Luận văn thạc sĩ ueh vận dụng kỹ thuật kiểm toán vào hoạt động thanh tra sai lệch thuế tại cục thuế tỉnh bình dương

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích kỹ thuật kiểm toán trong thanh tra sai lệch thuế tại Cục thuế tỉnh Bình Dương, nâng cao hiệu quả quản lý thuế.

• Tác giả: Nguyễn Thị Vân Anh
• Người hướng dẫn: TS Trần Văn Thảo
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán – Kiểm toán
• Đề tài: Vận Dụng Kỹ Thuật Kiểm Toán Trong Thanh Tra Thuế Tại Bình Dương
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ KIỂM TOÁN VÀ THANH TRA THUẾ, SAI LỆCH THUẾ VÀ CÁC KỸ THUẬT THANH TRA NHẰM PHÁT HIỆN SAI LỆCH THUẾ
• 1.1. Tổng quan về thanh tra thuế và kiểm toán thuế
• 1.2. Tổng quan về thanh tra thuế
• 1.3. Định nghĩa thanh tra
• 1.4. Đặc điểm của thanh tra
• 1.5. Khái niệm, bản chất thuế
• 1.6. Khái niệm, bản chất Thanh tra thuế
• 1.7. Vai trò của thanh tra thuế trong cơ chế tự khai, tự nộp
• 1.8. Rủi ro thanh tra thuế
• 2. CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG SAI LỆCH THUẾ VÀ THỰC TRẠNG ÁP DỤNG KỸ THUẬT THANH TRA THUẾ NHẰM PHÁT HIỆN SAI LỆCH THUẾ TẠI CỤC THUẾ TỈNH BÌNH DƢƠNG
• 2.1. Thực trạng sai lệch thuế phát hiện qua thanh tra tại Cục thuế tỉnh Bình Dƣơng
• 2.2. Các khoản mục thường phát sinh sai lệch thuế. Kết quả sai lệch thuế qua thanh tra thuế qua các năm
• 2.3. Nguyên nhân sai lệch thuế
• 2.4. Phương pháp thực hiện gian lận nhằm mục đích thuế
• 2.5. Đánh giá thực trạng sai lệch thuế. Thực trạng áp dụng kỹ thuật thanh tra thuế nhằm phát hiện sai lệch thuế
• 2.6. Kỹ thuật thanh tra nhằm phát hiện sai lệch thuế
• 2.7. Đánh giá thực trạng
• 3. CHƯƠNG 3: VẬN DỤNG KỸ THUẬT KIỂM TOÁN VÀO THANH TRA THUẾ NHẰM PHÁT HIỆN SAI LỆCH THUẾ
• 3.1. Quan điểm vận dụng kỹ thuật kiểm toán vào thanh tra thuế
• 3.2. Xây dựng kỹ thuật thanh tra thuế dựa trên kỹ thuật kiểm toán nhằm phát hiện sai lệch thuế
• 3.2.1. Kỹ thuật kiểm toán vận dụng trong giai đoạn phân tích xác định nội dung, phạm vi và thời gian thanh tra
• 3.2.2. Kỹ thuật kiểm toán vận dụng trong giai đoạn thanh tra tại đơn vị
• 3.3. Xây dựng kỹ thuật thanh tra dựa trên kỹ thuật kiểm toán cho từng khoản mục thường phát sinh sai lệch thuế
• 3.4. Các giải pháp hỗ trợ
• 3.4.1. Hoàn thiện môi trường pháp lý cho hoạt động thanh tra
• 3.4.2. Hoàn thiện cơ sở dữ liệu làm cơ sở để thực hiện kỹ thuật phân tích
• 3.4.3. Nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ làm công tác thanh tra
• 3.4.4. Hoàn thiện cơ chế giám sát chất lượng hoạt động thanh tra
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Vận Dụng Kỹ Thuật Kiểm Toán Trong Thanh Tra Thuế

Vận dụng kỹ thuật kiểm toán trong thanh tra thuế tại Bình Dương là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh quản lý thuế hiện nay. Việc áp dụng các kỹ thuật này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả thanh tra mà còn đảm bảo tính chính xác trong việc thu thuế. Cục thuế tỉnh Bình Dương đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc phát hiện sai lệch thuế, do đó, việc áp dụng các phương pháp kiểm toán là cần thiết.

