Nghiên cứu đặc điểm sinh học và thử nghiệm nuôi cá diêu hồng lồng tại Quảng Nam

Tài liệu nghiên cứu 0293 tìm hiểu một số đặc điểm sinh học và thử nghiệm nuôi cá diêu hồng bằng lồng ở xã tam xuân 1, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Nuôi Trồng Thủy Sản
• Đề tài: Tìm Hiểu Một Số Đặc Điểm Sinh Học Và Thử Nghiệm Nuôi Cá Diêu Hồng Bằng Lồng Ở Xã Tam Xuân 1 Huyện Núi Thành Tỉnh Quảng Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Địa điểm: Quảng Nam

Tóm tắt

I. Khám phá tiềm năng nuôi cá diêu hồng lồng bè ở Quảng Nam

Nghiên cứu về mô hình nuôi cá lồng tại tỉnh Quảng Nam, đặc biệt là với đối tượng cá diêu hồng (Red Tilapia), mở ra một hướng đi kinh tế đầy hứa hẹn. Dựa trên luận văn nuôi trồng thủy sản của Lương Thị Bưởu, việc thử nghiệm tại xã Tam Xuân I, huyện Núi Thành đã cung cấp những dữ liệu khoa học quý giá. Cá diêu hồng, một loài lai tạo có nguồn gốc từ Đài Loan, sở hữu nhiều ưu điểm vượt trội như tốc độ tăng trưởng nhanh, khả năng thích nghi tốt và giá trị thương phẩm cao. Đây là đối tượng đã và đang thu hút sự quan tâm của nhiều người dân, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp. Tỉnh Quảng Nam với hệ thống sông ngòi phong phú như sông Thu Bồn, Tam Kỳ, Trường Giang, cùng các hồ chứa lớn, tạo điều kiện tự nhiên lý tưởng để phát triển nuôi trồng thủy sản ở Quảng Nam. Tuy nhiên, để mô hình này phát triển bền vững, việc nắm vững các đặc điểm sinh học và hoàn thiện quy trình nuôi cá thương phẩm là yếu tố then chốt. Luận văn này chính là một báo cáo khoa học nền tảng, cung cấp cơ sở dữ liệu thực tiễn về khả năng sinh trưởng, đặc tính dinh dưỡng và kỹ thuật chăm sóc phù hợp với điều kiện địa phương, từ đó đánh giá hiệu quả kinh tế nuôi cá diêu hồng và đề xuất các giải pháp nhân rộng mô hình.

1.1. Nguồn gốc và giá trị kinh tế nổi bật của cá diêu hồng

Cá diêu hồng (Oreochromis sp), hay còn gọi là cá rô phi đỏ, có nguồn gốc từ Đài Loan, là kết quả của quá trình lai tạo chọn giống giữa loài Oreochromis mossambicus đột biến và Oreochromis niloticus. Chúng được nhập vào Việt Nam từ những năm 1990 và nhanh chóng trở thành đối tượng nuôi phổ biến nhờ những đặc tính ưu việt. Về mặt kinh tế, cá diêu hồng mang lại giá trị cao, được thị trường ưa chuộng do thịt ngon, ít xương, màu sắc hấp dẫn. Thời gian nuôi ngắn, chỉ từ 4-6 tháng có thể đạt kích cỡ thương phẩm (400-700g/con), giúp người nuôi quay vòng vốn nhanh. Hơn nữa, chúng có khả năng tận dụng tốt nhiều nguồn thức ăn cho cá diêu hồng, từ thức ăn công nghiệp đến các phụ phẩm nông nghiệp, giúp giảm chi phí sản xuất và tối đa hóa lợi nhuận. Hiệu quả kinh tế nuôi cá diêu hồng đã được chứng minh tại nhiều địa phương, trở thành nguồn thu nhập chính cho nhiều hộ gia đình.

