BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ GIỚI NINH BÌNH ---------o0o--------- GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN TRONG THIẾT BỊ CƠ KHÍ NGHỀ: BẢO TRÌ HỆ THỐNG THIẾT BỊ CƠ KHÍ TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: .năm 20 của Trường Cao đẳng Cơ giới Ninh Bình Năm 2021 1 2 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 3 LỜI GIỚI THIỆU Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực cơ khí chế tạo Việt đã có những bước phát triển đáng kể.
Chương trình khung Nghề Bảo trì hệ thống thiết bị cơ khí đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ thuật nghề được kết cấu theo các môđun. Để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình kỹ thuật nghề theo theo các môđun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay. Mô đun 26: Bảo dưỡng hệ thống điều khiển trong thiết bị cơ khí là mô đun đào tạo nghề được biên soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành. Trong quá trình thực hiện, nhóm biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu cơ khí trong và ngoài nước, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế sản xuất.
Mặc dầu có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của độc giả để giáo trình được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Ninh Bình, ngày tháng năm 2021 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: Đàm Văn Tới 2. Nguyễn Thị Hạnh 4 Mục lục BÀI 1: CÔNG TÁC CHUẨN BỊ TRƯỚC KHI BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN.
Cấu tạo, nguyên lý làm việc và đặc tính lắp ghép của hệ thống điều khiển. Cấu tạo chung của các cơ cấu điều khiển. Nguyên lý làm việc một số cơ cấu điều khiển điển hình thường dùng trong các máy công cụ. Đặc tính lắp ghép của các chi tiết trong các cơ cấu điều khiển.
Lập phiếu công nghệ tháo lắp và bảo dưỡng. Phiếu công nghệ tháo lắp. Chuẩn bị dụng cụ, thiết bị, vật tư cho tháo lắp và bảo dưỡng. Chuẩn bị dụng cụ, thiết bị.
Chuẩn bị vật tư, nguyên liệu cho bảo dưỡng. Công tác an toàn và vệ sinh công nghiệp. 22 BÀI 2: THÁO HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN. Cấu tạo, chức năng và nguyên lý làm việc của hệ thống điều khiển trong máy khoan kiểu K125.
Giới thiệu chung:. Cơ cấu điều khiển của hộp tốc độ. Cơ cấu điều khiển hộp chạy dao. 29 BÀI 3: LÀM SẠCH VÀ KIỂM TRA CHI TIẾT SAU KHI THÁO.
Cấu tạo, nguyên lý làm việc và phương pháp sử dụng thiết bị, chất liệu làm sạch. Rửa các chi tiết của hệ thống điều khiển. Thổi khô chi tiết. Kiểm tra chất lượng chi tiết.
40 BÀI 4: BẢO DƯỠNG, SỬA CHỮA NHỎ VÀ CHUẨN BỊ CHI TIẾT THAY THẾ 42 I. Các phương pháp gia công cơ khí. Phương pháp công nghệ tiện. Phương pháp công nghệ phay.
Phương pháp công nghệ bào. Các phương pháp sửa chữa nhỏ chi tiết. Phương pháp hàn. Phương pháp phụ thêm từng phần kích thước cho chi tiết.
48 BÀI 5: LẮP HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN. những quy định khi tập hợp chi tiết để lắp:. Tính năng của dụng cụ dùng khi lắp:. Chất liệu và phương pháp bôi trơn cho hệ thống điều khiển của máy khoan K125.
55 Bài 6 Thử hệ thống điều khiển. Thử hệ thống điều khiển. Kiểm tra hệ thống điều khiển và xử lý các sai sót. 59 6 Giới thiệu về mô đun: Bảo dưỡng hệ thống điều khiển Vị trí, ý nghĩa, vai trò mô đun: Trong các loại máy công cụ nói riêng và các thiết bị cơ khí nói chung; hệ thống điều khiển là một trong những bộ phận quan trọng.
Với chức năng: Điều khiển việc mở, tắt các loại động cơ điện; đóng, ngắt các bộ ly hợp; điều khiển quá trình ra khớp, vào khớp của các khối bánh răng di trượt; kẹp và tháo phôi hay các bộ phận máy với nhau; điều khiển cơ cấu phanh; điều khiển các loại van khí nén và thủy lực. Hệ thống điều khiển trong một máy gồm nhiều loại cơ cấu; nguyên tắc làm việc có thể là sự tác động trực tiếp bằng tay hay chân của con người; hoặc có thể là quá trình điều khiển tự động của các cơ cấu: Cơ khí - Điện; Cơ khí - Thủy lực hoặc Cơ khí - Khí nén phối hợp với nhau. Trong quá trình làm việc khi có hiện tượng hư hỏng của cơ cấu điều khiển sẽ dẫn đến những hiện tượng máy làm việc mất chính xác (hai bánh răng không vào khớp hết chiều rộng của răng); Gây mất an toàn cho người sử dụng và thiết bị (Thực hiện phanh, tắt máy không kịp thời khi có sự cố xẩy ra). Do đó việc thực hiện bảo dưỡng thường xuyên và theo định kỳ đối với hệ thống điều khiển trong các máy công cụ là một yêu cầu đặt ra cho các cơ sở có sử dụng máy để sản xuất và thái độ trách nhiệm cao đối với người thợ sửa chữa.