1.1. Khái Niệm Về Thanh Tra Thuế Và Kiểm Toán

Thanh tra thuế là hoạt động giám sát của cơ quan thuế nhằm phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật thuế. Kiểm toán, ngược lại, là quá trình đánh giá tính chính xác của báo cáo tài chính. Sự khác biệt này tạo ra những yêu cầu riêng cho mỗi hoạt động.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Kỹ Thuật Kiểm Toán Trong Thanh Tra

Kỹ thuật kiểm toán giúp phát hiện các sai lệch trong báo cáo tài chính và các giao dịch liên quan đến thuế. Việc áp dụng các kỹ thuật này sẽ giúp cán bộ thanh tra có cái nhìn tổng quan và chính xác hơn về tình hình thuế của doanh nghiệp.

II. Những Thách Thức Trong Hoạt Động Thanh Tra Thuế Tại Bình Dương

Hoạt động thanh tra thuế tại Bình Dương đang gặp nhiều khó khăn, từ việc thiếu nguồn lực đến sự phức tạp trong các thủ đoạn gian lận thuế. Những thách thức này đòi hỏi các cơ quan thuế phải có những biện pháp hiệu quả để nâng cao chất lượng thanh tra.

2.1. Thiếu Nguồn Lực Và Kinh Nghiệm

Nhiều cán bộ thanh tra thiếu kinh nghiệm và kỹ năng cần thiết để phát hiện các hành vi gian lận thuế. Điều này dẫn đến việc không phát hiện kịp thời các sai lệch trong báo cáo tài chính.

2.2. Sự Phức Tạp Của Các Thủ Đoạn Gian Lận

Các doanh nghiệp hiện nay sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi để trốn thuế, khiến cho việc phát hiện trở nên khó khăn hơn. Cần có các phương pháp thanh tra hiện đại để đối phó với tình trạng này.

III. Phương Pháp Vận Dụng Kỹ Thuật Kiểm Toán Trong Thanh Tra

Để nâng cao hiệu quả thanh tra thuế, việc vận dụng các kỹ thuật kiểm toán là rất cần thiết. Các phương pháp này không chỉ giúp phát hiện sai lệch mà còn cải thiện quy trình thanh tra.

3.1. Áp Dụng Kỹ Thuật Phân Tích Dữ Liệu

Kỹ thuật phân tích dữ liệu giúp cán bộ thanh tra phát hiện các bất thường trong báo cáo tài chính. Việc sử dụng phần mềm phân tích sẽ giúp tiết kiệm thời gian và nâng cao độ chính xác.

3.2. Sử Dụng Mô Hình Rủi Ro Trong Thanh Tra

Mô hình rủi ro giúp xác định các đối tượng có khả năng cao về gian lận thuế. Việc này giúp tập trung nguồn lực vào những trường hợp cần thiết nhất.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kỹ Thuật Kiểm Toán Tại Cục Thuế Bình Dương

Việc áp dụng kỹ thuật kiểm toán vào thanh tra thuế tại Cục thuế Bình Dương đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các phương pháp này đã giúp phát hiện nhiều sai lệch và nâng cao hiệu quả thu thuế.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Việc Áp Dụng

Nhiều trường hợp gian lận thuế đã được phát hiện nhờ vào việc áp dụng các kỹ thuật kiểm toán. Điều này không chỉ giúp tăng thu ngân sách mà còn nâng cao ý thức tuân thủ của người nộp thuế.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm

Các bài học từ việc áp dụng kỹ thuật kiểm toán cho thấy rằng cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận trong Cục thuế để đạt được hiệu quả cao nhất.

V. Kết Luận Về Vận Dụng Kỹ Thuật Kiểm Toán Trong Thanh Tra Thuế

Vận dụng kỹ thuật kiểm toán vào thanh tra thuế tại Bình Dương là một bước đi cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý thuế. Cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến các phương pháp này để đáp ứng tốt hơn với thực tiễn.

