Vai trò của dịch thuật trong giao tiếp xã hội và nhu cầu học ngoại ngữ

Tài liệu nghiên cứu Cách chuyển dịch các yếu tố phủ định tiếng anh sang tiếng việt, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Dịch Thuật
• Đề tài: Vai Trò Của Dịch Thuật Trong Giao Tiếp Xã Hội Và Nhu Cầu Học Ngoại Ngữ
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. PHAÀN MÔÛ ÑAÀU 1: LYÙ DO CHOÏN ÑEÀ TAØI VAØ MUÏC ÑÍCH NGHIEÂN CÖÙU
• 2. LÒCH SÖÛ NGHIEÂN CÖÙU ÑEÀ TAØI

Tóm tắt

I. Khám phá tầm quan trọng của dịch thuật trong giao tiếp xã hội

Trong xã hội hiện đại, ngôn ngữ đóng vai trò then chốt trong giao tiếp. Không ai có thể phủ nhận vai trò của ngôn ngữ trong xã hội. Xã hội càng phát triển, nhu cầu giao tiếp càng trở nên cấp thiết. Mỗi ngôn ngữ mang một "cái thần" riêng, và để giao tiếp hiệu quả, cần tôn trọng "cái thần" đó. Dịch thuật đóng vai trò quan trọng trong mối quan hệ giữa người và người trên toàn thế giới. Nhờ dịch thuật, ngôn ngữ mới phát huy đầy đủ chức năng giao tiếp. Các tác phẩm văn học, phát minh khoa học kỹ thuật, sự kiện chính trị được truyền tải từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác. Theo tài liệu gốc, "Có dịch thuật thì ngôn ngữ mới sử dụng đầy đủ chức năng giao tiếp của nó". Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của dịch thuật trong việc kết nối và chia sẻ thông tin trên toàn cầu.

1.1. Dịch thuật và giao tiếp đa văn hóa Cầu nối hội nhập

Giao tiếp đa văn hóa ngày càng trở nên phổ biến trong bối cảnh toàn cầu hóa. Dịch thuật đóng vai trò là cầu nối, giúp mọi người từ các nền văn hóa khác nhau hiểu nhau hơn. Nó không chỉ đơn thuần là chuyển đổi ngôn ngữ, mà còn là truyền tải ý nghĩa văn hóa, phong tục tập quán. Dịch thuật và hội nhập quốc tế là hai yếu tố không thể tách rời, hỗ trợ sự phát triển kinh tế, xã hội và văn hóa của các quốc gia. Thiếu dịch thuật, sự hiểu biết lẫn nhau giữa các quốc gia sẽ bị hạn chế, gây cản trở cho quá trình hội nhập.

1.2. Vai trò của người dịch Hơn cả một người chuyển ngữ

Người dịch không chỉ đơn thuần là người chuyển đổi ngôn ngữ, mà còn là người am hiểu văn hóa, xã hội của cả hai ngôn ngữ. Vai trò của người dịch là đảm bảo thông điệp được truyền tải chính xác, rõ ràng và phù hợp với ngữ cảnh văn hóa. Họ cần có kỹ năng dịch thuật cần thiết, bao gồm kiến thức ngôn ngữ, kiến thức chuyên môn và khả năng nghiên cứu. Người dịch đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng sự hiểu biết lẫn nhau giữa các nền văn hóa, góp phần vào sự phát triển của xã hội.

II. Giải mã nhu cầu học ngoại ngữ trong thời đại toàn cầu hóa

Cùng với sự phát triển kinh tế, khoa học, công nghệ và hội nhập toàn cầu, nhu cầu học ngoại ngữ trong thời đại toàn cầu hóa ở Việt Nam ngày càng tăng cao. Việc dạy và học ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, đã bùng nổ. Tiếng Anh trở thành một ngoại ngữ không thể thiếu trong giáo dục đại học. Bên cạnh các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, người học cần nắm vững kỹ năng dịch. Dịch là một kỹ năng cao cấp so với các kỹ năng cơ bản. Theo tài liệu gốc, "Trong xu thế hội nhập và phát triển chung cả thế giới, nhu cầu học tiếng Anh ngày càng trở nên bức thiết".

