Mở đầu khẩu sau một lộ trình ngắn. Cho đến nay, đây là mức cam kết cao nhất mà một đối tác dành cho ta trong Liên minh Châu âu (EU) là đối tác có vị thế rất các hiệp định FTA đã được ký kết. Lợi ích này đặc quan trọng, có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển kinh biệt có ý nghĩa khi EU liên tục là một trong hai thị tế, thương mại của Việt Nam. Các mặt hàng xuất trường xuất khẩu lớn nhất của ta hiện nay.
Việt Nam khẩu chủ yếu của Việt Nam sang thị trường EU vẫn và EU cũng thống nhất các nội dung liên quan tới là sản phẩm truyền thống. Đặc điểm nổi bật trong cơ thủ tục hải quan, SPS, TBT, phòng vệ thương mại, cấu thương mại giữa hai bên là tính bổ sung lớn về v.v, tạo khuôn khổ pháp lý để hai bên hợp tác, tạo lợi thế và nhu cầu xuất nhập khẩu, ít mặt hàng mang thuận lợi cho xuất khẩu, nhập khẩu của các doanh tính đối đầu, cạnh tranh trực tiếp. Đây chính là lý do nghiệp. khiến EVFTA luôn được tin tưởng sẽ mang lại lợi ích Theo tính toán, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của kinh tế to lớn cho doanh nghiệp (DN) và người dân nhóm hàng nông sản sang EU: Gạo khoảng 65% vào của cả hai bên.
Cánh cửa EVFTA mở ra, thị trường năm 2025; đường 8%; thịt lợn 4%; lâm sản 3%; thịt xuất nhập khẩu của Việt Nam rộng lớn hơn bao giờ gia súc gia cầm 4%. Trong khi đó, với nhóm ngành hết. Tuy nhiên, để có thể trở thành quốc gia chủ lực, chế biến chế tạo: May mặc dự tính tăng 81%, da giày rõ ràng các DN cần có những chiến lược cụ thể để 99%, dệt 64%. Nhóm ngành dịch vụ cũng ước tính: đáp ứng các quy tắc về xuất xứ, kỹ thuật… của EU Vận tải thủy tăng 100%, vận tải hàng không 141%, đặt ra nếu muốn làm chủ cuộc chơi.
tài chính và bảo hiểm 21%, các dịch vụ phục vụ kinh 2. Hiệp định EVFTA tạo ra cơ hội cho các DN doanh khác là 80%. xuất nhập khẩu Về nhập khẩu, nhóm hàng được dự báo tăng nhập khẩu nhiều nhất từ EU là phương tiện và thiết Kim ngạch xuất khẩu hai chiều năm 2022 đạt bị vận tải, chiếm khoảng 12% tổng giá trị nhập khẩu 56,45 tỷ USD, trong đó xuất khẩu đạt 41,5 tỷ USD, tăng thêm, tiếp đến là máy móc và thiết bị, dệt may, nhập khẩu từ EU đạt 14,9 tỷ USD. EVFTA là hiệp điện thoại và linh kiện điện tử.
định thương mại tự do có phạm vi cam kết rộng và mức độ cam kết cao nhất, với 99,2% số dòng thuế sẽ Đối với tác động của Hiệp định tới đầu tư trực được Liên minh châu Âu (EU) xóa bỏ đối với hàng tiếp nước ngoài, mặc dù chưa tính toán được con số hóa xuất khẩu của Việt Nam. chính xác, tuy nhiên kỳ vọng về đổi mới thể chế, cải thiện môi trường đầu tư do thực hiện Hiệp định sẽ Đối với xuất khẩu của Việt Nam, ngay khi Hiệp tạo ra sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước định có hiệu lực, EU sẽ xóa bỏ thuế nhập khẩu đối ngoài. với khoảng 85,6% số dòng thuế, tương đương 40,3% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU. Cụ thể, các cam kết về thuận lợi hóa đầu tư cùng Sau 04 năm kể từ khi Hiệp định có hiệu lực, EU sẽ với tốc độ tự do hóa các ngành dịch vụ của Việt Nam xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với 99,2% số dòng thuế, dành cho các nhà cung cấp dịch vụ của EU tăng lên, tương đương 99,4% kim ngạch xuất khẩu của Việt đặc biệt là dịch vụ kinh doanh, dịch vụ môi trường, Nam.
