Xây Dựng Ứng Dụng Đặt Đồ Ăn Online: Đồ Án Cơ Sở 3

Báo cáo đồ án cơ sở 3 về ứng dụng đặt đồ ăn online, phân tích xu hướng, tính năng và tiềm năng phát triển trong thị trường hiện nay.

• Trường học: Trường Đại Học Công Nghệ Thông Tin
• Chuyên ngành: Công Nghệ Phần Mềm
• Đề tài: Xây Dựng Ứng Dụng Đặt Đồ Ăn Online Bằng Kotlin
• Loại tài liệu: Đồ Án Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 1.1. Giới thiệu sơ lược về Kotlin
• 1.2. Cơ sở lí thuyết về Kotlin
• 1.3. Ưu điểm của Kotlin
• 1.4. Giới thiệu sơ lược về SQL Lite
• 1.5. Cơ sở lí thuyết về SQL Lite
• 1.6. Ưu điểm của SQL Lite
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THIẾT KẾ HỆ THỐNG
• 2.1. Phân tích yêu cầu của hệ thống
• 2.2. Phân tích thiết kế với UML
• 2.2.1. Xác định các tác nhân và usecase của hệ thống
• 2.2.2. Đặc tả Usecase
• 2.2.3. Mô hình hóa yêu cầu
• 2.2.4. Mô hình hóa cơ sở dữ liệu
• 2.2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG ỨNG DỤNG CÔNG THỨC NẤU ĂN
• 3.1. Giao diện vào app
• 3.2. Giao diện đăng ký
• 3.3. Giao diện đăng nhập
• 3.4. Giao diện chính của app
• 3.5. Giao diện xem trước món ăn
• 3.6. Giao diện chi tiết món ăn
• 3.7. Kết luận chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Hướng Dẫn Xây Dựng Ứng Dụng Đặt Đồ Ăn Bằng Kotlin A Z

Việc xây dựng ứng dụng đặt đồ ăn online bằng Kotlin là một bài toán kỹ thuật phức tạp, đòi hỏi sự kết hợp giữa kiến thức lập trình di động, thiết kế hệ thống và trải nghiệm người dùng. Kotlin, với sự hậu thuẫn từ Google, đã trở thành ngôn ngữ chính thức cho phát triển Android nhờ cú pháp ngắn gọn, an toàn và khả năng tương tác hoàn hảo với Java. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết quy trình, từ khâu lên ý tưởng, lựa chọn công nghệ đến triển khai các tính năng cốt lõi. Dựa trên các nghiên cứu điển hình như đồ án 'NTN - Ứng dụng đặt đồ ăn online', quy trình chuẩn hóa bao gồm việc xác định rõ ràng yêu cầu người dùng và hệ thống, thiết kế cơ sở dữ liệu và lựa chọn kiến trúc phù hợp. Mục tiêu là tạo ra một sản phẩm không chỉ hoạt động ổn định mà còn mang lại trải nghiệm mượt mà, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường giao đồ ăn trực tuyến.

1.1. Tầm quan trọng của ứng dụng di động trong ngành F B

Sự phát triển của công nghệ di động đã thay đổi hoàn toàn hành vi của người tiêu dùng trong lĩnh vực thực phẩm và đồ uống (F&B). Các ứng dụng đặt đồ ăn online không còn là một tiện ích cộng thêm mà đã trở thành một kênh phân phối thiết yếu, giúp nhà hàng tiếp cận một lượng lớn khách hàng tiềm năng. Việc sở hữu một ứng dụng riêng mang lại nhiều lợi thế cạnh tranh: xây dựng thương hiệu trực tiếp, thu thập dữ liệu khách hàng để cá nhân hóa ưu đãi, và chủ động trong các chiến dịch marketing. Hơn nữa, một UI/UX cho app đặt đồ ăn được thiết kế tốt sẽ nâng cao sự hài lòng và lòng trung thành của khách hàng, yếu tố sống còn trong một thị trường cạnh tranh khốc liệt.

1.2. Tại sao lập trình Android với Kotlin là lựa chọn tối ưu

Việc lựa chọn lập trình Android với Kotlin mang lại nhiều ưu điểm vượt trội so với Java truyền thống. Kotlin được thiết kế để giải quyết các vấn đề cố hữu của Java, đặc biệt là NullPointerException, thông qua hệ thống kiểu an toàn (null safety). Cú pháp của Kotlin ngắn gọn và biểu cảm hơn, giúp giảm đáng kể số lượng mã nguồn cần viết và bảo trì, trực tiếp tăng năng suất cho lập trình viên. Tài liệu 'NTN - Ứng dụng đặt đồ ăn online' cũng nhấn mạnh ưu điểm về tính tương thích 100% với Java, cho phép các dự án tận dụng hệ sinh thái thư viện Java khổng lồ. Các công cụ hiện đại như Android Studio cung cấp sự hỗ trợ toàn diện cho Kotlin, từ gợi ý mã thông minh đến các công cụ gỡ lỗi mạnh mẽ, khiến nó trở thành lựa chọn hàng đầu cho các dự án Android hiện đại.

II. Thách Thức Khi Xây Dựng App Đặt Đồ Ăn Online Từ Con Số 0

Quá trình phát triển một ứng dụng đặt đồ ăn hoàn chỉnh phải đối mặt với nhiều thách thức cả về kỹ thuật và nghiệp vụ. Thách thức đầu tiên là việc phân tích và định hình một hệ thống có khả năng mở rộng, đáp ứng được lượng truy cập lớn. Điều này đòi hỏi một kiến trúc phần mềm vững chắc và lựa chọn công nghệ phù hợp. Một vấn đề cốt lõi khác là thiết kế trải nghiệm người dùng liền mạch, từ việc tìm kiếm món ăn, quản lý giỏ hàng đến thanh toán và theo dõi đơn hàng. Bất kỳ sự phức tạp nào trong luồng thao tác đều có thể khiến người dùng từ bỏ ứng dụng. Về mặt kỹ thuật, việc đảm bảo hiệu năng, bảo mật thông tin người dùng và tích hợp với các dịch vụ bên thứ ba (bản đồ, thanh toán) cũng là những bài toán cần giải quyết triệt để. Việc có một source code app đặt đồ ăn rõ ràng, dễ bảo trì ngay từ đầu là yếu tố quyết định sự thành công lâu dài của dự án.