2.1. Lợi ích của việc học ngoại ngữ Mở rộng cơ hội nghề nghiệp

Lợi ích của việc học ngoại ngữ là vô cùng lớn. Nó không chỉ giúp mở rộng kiến thức, hiểu biết về thế giới, mà còn mang lại nhiều cơ hội nghề nghiệp trong ngành dịch thuật. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, các công ty đa quốc gia, tổ chức quốc tế đều cần những người có khả năng sử dụng ngoại ngữ thành thạo. Học ngoại ngữ giúp tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường lao động, mở ra những cơ hội thăng tiến trong sự nghiệp.

2.2. Các phương pháp học ngoại ngữ hiệu quả Tự học và trực tuyến

Có rất nhiều phương pháp học ngoại ngữ hiệu quả, từ học truyền thống đến học ngoại ngữ trực tuyến. Tự học ngoại ngữ cũng là một lựa chọn phổ biến, đặc biệt với sự hỗ trợ của các công cụ và tài liệu trực tuyến. Quan trọng là tìm ra phương pháp phù hợp với bản thân, có tính kỷ luật và kiên trì. Việc kết hợp nhiều phương pháp khác nhau, như học từ vựng, ngữ pháp, luyện nghe, nói, đọc, viết, sẽ giúp đạt được hiệu quả cao nhất.

2.3. Tầm quan trọng của ngoại ngữ trong công việc Yếu tố then chốt

Tầm quan trọng của ngoại ngữ trong công việc ngày càng được khẳng định. Nhiều công việc đòi hỏi khả năng sử dụng ngoại ngữ thành thạo, đặc biệt là trong các ngành như du lịch, xuất nhập khẩu, tài chính, ngân hàng, công nghệ thông tin. Ngoại ngữ giúp giao tiếp với đối tác nước ngoài, đọc tài liệu chuyên ngành, tham gia các hội nghị quốc tế. Nó là một yếu tố then chốt để thành công trong sự nghiệp.

III. Cách dịch thuật hiệu quả Bí quyết chuyển đổi ngôn ngữ

Dịch thuật không chỉ đơn thuần là chuyển đổi từ ngữ, mà còn là truyền tải ý nghĩa, văn hóa và ngữ cảnh. Để dịch thuật hiệu quả, cần nắm vững cả hai ngôn ngữ, hiểu rõ văn hóa của cả hai quốc gia và có kiến thức chuyên môn về lĩnh vực dịch thuật. Ngoài ra, cần sử dụng các công cụ hỗ trợ dịch thuật để tăng năng suất và đảm bảo chất lượng. Theo tài liệu gốc, "Để bảo toàn nội dung của thông điệp thì sự thay đổi hình thức trong dịch thuật là rất cần thiết".

3.1. Kỹ năng dịch thuật cần thiết Từ vựng ngữ pháp văn hóa

Để trở thành một dịch giả giỏi, cần trang bị những kỹ năng dịch thuật cần thiết. Đầu tiên là vốn từ vựng phong phú và kiến thức ngữ pháp vững chắc. Tiếp theo là sự am hiểu về văn hóa của cả hai ngôn ngữ, để có thể truyền tải ý nghĩa một cách chính xác và phù hợp. Cuối cùng là khả năng nghiên cứu, tìm hiểu thông tin để dịch thuật các tài liệu chuyên ngành.

3.2. Công cụ hỗ trợ dịch thuật CAT tools từ điển trực tuyến

Trong thời đại công nghệ, có rất nhiều công cụ hỗ trợ dịch thuật giúp tăng năng suất và đảm bảo chất lượng. Các CAT tools (Computer-Assisted Translation) giúp quản lý dự án dịch thuật, lưu trữ thuật ngữ và tái sử dụng các bản dịch đã có. Các từ điển trực tuyến cung cấp thông tin về từ vựng, ngữ pháp và cách sử dụng từ trong ngữ cảnh khác nhau. Sử dụng các công cụ này giúp dịch thuật nhanh chóng và chính xác hơn.

IV. Ứng dụng dịch thuật trong kinh doanh và giáo dục quốc tế

Dịch thuật trong kinh doanh quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng thị trường, xây dựng mối quan hệ với đối tác nước ngoài và quảng bá sản phẩm, dịch vụ. Dịch thuật trong giáo dục giúp sinh viên, học sinh tiếp cận kiến thức mới, tham gia các chương trình trao đổi quốc tế và nâng cao trình độ ngoại ngữ. Dịch thuật là cầu nối giữa các nền văn hóa, góp phần vào sự phát triển của kinh tế và giáo dục toàn cầu.