Đối với khoảng 0,3% kim ngạch xuất khẩu còn dịch vụ bưu chính, ngân hàng bảo hiểm, vận tải biển. lại, EU cam kết dành cho Việt Nam hạn ngạch thuế Điều này sẽ thúc đẩy dòng vồn FDI từ EU vào Việt quan với thuế nhập khẩu trong hạn ngạch là 0%. Nam tăng trong thời gian tới. Như vậy, có thể nói gần 100% kim ngạch xuất khẩu Đi cùng với đó, cơ cấu lĩnh vực đầu tư cũng có thể của Việt Nam sang EU sẽ được xóa bỏ thuế nhập có thay đổi khi Việt Nam thu hút được các đối tác Kinh tïë Chêu AÁ - Thaái Bònh Dûúng (Thaáng 3 / 2023) 7 NGHIÊN CỨU RESEARCH Asia - Pacific Economic Review mới và lĩnh vực thu hút đầu tư mở rộng.
Với EVFTA, nhập khẩu từ Trung Quốc và ASEAN. Nếu không cơ cấu dòng vốn FDI vào những lĩnh vực đầu tư còn đảm bảo được quy tắc xuất xứ, hàng xuất khẩu của dư địa lớn tại Việt Nam và EU cũng có thể mạnh như Việt Nam sang EU chỉ được hưởng mức thuế đãi ngộ năng lượng sạch, năng lượng tái tạo. tối huệ quốc chứ không phải là mức thuế suất 0% trong EVFTA. Một số vấn đề đặt ra đối với xuất khẩu Thứ hai, khó khăn trong việc tuân thủ những quy Việt Nam từ EVFTA định về sở hữu trí tuệ, lao động và môi trường từ Mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam sang EVFTA.
thị trường EU là các sản phẩm truyền thống dựa ‐ Về sở hữu trí tuệ: Trong khi Việt Nam còn khá trên lợi thế lao động như hàng dệt may, giày dép các thờ ơ với vấn đề sở hữu trí tuệ, thì đây lại là yêu cầu loại, cà phê, hải sản, máy vi tính. Về nhập khẩu, Việt đặt lên hàng đầu từ phía EU. Thậm chí, đòi hỏi về Nam nhập khẩu từ hầu hết các nước thành viên EU, bảo hộ sở hữu trí tuệ của nhà đầu tư EU còn cao hơn mặt hàng nhập khẩu từ EU chủ yếu là máy móc ‐ đòi hỏi về quyền sở hữu trí tuệ trong WTO. Việt Nam thiết bị ‐ dụng cụ, dược phẩm, sữa và sản phẩm từ cần đặc biệt chú ý tới những quy tắc về sở hữu trí sữa.
Năm 2022, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam tuệ trong EVFTA để có thể khai thác được lợi ích từ sang EU đạt 41,54 tỷ USD, giảm 0,81% so với năm hiệp định này. Các mặt hàng xuất khẩu chính của Việt Nam ‐ Về sử dụng lao động: Dù có nhiều nỗ lực nhưng sang EU là điện thoại các loại và linh kiện (đạt 12,21 tại các DN Việt Nam vẫn tồn tại vướng mắc khi áp tỷ USD, giảm 4,23%), giày dép các loại (5,03 tỷ USD, dụng các tiêu chuẩn lao động. Những vướng mắc tăng 4,51%), máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh phổ biến liên quan đến việc người lao động làm kiện (4,66 tỷ USD, giảm 8,13%), hàng dệt may (4,26 thêm quá số giờ quy định; quy định về nghỉ tuần, tỷ USD, tăng 3,90%), máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ nghỉ lễ; môi trường làm việc, vệ sinh an toàn lao tùng khác (2,51 tỷ USD, tăng 21,63%), hàng thủy sản động; quyền tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế (1,25 tỷ USD, giảm 13,04%) và cà phê (1,16 tỷ USD, đầy đủ, quyền được hỗ trợ của lao động nữ nơi làm giảm 14,91%). việc và nuôi con nhỏ.
