I. Khám phá lý luận và tính tất yếu của công nghiệp hóa
Lý luận về công nghiệp hóa (CNH) bắt nguồn từ cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất tại Anh vào cuối thế kỷ XVIII. Ban đầu, CNH được hiểu là quá trình thay thế lao động thủ công bằng lao động sử dụng máy móc, chuyển đổi một quốc gia nông nghiệp thành quốc gia công nghiệp. Đây là bước ngoặt đưa nhân loại vào một giai đoạn phát triển mới. Trải qua các cuộc cách mạng công nghiệp tiếp theo, khái niệm này được mở rộng, gắn liền với điện khí hóa, tự động hóa và hiện nay là công nghệ số. Về bản chất, công nghiệp hóa là quy luật mang tính phổ biến, là con đường tất yếu mà mọi quốc gia phải trải qua để xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật hiện đại. Theo quan điểm kinh tế chính trị Mác - Lênin, mỗi phương thức sản xuất đòi hỏi một cơ sở vật chất - kỹ thuật tương ứng. Chủ nghĩa xã hội yêu cầu một nền công nghiệp lớn, hiện đại, dựa trên thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến. Đối với các nước có nền kinh tế kém phát triển quá độ lên chủ nghĩa xã hội như Việt Nam, việc xây dựng cơ sở vật chất này phải bắt đầu từ đầu thông qua công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Quá trình này không chỉ làm thay đổi lực lượng sản xuất mà còn góp phần củng cố và hoàn thiện quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa, tạo tiền đề vật chất cho sự phát triển toàn diện của xã hội. Do đó, thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa là nhiệm vụ trung tâm, quyết định sự thành bại của công cuộc xây dựng đất nước.
1.1. Các quan điểm lý luận cốt lõi về quá trình công nghiệp hóa
Các quan điểm lý luận về công nghiệp hóa đã thay đổi theo từng giai đoạn lịch sử. Ban đầu, trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất, CNH được định nghĩa là quá trình cơ khí hóa, chuyển đổi từ nền kinh tế nông nghiệp sang công nghiệp. Đến cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai, khái niệm này được bổ sung thêm các yếu tố điện khí hóa và hóa học hóa. Hiện nay, với sự bùng nổ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, CNH gắn liền với tự động hóa, công nghệ số và sự phát triển của kinh tế tri thức. Dù có nhiều cách tiếp cận, các quan niệm đều có điểm chung. Theo nghĩa hẹp, công nghiệp hóa là quá trình nâng cao tỷ trọng của công nghiệp và dịch vụ, giảm dần tỷ trọng nông nghiệp trong cơ cấu kinh tế. Theo nghĩa rộng, đây là quá trình chuyển đổi toàn diện cả về kinh tế, văn hóa và xã hội, từ xã hội nông nghiệp sang xã hội công nghiệp, từ văn minh nông nghiệp lên văn minh công nghiệp. Đây là một sự chuyển biến sâu sắc, tác động đến mọi mặt của đời sống.
1.2. Phân tích vai trò và tác dụng to lớn của công nghiệp hóa
Vai trò của công nghiệp hóa là vô cùng to lớn. Thứ nhất, nó thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của lực lượng sản xuất, tạo ra năng suất lao động xã hội cao. Máy móc và công nghệ hiện đại thay thế công cụ thủ công, giải phóng sức lao động và vượt qua giới hạn của tài nguyên thiên nhiên. Thứ hai, CNH tạo điều kiện vật chất để củng cố quan hệ sản xuất, nâng cao vai trò của kinh tế nhà nước và thúc đẩy sự phát triển toàn diện của con người. Thứ ba, nó làm thay đổi phương thức quản trị phát triển, từ quản lý nhà nước đến quản trị doanh nghiệp, hình thành chính phủ điện tử và các mô hình kinh doanh dựa trên nền tảng số. Tác dụng trực tiếp của CNH là tạo ra nhiều hàng hóa hơn với giá cả phải chăng, nâng cao mức sống người dân, tạo ra nhiều việc làm mới và thúc đẩy quá trình đô thị hóa. Cụ thể, Đảng ta xác định: "Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế - xã hội..."