5.1. Tương Lai Của Hoạt Động Thanh Tra Thuế

Hoạt động thanh tra thuế sẽ ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh kinh tế phát triển. Cần có những cải cách để nâng cao hiệu quả và tính chính xác của các hoạt động này.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Tiến

Cần có các giải pháp cải tiến về mặt pháp lý và kỹ thuật để hỗ trợ cho hoạt động thanh tra thuế, từ đó nâng cao hiệu quả thu ngân sách nhà nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh quản lý thuế tại Việt Nam chuyển đổi theo cơ chế tự khai, tự nộp, công tác thanh tra thuế giữ vai trò then chốt nhằm phát hiện và ngăn ngừa sai lệch thuế, góp phần bảo đảm nguồn thu cho ngân sách nhà nước (NSNN). Tại tỉnh Bình Dương, một địa phương có nền kinh tế phát triển với nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất và sự tham gia đa dạng của doanh nghiệp (DN) trong và ngoài nước, hoạt động thanh tra thuế càng trở nên cấp thiết. Theo số liệu khảo sát 65 hồ sơ thanh tra thuế tại Cục Thuế tỉnh Bình Dương giai đoạn 2008-2010, các khoản sai lệch thuế chủ yếu tập trung vào các khoản mục như chi phí hoạt động, doanh thu, chi phí trích trước, chi phí hoạt động tài chính và giá vốn hàng bán, với tỷ lệ sai lệch thuế phát hiện qua thanh tra tăng đáng kể trong các năm gần đây.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng kỹ thuật thanh tra thuế hiện hành tại Cục Thuế tỉnh Bình Dương, đồng thời đề xuất vận dụng các kỹ thuật kiểm toán vào hoạt động thanh tra nhằm nâng cao hiệu quả phát hiện sai lệch thuế. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các hồ sơ thanh tra thuế của các DN trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn 2008-2010, với trọng tâm là các DN ngoài quốc doanh và DN có vốn đầu tư nước ngoài, nhóm có tỷ lệ sai lệch thuế cao nhất. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện kỹ thuật thanh tra thuế, góp phần giảm thiểu thất thu thuế, nâng cao hiệu quả quản lý thuế và tăng cường sự tuân thủ pháp luật thuế của người nộp thuế (NNT).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết về rủi ro thanh tra và mô hình kỹ thuật kiểm toán. Lý thuyết rủi ro thanh tra phân tích ba thành phần rủi ro gồm rủi ro tiềm tàng (IR), rủi ro kiểm soát (CR) và rủi ro phát hiện (DR), với công thức tổng quát:

$$ AR = IR \times CR \times DR $$

trong đó AR là rủi ro thanh tra tổng thể. Mô hình này giúp cán bộ thanh tra cân bằng giữa các loại rủi ro để thiết kế quy trình thanh tra hiệu quả, giảm thiểu thất thu thuế trong điều kiện nguồn lực hạn chế.

Mô hình kỹ thuật kiểm toán được vận dụng nhằm phát hiện sai lệch thuế thông qua các kỹ thuật đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ (HTKSNB), kỹ thuật phân tích tài chính và kỹ thuật chọn mẫu kiểm tra chi tiết. Các khái niệm chuyên ngành như sai lệch thuế, gian lận thuế, kiểm toán độc lập, hệ thống kiểm soát nội bộ, và kỹ thuật phân tích tỷ số tài chính được sử dụng làm nền tảng lý luận cho việc xây dựng kỹ thuật thanh tra phù hợp.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính bao gồm hồ sơ thanh tra thuế của 65 DN tại Cục Thuế tỉnh Bình Dương trong giai đoạn 2008-2010, báo cáo tổng kết ngành, cùng kết quả khảo sát 43 cán bộ thanh tra có kinh nghiệm từ 5 năm trở lên. Phương pháp nghiên cứu kết hợp chủ nghĩa duy vật biện chứng với các phương pháp logic, thống kê, phân tích, so sánh, phỏng vấn và khảo sát.

Phân tích số liệu được thực hiện bằng phương pháp thống kê mô tả, đánh giá tỷ lệ sai lệch thuế theo từng khoản mục và loại hình DN. Phương pháp chọn mẫu được áp dụng để xác định các phần tử thanh tra đại diện, dựa trên đánh giá rủi ro và kinh nghiệm nghề nghiệp của cán bộ thanh tra. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2008 đến 2010, tập trung vào đánh giá thực trạng và đề xuất kỹ thuật thanh tra phù hợp với đặc thù địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Phân bố sai lệch thuế theo khoản mục: Các khoản mục thường xuyên phát sinh sai lệch thuế gồm chi phí hoạt động (14%), doanh thu và các khoản giảm trừ doanh thu (13%), chi phí trích trước (8%), chi phí hoạt động tài chính (6%), giá vốn hàng bán (7%) và chênh lệch tỷ giá (9%). Khoản mục chi phí khác và thu nhập khác chiếm tỷ lệ thấp hơn (2-4%).

