Luận văn thạc sĩ ueh vận dụng chuẩn mực kế toán hàn quốc để hoàn thiện chuẩn mực kế toán và hệ thống báo cáo tài chính cho doanh nghiệp việt nam

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích việc áp dụng chuẩn mực kế toán Hàn Quốc nhằm hoàn thiện hệ thống báo cáo tài chính cho doanh nghiệp Việt Nam.

• Tác giả: Võ Duy Trinh
• Người hướng dẫn: PGS. Võ Văn Nhị
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán – Kiểm toán
• Đề tài: Vận Dụng Chuẩn Mực Kế Toán Hàn Quốc Để Hoàn Thiện Chuẩn Mực Kế Toán Và Hệ Thống Báo Cáo Tài Chính Cho Doanh Nghiệp Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CHUẨN MỰC KẾ TOÁN VIỆT NAM
• 1.1. Sự cần thiết của chuẩn mực kế toán
• 1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam
• 1.2.1. Trước năm 1986
• 1.2.2. Từ năm 1986 đến nay
• 1.3. Quá trình nghiên cứu và ban hành chuẩn mực kế toán Việt Nam
• 1.3.1. Quá trình nghiên cứu
• 1.3.2. Cơ sở nghiên cứu
• 1.3.3. Quá trình ban hành và ứng dụng với các doanh nghiệp
• 1.4. So sánh hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam với quốc tế
• 1.5. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: TÌNH HÌNH THỰC HIỆN CHUẨN MỰC KẾ TOÁN Ở VIỆT NAM VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM TRONG XÂY DỰNG VÀ THỰC HIỆN CHUẨN MỰC KẾ TOÁN Ở HÀN QUỐC
• 2.1. Những thành quả đạt được và những tồn tại trong thực hiện chuẩn mực kế toán tại Việt Nam
• 2.1.1. Thành quả đạt được
• 2.1.2. Thực tế ứng dụng vào các doanh nghiệp
• 2.2. Sơ lược quá trình phát triển của kế toán Hàn Quốc
• 2.2.1. Thời kỳ ban hành chuẩn mực kế toán
• 2.2.2. Thời kỳ phát triển của chuẩn mực kế toán doanh nghiệp
• 2.2.3. Thời kỳ xác lập chuẩn mực kế toán doanh nghiệp
• 2.2.4. Thời kỳ quốc tế hóa chuẩn mực kế toán doanh nghiệp
• 2.3. Đặc điểm của hệ thống kế toán và chuẩn mực kế toán áp dụng tại Hàn Quốc
• 2.3.1. Đặc điểm của hệ thống kế toán Hàn Quốc
• 2.3.1.1. Quan điểm kế toán và đặc điểm xã hội
• 2.3.1.2. Đặc điểm chung về mô hình chung chuẩn mực kế toán
• 2.3.2. Đặc điểm của hệ thống chuẩn mực kế toán Hàn Quốc
• 2.3.2.1. Quá trình nghiên cứu soạn thảo
• 2.3.2.2. Quá trình ban hành áp dụng
• 2.3.2.3. Quá trình điều chỉnh và quốc tế hóa
• 2.4. So sánh chuẩn mực kế toán Hàn Quốc và chuẩn mực kế toán Việt Nam
• 2.5. Những ưu điểm nổi bật của hệ thống chuẩn mực kế toán Hàn Quốc
• 2.6. Những bài học kinh nghiệm của Hàn Quốc đối với Việt Nam
• 2.7. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN HỆ THỐNG CHUẨN MỰC KẾ TOÁN VÀ HỆ THỐNG BÁO CÁO TÀI CHÍNH TRONG DOANH NGHIỆP VIỆT NAM THEO KINH NGHIỆM CỦA HÀN QUỐC
• 3.1. Quan điểm vận dụng kinh nghiệm
• 3.1.1. Vận dụng có chọn lọc để phù hợp với môi trường kinh doanh và môi trường pháp lý của Việt Nam
• 3.1.2. Vận dụng theo định hướng không ngừng tăng cường tính chất quốc tế hóa của chuẩn mực kế toán
• 3.1.3. Vận dụng theo mục tiêu nâng cao tính hữu ích của thông tin kế toán cho các đối tượng sử dụng của nền kinh tế thị trường
• 3.2. Các giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống chuẩn mực kế toán và hệ thống báo cáo tài chính trong doanh nghiệp Việt Nam theo kinh nghiệm của Hàn Quốc
• 3.2.1. Hoàn thiện hệ thống chuẩn mực kế toán
• 3.2.1.1. Hoàn thiện khuôn mẫu lý thuyết
• 3.2.1.2. Hoàn thiện nội dung các chuẩn mực
• 3.2.2. Hoàn thiện hệ thống báo cáo tài chính
• 3.2.2.1. Bảng cân đối kế toán
• 3.2.2.2. Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh
• 3.2.2.3. Thuyết minh báo cáo tài chính
• 3.2.3. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện hệ thống chuẩn mực kế toán và hệ thống báo cáo tài chính trong doanh nghiệp Việt Nam theo kinh nghiệm của Hàn Quốc
• 3.2.3.1. Đối với nhà nước
• 3.2.3.1.1. Một số kiến nghị tổng quát
• 3.2.3.1.2. Một số kiến nghị cụ thể đối với Bộ tài chính – Cơ quan trực tiếp nghiên cứu soạn thảo và ban hành chuẩn mực kế toán, báo cáo tài chính
• 3.2.3.2. Đối với doanh nghiệp
• 3.3. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Vận Dụng Chuẩn Mực Kế Toán Hàn Quốc

