TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ ĐẮK LẮK KHOA CÔNG NGHỆ Ô TÔ ---------------oOo--------------- BẢO DƯỠNG SỬA CHỮA HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU ĐỘNG CƠ XĂNG ( dùng BCHK) NGHỀ: CÔNG NGHỆ Ô TÔ TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG NGHỀ, TRUNG CẤP NGHỀ Người biên soạn: Phan Văn Kỳ Nguyễn Hữu Hoành Lưu hành nội bộ - 2014 Lưu hành nộ ộ 2 LỜI NÓI ĐẦU Đối tượng sử dụng giáo trình: Cuốn giáo trình này được biên soạn để phục vụ cho giáo viên chuẩn bị nội dung bài giảng trước khi lên lớp giảng dạy nghề Công nghệ ô tô. Đây cũng là tài liệu để giáo viên bộ môn phát cho học sinh, sinh viên nghiên cứu học tập. Mục đích và yêu cầu đặt ra cho đối tượng sử dụng giáo trình: Là tài liệu cho các giáo viên giảng dạy các mô đun nghề thống nhất chuẩn bị nội dung bài giảng và kế hoạch lên lớp cho mô đun Bảo dưỡng sửa chữa hệ thống nhiên liệu động cơ xăng. Ngoài ra học sinh, sinh viên dùng để nghiên cứu theo dõi các nội dung giáo viên truyền đạt trong khi lên lớp và để nghiên cứu thêm khi về nhà.
Yêu cầu khi sử dụng giáo trình: Người đọc cần nghiên cứu lần lượt các nội dung theo chương trình để dễ hiểu. Giáo trình này là tập hợp những kiến thức liên đến các mô đun trước, người đọc cần nắm vững những nội dung các mô đun trước để phục vụ tốt cho việc nghiên cứu giáo trình này. Cơ sở để biên soạn giáo trình: Tác giả biên soạn giáo trình này dựa trên chương trình khung được ban hành theo quyết định số 291/QĐ-CĐNĐL ngày 03 tháng 6 năm 2013 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng nghề Đắk Lắk, nguồn tài liệu tham khảo từ trường Đại học sư phạm kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh, chương trình đào tạo Kỹ thuật viên Toyota (Team 21), các giáo trình của Tổng cục dạy nghề. Đặc điểm mới của giáo trình: Giáo trình được biên soạn tập hợp những nội dung cơ bản về hệ thống nhiên liệu động cơ xăng dựa trên quá trình tư duy logic để có thể đảm bảo mục tiêu về kiến thức, kỹ năng và thái độ nghề nghiệp cho học sinh, sinh viên.
Mặc dù tác giả đã rất cố gắng để biên soạn giáo trình này nhưng không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong được sự góp ý chân tình của người đọc. Xin chân thành cảm ơn! 3 MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU. Error! Bookmark not defined. Bài 1: THÁO LẮP , NHẬN DẠNG HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU ĐỘNG CƠ XĂNG.
Nhiệm vụ, yêu cầu của hệ thống nhiên liệu xăng động cơ ô tô. Sơ đồ cấu tạo và nguyên lý làm việc của hệ thống nhiên liệu động cơ xăng. Quy trình và yêu cầu kỹ thuật tháo lắp hệ thống nhiên liệu đ/c xăng (dùng chế hòa khí). 7 Bài 2: BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU ĐỘNG CƠ XĂNG.
Mục đích, yêu cầu. Bảo dưỡng bầu lọc và thùng chữa. Bảo dưỡng bơm xăng. Bảo dưỡng BCHK.
14 BÀI 3: SỬA CHỮA BỘ CHẾ HÒA KHÍ. Error! Bookmark not defined. Nhiệm vụ, yêu cầu, phân loại. Error! Bookmark not defined.
Cấu tạo và nguyên lý làm việc. Error! Bookmark not defined. Hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng và phương pháp kiểm tra sửa chữa bộ chế hòa khí. 26 BÀI 4: SỬA CHỮA THÙNG CHỨA XĂNG VÀ ĐƯỜNG DẪN XĂNG.