2.1. Phân tích yêu cầu và thiết kế kiến trúc hệ thống

Trước khi viết dòng code đầu tiên, giai đoạn phân tích yêu cầu hệ thống là cực kỳ quan trọng. Như được minh họa trong tài liệu tham khảo, việc sử dụng biểu đồ UML (UseCase, Class, Sequence) giúp xác định rõ các tác nhân (khách hàng, quản trị viên) và các luồng chức năng chính. Các yêu cầu cơ bản bao gồm: xác thực người dùng (Authentication), tìm kiếm món ăn, quản lý giỏ hàng (Cart management), thanh toán và theo dõi đơn hàng. Từ các yêu cầu này, đội ngũ phát triển cần lựa chọn một kiến trúc phù hợp. MVVM architecture Android (Model-View-ViewModel) là một lựa chọn phổ biến, giúp tách biệt logic nghiệp vụ khỏi giao diện người dùng, làm cho mã nguồn dễ kiểm thử và bảo trì hơn.

2.2. Lựa chọn công nghệ Backend và Database phù hợp

Ứng dụng di động chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Việc xây dựng backend cho app là yếu tố quyết định sự ổn định và khả năng mở rộng. Các lựa chọn bao gồm tự xây dựng backend với Node.js, Python, hoặc sử dụng các giải pháp BaaS (Backend as a Service) như Firebase. Đối với cơ sở dữ liệu, trong khi các dự án nhỏ có thể bắt đầu với SQLite như đề tài tham khảo, các hệ thống lớn hơn đòi hỏi giải pháp mạnh mẽ hơn. Firebase Realtime Database hoặc Firestore cung cấp khả năng đồng bộ hóa dữ liệu thời gian thực, lý tưởng cho việc theo dõi đơn hàng. Đối với lưu trữ cục bộ trên thiết bị, Room Database là thư viện được Google khuyến nghị, cung cấp một lớp trừu tượng hóa trên SQLite, giúp việc truy vấn dữ liệu trở nên an toàn và đơn giản hơn.

III. Phương Pháp Xây Dựng App Đặt Đồ Ăn Bằng Kotlin Chuẩn MVVM

Để đảm bảo ứng dụng có thể bảo trì và mở rộng trong tương lai, việc áp dụng một kiến trúc phần mềm hiện đại là bắt buộc. Kiến trúc MVVM architecture Android đã chứng tỏ được hiệu quả vượt trội trong việc phân tách các thành phần của ứng dụng. Trong mô hình này, View (Activity/Fragment) chỉ chịu trách nhiệm hiển thị dữ liệu và nhận tương tác từ người dùng. ViewModel chứa logic xử lý và trạng thái của giao diện, độc lập với vòng đời của View. Model chịu trách nhiệm cung cấp dữ liệu, có thể từ API hoặc cơ sở dữ liệu cục bộ. Việc áp dụng triệt để mô hình này trong quá trình xây dựng ứng dụng đặt đồ ăn online bằng Kotlin giúp mã nguồn trở nên module hóa, dễ dàng cho việc viết unit test và cộng tác giữa các thành viên trong nhóm phát triển. Các thành phần trong Android Jetpack như LiveData và ViewModel được thiết kế để hỗ trợ hoàn hảo cho kiến trúc này.

3.1. Xây dựng giao diện người dùng hiện đại với Jetpack Compose UI

Giao diện người dùng là điểm chạm trực tiếp và quan trọng nhất với khách hàng. Jetpack Compose UI là bộ công cụ khai báo (declarative) thế hệ mới của Google để xây dựng giao diện người dùng gốc trên Android. Thay vì sử dụng XML, lập trình viên có thể mô tả giao diện trực tiếp bằng mã Kotlin. Phương pháp này giúp giảm thiểu mã boilerplate, tăng tốc độ phát triển và tạo ra các giao diện động, có tính tương tác cao một cách dễ dàng. Việc áp dụng Jetpack Compose để xây dựng các màn hình như danh sách món ăn, chi tiết sản phẩm hay giỏ hàng không chỉ giúp ứng dụng trông hiện đại hơn mà còn cải thiện đáng kể hiệu suất so với hệ thống View truyền thống.

3.2. Quản lý và tương tác với REST API bằng Retrofit 2 Kotlin

Hầu hết các ứng dụng đặt đồ ăn đều cần giao tiếp với một máy chủ từ xa để lấy dữ liệu về nhà hàng, món ăn và gửi thông tin đơn hàng. Việc xây dựng một REST API cho ứng dụng di động là giải pháp phổ biến. Để tương tác với API này từ phía client Android, Retrofit 2 Kotlin là thư viện tiêu chuẩn ngành. Retrofit giúp biến các API endpoint thành các interface trong Kotlin một cách đơn giản. Nó tích hợp liền mạch với các thư viện chuyển đổi (như Gson, Moshi) để tự động phân tích cú pháp JSON thành các đối tượng Kotlin. Sử dụng Retrofit cùng với Coroutines của Kotlin giúp xử lý các tác vụ mạng bất đồng bộ một cách gọn gàng và hiệu quả, tránh làm treo giao diện người dùng.

IV. Top Tính Năng Cần Có Khi Xây Dựng Ứng Dụng Đặt Đồ Ăn

Một ứng dụng đặt đồ ăn thành công không chỉ dừng lại ở các chức năng cơ bản. Để tạo ra lợi thế cạnh tranh, việc tích hợp các tính năng nâng cao, tập trung vào trải nghiệm người dùng là vô cùng cần thiết. Những tính năng này giúp giải quyết các nhu cầu thực tế của người dùng, từ việc thanh toán thuận tiện đến việc biết rõ đơn hàng của mình đang ở đâu. Quá trình phát triển các tính năng này đòi hỏi sự tích hợp chặt chẽ với các dịch vụ của bên thứ ba. Ví dụ, tính năng theo dõi đơn hàng thời gian thực yêu cầu sự kết hợp giữa backend, ứng dụng của tài xế và ứng dụng của khách hàng, tất cả được đồng bộ hóa thông qua một cơ sở dữ liệu thời gian thực. Việc triển khai thành công các tính năng này sẽ nâng tầm ứng dụng từ một công cụ đặt hàng đơn thuần thành một dịch vụ toàn diện và đáng tin cậy.