4.1. Dịch thuật trong kinh doanh quốc tế Mở rộng thị trường

Dịch thuật trong kinh doanh quốc tế giúp các công ty tiếp cận thị trường mới, thu hút khách hàng tiềm năng và tăng doanh thu. Dịch thuật tài liệu quảng cáo, website, hợp đồng, báo cáo tài chính giúp truyền tải thông tin một cách chính xác và hiệu quả đến đối tượng mục tiêu. Nó là một yếu tố quan trọng để thành công trong kinh doanh quốc tế.

4.2. Dịch thuật trong giáo dục Tiếp cận kiến thức toàn cầu

Dịch thuật trong giáo dục giúp sinh viên, học sinh tiếp cận kiến thức mới từ các nguồn tài liệu nước ngoài. Dịch thuật sách giáo khoa, tài liệu tham khảo, bài giảng trực tuyến giúp mở rộng kiến thức, nâng cao trình độ chuyên môn và tham gia các chương trình trao đổi quốc tế. Nó là một công cụ quan trọng để phát triển giáo dục toàn cầu.

V. Xu hướng phát triển của ngành dịch thuật trong tương lai

Ngành dịch thuật đang trải qua những thay đổi lớn do sự phát triển của công nghệ và toàn cầu hóa. Xu hướng phát triển của ngành dịch thuật trong tương lai là sự kết hợp giữa con người và máy móc, sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ dịch thuật và tập trung vào các lĩnh vực chuyên môn cao. Dịch thuật không chỉ là một nghề, mà còn là một ngành công nghiệp đầy tiềm năng.

5.1. Dịch máy và trí tuệ nhân tạo Hỗ trợ hay thay thế

Dịch máy và trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng phát triển và được ứng dụng rộng rãi trong ngành dịch thuật. Tuy nhiên, chúng vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn con người. Dịch máy có thể giúp dịch nhanh chóng các văn bản đơn giản, nhưng cần có sự chỉnh sửa của con người để đảm bảo tính chính xác và phù hợp với ngữ cảnh văn hóa. Trong tương lai, sự kết hợp giữa con người và máy móc sẽ là xu hướng chủ đạo.

5.2. Dịch thuật chuyên ngành Nhu cầu ngày càng tăng cao

Dịch thuật chuyên ngành là lĩnh vực đòi hỏi kiến thức chuyên môn sâu rộng về một lĩnh vực cụ thể, như y học, kỹ thuật, luật pháp, tài chính. Nhu cầu về dịch thuật chuyên ngành ngày càng tăng cao do sự phát triển của khoa học, công nghệ và kinh tế. Các dịch giả chuyên ngành cần có kiến thức chuyên môn vững chắc và khả năng nghiên cứu, tìm hiểu thông tin để dịch thuật chính xác và hiệu quả.

VI. Kết luận Dịch thuật và ngoại ngữ chìa khóa thành công

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, dịch thuật và ngoại ngữ là hai yếu tố không thể thiếu để thành công trong nhiều lĩnh vực. Dịch thuật giúp kết nối các nền văn hóa, mở rộng thị trường và tiếp cận kiến thức mới. Ngoại ngữ giúp giao tiếp với đối tác nước ngoài, tham gia các chương trình quốc tế và nâng cao trình độ chuyên môn. Đầu tư vào dịch thuật và học ngoại ngữ là đầu tư vào tương lai.

6.1. Tầm quan trọng của việc đầu tư vào dịch thuật và ngoại ngữ

Việc đầu tư vào dịch thuật và ngoại ngữ là vô cùng quan trọng để phát triển kinh tế, xã hội và văn hóa. Các chính phủ, doanh nghiệp và cá nhân cần nhận thức rõ tầm quan trọng của hai yếu tố này và có những chính sách, chương trình hỗ trợ phù hợp. Đầu tư vào dịch thuật và học ngoại ngữ là đầu tư vào tương lai.