Nhiệm vụ, yêu cầu của thùng chứa xăng, bầu lọc và đường dẫn xăng. Cấu tạo thùng nhiên liệu, bầu lọc và nguyên lý làm việc của đường dẫn xăng. Hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng và phương pháp kiểm tra sửa chữa thùng nhiên liệu, bầu lọc và đường dẫn xăng. Thực hành kiểm tra, sửa chữa thùng nhiên liệu, bầu lọc và đường dẫn xăng.
Câu hỏi và bài tập. 43 BÀI 5: SỬA CHỮA BƠM XĂNG (CƠ KHÍ). Nhiệm vụ, yêu cầu. Cấu tạo và nguyên lý làm việc của bơm xăng.
Hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng, phương pháp kiểm tra, sửa chữa các sai hỏng của bơm xăng. Quy trình và yêu cầu kỹ thuật tháo lắp bơm xăng. Sửa chữa bơm xăng. Câu hỏi và bài tập.
52 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 53 4 Bài 1: THÁO LẮP , NHẬN DẠNG HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU ĐỘNG CƠ XĂNG 1. Nhiệm vụ, yêu cầu của hệ thống nhiên liệu xăng động cơ ô tô 1. Nhiệm vụ: Hệ thống nhiên liệu có tác dụng chuẩn bị và cung cấp kịp thời, đều đặn hỗn hợp không khí - nhiên liệu (hoà khí) có thành phần phù hợp với các chế độ làm việc cho các xi lanh động cơ để đốt cháy tạo ra công suất.
Sau khi cháy, các sản vật cháy (khí xả) theo hệ thống xả ra ngoài. Yêu cầu: + Cung cấp hỗn hợp hoà khí với thành phần và định lượng đồng đều với tất cả các xi lanh theo từng chế độ tải của động cơ; + Hệ thống làm việc có độ tin cậy và chính xác cao; + Thành phần hỗn hợp cung cấp cho động cơ ngoài việc đảm bảo động cơ có công suất tối đa, tiết kiệm nhiên liệu nhưng đồng thời thành phần khí thải phải ít độc hại nhất cho môi trường. Sơ đồ cấu tạo và nguyên lý làm việc của hệ thống nhiên liệu động cơ xăng 2. Sơ đồ cấu tạo: 9 8 7 1 6 2 3 5 4 Hình 1.1: Sơ đồ cấu tạo của hệ thống nhiện liệu động cơ xăng 1: Thùng xăng; 2: Ống dẫn; 3: Bình lọc xăng; 4: Ống tiêu âm; 5: Bơm xăng; 6: Đường ống xả; 7: Bộ chế hoà khí; 8: Bầu lọc không khí; 9: Đường ống nạp 5 Thùng nhiên liệu Đường ống Lọc nhiên liệu Đường hồi nhiên liệu Bơm nhiên liệu Không khí Bộ chế hoà khí Tỷ lệ KK/NL Bộ thu hồi hơi NL Đường ống nạp Hình 1.2: Sơ đồ hoạt động của hệ thống cung cấp nhiên liệu xăng 2.
Nguyên tắc hoạt động. Khi động cơ làm việc xăng từ thùng chứa, được bơm hút theo ống dẫn qua bình lọc xăng đến bộ chế hoà khí. Ở bộ chế hoà khí hay cacbuarator xăng được phân tán thành các hạt rất nhỏ như xương mù hay hơi rồi hoà trộn với không khí từ bên ngoài qua bầu lọc không khí 8 tạo thành hỗn hợp hoà khí theo đường ống nạp đi vào xilanh động cơ. Hoà khí cháy dãn nở do bugi phóng tia lửa điện ở cuối kỳ nén tác dụng vào pittông qua thanh truyền làm quay trục khuỷu sinh công.