Việc vận dụng chuẩn mực kế toán Hàn Quốc vào hệ thống kế toán Việt Nam không chỉ là một xu hướng mà còn là một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu. Hệ thống kế toán hiện tại của Việt Nam cần được cải thiện để đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, từ đó nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong báo cáo tài chính.

1.1. Lý Do Cần Vận Dụng Chuẩn Mực Kế Toán Hàn Quốc

Việt Nam đang trong quá trình hội nhập sâu rộng với nền kinh tế thế giới. Việc áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế và học hỏi từ các quốc gia có hệ thống kế toán phát triển như Hàn Quốc sẽ giúp cải thiện chất lượng báo cáo tài chính và tăng cường niềm tin của nhà đầu tư.

1.2. Những Điểm Tương Đồng Giữa Việt Nam Và Hàn Quốc

Cả Việt Nam và Hàn Quốc đều có nền kinh tế đang phát triển với nhiều điểm tương đồng về văn hóa và xã hội. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng các chuẩn mực kế toán Hàn Quốc vào thực tiễn Việt Nam.

II. Vấn Đề Trong Hệ Thống Kế Toán Việt Nam Hiện Nay

Hệ thống kế toán Việt Nam hiện tại đang đối mặt với nhiều thách thức, từ việc thiếu minh bạch đến việc không đồng bộ trong các quy định. Những vấn đề này cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống kế toán.

2.1. Những Hạn Chế Trong Hệ Thống Kế Toán Việt Nam

Hệ thống kế toán hiện tại còn nhiều hạn chế như thiếu tính minh bạch và không đồng bộ trong các quy định. Điều này ảnh hưởng đến khả năng so sánh và đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

2.2. Tác Động Của Các Quy Định Pháp Lý

Các quy định pháp lý hiện hành chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của nền kinh tế thị trường, dẫn đến việc khó khăn trong việc áp dụng các chuẩn mực kế toán quốc tế.

III. Phương Pháp Vận Dụng Chuẩn Mực Kế Toán Hàn Quốc

Để cải thiện hệ thống kế toán Việt Nam, việc vận dụng các chuẩn mực kế toán Hàn Quốc cần được thực hiện một cách có chọn lọc và phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam.

3.1. Vận Dụng Có Chọn Lọc

Việc áp dụng các chuẩn mực kế toán Hàn Quốc cần được thực hiện có chọn lọc, đảm bảo phù hợp với môi trường kinh doanh và pháp lý của Việt Nam.

3.2. Tăng Cường Tính Quốc Tế Hóa

Cần tăng cường tính quốc tế hóa của hệ thống kế toán Việt Nam thông qua việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế, từ đó nâng cao tính cạnh tranh của doanh nghiệp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Việc áp dụng các chuẩn mực kế toán Hàn Quốc đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho hệ thống kế toán Việt Nam, từ việc nâng cao chất lượng báo cáo tài chính đến việc thu hút đầu tư nước ngoài.

4.1. Kết Quả Cải Thiện Chất Lượng Báo Cáo Tài Chính

Việc áp dụng các chuẩn mực kế toán quốc tế đã giúp cải thiện chất lượng báo cáo tài chính, từ đó tăng cường niềm tin của nhà đầu tư.