II. Top 3 mô hình công nghiệp hóa tiêu biểu trên thế giới
Lịch sử phát triển thế giới đã ghi nhận nhiều mô hình công nghiệp hóa khác nhau, mỗi mô hình có những đặc điểm riêng, phù hợp với bối cảnh lịch sử và điều kiện cụ thể của từng quốc gia. Việc nghiên cứu các mô hình này cung cấp những bài học kinh nghiệm quý báu cho các nước đi sau như Việt Nam. Nhìn chung, có thể phân loại thành ba mô hình tiêu biểu, đại diện cho ba con đường phát triển khác nhau. Mô hình cổ điển ở các nước tư bản Tây Âu cho thấy một quá trình tuần tự, kéo dài, dựa vào khai thác thuộc địa và bóc lột lao động. Mô hình kiểu Liên Xô lại tập trung ưu tiên cho công nghiệp nặng thông qua cơ chế kế hoạch hóa tập trung. Trong khi đó, mô hình của Nhật Bản và các nước công nghiệp mới (NICs) lại là chiến lược rút ngắn, hướng về xuất khẩu và tận dụng công nghệ đi trước. Mỗi con đường đều có ưu điểm và hạn chế riêng, phản ánh sự lựa chọn chiến lược trong quá trình theo đuổi mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Phân tích sâu các mô hình này giúp Việt Nam xác định hướng đi phù hợp, tránh được những sai lầm và tận dụng hiệu quả các cơ hội trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay.
2.1. Phân tích mô hình công nghiệp hóa cổ điển tại Anh quốc
Mô hình công nghiệp hóa cổ điển, tiêu biểu là ở Anh, bắt đầu từ giữa thế kỷ XVIII. Quá trình này khởi đầu từ ngành công nghiệp nhẹ, cụ thể là ngành dệt, vốn đòi hỏi ít vốn và thu lợi nhuận nhanh. Sự phát triển của ngành dệt kéo theo nhu cầu về nguyên liệu (bông, len), từ đó thúc đẩy nông nghiệp. Dần dần, nhu cầu về máy móc cho ngành dệt và các ngành khác đã tạo tiền đề cho sự phát triển của công nghiệp nặng. Quá trình này diễn ra một cách tuần tự và kéo dài, trung bình từ 60-80 năm. Nguồn vốn cho CNH chủ yếu đến từ việc bóc lột lao động trong nước và cướp bóc tài nguyên từ các thuộc địa. Hậu quả của mô hình này là làm gia tăng mâu thuẫn giai cấp và mâu thuẫn giữa các nước đế quốc, góp phần gây ra các cuộc chiến tranh thế giới.
2.2. Đặc điểm mô hình công nghiệp hóa kiểu Liên Xô cũ
Mô hình công nghiệp hóa kiểu Liên Xô được áp dụng từ những năm 1930 và sau đó là ở các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu. Đặc trưng cơ bản của mô hình này là ưu tiên phát triển công nghiệp nặng, đặc biệt là ngành cơ khí chế tạo máy. Toàn bộ quá trình được thực hiện thông qua cơ chế kế hoạch hóa tập trung, mệnh lệnh của nhà nước. Ưu điểm của mô hình này là cho phép tập trung nguồn lực để xây dựng một hệ thống cơ sở vật chất - kỹ thuật to lớn trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, việc duy trì cơ chế kế hoạch hóa tập trung quá lâu, thiếu linh hoạt đã không thể thích ứng với sự phát triển nhanh chóng của tiến bộ khoa học kỹ thuật, dẫn đến trì trệ kinh tế và là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của Liên Xô và hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu.
2.3. Bài học từ mô hình công nghiệp hóa của Nhật Bản và NICs
Nhật Bản và các nước công nghiệp mới (NICs) như Hàn Quốc, Singapore đã thực hiện một chiến lược công nghiệp hóa rút ngắn rất thành công. Thay vì đi tuần tự, các quốc gia này đã tận dụng lợi thế của nước đi sau, tiếp thu và ứng dụng nhanh chóng khoa học công nghệ của các nước tiên tiến. Chiến lược của họ tập trung vào việc đẩy mạnh xuất khẩu, đồng thời phát triển sản xuất trong nước để thay thế hàng nhập khẩu. Con đường này kết hợp cả nghiên cứu nội địa và tiếp nhận chuyển giao công nghệ từ bên ngoài. Bằng cách xây dựng một chiến lược phát triển công nghệ nhiều tầng, kết hợp công nghệ truyền thống và hiện đại, cùng với các chính sách đúng đắn, các nước này đã thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa thành công trong thời gian ngắn và nhanh chóng gia nhập nhóm các nước công nghiệp phát triển.