Khí cháy này sau khi đã làm việc, được đưa ra khỏi máy theo đường ống xả, để giảm tiếng ồn khí cháy này trước khi ra môi trường còn phải qua một bộ tiêu âm.3: Nguyên tắc làm việc của họng khuếch tán Một số động cơ còn có bộ xúc tác, lắp trước bộ tiêu âm, khí thải được thải qua bộ xúc tác để khử và trung hoà các thành phần khí độc hại như oxitcacbon (CO), oxitnitơ (NOx) và thành phần nhiên liệu chưa cháy CmHn Một số động cơ còn sử dụng phương pháp luân hồi khí thải để giảm thành phần NOx trong khí thải, một phần khí thải trước khi đến bộ xúc tác được đưa qua van điều chỉnh lưu lượng mở lại đường ống nạp để nạp vào động cơ cùng khí nạp mới.4: Bộ xúc tác trung hoà khí thải 1. Vật liệu xúc tác; 2: đường khí vào từ động cơ; 3: lõi bộ xúc tác; 4: lớp cách nhiệt; 5: vỏ bộ xúc tác; 6: đường khí thải ra ngoài Khi khí thải đi qua, bộ xúc tác bị đốt nóng và trở nên hoạt tính trung hoà khí thải.5: Ống tiêu âm và lưu động của khí thải Khí thải có áp suất cao đi vào ống tiêu âm, dãn nở trong ống và đi theo đường gấp khúc nhiều lần nên tốc độ giảm dần, do đó giảm được âm thanh của dòng khí thải 7 3. Quy trình và yêu cầu kỹ thuật tháo lắp hệ thống nhiên liệu động cơ xăng (dùng chế hòa khí) 3. Quy trình tháo lắp các bộ phận ra khỏi động cơ a.
Yêu cầu kỹ thuật: - Lựa chọn đúng dụng cụ và sử dụng thành thạo. - Sắp xếp các chi tiết theo thứ tự. - Phải đảm bảo vệ sinh sạch sẽ đối với chi tiết, dụng cụ, bàn lắp và chỗ làm việc. - Không được làm hỏng các chi tiết trong quá trình tháo, lắp.
- Phải đảm bảo các quy tắc an toàn lao động. Các bước tháo lắp hệ thống cung cấp nhiên liệu động cơ xăng B1: Tháo các đường ống nhiên liệu, ống chân không, ống không khí và các đường dây điện ra khỏi bộ chế hoà khí, chú ý bịt các đầu ống nối sau khi tháo, đánh dấu và ghi nhớ để khi lắp lại không bị nhầm lẫn; B2: Tháo bầu lọc gió ra khỏi bộ chế hoà khí; B3: Tháo các cần nối bướm gío và cần nối bướm ga; B4: Tháo các bulông bắt giữ bộ chế hoà khí trên cụm ống nạp và lấy bộ chế hoà khí ra khỏi động cơ; B5: Làm sạch đệm cũ và keo dính còn bám trên mặt lắp ghép bộ chế hoà khí của cụm ống nạp rồi dùng giẻ sạch bịt lỗ lắp bộ chế hoá khí trên ống nạp để tránh bụi bẩn rơi vào động cơ; B6: Tháo hệ thống vận chuyển xăng gồm thùng xăng, bơm xăng, bầu lọc xăng và các ống dẫn xăng. Nâng xe lên để dễ thao tác từ phía gầm xe (nếu cần). Làm sạch, nhận dạng và kiểm tra bên ngoài Rửa sạch các chi tiết của bộ chế hoà khí, thông rửa toàn bộ các đường dẫn xăng và đường thông khí bằng dung dịch rửa hoá học chuyên dùng, nếu không có, có thể rửa bằng xăng nhưng chú ý phải đảm bảo an toàn khi dùng xăng rửa.
Không dùng dây thép để thông rửa các gíclơ của bộ chế hoà khí để tránh gây mòn rộng, sau đó thổi khô bằng khí nén các đường xăng, đường không khí trong bộ chế hoà khí. Tiến hành nhận dạng các chi tiết của hệ thống cung cấp nhiên liệu động cơ xăng: thùng xăng, bơm xăng, bộ chế hoà khí, bộ xúc tác và bộ tiêu âm. Lắp các bộ phận lên động cơ. - Quy trình lắp ngược với quá trình tháo; - Không được lắp lẫn các chi tiết, nhất là các chi tiết có các bề mặt làm việc với nhau; - Đảm bảo an toàn trong quá trình lắp 8 BÀI 2: BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU ĐỘNG CƠ XĂNG (dùng bộ chế hòa khí) Mục tiêu: - Trình bày được mục đích, nội dung và yêu cầu kỹ thuật bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu động cơ xăng (dùng chế hòa khí) - Bảo dưỡng được hệ thống nhiên liệu động cơ xăng (dùng chế hòa khí) đúng quy trình, quy phạm, và đúng yêu cầu kỹ thuật bảo dưỡng - Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô - Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên.
Mục đích, yêu cầu 1.