4.2. Tác Động Đến Môi Trường Kinh Doanh

Hệ thống kế toán được cải thiện đã tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi hơn, thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Hệ Thống Kế Toán Việt Nam

Tương lai của hệ thống kế toán Việt Nam phụ thuộc vào khả năng áp dụng các chuẩn mực kế toán Hàn Quốc và các tiêu chuẩn quốc tế khác. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng báo cáo tài chính mà còn tạo ra sự phát triển bền vững cho nền kinh tế.

5.1. Định Hướng Phát Triển Hệ Thống Kế Toán

Cần có định hướng rõ ràng trong việc phát triển hệ thống kế toán, từ đó đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong báo cáo tài chính.

5.2. Tăng Cường Đào Tạo Kế Toán Viên

Đào tạo đội ngũ kế toán viên có trình độ cao, am hiểu về các chuẩn mực kế toán quốc tế là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng hệ thống kế toán.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa mạnh mẽ, sự phát triển của thị trường vốn quốc tế và sự gia tăng các thương vụ sáp nhập, hợp nhất đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về một hệ thống chuẩn mực kế toán (CMKT) chất lượng cao, thống nhất trên phạm vi toàn cầu. Tại Việt Nam, với sự kiện gia nhập WTO năm 2006 và sự phát triển nhanh chóng của thị trường chứng khoán, nhu cầu hoàn thiện hệ thống CMKT nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và nâng cao tính minh bạch trong báo cáo tài chính ngày càng trở nên bức thiết. Luận văn tập trung nghiên cứu vận dụng chuẩn mực kế toán Hàn Quốc để hoàn thiện hệ thống CMKT và báo cáo tài chính cho doanh nghiệp Việt Nam, dựa trên sự tương đồng về đặc điểm kinh tế, xã hội và văn hóa giữa hai quốc gia.

Mục tiêu nghiên cứu gồm: phân tích các vấn đề lý luận và thực tiễn của CMKT Việt Nam, chỉ ra hạn chế trong áp dụng, đồng thời nghiên cứu hệ thống CMKT Hàn Quốc để rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất giải pháp hoàn thiện CMKT Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hệ thống CMKT Hàn Quốc hiện hành và quá trình xây dựng, phát triển CMKT Việt Nam từ năm 1999 đến nay. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc nâng cao chất lượng thông tin tài chính, hỗ trợ quản lý kinh tế vĩ mô, tăng cường niềm tin nhà đầu tư và thúc đẩy sự phát triển bền vững của doanh nghiệp Việt Nam trong nền kinh tế thị trường hội nhập quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: khuôn mẫu lý thuyết lập và trình bày báo cáo tài chính quốc tế (Framework for the Preparation and Presentation of Financial Statements) do IASB ban hành, và hệ thống chuẩn mực kế toán doanh nghiệp Hàn Quốc (KASB). Các khái niệm trọng tâm bao gồm: chuẩn mực kế toán, báo cáo tài chính, vốn chủ sở hữu, bảo toàn vốn, và các đặc điểm chất lượng của thông tin kế toán như tính đáng tin cậy, tính thích hợp, tính có thể so sánh và tính dễ hiểu.

Khuôn mẫu lý thuyết nhấn mạnh mục tiêu cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà đầu tư, chủ nợ và các đối tượng sử dụng khác nhằm đưa ra quyết định kinh tế chính xác. Chuẩn mực kế toán Hàn Quốc được xây dựng dựa trên nguyên tắc kế toán doanh nghiệp, có sự điều chỉnh phù hợp với đặc thù kinh tế xã hội và hướng tới hội nhập quốc tế. Các nguyên tắc kế toán cơ bản như tính chân thật, tính liên tục, tính an toàn và tính rõ ràng được áp dụng làm nền tảng cho việc xây dựng và sửa đổi chuẩn mực.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp duy vật biện chứng để chỉ đạo nghiên cứu, kết hợp phương pháp quy nạp nhằm phân tích lý luận và trình bày quan điểm. Phương pháp thống kê và phân tích được áp dụng để đánh giá thực trạng áp dụng CMKT tại Việt Nam và so sánh với hệ thống Hàn Quốc. Phương pháp tổng hợp được sử dụng để đề xuất giải pháp hoàn thiện hệ thống CMKT Việt Nam.