2. Kết quả sai lệch thuế qua thanh tra theo năm: Số thuế sai lệch phát hiện qua thanh tra tăng mạnh từ năm 2008 đến 2010, với tổng số vụ thanh tra tăng từ 24 vụ năm 2008 lên 42 vụ năm 2010. Số thuế truy thu bình quân mỗi vụ cũng tăng từ khoảng 154 triệu đồng năm 2008 lên gần 977 triệu đồng năm 2010, phản ánh hiệu quả nâng cao của công tác thanh tra theo cơ chế rủi ro.

3. Nguyên nhân sai lệch thuế: Khoảng 60% sai lệch thuế do DN áp dụng sai chính sách thuế, 30% do thủ đoạn gian lận thuế, còn lại là sai sót số học và các nguyên nhân khác. Sai lệch thuế tập trung chủ yếu ở các DN ngoài quốc doanh và DN có vốn đầu tư nước ngoài, đặc biệt là các DN quy mô vừa và nhỏ.

4. Thủ đoạn gian lận thuế phổ biến: Khai khống chi phí chiếm 49%, che giấu doanh thu 35%, đánh giá sai tài sản 13%. Các thủ đoạn gian lận doanh thu thường gặp gồm gian lận giá bán có sự thông đồng với bên mua (67%), bỏ doanh thu ngoài sổ sách (60%), hoãn doanh thu (51%) và phản ánh sai niên độ doanh thu (35%). Thủ đoạn khai khống chi phí chủ yếu là khai khống công nợ và chi phí không có thật (67%), hạch toán chi phí cá nhân vào chi phí DN (56%). Đánh giá sai tài sản chủ yếu là chuyển giá (79%), lập dự phòng không đủ điều kiện (47%) và áp dụng sai phương pháp tính giá thành (44%).

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy công tác thanh tra thuế tại Bình Dương đã có bước tiến rõ rệt trong việc phát hiện sai lệch thuế, đặc biệt sau khi Luật Quản lý thuế năm 2007 chính thức áp dụng cơ chế tự khai, tự nộp và thanh tra theo rủi ro. Việc tập trung thanh tra vào các DN có rủi ro cao như DN ngoài quốc doanh và DN có vốn đầu tư nước ngoài đã giúp nâng cao hiệu quả truy thu thuế.

Tuy nhiên, tỷ lệ xử phạt các hành vi trốn lậu thuế còn thấp, cho thấy công tác phát hiện và xử lý các hành vi gian lận tinh vi, đặc biệt là các hành vi bỏ ngoài sổ sách, vẫn còn nhiều hạn chế. So với các nghiên cứu quốc tế, việc áp dụng kỹ thuật kiểm toán như đánh giá HTKSNB, phân tích tỷ số tài chính và chọn mẫu kiểm tra chi tiết có thể giúp giảm thiểu rủi ro phát hiện và nâng cao hiệu quả thanh tra.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố sai lệch thuế theo khoản mục, bảng thống kê số vụ và số thuế truy thu qua các năm, cùng biểu đồ tròn thể hiện tỷ lệ các thủ đoạn gian lận thuế phổ biến, giúp minh họa rõ nét các phát hiện chính.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện kỹ thuật đánh giá rủi ro thanh tra: Áp dụng mô hình rủi ro thanh tra gồm rủi ro tiềm tàng, rủi ro kiểm soát và rủi ro phát hiện để xây dựng quy trình lựa chọn đối tượng thanh tra hiệu quả, tập trung nguồn lực vào các DN có rủi ro cao. Chủ thể thực hiện: Cục Thuế tỉnh Bình Dương; Thời gian: 1 năm.

2. Nâng cao năng lực đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ: Đào tạo cán bộ thanh tra về kỹ thuật đánh giá HTKSNB nhằm xác định mức độ tin cậy của hệ thống kế toán DN, từ đó điều chỉnh phạm vi và nội dung thanh tra phù hợp. Chủ thể thực hiện: Cục Thuế phối hợp với các tổ chức đào tạo; Thời gian: 6-12 tháng.

3. Ứng dụng kỹ thuật phân tích tài chính và phân tích tỷ số: Xây dựng hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính để phát hiện các dấu hiệu bất thường trong BCTC và tờ khai thuế, làm cơ sở định hướng thanh tra chi tiết. Chủ thể thực hiện: Cục Thuế, chuyên gia kiểm toán; Thời gian: 1 năm.