4.1. Tích hợp Google Maps API integration để theo dõi đơn hàng

Tính năng theo dõi đơn hàng trên bản đồ là một trong những yếu tố được người dùng đánh giá cao nhất. Việc tích hợp Google Maps API cho phép hiển thị vị trí của nhà hàng, địa chỉ giao hàng của khách và quan trọng nhất là lộ trình di chuyển của tài xế theo thời gian thực. Để làm được điều này, ứng dụng cần nhận tọa độ (latitude, longitude) của tài xế được gửi liên tục về backend, sau đó đẩy dữ liệu này đến ứng dụng của khách hàng. Phía client sẽ sử dụng Google Maps SDK để vẽ lại biểu tượng tài xế trên bản đồ, tạo ra một trải nghiệm trực quan và minh bạch, giúp khách hàng giảm bớt lo lắng trong quá trình chờ đợi đơn hàng.

4.2. Thiết lập cổng thanh toán online an toàn và tiện lợi

Thanh toán là bước cuối cùng và quan trọng nhất trong hành trình của khách hàng. Một quy trình thanh toán phức tạp hoặc thiếu an toàn có thể khiến người dùng hủy đơn hàng. Việc tích hợp một cổng thanh toán online uy tín như MoMo, ZaloPay, Stripe hoặc VNPay là giải pháp tối ưu. Các cổng thanh toán này cung cấp SDK (Software Development Kit) giúp việc tích hợp vào ứng dụng Kotlin trở nên đơn giản hơn. Nhà phát triển cần xử lý các luồng thanh toán thành công, thất bại và đảm bảo rằng mọi giao dịch đều được mã hóa và bảo mật. Cung cấp nhiều phương thức thanh toán khác nhau (thẻ tín dụng, ví điện tử, tiền mặt khi nhận hàng) sẽ tăng tỷ lệ chuyển đổi và đáp ứng sở thích đa dạng của người dùng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đề tài "NTN - Ứng dụng đặt đồ ăn online" (được thực hiện dưới dạng Báo cáo Đồ án cơ sở 3 tại Khoa Khoa học Máy tính, Trường Đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông Việt - Hàn) do sinh viên Nguyễn Thị Ngọc thực hiện dưới sự hướng dẫn của Th.S Đỗ Công Đức vào tháng 5 năm 2024. Báo cáo tập trung vào việc phân tích, thiết kế và xây dựng một ứng dụng di động tích hợp chức năng đặt món ăn trực tuyến kết hợp tra cứu, lưu trữ công thức nấu ăn.

Bối cảnh thực tiễn được tác giả xác định xuất phát từ nhu cầu tiếp cận các dịch vụ ăn uống và tra cứu công thức chế biến món ăn trên thiết bị di động ngày càng phổ biến. Để đáp ứng trải nghiệm người dùng trong việc tìm kiếm, lựa chọn món ăn và quản lý đơn hàng một cách thuận tiện, việc phát triển một hệ thống ứng dụng chuyên biệt có tính tương tác cao và quản lý dữ liệu chặt chẽ là một yêu cầu thực tế trong lĩnh vực công nghệ thông tin.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đồ án bao gồm:

1. Nghiên cứu nền tảng lý thuyết về ngôn ngữ lập trình Kotlin và hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQLite trong phát triển ứng dụng di động.
2. Phân tích các yêu cầu chức năng và phi chức năng của hệ thống đặt món ăn trực tuyến và quản lý công thức nấu ăn.
3. Thiết kế hệ thống thông tin thông qua ngôn ngữ mô hình hóa thống nhất (UML), bao gồm các biểu đồ Use Case, Class Diagram, Sequence Diagram, Activity Diagram và Communication Diagram.
4. Xây dựng mô hình cơ sở dữ liệu quan hệ cho người dùng và quản trị viên theo quy trình thiết kế chuẩn 5 bước.
5. Triển khai cài đặt giao diện người dùng và các chức năng cơ bản của ứng dụng trên nền tảng Android bằng Kotlin và SQLite.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Quy trình nghiệp vụ đặt đồ ăn online, tra cứu thông tin món ăn/công thức nấu ăn, và quy trình phân tích thiết kế hệ thống phần mềm hướng đối tượng.
• Phạm vi không gian và công nghệ: Ứng dụng di động hoạt động trên nền tảng Android, sử dụng ngôn ngữ Kotlin để xây dựng giao diện/xử lý logic và SQLite làm cơ sở dữ liệu nội bộ.
• Phạm vi thời gian: Đồ án được hoàn thành và nghiệm thu vào tháng 5 năm 2024 tại thành phố Đà Nẵng.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Đồ án vận dụng các khái niệm kỹ thuật và công nghệ cốt lõi trong phát triển phần mềm di động:

1. Khung lý thuyết và công nghệ sử dụng

• Ngôn ngữ lập trình Kotlin: Ngôn ngữ lập trình đa nền tảng do JetBrains phát triển, có khả năng tương thích hoàn toàn với Java. Tác giả dựa trên các đặc tính kỹ thuật của Kotlin như cơ chế an toàn kiểu (Type Safety), Null Safety, hỗ trợ lập trình hướng đối tượng (kế thừa, đa hình, đóng gói) kết hợp các tính năng của lập trình hàm (hàm bậc cao - higher-order functions, biểu thức lambda, toán tử chuyển đổi, data classes, extension functions).
• Hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQLite: Hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ (RDBMS) nhỏ gọn, tự chứa (self-contained), không cần máy chủ riêng biệt (serverless), cấu hình bằng không (zero-configuration). SQLite lưu trữ toàn bộ dữ liệu trong một tệp duy nhất, hỗ trợ các truy vấn SQL tiêu chuẩn, khóa ngoài, chỉ mục và cơ chế giao dịch có tính tin cậy cao trên môi trường nhúng/di động.