Nguồn dữ liệu chính bao gồm các văn bản pháp luật, chuẩn mực kế toán Việt Nam và Hàn Quốc, báo cáo tài chính doanh nghiệp, tài liệu nghiên cứu học thuật và các báo cáo ngành. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm các doanh nghiệp Việt Nam áp dụng CMKT Việt Nam và các tài liệu chuẩn mực kế toán Hàn Quốc. Quá trình nghiên cứu kéo dài từ năm 1999 đến năm 2010, tập trung vào giai đoạn hoàn thiện hệ thống CMKT Việt Nam và so sánh với kinh nghiệm Hàn Quốc.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thành tựu của CMKT Việt Nam: Tính đến năm 2008, Việt Nam đã ban hành 26 chuẩn mực kế toán, dựa trên chuẩn mực quốc tế với một số điều chỉnh phù hợp điều kiện trong nước. Hệ thống CMKT đã góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, tăng cường minh bạch thông tin tài chính và tạo môi trường kinh doanh bình đẳng. Ví dụ, việc áp dụng CMKT đã thúc đẩy sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, với yêu cầu công khai, minh bạch báo cáo tài chính cho các công ty niêm yết.

2. Hạn chế trong xây dựng và áp dụng CMKT Việt Nam: Quá trình soạn thảo và ban hành chuẩn mực diễn ra chậm, chưa cập nhật kịp thời các thay đổi của chuẩn mực quốc tế. Ví dụ, chuẩn mực chung VAS 01 chỉ đề cập đến giá gốc mà chưa áp dụng các phương pháp định giá khác như IFRS. Hệ thống pháp lý còn thiếu đồng bộ, như khái niệm hợp nhất doanh nghiệp chưa thống nhất với luật doanh nghiệp. Ngoài ra, đội ngũ kế toán còn hạn chế về năng lực và nhận thức về CMKT, dẫn đến việc áp dụng chưa hiệu quả.

3. Kinh nghiệm từ hệ thống CMKT Hàn Quốc: Hàn Quốc có quá trình phát triển CMKT bài bản, bắt đầu từ năm 1958 với 9 nguyên tắc kế toán cơ bản, qua các giai đoạn phát triển, xác lập và quốc tế hóa. Hệ thống CMKT Hàn Quốc được xây dựng dựa trên sự độc lập của cơ quan ban hành chuẩn mực, có quy trình nghiên cứu, lấy ý kiến rộng rãi và điều chỉnh phù hợp với chuẩn mực quốc tế. Ví dụ, Ủy ban chuẩn mực kế toán Hàn Quốc (KASB) được thành lập năm 1999, hoạt động độc lập, ban hành chuẩn mực và hướng dẫn chi tiết, đảm bảo tính minh bạch và phù hợp quốc tế.

4. So sánh CMKT Việt Nam và Hàn Quốc: CMKT Việt Nam còn thiếu nhiều chuẩn mực quan trọng như công cụ tài chính, hợp đồng bảo hiểm, và chưa cập nhật các chuẩn mực quốc tế mới nhất. Trong khi đó, Hàn Quốc đã điều chỉnh và bổ sung nhiều lần để phù hợp với IFRS, nâng cao tính so sánh và minh bạch. Ví dụ, Hàn Quốc đã áp dụng chuẩn mực báo cáo lưu chuyển tiền tệ từ năm 1994, trong khi Việt Nam mới ban hành VAS 24 vào năm 2002.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân hạn chế của CMKT Việt Nam xuất phát từ nguồn lực hạn chế, quá trình tiếp cận chuẩn mực quốc tế còn chậm và thiếu cơ sở hạ tầng kiến thức. Việc chưa có sự đồng bộ giữa các văn bản pháp luật và chuẩn mực kế toán gây khó khăn cho doanh nghiệp trong áp dụng. So với Hàn Quốc, Việt Nam còn thiếu cơ quan độc lập chuyên trách ban hành chuẩn mực, quy trình lấy ý kiến và điều chỉnh chưa chặt chẽ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh số lượng chuẩn mực kế toán giữa hai nước theo từng năm, bảng tổng hợp các chuẩn mực còn thiếu của Việt Nam so với IFRS, và biểu đồ thể hiện tiến độ ban hành chuẩn mực của Việt Nam và Hàn Quốc. Những kết quả này cho thấy Việt Nam cần học hỏi kinh nghiệm về tổ chức, quy trình và nội dung chuẩn mực từ Hàn Quốc để nâng cao chất lượng hệ thống CMKT, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế thị trường.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam: Bộ Tài chính cần đẩy nhanh tiến độ soạn thảo, cập nhật các chuẩn mực còn thiếu, đặc biệt là các chuẩn mực về công cụ tài chính, hợp đồng bảo hiểm và báo cáo tài chính hợp nhất. Mục tiêu hoàn thiện trong vòng 3 năm tới, đảm bảo phù hợp với IFRS và điều kiện kinh tế Việt Nam.