4. Áp dụng kỹ thuật chọn mẫu kiểm tra chi tiết: Sử dụng phương pháp lấy mẫu dựa trên đánh giá rủi ro để kiểm tra chi tiết các khoản mục có khả năng sai lệch cao, tiết kiệm thời gian và nguồn lực thanh tra. Chủ thể thực hiện: Cán bộ thanh tra; Thời gian: liên tục trong các đợt thanh tra.

5. Hoàn thiện môi trường pháp lý và cơ chế giám sát: Đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật về thanh tra thuế, tăng cường cơ chế giám sát chất lượng hoạt động thanh tra nhằm nâng cao tính minh bạch và hiệu quả. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính, Cục Thuế; Thời gian: 2 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ thanh tra thuế: Nghiên cứu giúp nâng cao kỹ năng áp dụng kỹ thuật kiểm toán vào thanh tra, từ đó phát hiện sai lệch thuế hiệu quả hơn, giảm thiểu thất thu thuế.

2. Lãnh đạo cơ quan thuế: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách, quy trình thanh tra theo rủi ro, phân bổ nguồn lực hợp lý, nâng cao hiệu quả quản lý thuế.

3. Chuyên gia kiểm toán và kế toán: Tham khảo các kỹ thuật kiểm toán có thể vận dụng trong lĩnh vực thanh tra thuế, mở rộng phạm vi ứng dụng nghề nghiệp.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Kế toán – Kiểm toán: Tài liệu tham khảo chuyên sâu về mối quan hệ giữa kiểm toán và thanh tra thuế, kỹ thuật phát hiện sai lệch thuế, góp phần phát triển nghiên cứu học thuật.

Câu hỏi thường gặp

1. Kỹ thuật kiểm toán nào phù hợp nhất để áp dụng trong thanh tra thuế?
   Kỹ thuật đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ, kỹ thuật phân tích tài chính và kỹ thuật chọn mẫu kiểm tra chi tiết là những kỹ thuật phù hợp nhất, giúp phát hiện sai lệch thuế hiệu quả trong điều kiện nguồn lực hạn chế.

2. Tại sao sai lệch thuế chủ yếu xảy ra ở DN ngoài quốc doanh và DN có vốn đầu tư nước ngoài?
   Nhóm DN này thường có hệ thống kế toán yếu kém, ít bị kiểm toán độc lập, cùng với thủ đoạn gian lận tinh vi như chuyển giá, khai khống chi phí, che giấu doanh thu, dẫn đến rủi ro sai lệch thuế cao hơn.

3. Làm thế nào để phân biệt gian lận thuế và sai sót trong thanh tra?
   Gian lận thuế là hành vi cố ý làm sai lệch số thuế phải nộp nhằm trốn thuế, trong khi sai sót là lỗi không cố ý. Việc phân biệt dựa trên bằng chứng, dấu hiệu vụ lợi, tính tập trung của sai lệch và các thủ đoạn sử dụng.

4. Vai trò của kỹ thuật phân tích trong quy trình thanh tra thuế là gì?
   Kỹ thuật phân tích giúp nhận diện các biến động bất thường trong BCTC và tờ khai thuế, từ đó định hướng nội dung, phạm vi và thời gian thanh tra, nâng cao hiệu quả phát hiện sai lệch thuế.

5. Làm thế nào để giảm thiểu rủi ro phát hiện trong thanh tra thuế?
   Giảm thiểu rủi ro phát hiện bằng cách điều chỉnh nội dung, phạm vi và mức độ chi tiết của các thủ tục thanh tra, áp dụng kỹ thuật chọn mẫu phù hợp và tăng cường đào tạo cán bộ thanh tra về kỹ thuật kiểm toán.