2. Phương pháp nghiên cứu và thiết kế

• Phương pháp phân tích và mô hình hóa hệ thống bằng UML: Sử dụng các loại biểu đồ chuẩn để đặc tả hành vi và cấu trúc của hệ thống, bao gồm:
  • Biểu đồ Use Case và bảng đặc tả Use Case chi tiết.
  • Biểu đồ lớp (Class Diagram).
  • Biểu đồ tuần tự (Sequence Diagram).
  • Biểu đồ hoạt động (Activity Diagram).
  • Biểu đồ giao tiếp (Communication Diagram).
• Phương pháp thiết kế cơ sở dữ liệu: Áp dụng quy trình 5 bước chặt chẽ nhằm tránh dư thừa dữ liệu:
  • Bước 1: Xác định mục tiêu khai thác cơ sở dữ liệu.
  • Bước 2: Xác định các bảng dữ liệu cần thiết từ các đối tượng thông tin.
  • Bước 3: Xác định các trường (attributes) và kiểu dữ liệu cho từng bảng.
  • Bước 4: Xác định các mối quan hệ giữa các bảng.
  • Bước 5: Tinh chế, hiệu chỉnh thiết kế thông qua việc nhập bản ghi thử nghiệm và kiểm tra truy xuất.
• Nguồn dữ liệu tham khảo: Dữ liệu kỹ thuật trích xuất từ các tài liệu học thuật và hướng dẫn lập trình trực tuyến về API, biểu đồ trạng thái và biểu đồ hoạt động trong UML (Bizfly Cloud, AWS, Viblo, Codelearn, iVietTech).

---

Thiết kế và triển khai

Hệ thống được thiết kế phục vụ hai tác nhân chính là Khách hàng và Quản trị viên (Admin) với các ca sử dụng (Use Case) và cấu trúc dữ liệu được chuẩn hóa.

1. Phân rã tác nhân và chức năng hệ thống

Tác nhân	Danh sách chức năng / Use Case
Khách hàng	Đăng ký tài khoản, Đăng nhập, Tìm kiếm công thức mong muốn/món ăn, Tìm kiếm theo bộ lọc, Tìm kiếm trên danh mục, Xem chi tiết món ăn, Thêm vào thư viện (ghi chú), Xem thư viện (ghi chú), Đặt mua món ăn (đặt hàng), Thanh toán (trực tiếp hoặc trực tuyến), Đánh giá chất lượng công thức/món ăn, Chỉnh sửa thông tin tài khoản.
Quản trị viên	Đăng nhập Admin, Đăng bán các công thức/món ăn, Kiểm duyệt các đơn đặt hàng, Duyệt các đánh giá từ khách hàng, Xóa tài khoản khách hàng vi phạm, Viết và đăng tải các tin tức/khuyến mãi lên Blog.

2. Mô hình cơ sở dữ liệu (SQLite)

Hệ thống định nghĩa các bảng dữ liệu lưu trữ thông tin thực thể, tiêu biểu với cấu trúc các trường được chi tiết trong văn bản:

Bảng 2.1: Bảng user

Tên trường (Name)	Kiểu dữ liệu (Type)	Cho phép NULL	Chú thích
hoten	nvarchar(20)	No	Họ và tên người dùng
gioitinh	nvarchar(10)	No	Giới tính
Gmail	nvarchar(30)	No	Địa chỉ thư điện tử
CCCD	varchar(20)	No	Căn cước công dân
SDT	varchar(10)	No	Số điện thoại
ngaysinh	varchar(10)	No	Ngày tháng năm sinh

Bảng 2.2: Bảng quản trị viên

Tên trường (Name)	Kiểu dữ liệu (Type)	Cho phép NULL	Chú thích
hoten	nvarchar(20)	No	Họ và tên quản trị viên
gioitinh	nvarchar(10)	No	Giới tính
Gmail	nvarchar(30)	No	Địa chỉ thư điện tử
CCCD	nvarchar(10)	No	Căn cước công dân
SDT	varchar(10)	No	Số điện thoại
ngaysinh	varchar(10)	No	Ngày tháng năm sinh

3. Quy trình thực hiện nghiệp vụ chính (Đặc tả luồng sự kiện)

• Đăng ký: Cho phép chọn giữa luồng nhập thông tin cá nhân thủ công (nhập form, xác nhận hệ thống) hoặc luồng liên kết tài khoản Google.
• Đăng nhập: Xác thực email/số điện thoại và mật khẩu đối chiếu từ hệ thống; phân nhánh thành công (truy cập ứng dụng) hoặc không tìm thấy thông tin (từ chối đăng nhập).
• Tìm kiếm và Lọc: Tìm kiếm theo từ khóa tên món ăn khớp chuỗi ký tự; tìm kiếm theo tiêu chí bộ lọc chi tiết; hoặc duyệt theo danh mục món ăn sẵn có.
• Thanh toán: Cung cấp hai luồng rẽ nhánh: (1) Thanh toán trực tiếp khi giao hàng (tạo hóa đơn cho người giao hàng xác nhận) và (2) Thanh toán trực tuyến (kết nối tài khoản ngân hàng và xuất hóa đơn điện tử).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý thuyết

Chương 1 trình bày tổng quan và phân tích chuyên sâu các công nghệ nền tảng được chọn để xây dựng ứng dụng:

• Ngôn ngữ Kotlin: Nêu bật lịch sử phát triển bởi JetBrains, vị thế là ngôn ngữ chính thức cho Android, khả năng tương thích với Java, cú pháp tinh gọn giúp giảm mã thừa, tính năng Null Safety ngăn chặn lỗi ngoại lệ con trỏ rỗng (NullPointerException), cùng các kỹ thuật lập trình hàm như lambda và hàm bậc cao.
• Hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu SQLite: Làm rõ 7 đặc tính kỹ thuật cơ bản gồm: tính nhỏ gọn và tự chứa trong một tệp duy nhất, tính đa nền tảng, tính tự vận hành không cần cấu hình, khả năng phục hồi dữ liệu cao khi có sự cố ghi đứt đoạn, hỗ trợ đầy đủ các lệnh SQL tiêu chuẩn, tính chất mã nguồn mở miễn phí, và định dạng phân phối thư viện đơn dễ tích hợp. Đồng thời, chương này cũng nêu rõ các giới hạn của SQLite về khả năng xử lý đồng thời và mở rộng quy mô so với các hệ quản trị lớn như MySQL hay PostgreSQL.