1.2. Hiện trạng và nguồn lợi thủy sản tại huyện Núi Thành

Huyện Núi Thành là một trong những địa phương có tiềm năng lớn về nguồn lợi thủy sản tại Quảng Nam. Với hệ thống sông Trường Giang chảy qua, địa phương này có điều kiện thuận lợi để phát triển các mô hình nuôi cá lồng. Theo số liệu thống kê trong báo cáo khoa học được trích dẫn, diện tích và sản lượng nuôi trồng thủy sản tại huyện đã có sự tăng trưởng đáng kể. Tuy nhiên, các mô hình nuôi chủ yếu vẫn mang tính tự phát, quy mô nhỏ, chưa áp dụng đồng bộ khoa học kỹ thuật. Việc đưa các đối tượng nuôi mới có giá trị cao như cá diêu hồng vào sản xuất là một hướng đi chiến lược. Nghiên cứu thực nghiệm tại xã Tam Xuân I không chỉ đánh giá sự thích nghi của loài cá này mà còn đặt nền móng cho việc quy hoạch và phát triển bền vững ngành nuôi trồng thủy sản ở Quảng Nam, đặc biệt là tại các vùng ven sông có điều kiện tương tự.

II. Giải mã đặc điểm sinh học cá diêu hồng để nuôi hiệu quả

Để thành công trong kỹ thuật nuôi cá diêu hồng, việc am hiểu sâu sắc về các đặc điểm sinh học của chúng là yêu cầu bắt buộc. Đây là những kiến thức nền tảng giúp người nuôi tạo ra môi trường sống tối ưu, cung cấp chế độ dinh dưỡng phù hợp và quản lý sức khỏe đàn cá một cách hiệu quả. Nghiên cứu của Lương Thị Bưởu đã tập trung làm rõ các đặc tính sinh học quan trọng này trong điều kiện nuôi thực tế tại Quảng Nam. Các yếu tố như phạm vi nhiệt độ, pH, và hàm lượng oxy hòa tan trong nước đều được xem xét kỹ lưỡng. Kết quả cho thấy cá diêu hồng là loài có khả năng thích nghi rộng, tuy nhiên để đạt tốc độ tăng trưởng tốt nhất, các chỉ số môi trường cần được duy trì trong khoảng tối ưu. Bên cạnh đó, việc phân tích tập tính ăn và thành phần thức ăn tự nhiên trong ruột cá đã cung cấp cái nhìn chi tiết về phổ dinh dưỡng của chúng, làm cơ sở khoa học cho việc xây dựng công thức thức ăn và phương pháp cho ăn hợp lý, hướng tới việc tối ưu hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) và giảm chi phí sản xuất.

2.1. Yêu cầu về môi trường sống và chất lượng nước nuôi cá

Chất lượng môi trường nước là yếu tố quyết định trực tiếp đến sự sinh trưởng và tỷ lệ sống của cá. Cá diêu hồng có thể sống trong khoảng nhiệt độ rộng, nhưng phát triển tốt nhất từ 20-30°C. Nghiên cứu tại Tam Xuân I ghi nhận cá vẫn hoạt động bình thường ở nhiệt độ xuống tới 18°C, tuy nhiên tốc độ tăng trưởng có xu hướng chậm lại. Độ pH lý tưởng dao động từ 6.5 đến 8.0. Hàm lượng oxy hòa tan (DO) cần được duy trì trên 4 mg/lít để đảm bảo cá hô hấp tốt. Việc theo dõi và duy trì ổn định chất lượng nước nuôi cá là một phần không thể thiếu trong quy trình nuôi cá thương phẩm. Các yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cá mà còn liên quan trực tiếp đến bệnh thường gặp ở cá diêu hồng, đặc biệt là các bệnh do ký sinh trùng và nấm phát triển mạnh trong môi trường ô nhiễm.

2.2. Đặc điểm và tập tính dinh dưỡng của cá rô phi đỏ

Nghiên cứu đặc tính dinh dưỡng là một phần quan trọng của đặc điểm sinh học cá rô phi. Kết quả phân tích dạ dày và ruột cá tại địa điểm nghiên cứu cho thấy cá diêu hồng là loài ăn tạp điển hình, với phổ thức ăn rất rộng. Thành phần thức ăn bao gồm thực vật phù du, thực vật lớn, động vật phù du, tôm cá nhỏ và các mùn bã hữu cơ. Đáng chú ý, thành phần thức ăn thay đổi theo kích thước cá: cá nhỏ (<10 cm) ăn chủ yếu thực vật phù du (45,3%), trong khi cá lớn hơn (10-15 cm) lại ưu tiên tôm cá nhỏ và động vật khác (35%). Dữ liệu này khẳng định cá có cường độ bắt mồi tích cực và khả năng tận dụng đa dạng nguồn thức ăn trong môi trường. Hiểu rõ tập tính này giúp người nuôi xây dựng chế độ thức ăn cho cá diêu hồng một cách khoa học, kết hợp thức ăn công nghiệp và tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên để nâng cao hiệu quả.