Kết luận

• Hoạt động thanh tra thuế tại Cục Thuế tỉnh Bình Dương đã có bước tiến tích cực trong phát hiện sai lệch thuế, đặc biệt sau khi áp dụng cơ chế tự khai, tự nộp và thanh tra theo rủi ro.
• Sai lệch thuế chủ yếu tập trung ở các khoản mục chi phí hoạt động, doanh thu, chi phí trích trước và giá vốn hàng bán, với thủ đoạn gian lận phổ biến là khai khống chi phí, che giấu doanh thu và đánh giá sai tài sản.
• Vận dụng kỹ thuật kiểm toán như đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ, phân tích tài chính và chọn mẫu kiểm tra chi tiết có thể nâng cao hiệu quả thanh tra, giảm thiểu thất thu thuế.
• Cần hoàn thiện môi trường pháp lý, nâng cao năng lực cán bộ thanh tra và áp dụng quy trình thanh tra theo rủi ro để tối ưu hóa nguồn lực và kết quả thanh tra.
• Đề nghị các cơ quan quản lý thuế và cán bộ thanh tra tỉnh Bình Dương triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-2 năm tới nhằm nâng cao chất lượng công tác thanh tra thuế.

Cục Thuế tỉnh Bình Dương nên tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ thuật kiểm toán cho cán bộ thanh tra, đồng thời xây dựng hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính để áp dụng trong quy trình lựa chọn đối tượng thanh tra.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, nội dung của luận văn đƣợc bố cục theo 3 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan về kiểm toán và thanh tra thuế, sai lệch thuế và các kỹ thuật thanh tra sai lệch thuế. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vi Chƣơng 2: Đánh giá thực trạng sai lệch thuế và thực trạng áp dụng kỹ thuật thanh tra thuế nhằm phát hiện sai lệch thuế tại Cục thuế tỉnh Bình Dƣơng. Chƣơng 3: Vận dụng kỹ thuật kiểm toán vào thanh tra nhằm phát hiện sai lệch thuế. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vii MỤC LỤC MỤC LỤC.

i DANH MỤC BẢNG. ix DANH MỤC HÌNH. ix DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. x CHƢƠNG 1 - TỔNG QUAN VỀ KIỂM TOÁN VÀ THANH TRA THUẾ, SAI LỆCH THUẾ VÀ CÁC KỸ THUẬT THANH TRA NHẰM PHÁT HIỆN SAI LỆCH THUẾ .1 Tổng quan về thanh tra thuế và kiểm toán thuế .1 Tổng quan về thanh tra thuế.

Tổng quan về kiểm toán. Những điểm giống và khác nhau giữa kiểm toán và thanh tra thuế:. Tổng quan về sai lệch thuế và kỹ thuật thanh tra thuế để phát hiện sai lệch thuế. Các nghiên cứu trƣớc đây về kỹ thuật thanh tra sai lệch thuế.

Nội dung kỹ thuật kiểm toán có thể vận dụng vào hoạt động thanh tra thuế. 22 CHƢƠNG 2 - ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG SAI LỆCH THUẾ VÀ THỰC TRẠNG ÁP DỤNG KỸ THUẬT THANH TRA THUẾ NHẰM PHÁT HIỆN SAI LỆCH THUẾ TẠI CỤC THUẾ TỈNH BÌNH DƢƠNG .1 Thực trạng sai lệch thuế phát hiện qua thanh tra tại Cục thuế tỉnh Bình Dƣơng .1 Các khoản mục thƣờng phát sinh sai lệch thuế. Kết quả sai lệch thuế qua thanh tra thuế qua các năm. Nguyên nhân sai lệch thuế.

Phƣơng pháp thực hiện gian lận nhằm mục đích thuế .5 Đánh giá thực trạng sai lệch thuế. Thực trạng áp dụng kỹ thuật thanh tra thuế nhằm phát hiện sai lệch thuế .1 Kỹ thuật thanh tra nhằm phát hiện sai lệch thuế. Đánh giá thực trạng. 55 CHƢƠNG 3 - VẬN DỤNG KỸ THUẬT KIỂM TOÁN VÀO THANH TRA THUẾ NHẰM PHÁT HIỆN SAI LỆCH THUẾ.

65 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Quan điểm vận dụng kỹ thuật kiểm toán vào thanh tra thuế .2 Xây dựng kỹ thuật thanh tra thuế dựa trên kỹ thuật kiểm toán nhằm phát hiện sai lệch thuế. Kỹ thuật kiểm toán vận dụng trong giai đoạn phân tích xác định nội dung, phạm vi và thời gian thanh tra. Kỹ thuật kiểm toán vận dụng trong giai đoạn thanh tra tại đơn vị .3 Xây dựng kỹ thuật thanh tra dựa trên kỹ thuật kiểm toán cho từng khoản mục thƣờng phát sinh sai lệch thuế. Các giải pháp hỗ trợ .1 Hoàn thiện môi trƣờng pháp lý cho hoạt động thanh tra: .2 Hoàn thiện cơ sở dữ liệu làm cơ sở để thực hiện kỹ thuật phân tích: .3 Nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ làm công tác thanh tra .4 Hoàn thiện cơ chế giám sát chất lƣợng hoạt động thanh tra.