III. Đánh giá thực tiễn công nghiệp hóa hiện đại hóa Việt Nam
Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa tại Việt Nam, do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng từ những năm 1960, đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Việt Nam đã chuyển mình từ một quốc gia nông nghiệp lạc hậu, bị chiến tranh tàn phá nặng nề, trở thành một nước đang phát triển có thu nhập trung bình thấp, với nền kinh tế năng động và hội nhập sâu rộng. Cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội có bước phát triển vượt bậc, tạo diện mạo mới cho đất nước. Khoa học - công nghệ từng bước khẳng định vai trò động lực, góp phần nâng cao năng suất và sức cạnh tranh. Nguồn nhân lực được cải thiện cả về số lượng và chất lượng. Những thành tựu này là kết quả của đường lối đổi mới đúng đắn, sự nỗ lực của toàn dân và việc tận dụng các cơ hội từ hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, thực tiễn công nghiệp hóa ở Việt Nam vẫn còn đối mặt với nhiều hạn chế và thách thức, đòi hỏi phải có những đánh giá khách quan để đưa ra các giải pháp phù hợp trong giai đoạn tiếp theo.
3.1. Những thành tựu nổi bật trong quá trình CNH HĐH
Thành tựu lớn nhất là duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và ổn định trong nhiều năm. Quy mô nền kinh tế liên tục được mở rộng, GDP bình quân đầu người tăng đáng kể. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế diễn ra tích cực theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, giảm tỷ trọng nông nghiệp. Trong công nghiệp, tỷ trọng ngành chế biến, chế tạo tăng lên, góp phần tạo ra giá trị gia tăng cao hơn. Năng lực cạnh tranh công nghiệp toàn cầu (CIP) của Việt Nam được cải thiện. Hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng đã mở ra thị trường xuất khẩu, thu hút đầu tư nước ngoài, và tạo động lực cho đổi mới. Đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt, tỷ lệ đói nghèo giảm nhanh chóng, các chương trình xây dựng nông thôn mới đã làm thay đổi bộ mặt các vùng quê. Chỉ số phát triển con người (HDI) của Việt Nam liên tục tăng, được cộng đồng quốc tế ghi nhận.
3.2. Tình hình phát triển khoa học công nghệ và cơ sở hạ tầng
Đảng và Nhà nước luôn xác định khoa học - công nghệ là quốc sách hàng đầu. Tiềm lực khoa học công nghệ quốc gia được tăng cường, trình độ công nghệ trong một số ngành sản xuất được nâng cao. Tỷ trọng giá trị xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao tăng từ 19% năm 2010 lên 50% năm 2020. Về cơ sở hạ tầng, hệ thống giao thông, năng lượng, viễn thông đã có bước phát triển mạnh mẽ. Nhiều công trình hiện đại như đường cao tốc, cảng biển quốc tế, sân bay được xây dựng. Hạ tầng viễn thông phủ sóng rộng khắp, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế số. Tuy nhiên, hạ tầng vẫn còn một số bất cập, chưa đồng bộ, đặc biệt là hạ tầng kết nối các vùng và hạ tầng phục vụ cho các phương thức sản xuất thông minh trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0.
3.3. Thực trạng và chất lượng nguồn nhân lực cho công nghiệp hóa
Việt Nam có lợi thế về nguồn nhân lực dồi dào với cơ cấu dân số vàng. Chất lượng nguồn nhân lực đã có sự cải thiện, thể hiện qua chỉ số vốn nhân lực (HCI) và tỷ lệ lao động qua đào tạo tăng. Tỷ lệ lao động qua đào tạo tăng từ 40% năm 2010 lên 65% năm 2020. Tuy nhiên, nguồn nhân lực vẫn là một điểm nghẽn lớn. Trình độ tay nghề của người lao động còn thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu của các ngành công nghệ cao. Cơ cấu đào tạo còn bất hợp lý, dẫn đến tình trạng "thừa thầy, thiếu thợ". Năng suất lao động của Việt Nam vẫn ở mức thấp so với khu vực. Đây là thách thức lớn nhất trong việc nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế và thực hiện thành công mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
IV. Thách thức lớn trong sự nghiệp công nghiệp hóa tại Việt Nam
Mặc dù đạt được những thành tựu đáng kể, quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng. Nền kinh tế phát triển chưa thực sự bền vững, hiệu quả và sức cạnh tranh còn thấp. Chất lượng tăng trưởng chủ yếu vẫn dựa vào các yếu tố theo chiều rộng như vốn và lao động giá rẻ, thay vì dựa vào năng suất, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo. Năng suất lao động thấp là một trong những rào cản lớn nhất. Nguy cơ rơi vào bẫy thu nhập trung bình và tụt hậu về kinh tế là hiện hữu. Các vấn đề xã hội bức xúc như phân hóa giàu nghèo, ô nhiễm môi trường, và chất lượng giáo dục, y tế chưa đáp ứng yêu cầu ngày càng gia tăng. Việc giải quyết những thách thức này đòi hỏi sự quyết tâm chính trị cao và các giải pháp đột phá, đồng bộ để đưa sự nghiệp công nghiệp hóa của đất nước bước sang một giai đoạn phát triển mới về chất.
