấp đƣợc xác nhận bởi những dự kiến thống kê về sự phân phối những tài sản kinh tế và văn hoá.moi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chủ nghĩa cơ cấu, khi nghiên cứu các xã hội gọi là truyền thống, thƣờng có khuynh hƣớng xem các cơ cấu xã hội là bất biến, và không phải bao giờ cũng tìm hiểu toàn bộ những điều kiện đề ra những sự lặp đi lặp lại đó. Sự phân tích của Marx đã đem lại lời giải đáp chung cho vấn đề tái sản xuất của hệ thống cơ cấu xã hội bao gồm các giai cấp, nhƣng sự phân tích đó chủ yếu tập trung vào các quan hệ kinh tế và mối quan hệ có ý nghĩa quyết định nhất là sự chiếm hữu tƣ bản. Sự đóng góp của P.Bourdieu là nhằm tới tất cả những kết quả của những sự kiện tái sản xuất văn hoá, đặc biệt chú trọng tới những chức năng của hệ thống trƣờng học trong sự tái sản xuất ấy và trong sự phân biệt văn hoá. Về điểm này, P.Bourdieu đã đƣa ra những khái niệm mới về tƣ bản.

Thuật ngữ tƣ bản, theo định nghĩa truyền thống của từ này đƣợc dùng để chỉ tƣ bản kinh tế, hoặc do thừa kế, hoặc có đƣợc do chiếm hữu tƣ bản kinh tế, nguyên nhân cơ bản tạo ra những vị trí giai cấp và tầng lớp khác nhau trong cơ cấu xã hội.Bourdieu đã dành phần chủ yếu trong các công trình nghiên cứu của ông cho sự phân tích hình thức thứ hai của tƣ bản, "tƣ bản văn hoá" dƣới hai hình thức "tƣ bản học hành" đƣợc tiếp thu qua nhà trƣờng và "tƣ bản văn hoá thừa kế" do gia đình truyền thụ. Một hình thức thứ ba của tƣ bản đƣợc phân tích là "tƣ bản xã hội" đƣợc xác định chủ yếu bằng toàn bộ những liên hệ xã hội mà nó đặc biệt có thể nắm giữ do những nguồn gốc xã hội và sử dụng nhƣ một tƣ bản. Thuật ngữ "tƣ bản" nhƣ vậy có những định nghĩa khác xa với từ vựng khoa học kinh tế và cho phép khám phá những xung đột thuộc loại kinh điển trong quan hệ giữa tổng thể các cơ cấu xã hội nói chung, cũng nhƣ trong từng cơ cấu xã hội nói riêng. Vận dụng lý thuyết về cơ cấu xã hội có thể lý giải quá trình vận động và biến đổi của cơ cấu tổ chức Công đoàn trong những năm gần đây.

Chỉ tính từ Đại hội VIII đến Đại hội IX Công đoàn Việt Nam, trong vòng 5 năm đã thấy 17 (LUAN.moi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] những vấn đề trong lý thuyết về cơ cấu xã hội đặt ra đó là "sự thay đổi của một yếu tố hoặc một quan hệ, tất yếu sẽ dẫn đến sự thay đổi của các yếu tố và quan hệ khác". Sự phát triển về cơ cấu tổ chức Công đoàn cũng dẫn đến sự thay đổi về nội dung, phƣơng pháp hoạt động. Đúng nhƣ hệ thức lý thuyết xã hội do K.Marx đề ra về phân tích sự tiến hoá cách mạng của xã hội chính là do tiến hoá của các quan hệ xã hội. Từ đó ta thấy lý thuyết cơ cấu xã hội trong xã hội học có ý nghĩa cực kì quan trọng trong việc lý giải cơ cấu xã hội nói chung và từng cơ cấu của nhóm xã hội cụ thể trong đó có cơ cấu tổ chức Công đoàn.

Lý thuyết chức năng: Lý thuyết chức năng xem xét các hiện tƣợng xã hội với những chức năng mà chúng đảm nhiệm. Khái niệm chức năng xuất phát từ sự phát triển của sinh lý học gắn liền với tên tuổi của nhà bác học Claude Bernard với ý nghĩa, chức năng là phƣơng thức hoạt động của các bộ phận trong cơ thể con ngƣời mà sự hoạt động phối hợp của chúng nhằm đảm bảo cho việc duy trì sự sống.