103 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 107 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ix DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Bảng kết quả sai lệch thuế phát hiện qua thanh tra .2 Số thuế sai lệch bình quân mỗi vụ qua thanh tra. Tình hình xử phạt trốn lận thuế qua thanh tra. 40 DANH MỤC HÌNH Hình 1.1 Các bƣớc cơ bản của một cuộc thanh tra.1 Các khoản mục thƣờng xuyên có sai lệch thuế đƣợc phát hiện qua thanh tra.2 Nguyên nhân sai lệch thuế .3 Thủ đoạn gian lận nhằm mục đích thuế.

Thủ thuật gian lận doanh thu nhằm mục đích thuế thƣờng đƣợc sử dụng. Thủ thuật gian lận chi phí nhằm mục đích thuế thƣờng đƣợc sử dụng. Gian lận đánh giá sai tài sản. Mức độ thƣờng xuyên đánh giá rủi ro tiềm tàng.

Mức độ thƣờng xuyên sử dụng các tỷ suất trong phân tích.1 Sơ đồ về mô tả hệ thống kế toán và đánh giá HTKSNB.73 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] x DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT (Xếp theo thứ tự bảng chữ cái) STT Từ viết tắt Thuật ngữ đầy đủ 1 BCĐKT Bảng cân đối kế toán 2 BCKQHĐKD Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh 3 BCTC Báo cáo tài chính 4 CP Chi phí 5 CQT Cơ quan thuế 6 DN Doanh nghiệp 7 DN ĐTNN Doanh nghiệp Đầu tƣ nƣớc ngoài 8 DN NN Doanh nghiệp Nhà nƣớc 9 DN NQD Doanh nghiệp Ngoài Quốc Doanh 10 DT Doanh thu 11 GVHB Giá vốn hàng bán 12 HTK Hàng tồn kho 13 HTKSNB Hệ thống kiểm soát nội bộ 14 LG Lãi gộp 15 NNT Ngƣời nộp thuế 16 NSNN Ngân sách nhà nƣớc 17 TS Tài sản 18 TSCĐ Tài sản cố định LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ KIỂM TOÁN VÀ THANH TRA THUẾ, SAI LỆCH THUẾ VÀ CÁC KỸ THUẬT THANH TRA NHẰM PHÁT HIỆN SAI LỆCH THUẾ 1.1 Tổng quan về thanh tra thuế và kiểm toán thuế 1.1 Tổng quan về thanh tra thuế 1.1 Định nghĩa thanh tra Thanh tra (Inspect) có nghĩa là “nhìn vào bên trong” chỉ “ một sự xem xét từ bên ngoài vào một đối tƣợng nhất định”. [1] Theo từ điển tiếng Việt: “Thanh tra (ngƣời thuộc cơ quan có thẩm quyền) kiểm tra, xem xét tại chỗ việc làm của địa phƣơng, cơ quan, xí nghiệp”. Với nghĩa này, thanh tra bao hàm nghĩa kiểm soát nhằm: “xem xét và phát hiện, ngăn chặn những gì trái với quy định”. Thanh tra thƣờng đi kèm với một chủ thể nhất định: “Ngƣời làm nhiệm vụ thanh tra” “đoàn thanh tra” và đặt trong phạm vi quyền hành của một chủ thể nhất định.2 Đặc điểm của thanh tra Thanh tra gắn liền với quản lý nhà nƣớc, là một giai đoạn của chu trình quản lý nhà nƣớc.

Tất cả các giai đoạn của chu trình quản lý nhà nƣớc đều phải thông qua thanh tra, kiểm tra để có thông tin đầy đủ, chính xác. Thanh tra luôn mang tính quyền lực nhà nƣớc, do đó chủ thể tiến hành thanh tra luôn là cơ quan Nhà nƣớc. Là một chức năng của quản lý nhà nƣớc, thanh tra phải thể hiện nhƣ một tác động tích cực nhằm thực hiện quyền lực của chủ thể quản lý đối với đối tƣợng quản lý. [1] Thanh tra có tính độc lập tƣơng đối, đây là đặc điểm vốn có xuất từ bản chất của thanh tra.

