NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH ---------------------------------- NGUYỄN VÂN NHƢ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN LỢI NHUẬN CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN Ở VIỆT NAM KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 7340201 TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2022 NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH ---------------------------------- NGUYỄN VÂN NHƢ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN LỢI NHUẬN CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN Ở VIỆT NAM KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 7340201 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS.
ĐẶNG THỊ QUỲNH ANH TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2022 TÓM TẮT Khoá luận nghiên cứu về đề tài: “Các yếu tố ảnh hƣởng đến lợi nhuận của các ngân hàng TMCP Việt Nam”. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thu thập từ báo cáo tài chính của 25 Ngân hàng TMCP ở Việt Nam hoạt động liên tục trong thời gian 11 năm từ 2011 – 2021. Phƣơng pháp nghiên cứu sử dụng là phƣơng pháp nghiên cứu định lƣợng kết hợp với các mô hình Pooled OLS, FEM, REM cùng với các kiểm định.
Lợi nhuận ngân hàng đƣợc đo lƣờng bằng tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) với các biến độc lập bao gồm: quy mô ngân hàng (SIZE), quy mô vốn chủ sở hữu (CAPITAL), quy mô tín dụng (LOAN), tính thanh khoản (LIQUIDITY), tỷ lệ cho vay trên huy động vốn (LDR), hiệu quả quản lý (CIR), tốc độ tăng trƣởng kinh tế (GDP) và lạm phát (INF). Với các kết quả đạt đƣợc, khoá luận đề xuất một số khuyến nghị cần thiết cho các nhà quản trị ngân hàng trong việc xác định và đƣa ra giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế nhằm nâng cao lợi nhuận cho các ngân hàng TMCP Việt Nam. Từ khoá: lợi nhuận, ngân hàng thƣơng mại, Pooled OLS, FEM, REM, FGLS,. i ABSTRACT Research thesis on the topic: "Factors affecting the profitability of joint stock commercial banks in Vietnam".
The study uses data collected from financial statements of 25 joint-stock commercial banks in Vietnam operating continuously for 11 years from 2011 to 2021. The research method used is a combined quantitative research method. with Pooled OLS, FEM, REM models along with tests. Bank profitability is measured by return on equity (ROE) with independent variables including: bank size (SIZE), equity size (CAPITAL), credit size (LOAN), liquidity (LIQUIDITY), loan-to- deposit ratio (LDR), management efficiency (CIR), economic growth rate (GDP) and inflation (INF) With the obtained results, the thesis proposes some necessary recommendations for bank administrators in identifying and providing suitable solutions to actual conditions in order to improve profits for joint stock commercial banks in Vietnam.
Keywords: profit, commercial bank, Pooled OLS, FEM, REM, FGLS,. ii LỜI CAM ĐOAN Em tên là: NGUYỄN VÂN NHƢ – MSSV: 050606180289 Cam đoan khoá luận tốt nghiệp: “CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN LỢI NHUẬN CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN Ở VIỆT NAM.” Giảng viên hƣớng dẫn: TS. ĐẶNG THỊ QUỲNH ANH Báo cáo khoá luận tốt nghiệp là sản phẩm riêng của sinh viên đã thực hiện. Tất cả các dữ liệu và thông tin trong bài đều không sao chép bất kỳ tài liệu nào và chƣa đƣợc công bố toàn bộ nội dung này ở bất cứ đâu.
Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện báo cáo đã đƣợc cảm ơn và các trích dẫn đều đƣợc ghi rõ nguồn ở danh mục tài liệu tham khảo. Nếu không đúng nhƣ trên em xin chịu hoàn toàn trách nhiệm và chấp nhận quyết định kỷ luật của ngân hàng và nhà trƣờng. Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2022 SINH VIÊN THỰC HIỆN NGUYỄN VÂN NHƢ iii LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành khoá luận tốt nghiệp này, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới trƣờng Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện cho em có môi trƣờng học tập trong suốt thời gian em học tập, nghiên cứu tại trƣờng.
Em xin gửi đến quý Thầy, Cô giáo công tác tại trƣờng Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh lời cảm ơn chân thành vì đã giảng dạy các kiến thức cũng nhƣ chia sẻ các kinh nghiệm quý báu để em có thể hoàn thiện và phát triển bản thân. Đặc biệt, em xin gửi đến Cô TS. Đặng Thị Quỳnh Anh – ngƣời đã trực tiếp hƣớng dẫn, giúp đỡ, góp ý giúp em hoàn thiện khoá luận tốt nghiệp cuối khoá này với lời cảm ơn sâu sắc nhất.
Trong quá trình thực hiện, do còn hạn chế về kiến thức và kinh nghiệm, Cô đã giúp đỡ tận tình để em có thể hoàn thiện bài luận văn cuối khoá. Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Cô. Bên cạnh đó, em xin cảm ơn những ngƣời thân, bạn bè đã luôn bên em, động viên em trong suốt quá trình em thực hiện luận văn tốt nghiệp. Vì kiến thức bản thân còn hạn chế, trong quá trình hoàn thiện bài nghiên cứu này thiếu sót là điều không thể tránh khỏi.
Em mong nhận đƣợc góp ý từ Thầy, Cô để giúp em hoàn thiện đề tài cũng nhƣ tạo tiền đề để em thực hiện tốt các nghiên cứu sau. Cuối cùng em xin kính chúc quý Thầy, Cô công tác tại trƣờng đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh dồi dào sức khoẻ và đạt đƣợc nhiều thành công tốt đẹp trong sự nghiệp cao quý. iv MỤC LỤC TÓM TẮT .ii LỜI CAM ĐOAN.
iii LỜI CẢM ƠN. iv DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT .viii DANH MỤC BẢNG VÀ HÌNH ẢNH .ix CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI. MỤC TIÊU CỦA NGHIÊN CỨU.