Chương 2: Phân tích thiết kế hệ thống

Chương 2 là phần nội dung trọng tâm của đồ án, thực hiện giải bài toán nghiệp vụ thông qua các bước mô hình hóa chi tiết:

• Phân tích yêu cầu: Phân tích quy trình các chức năng Đăng ký tài khoản, Đăng nhập, Xem menu (hỗ trợ bộ lọc và hình ảnh minh họa), Đặt hàng (giỏ hàng, tính tổng tiền, địa chỉ giao dịch), và Theo dõi đơn hàng (cập nhật trạng thái xử lý, vận chuyển, vị trí bản đồ).
• Phân tích thiết kế với UML:
  • Xác định và đặc tả 11 Use Case chính của Khách hàng cùng hệ thống Use Case quản lý của Quản trị viên.
  • Xây dựng Biểu đồ Use Case tổng quát (Hình 2.1) và Biểu đồ lớp Class Diagram (Hình 2.2).
  • Xây dựng hệ thống Biểu đồ tuần tự (Sequence Diagram) từ Hình 2.3 đến Hình 2.16 cho 14 chức năng nghiệp vụ (Đăng ký, Đăng nhập, Tìm kiếm, Bộ lọc, Danh mục, Chi tiết món, Thư viện, Đặt hàng, Thanh toán, Đánh giá, Chỉnh sửa thông tin, Xóa tài khoản, Viết tin Blog).
  • Xây dựng hệ thống Biểu đồ hoạt động (Activity Diagram) từ Hình 2.17 đến Hình 2.30 mô hình hóa các luồng xử lý song song và rẽ nhánh của 14 tiến trình nghiệp vụ.
  • Xây dựng hệ thống Biểu đồ giao tiếp (Communication Diagram) từ Hình 2.31 đến Hình 2.45 mô tả sự tương tác giữa các đối tượng trong 15 kịch bản chức năng.
• Mô hình hóa cơ sở dữ liệu: Định nghĩa quy trình thiết kế chuẩn 5 bước và thiết lập bảng dữ liệu vật lý gồm Bảng user (Bảng 2.1) và Bảng quản trị viên (Bảng 2.2).

Chương 3: Xây dựng ứng dụng đặt đồ ăn online (Xây dựng ứng dụng công thức nấu ăn)

Chương 3 trình bày các kết quả xây dựng giao diện người dùng thực tế và kết nối hệ thống:

• Minh họa các màn hình chức năng thông qua danh mục hình ảnh từ Hình 3.1 đến Hình 3.8:
  • Hình 3.1: Giao diện vào app (Splash/Entry screen).
  • Hình 3.2: Giao diện đăng ký tài khoản.
  • Hình 3.3: Giao diện đăng nhập hệ thống.
  • Hình 3.4: Giao diện màn hình chính của app.
  • Hình 3.5: Giao diện xem trước món ăn.
  • Hình 3.6: Giao diện xem chi tiết thông tin món ăn và công thức.
  • Hình 3.7: Giao diện note / lưu trữ thư viện cá nhân.
  • Hình 3.8: Giao diện quản lý thông tin tài khoản người dùng.
• Tác giả khẳng định việc phối hợp ngôn ngữ Kotlin để xây dựng các tương tác giao diện và SQLite làm cơ sở dữ liệu nền tảng giúp ứng dụng vận hành dễ dàng đối với cả người dùng và quản trị viên.

---

Kết quả và đóng góp

1. Kết quả đạt được

• Hoàn thành báo cáo phân tích thiết kế hệ thống hoàn chỉnh với hệ thống tài liệu mô hình hóa UML phong phú gồm hơn 45 biểu đồ các loại (Use Case, Class, Sequence, Activity, Communication Diagrams).
• Thiết kế hoàn chỉnh cấu trúc cơ sở dữ liệu quan hệ cho các đối tượng người dùng và quản trị viên với các trường thông tin cụ thể.
• Xây dựng thành công ứng dụng mẫu với các chức năng cơ bản: cho phép người dùng vào ứng dụng, đăng ký, đăng nhập, duyệt danh sách món ăn, xem mức độ khó của từng loại công thức, quản lý ghi chú/thư viện và thực hiện quy trình tạo đơn hàng.

2. Giải pháp và kiến nghị

• Thiết kế hệ thống dữ liệu phân biệt rõ ràng giữa xử lý logic ứng dụng và lưu trữ dữ liệu nhằm hạn chế tối đa sự dư thừa dữ liệu.
• Đề xuất áp dụng cả hai hình thức thanh toán trực tiếp (thông qua người giao hàng) và thanh toán trực tuyến (qua ngân hàng) để tối ưu hóa sự thuận tiện trong giao dịch.
• Tích hợp tính năng bộ lọc đa tiêu chí và danh mục có sẵn để tăng tốc độ tìm kiếm món ăn cho người dùng.

3. Đóng góp tự nêu của tác giả

• Tác giả tự đánh giá đồ án đã tạo cơ hội tiếp cận nghiệp vụ thực tế, nắm vững quy trình thiết kế và phát triển ứng dụng di động theo đúng chuẩn công nghệ.
• Đóng góp một mô hình mẫu về việc ứng dụng kết hợp giữa ngôn ngữ Kotlin và CSDL SQLite trong bài toán xây dựng ứng dụng dịch vụ ăn uống và công thức nấu ăn ở quy mô đồ án cơ sở ngành Công nghệ thông tin.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

1. Hạn chế của đề tài

• Do thời gian thực hiện có hạn và hạn chế về kinh nghiệm, tác giả chưa thể hoàn thiện toàn bộ các chức năng đã thiết kế trên mô hình lý thuyết.
• Ứng dụng hiện tại mới chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện một số chức năng cơ bản nhất của giao diện và lưu trữ cục bộ, chưa triển khai đầy đủ các cơ chế tự động hóa phức tạp.