4.1. Hạn chế về năng lực và trình độ công nghệ của nền kinh tế
Năng lực và trình độ công nghệ của nền kinh tế Việt Nam còn thấp. Công nghiệp phần lớn vẫn là gia công, lắp ráp, tạo ra giá trị gia tăng không cao. Công nghiệp hỗ trợ phát triển chậm, tỷ lệ nội địa hóa thấp, khiến Việt Nam phụ thuộc nhiều vào nguyên vật liệu và linh kiện nhập khẩu. Việc ứng dụng thành tựu khoa học - công nghệ vào sản xuất còn chậm, chưa gắn kết chặt chẽ giữa nghiên cứu và thực tiễn. Doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, thiếu nguồn lực để đầu tư đổi mới công nghệ. Nền kinh tế chưa tạo ra được nhiều sản phẩm có thương hiệu mạnh, mang hàm lượng tri thức và công nghệ cao, có khả năng cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.
4.2. Bất cập trong cơ cấu kinh tế và chất lượng nguồn nhân lực
Quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế còn chậm và chưa thực sự đi vào chiều sâu. Nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng lao động lớn nhưng đóng góp vào GDP chưa tương xứng. Như đã phân tích, chất lượng nguồn nhân lực là một trong những thách thức lớn nhất. Tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ còn thấp. Kỹ năng mềm, kỷ luật lao động và trình độ ngoại ngữ của người lao động còn hạn chế, cản trở quá trình hội nhập và làm việc trong môi trường quốc tế. Sự mất cân đối trong cơ cấu đào tạo giữa giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp gây ra lãng phí nguồn lực xã hội và không đáp ứng được nhu cầu thực tế của thị trường lao động trong bối cảnh công nghiệp hóa.
4.3. Nguyên nhân của những hạn chế và tồn tại cần khắc phục
Nguyên nhân của các hạn chế bao gồm cả khách quan và chủ quan. Về khách quan, xuất phát điểm của nền kinh tế thấp, hậu quả chiến tranh để lại nặng nề, và sức ép cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày càng gay gắt. Về chủ quan, việc tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước có lúc, có nơi chưa tốt. Cải cách hành chính còn chậm, môi trường kinh doanh chưa thực sự thông thoáng. Thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa chưa được hoàn thiện đồng bộ. Công tác quy hoạch, quản lý còn nhiều bất cập. Đầu tư còn dàn trải, hiệu quả chưa cao. Nhận thức của một bộ phận cán bộ và người dân về yêu cầu của công nghiệp hóa trong tình hình mới còn chưa đầy đủ.
V. Giải pháp chiến lược đẩy mạnh công nghiệp hóa Việt Nam
Để vượt qua thách thức và thực hiện thành công các mục tiêu phát triển, Việt Nam cần triển khai một hệ thống các giải pháp đồng bộ và quyết liệt nhằm đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Trọng tâm là phải chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu, dựa trên nền tảng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao. Cần tạo lập một môi trường kinh doanh thực sự bình đẳng, minh bạch và cạnh tranh. Nhà nước phải đóng vai trò kiến tạo phát triển, định hướng và hỗ trợ, đồng thời phát huy mạnh mẽ vai trò của các thành phần kinh tế khác. Quá trình công nghiệp hóa phải gắn liền với phát triển bền vững, bảo vệ môi trường và giải quyết tốt các vấn đề xã hội. Đây là con đường duy nhất để Việt Nam không chỉ thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình mà còn vươn lên trở thành một nước công nghiệp phát triển, thu nhập cao vào năm 2045 như mục tiêu Đại hội XIII của Đảng đã đề ra.
5.1. Hoàn thiện thể chế kinh tế và ổn định kinh tế vĩ mô
Giải pháp hàng đầu là tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Cần đẩy nhanh cải cách hành chính, tháo gỡ các rào cản cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Phải đảm bảo môi trường pháp lý minh bạch, ổn định và có tính dự báo cao để thu hút đầu tư. Bên cạnh đó, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô là nền tảng tiên quyết. Nhà nước cần điều hành chính sách tài khóa và tiền tệ một cách linh hoạt, thận trọng để kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế. Tái cơ cấu hệ thống tài chính, ngân hàng và nâng cao hiệu quả đầu tư công cũng là những nhiệm vụ cấp bách.