Theo nghiên cứu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, ‐ Về bảo vệ môi trường: Đến nay, Việt Nam chưa Hiệp định EVFTA sẽ giúp kim ngạch xuất khẩu của có kinh nghiệm trong vấn đề thực hiện các nghĩa vụ Việt Nam sang EU tăng thêm khoảng 20% vào năm về môi trường trong khuôn khổ các ràng buộc và 2020; 42,4% vào năm 2025 và 44,34% vào năm điều chỉnh thương mại. Đồng thời, nguồn lực dành 2030 so với không có Hiệp định. Đồng thời, kim cho hoạt động bảo vệ môi trường còn hạn chế, ý ngạch nhập khẩu từ EU cũng tăng nhưng với tốc độ thức và năng lực của cán bộ quản lý cũng như người thấp hơn xuất khẩu, cụ thể là khoảng 15,28% vào dân chưa cao ảnh hưởng đến việc thực thi một cách năm 2020; 33,06% vào năm 2025 và 36,4% vào nghiêm túc các nghĩa vụ liên quan đến môi trường. Về mặt vĩ mô, EVFTA góp phần làm GDP Thứ ba, rào cản kỹ thuật đối với hàng hoá nhập của Việt Nam tăng thêm ở mức bình quân 2,18‐ khẩu từ phía EU rất chặt chẽ.
Bên cạnh những quy định về xuất xứ, lao động và môi trường, thâm nhập vào thị trường EU vẫn còn EU là một thị trường có mức thu nhập cao, cũng khó khăn từ các hàng rào phi thuế quan về kỹ thuật là thị trường có chính sách bảo vệ người tiêu dùng và vệ sinh an toàn thực phẩm của thị trường EU. chặt chẽ với những rào cản về kỹ thuật cho sản Điển hình là mặt hàng nông sản, dù EVFTA có ưu đãi phẩm nhập khẩu là rất lớn. Bên cạnh những cơ hội với những quy định SPS linh hoạt nhưng đa số tạo ra, EVFTA cũng đặt ra các điều kiện hết sức chặt ngành hàng nông sản của nước ta như chè, rau quả. chẽ về hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam khi thâm vẫn vấp phải những hạn chế do tồn dư thuốc bảo vệ nhập vào thị trường này, nếu không đáp ứng được thực vật, thiếu tính đồng nhất trong từng lô hàng, thì các doanh nghiệp (DN) Việt Nam không thể tận công tác thu hoạch bảo quản chưa tốt nên chất dụng được các ưu đãi, lợi thế từ Hiệp định này mang lượng còn hạn chế.
Thứ nhất, khó khăn trong việc đảm bảo quy tắc 3. Một số giải pháp đề xuất xuất xứ của EVFTA: Hiệp định EVFTA hướng tới mức độ xóa bỏ thuế nhập khẩu lên tới 99,2% số dòng Để tận dụng cơ hội, ứng phó với những thách thuế, tương đương 99,4% kim ngạch xuất khẩu của thức mà EVFTA mang lại, các giải pháp cần tập trung Việt Nam. Tuy nhiên, để được hưởng mức ưu đãi triển khai trong thời gian tới như sau: này, hàng xuất khẩu sang EU cần thoả mãn quy tắc Thứ nhất, phát triển công nghiệp phụ trợ nhằm xuất xứ, đây có thể là một cản trở đối với hàng xuất đảm bảo thoả mãn yêu cầu về xuất xứ. khẩu Việt Nam bởi nguồn nguyên liệu cho các mặt Nhà nước cần xác định về các ngành xuất khẩu hàng xuất khẩu của Việt Nam hiện nay chủ yếu được 8 Kinh tïë Chêu AÁ - Thaái Bònh Dûúng (Thaáng 3 / 2023) mũi nhọn và quy hoạch phát triển các ngành công 3.
Kết luận nghiệp phụ trợ. Với nguồn lực có hạn, Việt Nam không thể phân tán lực lượng mà phải tập trung Trong bối cảnh hiện nay với các tranh chấp phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ mũi nhọn thương mại cũng như tình hình dịch bệnh diễn biến mà mình có khả năng như: dệt may, giày dép… và phức tạp, nền kinh tế Việt Nam chắc chắn sẽ chịu tác lắp ráp (như ôtô, xe máy, thiết bị điện và điện tử).