2. Xây dựng cơ quan độc lập ban hành chuẩn mực: Thành lập Ủy ban chuẩn mực kế toán độc lập tương tự mô hình Hàn Quốc, có chức năng nghiên cứu, soạn thảo, lấy ý kiến và ban hành chuẩn mực kế toán. Chủ thể thực hiện là Bộ Tài chính phối hợp với các tổ chức nghề nghiệp, nhằm nâng cao tính minh bạch và chuyên môn.

3. Đào tạo và nâng cao năng lực đội ngũ kế toán: Tổ chức các chương trình đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu về chuẩn mực kế toán quốc tế cho cán bộ kế toán doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Mục tiêu trong 2 năm tới nâng tỷ lệ nhân lực kế toán có chứng chỉ hành nghề đạt trên 70%.

4. Hoàn thiện hệ thống báo cáo tài chính: Cải tiến mẫu biểu báo cáo tài chính theo hướng minh bạch, dễ hiểu và phù hợp với yêu cầu của nhà đầu tư, ngân hàng và cơ quan quản lý. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, phối hợp với các doanh nghiệp lớn làm thí điểm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước: Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán và các cơ quan liên quan có thể sử dụng luận văn để xây dựng chính sách, hoàn thiện khung pháp lý về kế toán và báo cáo tài chính.

2. Doanh nghiệp Việt Nam: Các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp niêm yết và có vốn đầu tư nước ngoài, có thể áp dụng các đề xuất để nâng cao chất lượng báo cáo tài chính, tăng cường minh bạch và thu hút đầu tư.

3. Học giả và sinh viên chuyên ngành kế toán – kiểm toán: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về chuẩn mực kế toán Việt Nam và Hàn Quốc, hỗ trợ nghiên cứu và giảng dạy.

4. Các tổ chức nghề nghiệp kế toán – kiểm toán: Hội Kế toán, các công ty kiểm toán có thể tham khảo để nâng cao năng lực chuyên môn, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp áp dụng chuẩn mực kế toán mới.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần vận dụng chuẩn mực kế toán Hàn Quốc cho Việt Nam?
   Hàn Quốc và Việt Nam có nhiều điểm tương đồng về kinh tế, xã hội và văn hóa. Hệ thống CMKT Hàn Quốc phát triển bài bản, phù hợp với chuẩn mực quốc tế, có thể làm mô hình tham khảo để Việt Nam hoàn thiện hệ thống của mình, giúp tăng tính minh bạch và hội nhập quốc tế.

2. Việt Nam đã ban hành bao nhiêu chuẩn mực kế toán?
   Tính đến năm 2008, Việt Nam đã ban hành 26 chuẩn mực kế toán, tuy nhiên còn thiếu nhiều chuẩn mực quan trọng và chưa cập nhật kịp thời các thay đổi của chuẩn mực quốc tế.

3. Những khó khăn chính trong áp dụng CMKT Việt Nam hiện nay là gì?
   Nguồn lực hạn chế, đội ngũ kế toán chưa đủ năng lực, sự chưa đồng bộ giữa pháp luật và chuẩn mực kế toán, cũng như quy trình ban hành chuẩn mực còn chậm và thiếu tính độc lập.

4. Hàn Quốc đã tổ chức ban hành chuẩn mực kế toán như thế nào?
   Hàn Quốc thành lập Viện nghiên cứu kế toán và Ủy ban chuẩn mực kế toán độc lập, có quy trình nghiên cứu, lấy ý kiến rộng rãi và điều chỉnh chuẩn mực phù hợp với chuẩn mực quốc tế, đảm bảo tính minh bạch và chuyên môn cao.

5. Làm thế nào để nâng cao năng lực đội ngũ kế toán tại Việt Nam?
   Cần tổ chức các chương trình đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu về chuẩn mực kế toán quốc tế, cấp chứng chỉ hành nghề, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế và trao đổi kinh nghiệm với các nước phát triển như Hàn Quốc.