III. Hướng dẫn quy trình nuôi cá diêu hồng lồng bè chuẩn kỹ thuật

Việc áp dụng một quy trình nuôi cá thương phẩm bài bản là chìa khóa để tối ưu hóa năng suất và lợi nhuận. Luận văn đã mô tả chi tiết các bước trong mô hình nuôi cá lồng tại xã Tam Xuân I, từ khâu chuẩn bị cơ sở vật chất đến kỹ thuật chăm sóc và quản lý. Quy trình này bắt đầu bằng việc thiết kế lồng nuôi đúng tiêu chuẩn, lựa chọn vật liệu bền chắc và bố trí hệ thống phao, neo hợp lý để đảm bảo an toàn, đặc biệt trong mùa mưa lũ. Vị trí đặt lồng cũng được cân nhắc cẩn thận, yêu cầu nơi có nguồn nước sạch, lưu thông tốt và xa nguồn ô nhiễm. Khâu chọn con giống cá diêu hồng và kỹ thuật thả giống cũng đóng vai trò quyết định đến tỷ lệ sống và sự đồng đều của đàn cá sau này. Toàn bộ quy trình này được ghi chép và theo dõi một cách khoa học, cung cấp một bộ hướng dẫn thực tiễn cho các hộ nuôi muốn áp dụng mô hình này.

3.1. Kỹ thuật thiết kế và chọn vị trí đặt lồng nuôi cá bè

Thiết kế lồng là bước đầu tiên và quan trọng trong nuôi cá lồng bè. Tại địa điểm nghiên cứu, hệ thống khung lồng được làm bằng gỗ, kích thước tổng thể 14 x 10,5 m, chia thành 6 ô nuôi. Mỗi lồng lưới có kích thước 4,5 x 4 x 3 m. Phao nâng lồng sử dụng thùng phuy 200 lít để đảm bảo lồng nổi ổn định. Vị trí đặt lồng cần đáp ứng các tiêu chí nghiêm ngặt: nguồn nước thông thoáng, tốc độ dòng chảy từ 0,2 - 0,5 m/s, và độ sâu phải lớn hơn chiều cao lồng ít nhất 0,5 - 1 m để chất thải dễ dàng phân tán. Việc đặt lồng cách bờ và cách các cụm lồng khác cũng cần tuân thủ khoảng cách an toàn để hạn chế lây lan dịch bệnh và đảm bảo lưu thông nước, tạo môi trường sống lý tưởng cho cá phát triển.

3.2. Tiêu chí chọn và kỹ thuật thả con giống cá diêu hồng

Chất lượng con giống cá diêu hồng ảnh hưởng trực tiếp đến thành công của vụ nuôi. Giống phải được chọn từ các cơ sở uy tín, đảm bảo khỏe mạnh, đều cỡ, không dị tật, không xây xát và bơi lội nhanh nhẹn. Cỡ giống thả trong thí nghiệm là 5-7 cm/con. Mật độ nuôi cá diêu hồng ban đầu được xác định là 55 con/m³, tương đương 3000 con cho một lồng 54m³. Trước khi thả, cần kiểm tra các yếu tố môi trường nước và tiến hành thuần hóa giống bằng cách ngâm túi chứa cá trong nước lồng khoảng 10-15 phút để cá làm quen dần với nhiệt độ, tránh bị sốc môi trường. Thời điểm thả giống tốt nhất là vào buổi sáng sớm hoặc chiều mát khi nhiệt độ không quá cao.