2. Hướng phát triển tiếp theo

• Bổ sung, sửa đổi và hoàn thiện hệ thống giao diện người dùng theo hướng thân thiện hơn, nâng cao tính dễ sử dụng mà vẫn đảm bảo độ an toàn và bảo mật hệ thống.
• Mở rộng thêm các tính năng có mức độ tự động hóa cao trong quy trình xử lý đơn hàng và duyệt nội dung.
• Tích hợp phân hệ thống kê số lượng người dùng truy cập và tần suất sử dụng ứng dụng.
• Tiếp tục phát triển và phổ biến hệ thống ứng dụng chia sẻ công thức nấu ăn và đặt món đến phạm vi người dùng rộng rãi hơn.

---

Giá trị tham khảo

Báo cáo Đồ án cơ sở 3 này là tài liệu tham khảo phù hợp cho:

• Sinh viên ngành Khoa học Máy tính, Công nghệ Thông tin, Kỹ thuật Phần mềm: Những người đang thực hiện các đồ án môn học, đồ án cơ sở hoặc bước đầu tiếp cận quy trình xây dựng ứng dụng di động Android.
• Người nghiên cứu phân tích thiết kế hệ thống thông tin: Cung cấp tài liệu tham khảo chi tiết về phương pháp xây dựng bộ tài liệu UML hoàn chỉnh từ Use Case, Class Diagram đến Sequence, Activity và Communication Diagram cho một ứng dụng di động cụ thể.
• Lập trình viên Android nhập môn: Tham khảo cách tổ chức cơ sở dữ liệu cục bộ với SQLite và xây dựng luồng giao diện người dùng trên nền tảng Kotlin.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Ứng dụng trong đồ án sử dụng ngôn ngữ lập trình và hệ quản trị cơ sở dữ liệu nào?

Hệ thống được phát triển bằng ngôn ngữ lập trình Kotlin (do JetBrains phát triển) cho phần giao diện và logic ứng dụng, kết hợp cùng hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ SQLite để lưu trữ dữ liệu nội bộ.

2. Hệ thống phân chia bao nhiêu tác nhân (actors) chính và vai trò cụ thể là gì?

Hệ thống gồm 2 tác nhân chính:

• Khách hàng: Người tiêu thụ, thực hiện đăng ký/đăng nhập, tìm kiếm món ăn/công thức (theo từ khóa, danh mục, bộ lọc), xem chi tiết, thêm món vào ghi chú/thư viện, đặt hàng, thanh toán và đánh giá chất lượng.
• Quản trị viên (Admin): Người điều hành và duy trì hệ thống, thực hiện đăng tải công thức/món ăn, kiểm duyệt đơn đặt hàng, duyệt đánh giá của khách hàng, xóa tài khoản vi phạm và viết bài tin tức/khuyến mãi lên Blog.

3. Cấu trúc bảng lưu trữ thông tin người dùng (user) và quản trị viên gồm các trường nào?

Cả hai bảng user và quản trị viên đều được thiết kế gồm 6 trường thuộc tính với ràng buộc không cho phép rỗng (NOT NULL):

• hoten (nvarchar): Họ và tên.
• gioitinh (nvarchar): Giới tính.
• Gmail (nvarchar): Địa chỉ email.
• CCCD (varchar/nvarchar): Căn cước công dân.
• SDT (varchar): Số điện thoại.
• ngaysinh (varchar): Ngày tháng năm sinh.

4. Use Case đăng ký tài khoản hỗ trợ các luồng sự kiện nhánh nào?

Use Case đăng ký tài khoản hỗ trợ 2 luồng sự kiện nhánh:

• Luồng nhánh A1 (Nhập thông tin cá nhân): Người dùng điền đầy đủ các thông tin cá nhân theo yêu cầu trên biểu mẫu, bấm đăng ký và nhận thông báo hoàn tất từ hệ thống.
• Luồng nhánh A2 (Kết nối tài khoản Google): Ứng dụng thực hiện liên kết trực tiếp với tài khoản Google của người dùng để hoàn thành đăng ký.

5. Những loại biểu đồ UML nào đã được tác giả xây dựng để mô hình hóa hệ thống?

Tác giả đã xây dựng 5 nhóm biểu đồ UML gồm: Biểu đồ ca sử dụng tổng quát (UseCase Diagram), Biểu đồ lớp (Class Diagram), 14 Biểu đồ tuần tự (Sequence Diagram), 14 Biểu đồ hoạt động (Activity Diagram), và 15 Biểu đồ giao tiếp (Communication Diagram) tương ứng với từng chức năng của hệ thống.

---

Kết luận

Báo cáo Đồ án cơ sở 3 của tác giả Nguyễn Thị Ngọc đã thực hiện trọn vẹn quy trình phân tích, thiết kế hệ thống cho ứng dụng đặt đồ ăn trực tuyến và tra cứu công thức nấu ăn dựa trên ngôn ngữ Kotlin và CSDL SQLite. Điểm nổi bật của công trình nằm ở hệ thống tài liệu mô hình hóa UML chi tiết cùng quy trình thiết kế cơ sở dữ liệu chuẩn hóa 5 bước phục vụ hai nhóm tác nhân khách hàng và quản trị viên. Dù còn một số hạn chế về phạm vi hoàn thiện tính năng do giới hạn thời gian nghiên cứu, đồ án đã xây dựng thành công ứng dụng mẫu đáp ứng các chức năng cốt lõi và định hình rõ ràng các hướng phát triển nâng cấp hệ thống trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1.1 Giới thiệu sơ lược về Kotlin Kotlin là một ngôn ngữ lập trình đa nền tảng, có cú pháp đơn giản và hiệu quả, được thiết kế để tăng năng suất và độ tin cậy cho các ứng dụng. Kotlin được phát triển bởi JetBrains và được sử dụng rộng rãi cho phát triển ứng dụng Android, web, desktop và server.1 Cơ sở lí thuyết về Kotlin Kotlin là một ngôn ngữ lập trình đa nền tảng, tức là bạn có thể sử dụng nó để phát triển ứng dụng cho nhiều nền tảng khác nhau bao gồm Android, iOS, web, desktop và server. Kotlin được phát triển bởi JetBrains, công ty nổi tiếng với các công cụ lập trình như IntelliJ IDEA, PyCharm, và ReSharper. Kotlin được thiết kế để tăng năng suất và độ tin cậy cho các nhà phát triển.