6.2. Dịch thuật và ngoại ngữ Cầu nối văn hóa và phát triển kinh tế

Dịch thuật và ngoại ngữ là cầu nối giữa các nền văn hóa, giúp mọi người từ các quốc gia khác nhau hiểu nhau hơn. Chúng cũng là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế, tạo ra nhiều cơ hội việc làm và tăng cường hợp tác quốc tế. Dịch thuật và ngoại ngữ là chìa khóa để thành công trong thế giới ngày nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHAÀN MÔÛ ÑAÀU 1. LYÙ DO CHOÏN ÑEÀ TAØI VAØ MUÏC ÑÍCH NGHIEÂN CÖÙU Trong xaõ hoäi, ngoân ngöõ laø moät phöông tieän giao tieáp quan troïng nhaát cuûa ñôøi soáng con ngöôøi. Khoâng ai coù theå phuû nhaän vai troø giao tieáp cuûa ngoân ngöõ. Xaõ hoäi caøng phaùt trieån thì nhu caàu giao tieáp cuûa con ngöôøi caøng trôû neân caàn thieát.

Moãi ngoân ngöõ coù “caùi thaàn” cuûa rieâng mình, vaø ñeå giao tieáp coù hieäu quaû, ngöôøi ta phaûi toân troïng “caùi thaàn” cuûa moãi ngoân ngöõ. Chính vì vaäy, dòch thuaät giöõ moät vai troø heát söùc quan troïng trong moái quan heä giöõa ngöôøi vaø ngöôøi trong caùc coäng ñoàng daân toäc treân theá giôùi. Coù dòch thuaät thì ngoân ngöõ môùi söû duïng ñaày ñuû chöùc naêng giao tieáp cuûa noù. Nhôø coù caùc hoaït ñoäng dòch thuaät, con nguôøi môùi chuyeån taûi ñöôïc noäi dung caùc taùc phaåm vaên hoïc, caùc phaùt minh khoa hoïc kyõ thuaät, caùc söï kieän chính trò… töø moät thöù tieáng naøy sang moät thöù tieáng khaùc.

Ngaøy nay, cuøng vôùi söï phaùt trieån kinh teá, khoa hoïc, coâng ngheä vaø söï hoäi nhaäp toaøn caàu, nhu caàu hoïc ngoaïi ngöõ ôû nöôùc ta ngaøy caøng cao. Trong nhöõng naêm gaàn ñaây, vieäc daïy vaø hoïc ngoaïi ngöõ ñaõ buøng noå, nhaát laø tieáng Anh. Tieáng Anh ñaõ trôû thaønh moät ngoaïi ngöõ khoâng theå thieáu trong giaùo duïc ñaïi hoïc. Beân caïnh caùc kyõ naêng nghe, noùi, ñoïc, vieát baèng tieáng Anh, ngöôøi hoïc caàn naém vöõng kyõ naêng dòch.

Dòch laø moät kyõ naêng cao caáp so vôùi caùc kyõ naêng cô baûn treân. Ngöôøi hoïc coù theå nghe, noùi, ñoïc vaø vieát tieáng Anh thaønh thaïo nhöng raát luùng tuùng khi dòch töø tieáng Anh sang tieáng Vieät hoaëc ngöôïc laïi. Dòch moät ngoân ngöõ naøy sang moät ngoân ngöõ khaùc khoâng phaûi laø tieáng meï ñeû ñoøi hoûi ngöôøi dòch caàn naém vöõng hai heä thoáng ngoân ngöõ vaø vaên hoùa lieân quan ñeå coù theå chuyeån ñoåi caùc yù töôûng vaø khaùi nieäm töông ñöông. 1 Trong xu theá hoäi nhaäp vaø phaùt trieån chung caû theá giôùi, nhu caàu hoïc tieáng Anh ngaøy caøng trôû neân böùc thieát, vì vaäy maø hieän ñang raát caàn coù nhöõng coâng trình nghieân cöùu nhaèm hoã trôï, khaéc phuïc ñöôïc nhöõng trôû ngaïi nhaát ñònh vaø thöôøng gaëp nhaát trong quaù trình daïy vaø hoïc ngoaïi ngöõ giuùp naâng cao naêng löïc ngoân ngöõ.

Chính vì nhöõng lyù do ñoù maø chuùng toâi choïn ñeà taøi nghieân cöùu “Caùch chuyeån dòch caùc yeáu toá phuû ñònh tieáng Anh sang tieáng Vieät”. Ngoân ngöõ chuyeân chôû yù nghó, tình caûm, caûm xuùc cuûa con ngöôøi. Do ñoù, khi dòch tieáng Anh sang tieáng Vieät, chuùng ta phaûi ñöùng ôû goùc ñoä ngöôøi Vieät ñeå dòch. Ngöôøi Anh noùi theá nhöng ngöôøi Vieät coù noùi theá khoâng.