IV. Bí quyết chăm sóc và quản lý lồng nuôi cá diêu hồng hiệu quả

Quản lý và chăm sóc là giai đoạn quyết định đến tốc độ tăng trưởng và hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) của cá diêu hồng. Một kỹ thuật nuôi cá diêu hồng hiệu quả đòi hỏi sự theo dõi sát sao hàng ngày, từ việc cho ăn đến kiểm tra sức khỏe cá và vệ sinh lồng nuôi. Chế độ dinh dưỡng phải được điều chỉnh linh hoạt theo từng giai đoạn phát triển của cá, cả về loại thức ăn, hàm lượng đạm và khẩu phần ăn. Việc cho ăn đúng cách, đủ lượng, tránh dư thừa không chỉ giúp cá lớn nhanh mà còn hạn chế ô nhiễm nguồn nước, giảm nguy cơ phát sinh bệnh thường gặp ở cá diêu hồng. Ngoài ra, công tác quản lý lồng bè bao gồm việc vệ sinh định kỳ để loại bỏ sinh vật bám, kiểm tra lưới rách và gia cố hệ thống neo, đặc biệt là trước các điều kiện thời tiết bất lợi. Những biện pháp này đảm bảo môi trường sống sạch sẽ và an toàn, tạo điều kiện cho cá phát triển tối ưu.

4.1. Chế độ thức ăn và phương pháp cho ăn khoa học

Trong nghiên cứu, thức ăn cho cá diêu hồng được sử dụng hoàn toàn là thức ăn công nghiệp. Chế độ ăn được phân chia rõ ràng: tháng đầu tiên dùng thức ăn bột mịn (>30% đạm), khẩu phần 7% trọng lượng thân/ngày; tháng thứ hai dùng thức ăn viên (28% đạm), khẩu phần 5%/ngày; tháng thứ ba (20% đạm), khẩu phần 3%/ngày. Việc cho ăn được chia làm nhiều lần trong ngày và điều chỉnh theo sức ăn thực tế của cá. Một lưu ý quan trọng là vớt bỏ thức ăn thừa trước mỗi lần cho ăn mới. Phương pháp này giúp kiểm soát chặt chẽ lượng thức ăn, tối ưu hóa hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR), giảm chi phí và hạn chế ô nhiễm môi trường nước trong và xung quanh lồng nuôi.

4.2. Quản lý môi trường và phòng các bệnh thường gặp

Quản lý môi trường và phòng bệnh là hai nhiệm vụ song hành. Lồng nuôi cần được vệ sinh định kỳ 2 lần/tuần để loại bỏ rong rêu, hàu, hà bám làm cản trở dòng chảy. Treo túi vôi (2-3 kg/túi) ở đầu nguồn nước và tạt vôi định kỳ 7-10 ngày/lần là biện pháp hiệu quả để khử trùng, ổn định pH và phòng bệnh thường gặp ở cá diêu hồng như nấm, ký sinh trùng. Cần thường xuyên kiểm tra tình trạng lưới lồng, dây neo để xử lý kịp thời các sự cố. Khi phát hiện cá có dấu hiệu bất thường, cần cách ly và xử lý ngay để tránh lây lan. Việc quản lý tốt môi trường nuôi cá lồng bè không chỉ giúp cá khỏe mạnh mà còn góp phần bảo vệ hệ sinh thái thủy vực chung.

V. Phân tích kết quả nuôi cá diêu hồng từ luận văn thực nghiệm

Kết quả thực nghiệm từ luận văn nuôi trồng thủy sản của Lương Thị Bưởu cung cấp những số liệu định lượng cụ thể về hiệu quả của mô hình nuôi cá lồng tại xã Tam Xuân I. Đây là những bằng chứng khoa học xác thực, phản ánh tốc độ sinh trưởng và khả năng thích nghi của cá diêu hồng trong điều kiện thực tế. Dữ liệu về sự tăng trưởng theo chiều dài và trọng lượng được thu thập định kỳ 15 ngày/lần. Việc phân tích các chỉ số này không chỉ cho thấy quy luật phát triển của cá qua từng giai đoạn mà còn giúp đánh giá sự phù hợp của kỹ thuật nuôi cá diêu hồng đã áp dụng. Các số liệu này là cơ sở quan trọng để so sánh, đối chiếu với các mô hình khác, từ đó đưa ra những điều chỉnh cần thiết nhằm hoàn thiện quy trình nuôi cá thương phẩm và nâng cao hiệu quả kinh tế nuôi cá diêu hồng trong các vụ nuôi tiếp theo. Đây là giá trị cốt lõi mà một báo cáo khoa học thực nghiệm mang lại.