Mục tiêu của mô đun: Giúp cho học viên hiểu về cấu tạo, nguyên lý làm việc, đặc điểm lắp ghép của hệ thống điều khiển trong các thiết bị cơ khí làm cơ sở cho việc tuân thủ các quy trình, điều kiện kiểm tra trong tháo lắp, bảo dưỡng toàn thể hệ thống; đồng thời rèn luyện cho họ kỹ năng trong công việc bảo dưỡng, hiệu chỉnh hệ thống một cách đầy đủ, đảm bảo các tiêu chí kỹ thuật, kinh tế và an toàn. Mục tiêu thực hiện: - Trình bày cấu tạo, nguyên lý và đặc điểm lắp ghép của hệ thống điều khiển. Tháo, bảo dưỡng sửa chữa nhỏ và lắp hoàn chỉnh hệ thống điều khiển của các thiết bị cơ khí theo phiếu công nghệ. Chạy thử, kiểm tra và xử lý được những sai sót sau khi bảo dưỡng.
- Làm việc cẩn thận, an toàn và năng suất. Nội dung chính của mô đun: Bảo dưỡng hệ thống điều khiển - Công tác chuẩn bị trước khi bảo dưỡng hệ thống điều khiển - Tháo hệ thống điều khiển 7 - Làm sạch và kiểm tra chi tiết sau khi tháo - Bảo dưỡng, sửa chữa nhỏ và chuẩn bị chi tiết thay thế - Lắp hệ thống điều khiển - Thử hệ thống điều khiển 8 Ghi chú: Để học Mô đun bảo dưỡng hệ thống điều khiển học viên phải hoàn thành các môn học chung; các môn học thuộc khối kiến thức cơ sở và các mô đun: Kỹ thuật an toàn và bảo hộ lao động; nhập môn bảo trì hệ thống thiết bị cơ khí; Chuẩn bị bảo dưỡng và sửa chữa máy; Nâng cao hiệu quả lao động; Tháo rời máy có cấp chính xác thường. Những môn học và mô đun trên là điều kiện để học viên bước vào học mô đun: Bảo dưỡng hệ thống điều khiển đạt được kết quả học tập toàn diện theo các tiêu chí về: Kiến thức; Kỹ năng; Thái độ và được công nhận theo cấp trình độ bán lành nghề để tham gia vào quá trình sản xuất khi có nhu cầu hoặc tiếp tục học tập để đạt trình độ cao hơn. 10 Các hoạt động học tập chính trong mô đun Hoạt động 1: Học trên lớp Lĩnh hội những kiến thức cơ bản về: - Nội dung công tác chuẩn bị để bảo dưỡng hệ thống điều khiển; - Cấu tạo, chức năng, nguyên lý làm việc của một số cơ cấu điều khiển thường dùng trong máy công cụ; - Vận dụng kiến thức vào quá trình tháo lắp và bảo dưỡng đảm bảo yêu cầu kỹ thuật và an toàn.
Hoạt động 2: Học thực hành tại phòng học lý thuyết ban đầu ở xưởng thực hành Luyện tập kỹ năng lập các phiếu công nghệ tháo, lắp và bảo dưỡng hệ thống điều khiển của máy tiện kiểu T6M16, Trên cơ sở đó vận dụng để lập được các phiếu công nghệ tháo, lắp và bảo dưỡng hệ thống điều khiển của các máy côn cụ khác đạt yêu cầu kỹ thuật. Hoạt động 3: Học thực hành tại xưởng Luyện tập kỹ năng chuẩn bị các loại dụng cụ tháo, lắp và bảo dưỡng các cơ cấu điều khiển đẩm bảo khi thực hiện các công việc tháo, lắp, bảo dưỡng được an toàn và có chất lượng theo yêu cầu kỹ thuật. Hoạt động 4: Học trên lớp Lĩnh hội kiến thức về: Chức năng, cấu tạo, nguyên lý làm việc và đặc điểm lắp ghép của các chi tiết trong hệ thống điều khiển của máy khoan K125. Hoạt động 5: Học thực hành tại xưởng Luyện tập kỹ năng tháo hệ thống điều khiển của máy khoan kiểu K125; vận dụng được kỹ năng vào quá trình tháo các cơ cấu điều khiển trên các máy công cụ khác đạt yêu cầu kỹ thuật Hoạt động 6: Học trên lớp Lĩnh hội kiến thức về: Cấu tạo, nguyên lý của các thiết bị làm sạch; chất liệu làm sạch thường dùng; vận dụng được kiến thức vào quá trình làm sạch chi tiết sau khi tháo để bảo dưỡng, sửa chữa.
10 Hoạt động 7: Học thực hành tại xưởng Luyện tập kỹ năng làm sạch các chi tiết của hệ thống điều khiển của máy khoan kiểu K125; vận dụng được kỹ năng vào quá trình tháo các cơ cấu điều khiển trên các máy công cụ khác đạt yêu cầu kỹ thuật Hoạt động 8: Học thực hành tại xưởng Luyện tập kỹ năng bảo dưỡng; sửa chữa nhỏ các chi tiết của hệ thống điều khiển của máy khoan kiểu K125; vận dụng được kỹ năng vào quá trình bảo dưỡng, sửa chữa nhỏ các cơ cấu điều khiển trên các máy công cụ khác đạt yêu cầu kỹ thuật. Hoạt động 9: Học thực hành tại xưởng Luyện tập kỹ năng lắp các chi tiết của hệ thống điều khiển của máy khoan kiểu K125; vận dụng được kỹ năng vào quá trình lắp các cơ cấu điều khiển trên các máy công cụ khác đạt yêu cầu kỹ thuật. Hoạt động 10: Học thực hành tại xưởng Luyện tập kỹ năng thử và kiểm tra hệ thống điều khiển máy khoan K125 sau khi bảo dưỡng, sửa chữa nhỏ và lắp hoàn chỉnh vào máy; vận dụng được kỹ năng vào quá trình tháo các cơ cấu điều khiển trên các máy công cụ khác đạt yêu cầu kỹ thuật.