Tieáng Anh vaø tieáng Vieät thuoäc hai loaïi hình ngoân ngöõ khaùc nhau, do ñoù chuùng ta chaéc chaén khoâng theå mong ñôïi söï töông hôïp hoaøn haûo giöõa hai ngoân ngöõ. Theá neân, ñeå baûo toàn noäi dung cuûa thoâng ñieäp thì söï thay ñoåi hình thöùc trong dòch thuaät laø raát caàn thieát. Vieäc nghieân cöùu cuûa chuùng toâi nhaèm muïc ñích phaân tích vaø moâ taû caùch chuyeån dòch caùc yeáu toá phuû ñònh tieáng Anh sang tieáng Vieät. Qua ñoù goùp phaàn cung caáp cho ngöôøi hoïc nhöõng caùch chuyeån dòch hieäu quaû nhaát ñeå traùnh maát coâng söùc vaø tieát kieäm thôøi gian, ñoàng thôøi traùnh ñöôïc nhöõng khoù khaên khi chuyeån dòch moät vaên baûn töø tieáng Anh sang tieáng Vieät.

Ngoaøi ra, cuõng nhö caùc coâng trình nghieân cöùu ngoân ngöõ khaùc, luaän vaên coøn coù nhöõng muïc ñích khoa hoïc thuaàn tuùy nhö ñoùng goùp theâm tö lieäu cho vieäc dòch thuaät; vieäc daïy hoïc tieáng Vieät, tieáng Anh vôùi tö caùch laø moät ngoaïi ngöõ hay gôïi môû, tieáp böôùc theâm trong phaïm vi nghieân cöùu veà caùch chuyeån dòch caùc yeáu toá phuû ñònh. LÒCH SÖÛ NGHIEÂN CÖÙU ÑEÀ TAØI Lòch söû ngoân ngöõ hoïc cho thaáy, maëc duø coù lieân quan chaët cheõ vôùi ngoân ngöõ vaø vieäc söû duïng ngoân ngöõ, nhöng cho ñeán nöûa ñaàu theá kyû 20, dòch thuaät 2 vôùi tö caùch laø hoaït ñoäng “thay theá chaát lieäu vaên baûn cuûa ngoân ngöõ khaùc” (J. Catford, 1965) vaãn chöa ñöôïc giôùi ngoân ngöõ hoïc quan taâm. Trong caùc coâng trình nghieân cöùu cuûa caùc nhaø ngoân ngöõ hoïc noåi tieáng nhö F.

Bloomfield dòch thuaät hoaëc “khoâng ñöôïc nhaéc ñeán, hoaëc bò coi laø caâu chuyeän beân leà” (J. ÔÛ vaøo thôøi kyø ñoù, dòch thuaät chæ laø moät söï kieän cuûa hoaït ñoäng lôøi noùi neân khoâng phaûi laø ñoái töôïng chuù yù cuûa caùc nhaø ngoân ngöõ hoïc. Chæ töø nhöõng naêm naêm möôi cuûa theá kyû 20, caùc dòch giaû cuõng nhö caùc nhaø nghieân cöùu dòch thuaät môùi baét ñaàu chuù yù ñeán nhöõng vaán ñeà ngoân ngöõ hoïc cuûa dòch thuaät vaø vai troø cuûa ngoân ngöõ trong nghieân cöùu dòch thuaät, vì hoï nhaän thaáy “khoâng theå coù dòch thuaät neáu khoâng coù moät neàn taûng ngoân ngöõ hoïc vöõng chaéc” (I. Töø ñoù trong lónh vöïc nghieân cöùu dòch thuaät xuaát hieän ngaøy caøng nhieàu caùc coâng trình nghieân cöùu dòch thuaät theo quan ñieåm ngoân ngöõ hoïc.