5.1. Đánh giá tốc độ tăng trưởng về chiều dài và trọng lượng

Sau 3 tháng nghiên cứu, kết quả tăng trưởng của cá diêu hồng rất khả quan. Từ cỡ giống ban đầu trung bình 5 cm và 5g, cá đã đạt chiều dài trung bình 14,6 cm và trọng lượng trung bình 297g. Phân tích cho thấy, tốc độ tăng trưởng về chiều dài nhanh nhất ở giai đoạn đầu (sau 1 tháng nuôi đạt 2,3 cm/15 ngày) và chậm dần về sau. Ngược lại, tốc độ tăng trưởng về trọng lượng lại tăng tốc ở các giai đoạn sau, đặc biệt từ tháng thứ hai trở đi, phù hợp với quy luật tích lũy dinh dưỡng của cá. So với các mô hình khác, tốc độ sinh trưởng này được đánh giá là ổn định và có nhiều triển vọng, chứng tỏ điều kiện nuôi tại Tam Xuân I hoàn toàn phù hợp cho sự phát triển của loài cá này.

5.2. Nhận định về hiệu quả và khả năng thích nghi của cá

Thông qua quá trình theo dõi, nghiên cứu khẳng định cá diêu hồng, bao gồm cả giống cá rô phi đơn tính, có khả năng thích nghi và phát triển tốt trong môi trường nuôi cá lồng bè trên sông tại Quảng Nam. Cá sử dụng hiệu quả thức ăn công nghiệp, thể hiện qua tốc độ tăng trưởng trọng lượng ổn định. Mặc dù luận văn không tính toán trực tiếp hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR), nhưng với chế độ cho ăn khoa học và tốc độ tăng trưởng ghi nhận được, có thể nhận định hiệu quả sử dụng thức ăn là khá tốt. Cá cũng cho thấy sức đề kháng tốt khi không có dịch bệnh lớn xảy ra trong suốt quá trình thử nghiệm, miễn là các biện pháp quản lý môi trường và phòng bệnh được thực hiện đúng cách.

VI. Triển vọng và đề xuất nhân rộng mô hình nuôi cá diêu hồng

Từ những kết quả tích cực đã đạt được, luận văn đã mở ra một hướng đi đầy triển vọng cho ngành nuôi trồng thủy sản ở Quảng Nam. Mô hình nuôi cá diêu hồng bằng lồng bè trên sông không chỉ chứng tỏ tính khả thi về mặt kỹ thuật mà còn hứa hẹn mang lại hiệu quả kinh tế nuôi cá diêu hồng cao. Đây là một giải pháp góp phần đa dạng hóa đối tượng nuôi, tận dụng tiềm năng mặt nước và tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương. Tuy nhiên, để nhân rộng mô hình một cách thành công, cần có những định hướng và giải pháp đồng bộ. Các đề xuất tập trung vào việc hoàn thiện quy trình kỹ thuật, chủ động nguồn giống chất lượng, tăng cường công tác tập huấn, khuyến ngư và xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm. Những bước đi này sẽ giúp nghề nuôi cá lồng bè phát triển một cách bền vững, có kiểm soát và mang lại lợi ích lâu dài cho cộng đồng.

6.1. Kết luận về tiềm năng phát triển cá diêu hồng tại địa phương

Nghiên cứu kết luận rằng cá diêu hồng là đối tượng nuôi có giá trị kinh tế cao, ăn tạp, lớn nhanh và hoàn toàn có thể sinh trưởng, phát triển tốt trong điều kiện nuôi lồng tại hệ thống sông ở xã Tam Xuân I, huyện Núi Thành. Với những ưu điểm này, việc nhân rộng mô hình nuôi cá lồng bè là hướng đi phù hợp để nâng cao hiệu quả kinh tế, đặc biệt tại các vùng trung du và miền núi có điều kiện mặt nước tương tự. Đây là cơ sở khoa học vững chắc để các cơ quan quản lý và người dân địa phương mạnh dạn đầu tư, phát triển đối tượng nuôi mới này.