5.2. Phát triển nguồn nhân lực và khoa học công nghệ tiên tiến
Đầu tư cho con người và công nghệ là giải pháp đột phá. Cần đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là đào tạo nghề theo tiêu chuẩn khu vực và quốc tế. Phải có chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài. Song song đó, cần tăng cường tiềm lực khoa học - công nghệ quốc gia. Nhà nước cần có chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, ứng dụng công nghệ mới. Thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, kết nối chặt chẽ giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp để thương mại hóa các kết quả nghiên cứu khoa học.
5.3. Xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ và phát triển kinh tế vùng
Phát triển cơ sở hạ tầng phải đi trước một bước. Cần tập trung nguồn lực xây dựng hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại, đặc biệt là hạ tầng giao thông kết nối, hạ tầng năng lượng, và hạ tầng số. Thúc đẩy đầu tư theo hình thức đối tác công - tư (PPP) để huy động nguồn lực xã hội. Cùng với đó, cần tăng cường liên kết vùng để phát huy lợi thế của từng địa phương, hình thành các cụm liên kết ngành và chuỗi giá trị. Xây dựng các khu kinh tế, khu công nghệ cao làm đầu tàu, tạo tác động lan tỏa, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế trên cả nước.
VI. Trách nhiệm của các bên trong sự nghiệp công nghiệp hóa
Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa không phải là nhiệm vụ của riêng Nhà nước mà là trách nhiệm của toàn xã hội. Thành công của quá trình này phụ thuộc vào sự chung tay, góp sức của mọi công dân, mọi tổ chức, trong đó thanh niên, sinh viên là lực lượng nòng cốt, tương lai của đất nước. Mỗi cá nhân cần nhận thức rõ vai trò của mình, không ngừng học tập, nâng cao trình độ, và tích cực tham gia vào các hoạt động kinh tế - xã hội. Nhà nước có vai trò kiến tạo, dẫn dắt, tạo ra hành lang pháp lý thuận lợi và môi trường phát triển bình đẳng. Doanh nghiệp là động lực chính của quá trình sản xuất. Chỉ khi có sự đồng lòng và phối hợp nhịp nhàng giữa các bên, sự nghiệp công nghiệp hóa đất nước mới có thể tiến nhanh, tiến mạnh và bền vững, hiện thực hóa khát vọng xây dựng một Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc.
6.1. Vai trò của sinh viên trong thời đại công nghiệp hóa 4.0
Sinh viên, thế hệ trẻ và là chủ nhân tương lai của đất nước, có trách nhiệm đặc biệt quan trọng. Trước hết, sinh viên cần tích cực học tập, trang bị kiến thức chuyên môn vững vàng, nâng cao trình độ ngoại ngữ và kỹ năng công nghệ thông tin để trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao. Phải có lập trường tư tưởng chính trị vững vàng, có lý tưởng và hoài bão, khát vọng cống hiến. Sinh viên cần năng động, sáng tạo, nhanh chóng làm chủ khoa học công nghệ hiện đại, tham gia nghiên cứu khoa học và các hoạt động khởi nghiệp. Nghị quyết số 25/NQ-TW đã xác định: “Thanh niên là rường cột của nước nhà... là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”.
6.2. Trách nhiệm của công dân và vai trò kiến tạo của Nhà nước
Mỗi công dân cần nhận thức đúng đắn về tính tất yếu của công nghiệp hóa và tích cực tham gia vào quá trình này. Trong sản xuất, kinh doanh, cần lựa chọn các ngành nghề có khả năng cạnh tranh, ứng dụng công nghệ mới. Mọi người dân cần có ý thức học hỏi, nâng cao trình độ và tuân thủ pháp luật, xây dựng xã hội văn minh. Về phía Nhà nước, trách nhiệm là xây dựng và thực thi các chính sách phát triển hiệu quả. Nhà nước cần đầu tư vào cơ sở hạ tầng chiến lược, quản lý và phát triển nguồn nhân lực, đảm bảo an sinh xã hội và bảo vệ môi trường. Vai trò của Nhà nước là tạo ra một môi trường thuận lợi để mọi thành phần kinh tế có thể phát triển, đóng góp vào mục tiêu chung của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