Trong caùc coâng trình naøy coù theå thaáy caùc thaønh töïu vaø söï aûnh höôûng cuûa nhieàu khuynh höôùng nghieân cöùu khaùc nhau nhö töø ngoân ngöõ hoïc so saùnh – ñoái chieáu (I. Darbelnet, 1958), ñeán ngoân ngöõ hoïc caáu truùc (I. Catford, 1965), ngöõ phaùp caûi bieán taïo sinh (E. Taber, 1969)… Chính caùc coâng trình nghieân cöùu dòch thuaät theo ñònh höôùng ngoân ngöõ hoïc ñoù ñaõ taïo cô sôû vaø tieàn ñeà lyù thuyeát cho söï hình thaønh boä moân Dòch thuaät hoïc (translation studies) vaø phaân moân Lyù thuyeát dòch (translation theory).

ÔÛ nhaø tröôøng, coù moät thôøi gian khaù daøi, moân dòch ñaõ bò ñöa ra khoûi chöông trình giaûng daïy ngoaïi ngöõ. Sôû dó nhö vaäy laø do söï thaéng theá cuûa cuûa caùc phöông phaùp Tröïc tieáp (The Direct Method, cuoái theá kyû 19) vaø caùc phöông phaùp Nghe – Noùi (The Audio – Lingual Approach, sau theá chieán II) maø taát caû ñeàu nhaán maïnh ñeán ngoân ngöõ noùi (the spoken form of the language) vaø chuû tröông loaïi boû söû duïng tieáng meï ñeû trong lôùp hoïc ngoaïi 3 ngöõ. Phöông phaùp cuõ, coù töø thôøi Trung coå ôû Chaâu AÂu, ñöôïc goïi laø phöông phaùp dòch döïa vaøo ngöõ phaùp (Grammar – translation method) vì chæ döïa vaøo vieäc hoïc ngöõ phaùp vaø dòch vaên. Nhöõng luaän ñieåm cuûa caùc tröôøng phaùi môùi baùc boû phöông phaùp giaûng daïy ngoaïi ngöõ cuõ ñöôïc Wilga Rivers toång keát trong cuoán Teaching Foreign Language Skills (1966) coù theå keå ra moät vaøi luaän ñieåm nhö sau: - Trong phöông phaùp dòch döïa vaøo ngöõ phaùp, ngöôøi ta khoâng chuù yù ñeán caùc kyõ naêng giao tieáp.

Hoï chæ nhaán maïnh nhieàu vaøo vieäc naém vöõng caùc quy taéc ngöõ phaùp vaø caùc tröôøng hôïp ngoaïi leä chöù khoâng daïy gì veà vieäc söû duïng ngoân ngöõ moät caùch tích cöïc ñeå dieãn ñaït yù töôûng ngay caû trong khi vieát. - Chaúng coù nhaán maïnh gì nhieàu veà vieäc phaùt aâm cho chính xaùc. - Hoïc vieân trung bình phaûi vaát vaû vôùi nhöõng coâng vieäc maø hoï cho laø naëng neà vaø nhaøm chaùn (ví duï nhö hoïc töø vöïng, dòch vaø laøm nhöõng baøi taäp voâ taän ôû theå vaên vieát), caûm giaùc chaúng coù tieán boä gì nhieàu trong vieäc naém vöõng ngoân ngöõ cuõng nhö coù raát ít cô hoäi ñeå dieãn ñaït yù töôûng cuûa mình baèng ngoân ngöõ ñoù. Caùc nhaø ngoân ngöõ hoïc öùng duïng nhö C.

Lado… ñaõ chuû tröông thay theá toaøn boä caùc baøi taäp dòch thuaät baèng caùc baøi taäp caáu truùc trong giaùo trình daïy hoïc tieáng nöôùc ngoaøi. Nhöng töø ñaàu nhöõng naêm taùm möôi, ñöôøng höôùng giao tieáp cuûa giaùo hoïc phaùp ngoaïi ngöõ ra ñôøi. Daïy hoïc theo ñöôøng höôùng naøy laø öu tieân phaùt trieån kyõ naêng giao tieáp, nhöng cuõng ñoàng thôøi chuù troïng kyõ naêng ngoân ngöõ. Treân cô sôû nghieân cöùu taâm lyù hoïc, ngöôøi ta thaáy raèng khoâng theå naøo gaït boû tieáng meï ñeû ra khoûi ñaàu ngöôøi hoïc, vaø vì theá khoâng theå loaïi boû hoaøn toaøn tieáng meï ñeû trong quaù trình daïy hoïc ngoaïi ngöõ.