Nó cung cấp cú pháp đơn giản và trực quan hơn so với Java, cho phép các nhà phát triển viết mã nhanh hơn và hiệu quả hơn. Nó cũng cung cấp nhiều tính năng mới như Null Safety, lambdas, extension functions và data classes, giúp tăng tính bảo mật và độ chính xác của mã. Một ưu điểm của Kotlin là khả năng tương thích ngược với Java, điều này cho phép các nhà phát triển dễ dàng chuyển đổi các ứng dụng Java hiện có sang Kotlin. Kotlin cũng tích hợp tốt với các framework và thư viện Java.2 Ưu điểm của Kotlin - Kotlin là một ngôn ngữ lập trình đa nền tảng (cross-platform) và có nhiều ưu điểm, trong đó bao gồm: - Bảo trì mã dễ dàng: Kotlin có cú pháp đơn giản và tự động hóa một số công việc, giúp giảm độ phức tạp của mã và dễ dàng bảo trì.

- Tính an toàn của kiểu: Kotlin có kiểm tra kiểu tĩnh và phân biệt rõ ràng giữa các kiểu dữ liệu khác nhau, giúp tránh các lỗi kiểu trong quá trình phát triển và giảm thiểu nguy cơ lỗi khi chạy. - Hỗ trợ lập trình hướng đối tượng: Kotlin cung cấp hỗ trợ đầy đủ cho lập trình hướng đối tượng, bao gồm cả kế thừa, đa hình và phạm vi truy cập, giúp giảm độ phức tạp của mã và dễ dàng tái sử dụng mã. - Tương thích đa nền tảng: Kotlin hỗ trợ việc phát triển đa nền tảng trên các nền tảng khác nhau như JVM, Android, JavaScript và Native, giúp giảm thời gian và chi phí phát triển ứng dụng trên nhiều nền tảng. - Hỗ trợ các tính năng mới của Java: Kotlin được thiết kế để tương thích với Java và hỗ trợ nhiều tính năng mới của Java, giúp dễ dàng tích hợp các thư viện và mã đã viết bằng Java.

- Hỗ trợ các tính năng mới của lập trình hàm: Kotlin cung cấp nhiều tính năng mới cho lập trình hàm như hàm bậc cao (higher-order functions), lambda, toán tử chuyển đổi và tính năng xử lý lỗi, giúp giảm độ phức tạp của mã và dễ dàng tái sử dụng mã. - Cộng đồng hỗ trợ mạnh mẽ: Kotlin có một cộng đồng phát triển và hỗ trợ mạnh mẽ, giúp các nhà phát triển dễ dàng tìm kiếm và giải quyết các vấn đề trong quá trình phát triển.1 Giới thiệu sơ lược SQLite là một hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu quan hệ (RDBMS) nhỏ gọn, nhanh chóng, đáng tin cậy và tự chứa. Nó được sử dụng rộng rãi trong các ứng dụng di động, máy tính để bàn, trình duyệt web và các hệ thống nhúng khác.2 Một số đặc điểm chính của SQLite là: 8 1. Nhỏ gọn và tự chứa: Toàn bộ mã và dữ liệu của SQLite được chứa trong một tệp duy nhất, không có quá trình máy chủ riêng biệt cần khởi động hoặc cấu hình.

Đa nền tảng: SQLite có thể hoạt động trên hầu hết các nền tảng như Windows, macOS, Linux, Android, iOS, v. Không cần cấu hình: SQLite không yêu cầu cấu hình phức tạp và có thể được sử dụng ngay lập tức. Tin cậy và có khả năng phục hồi cao: SQLite được thiết kế để đảm bảo độ tin cậy và khả năng phục hồi cao, ngay cả khi quá trình ghi dữ liệu bị gián đoạn. Hỗ trợ các tính năng SQL tiêu chuẩn: SQLite hỗ trợ hầu hết các tính năng SQL tiêu chuẩn, bao gồm các truy vấn, lập chỉ mục, giao dịch, khóa ngoài và nhiều hơn nữa.

Miễn phí và nguồn mở: SQLite là một dự án nguồn mở miễn phí, có thể được sử dụng trong cả các ứng dụng thương mại và phi thương mại. Đóng gói thư viện đơn: Toàn bộ mã của SQLite được đóng gói trong một tệp thư viện duy nhất, do đó dễ dàng để tích hợp vào các ứng dụng. Mặc dù SQLite có một số hạn chế so với các RDBMS lớn hơn (như MySQL hoặc PostgreSQL) về khả năng xử lý đồng thời, khả năng mở rộng và tính năng, nhưng nó vẫn là một lựa chọn tuyệt vời cho các ứng dụng nhỏ, di động hoặc nhúng cần một CSDL nhẹ và dễ sử dụng. 9 CHƯƠNG 2 : PHÂN TÍCH THIẾT KẾ HỆ THỐNG 2.1 Phân tích yêu cầu của hệ thống **Đăng ký tài khoản** Để bắt đầu sử dụng ứng dụng đặt đồ ăn, người dùng cần đăng ký tài khoản.