6.2. Đề xuất hoàn thiện kỹ thuật và chủ động nguồn giống

Để phát triển bền vững, báo cáo đề nghị cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về kỹ thuật nuôi cá diêu hồng, đặc biệt là các biện pháp phòng và trị bệnh thường gặp ở cá diêu hồng để hoàn chỉnh quy trình nuôi cá thương phẩm. Quan trọng hơn, cần nghiên cứu kỹ thuật sinh sản nhân tạo để chủ động nguồn con giống cá diêu hồng chất lượng cao tại địa phương, giảm sự phụ thuộc vào nguồn giống từ nơi khác. Đồng thời, cần có các chính sách hỗ trợ, tuyên truyền về kỹ thuật và quảng bá sản phẩm để tạo đầu ra ổn định, giúp người dân yên tâm sản xuất và phát triển kinh tế từ mô hình nuôi cá lồng hiệu quả này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: TÓNG QUAN TÀI LIỆ 1. Vài nét sơ bộ về tình hình nghiên cứu và nuôi trồng thủy sản trên thể giới và Việt Nam. Nguồn gốc và đặc điểm sinh học của cá điêu hồng. Đặc điểm sinh học của cá diêu hồng 1.

Tình hình nuôi cá diêu hồng ở một số nước Đông Nam Á và 1. Tình hình nu ng ở một số nước Đông Nam Á 1. Tình hình nuôi cá diêu hông ở Việt Nam Chương 2: ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ, XÃ HỌI CỦA CƠ SỞ NGHIÊN CUU. Điều kiện tự nhié 2.

Vị trí địa lý 2. Thời tiết nguy hiểm. Điều kiện thủy văn, thủy „19 2. Hàm lượng oxy hòa tan 19 2.

Tình hình nuôi trồng thủy tỉnh Quảng Nam và ở huyện Núi Thành my) 2. Tình hình nuôi trồng thủy sản ở tỉnh Quảng Nam. Tình hình nuôi trồng thúy sản ở huyện Núi Thành 24 Chương 3: KẾT QUÁ VÀ BIEN LUẬN. Theo đõi quy trình kỹ thuật nuôi cá diêu 257 3.

Thiết kế lồn. Chọn vị trí 28 3. Con giống và kỹ thuật thả cá 28 3. Chăm sóc và quân lý 29 3.

Sw bién dong yéu tố môi trường trong quá trình ương nuôi. Đặc tính dinh dưỡng của cá diêu hồng 332) 3. Cường độ bắt môi của cá. Thành phan va tỷ lệ phần trăm thức ăn 1 cá diêu hồng.

Đặc tính sinh trưởng của cá diêu hồng tương đối theo chiều dài của cá diêu hồng35 3. Tốc độ tăng trưởng tuyệt đối và tương đối theo trọng lượng của cá diêu hồng. KÉT LUẬN VÀ DE NGHỊ 3. TÀI LIỆU THAM KHẢO V.

PHU LUC DANH MUC CAC CHU VIET TAT 1. Các chữ viết tắt AIT : Viện Công nghệ Châu A DO : Hàm lượng oxy hòa tan GDP : Tổng sản phẩm quốc nội Sở NN & PTNT : Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn TB : Trung bình TP : Thành phố UBND : Ủy ban nhân dân USD : Đô la Mỹ VAC : Vườn ao chuồng. FAO : Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc 2. Các ký hiệu T : Thời gian x : Giá trị trung bình s : Độ lệch chuân m : Sai số trung bình cv : Hệ số biến động w : Trọng lượng cơ thể cá % : Phần trăm L : Chiều dài cá DANH MỤC CÁC BANG "Bảng | Tên bảng Trang ; o.