Caùc nhaø ngoân ngöõ hoïc nhö A. Ladmiral cho phuïc hoài laïi boä moân dòch vaø lyù thuyeát dòch trong nhaø tröôøng, vì hoï sôï caùc baøi taäp caáu truùc coù nguy cô daãn ñeán söï thuït luøi veà ngoân ngöõ vieát cuûa ngöôøi hoïc 4 ngoaïi ngöõ. Vaø ñaây laø moät vaøi quan ñieåm cuûa A. Duff veà nhu caàu vaø caùc lôïi ích cuûa moân dòch (A.

Duff, 1989, 6): - Thöù nhaát laø aûnh höôûng cuûa tieáng meï ñeû (Influence of the mother tongue). Taát caû chuùng ta ñeàu coù tieáng meï ñeû, hay laø ngoân ngöõ thöù nhaát. Ngoân ngöõ naøy ñònh höôùng (shapes) caùch chuùng ta suy nghó, vaø trong chöøng möïc naøo ñoù noù cuõng ñònh höôùng caùch chuùng ta söû duïng ngoaïi ngöõ (caùch phaùt aâm, caùch choïn töø, aâm ñieäu, traät töï cuûa töø…). Dòch giuùp chuùng ta hieåu roõ hôn aûnh höôûng cuûa ngoân ngöõ naøy ñoái vôùi ngoân ngöõ kia vaø giuùp chuùng ta söûa chöõa nhöõng sai laàm do thoùi quen xen vaøo maø chuùng ta chaúng ñeå yù (ví duï nhö duøng sai moät soá töø hay caáu truùc ñaëc bieät naøo ñoù).

Vaø bôûi vì dòch ñoøi hoûi söï ñoái chieáu neân noù giuùp chuùng ta tìm hieåu tieàm naêng cuûa caû hai ngoân ngöõ – caû nhöõng ñieåm maïnh laãn ñieåm yeáu cuûa chuùng. - Thöù hai laø dòch laø moät hoaït ñoäng töï nhieân (Naturalness of the activity). Dòch laø moät hoaït ñoäng töï nhieân vaø caàn thieát. Quaû thaät noù töï nhieân vaø caàn thieát hôn nhieàu nhöõng hoaït ñoäng thôøi thöôïng khaùc maø con ngöôøi ñaõ phaùt minh.

Dòch luoân xaûy ra beân ngoaøi lôùp hoïc – trong caùc cô quan, ngaân haøng, nhaø maùy, cöûa haøng vaø phi tröôøng. Vì vaäy taïi sao noù khoâng xaûy ra trong lôùp hoïc? - Thöù ba laø veà phöông dieän kyõ naêng (The skills aspect). Khaû naêng thoâng thaïo ngoaïi ngöõ laø moät heä thoáng hai chieàu chöù khoâng phaûi moät. Chuùng ta caàn giao tieáp ñöôïc trong caû hai chieàu: chuyeån ra ngoaïi ngöõ vaø töø ngoaïi ngöõ trôû veà tieáng meï ñeû.

Caùc saùch giaùo khoa ñeàu ñaët naëng söï thoâng thaïo ngoaïi ngöõ. Ñieàu naøy cuõng deã hieåu thoâi. Nhöng ngöôøi ta chaúng daïy gì veà caùch giao tieáp ngöôïc trôû laïi baèng tieáng meï ñeû, nhö nhieàu nhaø chuyeân moân thöôøng vaãn laøm nhö vaäy trong coâng vieäc haøng ngaøy cuûa hoï. Moân dòch raát thích hôïp ñoái vôùi vieäc thöïc haønh kyõ naêng thieát yeáu naøy.

- Thöù tö laø dòch laø moät ñieàu raát höõu ích (Usefulness). Laø moät hoaït 5 ñoäng trong vieäc hoïc ngoaïi ngöõ, moân dòch coù raát nhieàu öu ñieåm. Chuùng ta coù theå keå ra ñaây moät vaøi öu ñieåm chính nhö: + Moân dòch giuùp phaùt trieån ba phaåm chaát thieát yeáu cho vieäc hoïc ngoaïi ngöõ noùi chung: söï chính xaùc, söï roõ raøng vaø söï uyeån chuyeån. Moân dòch giuùp cho ngöôøi hoïc tìm toøi (uyeån chuyeån) nhöõng töø thích hôïp nhaát (chính xaùc) ñeå chuyeån taûi nhöõng gì muoán noùi (roõ raøng)… + Ngöôøi dòch raát quan troïng.