Quá trình đăng ký tài khoản đòi hỏi người dùng cung cấp một số thông tin cá nhân cơ bản như tên, địa chỉ email, mật khẩu và địa chỉ giao hàng. Việc cung cấp địa chỉ giao hàng ngay từ đầu sẽ giúp tiết kiệm thời gian cho người dùng khi đặt đơn hàng lần đầu tiên. **Đăng nhập** Sau khi đã có tài khoản, người dùng có thể đăng nhập vào ứng dụng bằng cách sử dụng địa chỉ email hoặc số điện thoại và mật khẩu đã đăng ký. Quá trình đăng nhập nên được thiết kế đơn giản và thuận tiện, cho phép người dùng lưu thông tin đăng nhập để không phải nhập lại trong lần sử dụng tiếp theo.

**Xem menu** Một trong những tính năng quan trọng nhất của ứng dụng đặt đồ ăn là cho phép người dùng xem menu của các nhà hàng gần đó. Ứng dụng nên cung cấp các tùy chọn lọc và tìm kiếm để người dùng có thể dễ dàng tìm kiếm theo loại món ăn, khoảng giá, đánh giá và các tiêu chí khác. Giao diện hiển thị menu cần được thiết kế thân thiện, với hình ảnh minh họa món ăn hấp dẫn và mô tả rõ ràng. **Đặt hàng** Sau khi đã tìm được món ăn ưng ý, người dùng có thể thêm món đó vào giỏ hàng.

Giao diện giỏ hàng cần hiển thị rõ ràng các món đã chọn, số lượng và tổng giá trị đơn hàng. Từ đây, người dùng có thể tiến hành đặt hàng bằng cách xác nhận địa chỉ giao hàng và phương thức thanh toán. **Theo dõi đơn hàng** 10 Sau khi đặt hàng thành công, người dùng có thể theo dõi tình trạng đơn hàng của họ. Ứng dụng cần cập nhật liên tục tình trạng đơn hàng, từ khi đơn hàng đang được xử lý, đang được giao cho đến khi đã giao hàng.

Ngoài ra, ứng dụng cũng có thể cung cấp thông tin về vị trí hiện tại của đơn hàng trên bản đồ để người dùng có thể dễ dàng theo dõi.2 Phân tích thiết kế với UML 2.1 Xác định các tác nhân và usecase của hệ thống Khách hàng: Là người dùng, người tiêu thụ món ăn trong app. Đăng ký tài khoản: Khách hàng tạo tài khoản mới để có thể xem và mua. Đăng nhập: Khách hàng đăng nhập vào tài khoản đã được đăng ký của họ. Tìm kiếm công thức mong muốn: Khách hàng sử dụng tìm kiếm để tìm ra món mình cần công thức theo mong muốn.

Tìm kiếm theo bộ lọc: Khách hàng sử dụng bộ lọc để có thể tìm ra món một cách cụ thể hơn. Tìm kiếm trên danh mục: Khách hàng có thể dựa vào danh mục mà app đã đề ra để tham khảo các công thức khác nhau. Xem chi tiết món ăn: Khách hàng sẽ xem được chi tiết các thông tin của món ăn bất kỳ. Thêm vào thư viện: Khi khách hàng thấy được công thức món ăn đó ưng ý mà chưa vội mua thì có thể thêm vào thư viện.

Xem thư viện: Để xem các công thức đã thêm vào thư viện trước đó. Đặt mua món ăn (đặt hàng): Để cho khách hàng muốn mua món ăn của app. Thanh toán: Khi đã đặt mua món ăn khách hàng sẽ thanh toán để hoàn tất đơn hàng. Đánh giá chất lượng công thức: Khách hàng nêu cảm nhận và các đánh giá của mình về món ăn.

Chỉnh sửa thông tin tài khoản: Khi khách hàng muốn thay đổi một số thông tin trong tài khoản mình. 11 Quản trị viên: Là người quản trị hệ thống, điều hành và duy trì mọi hoạt động của app. Đăng nhập Admin: Admin đăng nhập vào tài khoản dành riêng cho họ. Đăng bán các công thức: Admin sẽ đăng tải các món ăn hiện có lên trên app để cho khách hàng có những lựa chọn tốt nhất.

Kiểm duyệt các đơn đặt hàng: Admin thực hiện xem xét các đơn mua công thức mà khách hàng đã đặt rồi quyết định chấp nhận giao dịch hay không. Duyệt các đánh giá từ khách hàng: Admin dựa trên các tiêu chuẩn để xét duyệt các đánh giá chất lượng từ khách hàng. Xóa tài khoản khách hàng: Tùy vào các hoạt động của khách hàng và dựa trên các quy tắc vi phạm thì admin có thể quyết định xóa tài khoản của khách hàng. Viết các tin tức lên blog 10.

: Admin sẽ đăng tải các bài viết về những công thức mới, các khuyến mãi,… lên trên blog để khách hàng tham khảo.2 Đặc tả Usecase 2.1 Usecase đăng ký tài khoản Tác nhân: Khách hàng Mô tả: Cho phép khách hàng đăng ký tài khoản mới Tiền điều kiện: Khách hàng cần tạo tài khoản Luồng sự kiện chính: •Truy cập vào app •Nhấn vào đăng ký •Lựa chọn phương thức tạo tài khoản Luồng nhánh A1: Bằng cách nhập các thông tin cá nhân - Nhập các thông tin mà hệ thống yêu cầu - Nhấn nút đăng ký 12 - Hệ thống thông báo hoàn thành đăng ký Luồng nhánh A2: Bằng kết nối tài khoản google - App sẽ kết nối với tài khoản google của họ - Hệ thống thông báo hoàn thành đăng ký Hậu điều kiện: Đăng nhập thành công 2.2 Usecase đăng nhập Tác nhân: Khách hàng Mô tả: Cho phép khách hàng đăng nhập bằng tài khoản đã đăng ký Tiền điều kiện: Khách hàng, shop, admin đã có tài khoản Luồng sự kiện chính: •Truy cập vào app •Nhập tài khoản mật khẩu đã đăng ký •Nhấn vào đăng nhập •Hệ thống kiểm tra Luồng nhánh A1: Kiểm tra đúng thông tin - Đăng nhập vào app Luồng nhánh A2: Kiểm tra không thấy thông tin - Không đăng nhập vào app Hậu điều kiện: Đăng nhập thành công 2.