| Tinh hinh nuôi trồng thủy sản ở tỉnh Quảng Nam. 20 | tir nam 2009 - 2012 [2 “Tỉnh hình nuôi cá nước ngọt ở tỉnh Quang Nam từ 21 | nam 2009 ~ 2012 3 Tình bình nuôi trồng thủy sản ở huyện Núi Thanh 24 từ năm 2009 - 2012 | 4 ¡ Các yêu tô môi trường nước trong, lồng trước khi| 29 | Ì thể giống | 5 —— Biển động của các yếu tố môi trường trong lồng 31 | nuôi qua các tháng nghiên cứu | 6 Độ no đạ dày và ruột cá điêu hồng theo các nhóm 32 | kích thước a Độ no dạ dày và ruột cá tinh theo % cá thể của cá 33 điêu hồng § Ty lệ % các nhóm thức ăn của cá diéu hong tai các 34 - khu vực khác nhau 9 —TTốc độ tăng trưởng tuyệt đối và tương đối theo 35 | chiều đài qua các lần kiểm tra To [Tốc độ tăng trường tuyệt đổi và tương đổi theo 37 trọng lượng qua các lần kiểm tra DANH MỤC CÁC HÌNH VÀ BIÊU ĐỎ Hình/biểu đồ | Tên hình/biêu đồ Trang L Hình I Cá điều hông _ : | k | | Hình 2 Hệ thông khung lông bãi 27 | Dé thj 1. | DO thị biểu diễn diện tích nuôi trông thuy sin ở | 20 | tinh Quang Nam qua cac nam Dé thi2 Đề thị biểu diễn sản lượng môi trồng thủy sản 21 ở tỉnh Quảng Nam qua các năm Đồ thị 3 Đỗ thị biểu điển điện tích nuôi cá nước ngọt ở| 22 | tỉnh Quảng Nam qua các năm | Đồthị4 — | Đồ thị biểu điển sản lượng cá nước ngọiở nh —”22 Quảng Nam qua các năm Đồ thị 5 Đỗ thị biểu điễn điện tích nuôi trồng thủy sảnở — 25 huyện Núi Thành (2009 -2012) Đề thị6 — | Do thi biểu diễn sản lượng nuôi trồng thủy sản 25 ở huyện Nai Thanh (2009 -2012) | Dothi7 Dd thi biéu dién dO no da day va rudt cd tinh 33 theo % cá thể của cá điêu hồng — Biểu đỗI | Biểu đỗ biểu điển tÿ lệ % thức ăn của cá điêu 34 hồng tại Xã Tam Xuân I Đồthj8 — [ Đỗ thị biểu diễn tăng trưởng về chiều dài của cá 36 theo thời gian | Đồ thị9 — “Biểu đề biểu điển tăng trưởng về trọng lượng 38 | ¡ của cá theo thời gian | 1 = = 1. Lý đo chọn đề tài Nghề nuôi trồng thủy sản nói chung cũng như nghẻ nuôi cá nước ngọt nói riêng đã có từ lâu đời.

Theo thời gian cùng với sự phát triển của xã hội, của khoa học kỹ thuật, nghề nuôi trồng thủy sản đã và đang góp phần quan trọng trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đảm bảo an ninh thực phẩm, nguyên liệu cho chế biển, tạo công ăn việc làm, xóa đói giảm nghèo và góp phần dưa ngành thủy sản thực sự trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước [14]. Năm 2011, diện tích nuôi trồng thủy sản của cả nước là 1.05 triệu ha, trong đó điện tích nuôi cá là 367.700 ha, diện tích nuôi tôm là 626. Hiện nay, nhiều loài cá nước ngọt có giá trị kinh tế được nuôi rất phổ biến ở nước ta với các hình thức nuôi rất khác nhau. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số trở ngại.

Dó là các đối tượng nuôi truyền thông trước đây (như mè, trôi tăng trưởng chậm, dễ bị bệnh lật. giá trị thấp. Trước những doi hoi thực tiễn sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, ở nhiều nơi người ta đã mạnh dạa đầu tư phát triển nuôi những đối tượng mới như cá chỉm trắng, trê lai, cá diêu hồng. và đã thu được những, kết quả tốt đẹp [9].

Trong những đối tượng mới được đưa vào Việt Nam thì cá điêu hồng đã thu hút sự quan tâm của người nuôi. Bởi vì, cá điều hồng lớn nhanh, ăn tạp, ít bệnh tật và có giá trị kinh tế cao [ 12]. Những năm gần đây, Quảng Nam cũng nhập cá diêu hồng về nuôi thừ nghiệm, vì đây là đối tượng mới nên những hiểu biết về chúng còn hạn chế. Để có những nhìn nhận cơ bản về đặc điểm sinh học, sinh thái, môi trường sống thích hợp và tạo cơ sở cho sự phát triển nuôi sau này được bên vững, chúng tôi thấy cần phải có những nghiên cứu đầy đủ hơn về khả năng thích nghỉ, sự phát triển của cá diêu hồng ở nước ta nói chung và Quảng Nam nói riêng.