Mục tiêu tổng quát. Mục tiêu cụ thể. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU.
PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI. BỐ CỤC CỦA ĐỀ TÀI. 4 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1.
4 CHƢƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ LỢI NHUẬN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VÀ CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN. ĐỊNH NGHĨA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI. LỢI NHUẬN CỦA NGÂN HÀNG. CHỈ TIÊU ĐO LƢỜNG LỢI NHUẬN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI.
Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA - Return On Asset). Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE – Return On Equity). CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN LỢI NHUẬN CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN. Các yếu tố bên trong ngân hàng.
Các yếu tố bên ngoài ngân hàng. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC. Các nghiên cứu trên thế giới. Các nghiên cứu trong nƣớc.
16 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. 23 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU.
MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU. GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU. 29 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3. 33 CHƢƠNG 4: THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.
LỢI NHUẬN CỦA CÁC NHTM VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2011 – 2021. THỐNG KÊ MÔ TẢ. PHÂN TÍCH TƢƠNG QUAN GIỮA CÁC BIẾN SỐ VÀ KIỂM ĐỊNH ĐA CỘNG TUYẾN. KẾT QUẢ ƢỚC LƢỢNG HỒI QUY.
Ƣớc lƣợng mô hình Pooled OLS. Ƣớc lƣợng mô hình FEM. Ƣớc lƣợng mô hình REM. KIỂM ĐỊNH CÁC GIẢ THUYẾT HỒI QUY MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU.
Kiểm định lựa chọn mô hình Pooled OLS và REM. Kiểm định lựa chọn mô hình FEM và REM. Kiểm định phƣơng sai sai số thay đổi. Kiểm định tự tƣơng quan.
KẾT QUẢ ƢỚC LƢỢNG THEO GLS. THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. 47 KẾT LUẬN CHƢƠNG 4. 50 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ.
Quy mô ngân hàng. Nâng cao quy mô vốn chủ sở hữu. HẠN CHẾ VÀ HƢỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO. Hƣớng nghiên cứu tiếp theo.
55 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 57 TÀI LIỆU THAM KHẢO TIẾNG VIỆT. 60 vii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Ý nghĩa FEM Mô hình tác động cố định GLS Phƣơng pháp ƣớc lƣợng bình phƣơng bé nhất tổng quát NHTM Ngân hàng thƣơng mại REM Mô hình tác động ngẫu nhiên ROA Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản ROE Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu TMCP Thƣơng mại cổ phần TTS Tổng tài sản VCSH Vốn chủ sở hữu viii DANH MỤC BẢNG VÀ HÌNH ẢNH Bảng 2.1 Tổng hợp các nghiên cứu trƣớc đây .1 Mô tả các biến và mối tƣơng quan kì vọng với biến phụ thuộc .1 Thống kê mô tả các biến nghiên cứu .2 Kết quả phân tích ma trận tƣơng quan .3 Kiểm định đa cộng tuyến - VIF .4 Kết quả ƣớc lƣợng mô hình Pooled OLS .5 Kết quả ƣớc lƣợng mô hình FEM .6 Kết quả uớc lƣợng mô hình REM.7 Kiểm định nhân tử Lagrangian .8 Kiểm định Hausman .9 Kiểm định phƣơng sai sai số thay đổi .10 Kiểm định tự tƣơng quan .11 Ƣớc lƣợng mô hình FGLS khắc phục khuyết tật mô hình .12 Kết quả tác động. 45 DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 4.1 ROE trung bình của các NHTM giai đoạn 2011 - 2021.
34 ix CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Ngành ngân hàng là một phần thiết yếu của nền kinh tế, đóng vai trò trung gian tài chính quan trọng. Sự cạnh tranh gay gắt giữa các ngân hàng trong và ngoài nƣớc khiến các Ngân hàng TMCP Việt Nam phải nỗ lực thay đổi, cải tiến các sản phẩm dịch vụ, nâng cao chất lƣợng về công nghệ và con ngƣời nhằm nâng cao lợi nhuận. Ngân hàng là một mắt xích quan trọng trong quá trình dẫn dắt sự thịnh vƣợng của một quốc gia và những thành tựu chung của đất nƣớc đều có sự đóng góp quan trọng của ngành ngân hàng.
Các ngân hàng có lợi nhuận tốt phản ánh đƣợc tính lƣu thông và hiệu quả cao của nguồn vốn trong nền kinh tế. Trong bối cảnh hiện nay, thị trƣờng tài chính, tiền tệ thế giới biến động phức tạp; giá cả hàng hoá đƣợc dự đoán tăng cao; gây tác động lớn đến mức độ lạm phát tại các quốc gia. Nền kinh tế Việt Nam đã và đang phải đối mặt với những thách thức to lớn nhƣ: tăng trƣởng chậm lại, sản xuất đình trệ, lạm phát tăng cao, nợ xấu tăng nhanh. Tác động này góp phần dẫn đến sự thiếu ổn định trong hoạt động của các Ngân hàng TMCP Việt Nam hiện nay, từ đó dẫn đến các rủi ro nhƣ nợ xấu tăng cao, cho vay và huy động có sự mất cân bằng, rủi ro về thanh khoản tăng, lợi nhuận giảm sút, cắt giảm hàng loạt nhân sự… Sự xuất hiện của đại dịch Covid -19 đã phần nào ảnh hƣởng đến quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp tại Việt Nam nói chung và gây sụt giảm lợi nhuận của các NHTM Việt Nam nói riêng.
Do đó lợi nhuận của ngành ngân hàng là một trong những vấn đề cấp thiết và đƣợc quan tâm hàng đầu.