[1] Về mục đích thanh tra là nhằm phát hiện sơ hở trong cơ chế quản lý, chính sách, pháp luật để kiến nghị với cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền biện pháp khắc phục; phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi vi phạm pháp luật; giúp cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện đúng quy định của pháp luật; phát huy nhân tố tích cực; góp LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nƣớc; bảo vệ lợi ích của Nhà nƣớc, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.3 Khái niệm, bản chất thuế Thuế là một khoản nộp bằng tiền mà các thể nhân và pháp nhân có nghĩa vụ bắt buộc phải thực hiện theo luật đối với nhà nƣớc; không hoàn trả trƣc tiếp cho NNT và dùng để trang trải cho các nhu cầu chi tiêu công cộng. [9] Bản chất của thuế Thuế luôn luôn gắn với sự ra đời và phát triển của Nhà nƣớc. Bản chất của Nhà nƣớc quy định bản chất của thuế. Về mặt lý luận, bản chất của nhà nƣớc vốn mang tính giai cấp.

Vì vậy bản chất của thuế cũng mang tính giai cấp. [9] Thuế là nghĩa vụ cơ bản của công dân đã đƣợc quy định trong Hiến pháp. Mặt khác tính quyền lực Nhà nƣớc cũng thể hiện ở chỗ Nhà nƣớc không thể thực hiện thu thuế một cách tùy tiện mà phải dựa trên những cơ sở pháp luật về thuế đƣợc Nhà nƣớc ban hành.Trƣờng hợp đối tƣợng nộp thuế nào cố tình vi phạm pháp luật thuế sẽ bị cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật để buộc họ phải làm tròn nghĩa vụ nộp thuế của mình theo luật định.4 Khái niệm, bản chất Thanh tra thuế Thanh tra thuế là một trong bốn chức năng cơ bản của quản lý thuế theo mô hình chức năng. Bên cạnh việc tôn trọng kết quả tự tính, tự khai tự nộp thuế của NNT, cơ quan thuế thực hiện các biện pháp giám sát hiệu quả vừa đảm bảo khuyến khích sự tuân thủ tự nguyện, vừa đảm bảo phát hiện ngăn ngừa các trƣờng hợp vi phạm pháp luật thuế.

Thanh tra thuế là một biện pháp hữu hiệu nhằm phát hiện ngăn ngừa vi phạm, giúp NNT nhận thấy luôn có một hệ thống giám sát hiệu quả tồn tại và kịp thời phát hiện các hành vi vi phạm của họ. Thanh tra thuế là hoạt động giám sát của cơ quan thuế đối với các hoạt động, giao dịch liên quan đến phát sinh nghĩa vụ thuế và tình hình thực hiện kỹ thuật hành chính thuế, chấp hành nghĩa vụ nộp thuế của NNT, nhằm bảo đảm pháp luật thuế đƣợc thực thi nghiêm chỉnh trong đời sống kinh tế – xã hội. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 Mục đích của thanh tra thuế đƣợc quy định cụ thể theo Luật quản lý thuế, đó là:  Phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hiện tƣợng trốn thuế, gian lận thuế, xâm tiêu tiền thuế, dây dƣa nợ đọng thuế đối với NNT và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.  Phát hiện những bất hợp lý, những kẽ hở trong các văn bản pháp luật thuế để kịp thời đề xuất với cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung và xác lập các căn cứ hoàn thiện chính sách thuế cũng nhƣ cơ chế quản lý thuế.

 Điều tra, xác minh để làm sáng tỏ những khiếu nại về thuế, làm căn cứ cho việc xử lý kịp thời những khiếu nại về thuế. Ngoài ra, mục đích hoạt động thanh tra thuế cũng không nằm ngoài mục đích của hoạt động thanh tra nói chung, đó là giúp NNT thực hiện đúng quy định của pháp luật thuế, mục đích của hoạt động thanh tra là giúp cho NNT hiểu đúng chính sách thuếvà chấp hành nghiêm các quy định pháp luật về thuế; ngoài ra hoạt động thanh tra có mục đích là cho NNT thấy rằng luôn có một hệ thống thanh tra hiệu quả đang hoạt động và nếu họ vi phạm pháp luật về thuế thì chắc chắn sẽ bị phát hiện và bị xử phạt thích đáng, từ đó nâng cao ý thức tự nguyện tuân thủ pháp luật thuế của NNT.