Kết luận

• Hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam đã có những bước phát triển quan trọng nhưng còn nhiều hạn chế về nội dung và quy trình ban hành.
• Hàn Quốc là mô hình tiêu biểu với hệ thống CMKT phát triển, quy trình ban hành chuẩn mực minh bạch, phù hợp chuẩn mực quốc tế.
• Việc vận dụng kinh nghiệm Hàn Quốc giúp Việt Nam hoàn thiện hệ thống CMKT, nâng cao tính minh bạch và hội nhập quốc tế.
• Đề xuất xây dựng cơ quan ban hành chuẩn mực độc lập, cập nhật chuẩn mực mới, đào tạo nguồn nhân lực kế toán chất lượng cao.
• Tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện hệ thống CMKT trong giai đoạn 2020-2025 để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế thị trường và hội nhập toàn cầu.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao chất lượng hệ thống kế toán Việt Nam, góp phần phát triển bền vững nền kinh tế quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cho sự ra đời của hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam. Căn 2001 cứ pháp lý là quyết định số 149/2001/QĐ-BTC của Bộ trưởng Bộ tài chính ngày 31/12/2001. Bốn chuẩn mực này gồm có: o VAS 02: Hàng tồn kho o VAS 03: Tài sản cố định hữu hình o VAS 04: Tài sản cố định vô hình o VAS 14: Doanh thu và thu nhập khác - Thông tư 89/2002/TT-BTC ngày 09/10/2002 hướng dẫn kế toán thực hiện bốn chuẩn mực đợt 1 áp dụng cho các doanh nghiệp thuộc các ngành, các thành phần kinh tế trong cả nước, trừ: các doanh nghiệp thực hiện chế độ kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ ban hành kèm theo quyết LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 18 2002 định số 1177 TC/QĐ/CĐKT ngày 23/12/1996 và Quyết định số 144/2001/QĐ-BTC ngày 21/12/2001 của Bộ trưởng Bộ tài chính - Ban hành và công bố sáu chuẩn mực kế toán đợt 2 theo quyết định số 165/2002/QĐ-BTC ngày 31/12/2002, bao gồm: o VAS 01: Chuẩn mực chung o VAS 06: Thuê tài sản o VAS 10: Ảnh hưởng của việc thay đổi tỷ giá hối đoái o VAS 15: Hợp đồng xây dựng o VAS 16: Chi phí đi vay o VAS 24: Báo cáo lưu chuyển tiền tệ - Ngày 17/03/2003, Quốc hội thông qua luật kế toán có hiệu lực từ ngày 01/01/2004 trở thành văn bản pháp quy có giá trị cao nhất về lĩnh vực kế toán. - Ban hành hướng dẫn 06 chuẩn mực kế toán đợt 2 theo Thông tư 105/2003/TT-BTC ngày 04/11/2003.

- Ngày 30/12/2003, Quyết định 234/2003/QĐ-BTC về việc 2003 ban hành và công bố sáu chuẩn mực kế toán Việt Nam đợt 3 (hiệu lực thi hành 14/01/2004), bao gồm: o VAS 05: Bất động sản đầu tư o VAS 07: Kế toán các khoản đầu tư vào công ty liên kết o VAS 08: Thông tin tài chính về những khoản góp vốn liên doanh o VAS 21: Trình bày báo cáo tài chính o VAS 25: Báo cáo tài chính hợp nhất và kế toán các khoản đầu tư vào công ty con o VAS 26: Thông tin về các bên liên quan LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 19 - Thông tư 23/2005/TT-BTC ngày 30/03/2005 hướng dẫn 06 chuẩn mực kế toán đợt 3. - Ban hành và công bố sáu chuẩn mực kế toán Việt Nam đợt 4 (hiệu lực thi hành 01/03/2006) theo quyết định số 12/2005/QĐ-BTC ngày 15/02/2005, bao gồm: o VAS 17: Thuế thu nhập doanh nghiệp o VAS 22: Trình bày bổ sung báo cáo tài chính của ngân hàng và các tổ chức tương tự o VAS 23: Các sự kiện xảy ra sau ngày kết thúc niên độ kỳ kế toán năm o VAS 27: Báo cáo tài chính giữa niên độ 2005 o VAS 28: Báo cáo bộ phận o VAS 29: Thay đổi chính sách kế toán, ước tính kế toán và các sai sót - Ngày 28/12/2005, Quyết định số 100/2005/QĐ- BTC về việc ban hành và công bố bốn chuẩn mực kế toán Việt Nam đợt 5 (hiệu lực thi hành 13/12/2006), bao gồm: o VAS 11: Hợp nhất kinh doanh o VAS 18: Các khoản dự phòng, tài sản và nợ tiềm tàng o VAS 19: Hợp đồng bảo hiểm o VAS 30: Lãi trên cổ phiếu - Thông tư 20/2006/TT – BTC ngày 20/03/2006 hướng dẫn 06 chuẩn mực kế toán đợt 4, ban hành theo quyết 2006 định số 12/2005/QĐ-BTC ngày 15/02/2005. - Thông tư 21/2006/TT - BTC ngày 20/03/2006 hướng dẫn 03 chuẩn mực kế toán đợt 5 ban hành theo quyết định số 100/2005/QĐ-BTC ngày 15/02/2005. Chuẩn mực kế toán số 19 “hợp đồng bảo hiểm” sẽ hướng dẫn sau.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 20 - Thông tư 161/2007/TT-BTC ngày 31/12/2007 hướng dẫn 2007 thực hiện mười sáu chuẩn mực kế toán ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001, quyết định số 165/2002/QĐ-BTC ngày 31/12/2002 và quyết định số 234/2003/QĐ-BTC ngày 30/12/2003 của Bộ trưởng Bộ Tài chính. 2008 Æ Nay - Bộ tài chính tiếp tục nghiên cứu sửa đổi và xây dựng hệ thống chuẩn mực kế toán cũng như hoàn thiện khung pháp lý đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế 1. So sánh hệ thống CMKT Việt Nam với quốc tế Nhìn chung, CMKT Việt Nam khá tương đồng với CMKT thế giới. Do CMKT Việt Nam đang trong quá trình xây dựng và sửa đổi nên còn thiếu một số chuẩn mực và nội dung của các chuẩn mực còn có dấu hiệu chồng chéo và đan xem vào nhau.