Do đó, chúng tôi đã mạnh dạn tiến hành nghiên cứu đề tài: “7i hiểu một số đặc điểm sinh học và thử nghiệm nuôi cá diêu hồng bằng lồng ở xã Tam Xuân I, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam”. Mục tiêu của đề tài ~ Nắm được quy trình kỹ thuật nuôi cá điêu hồng trong lồng. - Xác định được một số đặc điểm sinh học cơ bản (đặc điểm đỉnh đưỡng. đặc điểm phát triển) của cá điêu hông nuôi tại xã Tam Xuân I, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam.

- Làm quen với công tác nghiên cứu khoa học. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ~ Đối tượng nghiên cứu: Cá điêu hồng (Red Tilapia) + Bo: Perciformes + Ho: Cichlidae + Loai: Oreorromis niloticus - Pham vi nghiên cứu: + Không gian: xã Tam Xuân I. tỉnh Quảng, Nam. + Thời gian: đề tài được tiến hành từ tháng 10 nam 2013 đến tháng 01 năm 2014.

Phương pháp nghiên cứu 1. Phương pháp tìm hiểu quy trình kỹ thuật nuôi cá diêu hông 1. Phương pháp gián tiếp Điều tra thu thập số liệu thứ cắp từ các tài liệu hướng dẫn kỹ thuật và các ghi chép của cơ sở vả các cơ quan liên quan. Phương pháp trực tiếp Phỏng vấn trực tiếp các hộ nuôi cá diêu hồng.

“Trực tiếp tham gia sản xuất cùng hộ gia đình. Phương pháp nghiên cửu các biễn động cña các yếu tố môi trường Các yếu tô môi trường chính (nhiệt độ, oxy hòa tan, pH.) được theo dõi định kỳ một tuần 2 ngày và mỗi ngày 2 lần vào lúc 7 giờ sáng và l6 giờ chiều bằng các dụng cụ chuyên môn: + Do nhiệt độ bằng máy do nhiệt độ hang OAKTON, made in Singapore. ~ Hàm lượng oxy hòa tan đo bằng bé test kit Oxygen. + pH do bảng máy đo pH hang OAKTON, made in Singapore.

Phương pháp nghiên cứu các đặc điểm dinh dưỡng của cá điêu hông 1. Phương pháp xác định độ no và cường độ bắt môi của cá ở các giai đoạn phát triển khác nhau Cường độ bất mỏi của cá qua các giai đoạn thể hiện qua độ no của dạ dày và ruột cá. Độ no của dạ dảy và ruột cá được xác định theo thang 5 bậc của Borutxki (1955) như sau: Bac 0: ruột và đi ày hoàn toàn không có thức an, Bac 1: ruột có ít thức ăn, dạ dày không có thức ăn. Bac 2: da day và ruột đều có thức ăn nhưng không nhiều.

Bậc 3: đạ dày có nhiều thức ăn, vách dạ dày phình to lên. Bac 4: da day day thức ăn, vách da dày phình to đưới tác dụng của áp suất khi mồ. Phương pháp xác định thành phần thức ăn tự nhiên của cả 1. Phương pháp định tính 1.ưu ý: cá sử dụng phân tích thành phần thức ăn phải mô ngay sau khi bat lên.

nếu không thức ăn sẽ bị tiêu hóa hết. Lấy toàn bộ thức ăn có trong dạ dày và ruột cá đưa lên lamel để phân tích, việc phân tích thành phân thức ăn được thực hiện theo hai bước. Bước ]: xác định sơ bộ bằng mắt thường đối với những loại thức ăn lớn. dễ quan sát từ đó có thể đánh giá tỷ lệ phần trăm của các loại thức ăn mà cá đã ăn.

Bước 2: quan sát dưới kính hiển vi nhằm xác định thành phần thức ăn quá nhỏ mà mắt thường không nhìn thấy được. Do hạn chế của bàn thân, thời gian và phương pháp nghiên cứu nên chỉ xác định thành phần thức ăn của cả đến các nhóm lớn (ngành, lớp đối với thức ăn là thực vật phù du, giống đối với thực vật lớn và động vật nhỏ).