Chuẩn mực Quốc tế Số VAS Chuẩn mực Việt Nam tương ứng Giới thiệu về Chuẩn mực lập và trình bày Không có báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) IFRS 1: Thông qua IFRS Không có IFRS 2: Thanh toán trên cơ sở cổ phiếu Chưa có IFRS 3: Hợp nhất kinh doanh VAS 11 Hợp nhất kinh doanh IFRS 4: Hợp đồng bảo hiểm VAS 19 Hợp đồng bảo hiểm IFRS 5: Tài sản dài hạn nắm giữ cho mục Chưa có đích bán và những bộ phận không tiếp tục hoạt động IFRS 6: Khảo sát và đánh giá khoáng sản Chưa có IFRS 7:Công cụ tài chính: Trình bày Chưa có LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 21 IFRS 8: Bộ phận hoạt động VAS 28 Báo cáo bộ phận (Dựa trên IAS 14 - Sẽ được thay thế bằng IFRS 8) Chuẩn mực chung cho việc lập và trình VAS 1 Chuẩn mực chung bày báo cáo tài chính IAS 1: Trình bày Báo cáo tài chính VAS 21 Trình bày Báo cáo tài chính IAS 2: Hàng tồn kho VAS 2 Hàng tồn kho IAS 3: Báo cáo tài chính hợp nhất Không dựa trên IAS 3 (Ban hành lần đầu năm 1976, thay thế bởi IAS 27 và IAS 28 vào năm 1989) IAS 4: Kế toán khấu hao tài sản Không dựa trên IAS 4 (Không còn áp dụng năm 1999, thay thế bởi IAS 16, 22 và 38 ban hành vào năm 1998) IAS 5: Thông tin trình bày trên Báo cáo Không dựa trên IAS 5 tài chính (Ban hành năm 1976, thay thế bởi IAS 1 năm 1997) IAS 6: Xử lý kế toán đối với thay đổi về Không dựa trên IAS 6 giá (Thay thế bởi IAS15 - không còn áp dụng vào 12/2003) IAS 7: Báo cáo Lưu chuyển tiền tệ VAS 24 Báo cáo Lưu chuyển tiền tệ IAS 8: Chính sách kế toán, thay đổi ước VAS 29 Chính sách kế toán, thay đổi tính kế toán, và sai sót ước tính kế toán, và sai sót IAS 9: Kế toán đối với hoạt động nghiên Không dựa trên IAS 9 cứu và phát triển (Thay thế bởi IAS 38 – 01/07/1999) IAS 10: Các sự kiện phát sinh sau ngày VAS 23 Các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán năm kết thúc kỳ kế toán năm LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 22 IAS 11: Hợp đồng xây dựng VAS 15 Hợp đồng xây dựng IAS 12: Thuế thu nhập doanh nghiệp VAS 17 Thuế thu nhập doanh nghiệp IAS 13: Trình bày các khoản Tài sản lưu Không dựa trên IAS 13 động và Nợ ngắn hạn IAS 14: Báo cáo bộ phận VAS 28 Báo cáo bộ phận IAS 15: Thông tin phản ánh ảnh hưởng Không dựa trên IAS 15 của thay đổi giá (Không còn áp dụng 12/2003) IAS 16: Tài sản cố định hữu hình VAS 3 Tài sản cố định hữu hình IAS 17: Thuê tài sản VAS 6 Thuê tài sản IAS 18: Doanh thu VAS 14 Doanh thu và thu nhập khác IAS 19: Lợi ích nhân viên Chưa có IAS 20: Kế toán đối với các khoản tài trợ Chưa có của Chính phủ và trình bày các khoản hỗ trợ của Chính phủ IAS 21: Ảnh hưởng của việc thay đổi tỷ VAS 10 Ảnh hưởng của việc thay đổi tỷ giá hối đoái giá hối đoái IAS 22: Hợp nhất kinh doanh (Thay thế VAS 11 Hợp nhất kinh doanh bởi IFRS 3 có hiệu lực vào 31/03/2004) (Dựa trên IFRS 3) IAS 23: Chi phí đi vay VAS 16 Chi phí đi vay IAS 24: Thông tin về các bên liên quan VAS 26 Thông tin về các bên liên quan IAS 25: Kế toán các khoản đầu tư (Thay Không dựa trên IAS 25 thế bởi IAS 39 và 40 có hiệu lực năm 2001) IAS 26: Kế toán và báo cáo về kế hoạch Chưa có hưu trí IAS 27: Báo cáo tài chính riêng và báo VAS 25 Báo cáo tài chính hợp nhất và cáo tài chính hợp nhất kế toán khoản đầu tư vào công LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 23 ty con (một phần tương ứng) IAS 28: Đầu tư vào công ty liên kết VAS 7 Kế toán các khoản Đầu tư vào công ty liên kết IAS 29: Báo cáo tài chính trong điều kiện Chưa có siêu lạm phát IAS 30: Trình bày bổ sung báo cáo tài VAS 22 Trình bày bổ sung báo cáo tài chính của các ngân hàng và các tổ chức tài chính của các ngân hàng và các chính tương tự tổ chức tài chính tương tự IAS 31: Thông tin tài chính về những VAS 8 Thông tin tài chính về những khoản góp vốn liên doanh khoản góp vốn liên doanh IAS 32: Công cụ tài chính: Trình bày và Chưa có công bố (Thay thế bởi IFRS 7 có hiệu lực vào năm 2007) IAS 33: Lãi trên cổ phiếu VAS 30 Lãi trên cổ phiếu IAS 34: Báo cáo tài chính giữa niên độ VAS 27 Báo cáo tài chính giữa niên độ IAS 35: Các bộ phận không còn tiếp tục Không dựa trên IAS 35 hoạt động (Thay thế bởi IFRS 5 có hiệu lực năm 2005) IAS 36: Tổn thất tài sản Chưa có IAS 37: Các khoản dự phòng, tài sản và VAS 18 Các khoản dự phòng, tài sản và nợ tiềm tàng nợ tiềm tàng IAS 38: Tài sản vô hình VAS 4 Tài sản cố định vô hình IAS 39: Công cụ tài chính: đo lường và Chưa có ghi nhận IAS 40: Bất động sản đầu tư VAS 5 Bất động sản đầu tư IAS 41: Nông nghiệp Chưa có LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 24 Kết luận chương 1 Để trở thành công cụ quản lý có hiệu lực, hệ thống CMKT Việt Nam phải luôn được cải tiến và hoàn thiện nhằm đáp ứng công tác quản lý trong nền kinh tế thị trường hiện nay. Hệ thống CMKT là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, là một vấn đề mà các nhà đầu tư coi trọng, nó là điều kiện cần thiết để cung cấp nhanh chóng và kịp thời các thông tin giúp cho các nhà kinh doanh sáng suốt đưa ra những quyết định đúng đắn, mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất. Hệ thống CMKT là tài liệu quan trọng để nghiên cứu, đánh giá tổng quát tình hình và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Bởi vậy, mọi đơn vị từ các tổ chức kinh tế đến các tổ chức hành chính sự nghiệp muốn tồn tại và phát triển bền vững , thì đều cần phải hiểu rõ, nắm vững công tác quản lý kế toán nói chung và Bảng cân đối kế toán nối riêng.