ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KHOA HOÏC XAÕ HOÄI VAØ NHAÂN VAÊN FGFGFG NGUYEÃN THÒ THU THUÛY DAÂN CHUÛ HOÙA ÑÔØI SOÁNG XAÕ HOÄI TRONG SÖÏ NGHIEÄP XAÂY DÖÏNG NHAØ NÖÔÙC PHAÙP QUYEÀN CUÛA DAÂN, DO DAÂN, VÌ DAÂN ÔÛ VIEÄT NAM HIEÄN NAY Chuyeân ngaønh: Chuû nghóa xaõ hoäi khoa hoïc Maõ soá: 60.85 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ CHUÛ NGHÓA XAÕ HOÄI KHOA HOÏC Caùn boä höôùng daãn khoa hoïc: TS. Traàn Huøng Thaønh phoá Hoà Chí Minh - 2007 LÔØI CAM ÑOAN Toâi xin cam ñoan ñaây laø coâng trình nghieân cöùu cuûa rieâng toâi, döôùi söï höôùng daãn cuûa TS. Traàn Huøng. Toâi hoaøn toaøn chòu traùch nhieäm veà keát quaû nghieân cöùu cuûa coâng trình naøy.
Taùc giaû Nguyeãn Thò Thu Thuûy MUÏC LUÏC Trang MÔÛ ÑAÀU .1 Chöông 1: DAÂN CHUÛ VAØ DAÂN CHUÛ HOAÙ ÑÔØI SOÁNG XAÕ HOÄI. QUAN ÑIEÅM CUÛA CHUÛ NGHÓA MAÙC - LEÂNIN VAØ TÖ TÖÔÛNG HOÀ CHÍ MINH VEÀ DAÂN CHUÛ. Söï phaùt trieån cuûa daân chuû trong lòch söûû. Quan ñieåm cuûa chuû nghóa Maùc - Leânin veà daân chuû.
Tö töôûng Hoà Chí Minh veà daân chuû. DAÂN CHUÛ HOAÙ ÑÔØI SOÁNG XAÕ HOÄI. Baûn chaát cuûa daân chuû hoaù. Caùc yeáu toá taùc ñoäng ñeán daân chuû hoaù ñôøi soáng xaõ hoäi.
44 Chöông 2: VAI TROØ CUÛA DAÂN CHUÛ HOAÙ ÑÔØI SOÁNG XAÕ HOÄI TRONG SÖÏ NGHIEÄP XAÂY DÖÏNG NHAØ NÖÔÙC PHAÙP QUYEÀN CUÛA DAÂN, DO DAÂN, VÌ DAÂN ÔÛ VIEÄT NAM HIEÄN NAY. KHAÙI QUAÙT BAÛN CHAÁT NHAØ NÖÔÙC CUÛA DAÂN, DO DAÂN, VÌ DAÂN. Nhaø nöôùc phaùp quyeàn Vieät Nam - thöïc hieän quyeàn löïc cuûa nhaân daân, do nhaân daân, vì nhaân daân. Taäp trung daân chuû - nguyeân taéc hoaït ñoäng cuûa Nhaø nöôùc Vieät Nam.
DAÂN CHUÛ HOAÙ ÑÔØI SOÁNG XAÕ HOÄI - YEÁU TOÁ QUAN TROÏNG TRONG SÖÏ NGHIEÄP XAÂY DÖÏNG NHAØ NÖÔÙC CUÛA DAÂN, DO DAÂN, VÌ DAÂN. Daân chuû hoaù treân lónh vöïc chính trò. Daân chuû hoaù treân lónh vöïc kinh teá. Daân chuû hoaù treân lónh vöïc tö töôûng - vaên hoaù.
THÖÏC TRAÏNG CUÛA QUAÙ TRÌNH THÖÏC HIEÄN DAÂN CHUÛ HOAÙ ÑÔØI SOÁNG XAÕ HOÄI VAØ NHÖÕNG GIAÛI PHAÙP THÖÏC HIEÄN DAÂN CHUÛ HOAÙ ÑÔØI SOÁNG XAÕ HOÄI ÔÛ VIEÄT NAM HIEÄN NAY. Thöïc traïng cuûa quaù trình thöïc hieän daân chuû hoaù ñôøi soáng xaõ hoäi ôû Vieät Nam hieän nay. Nhöõng giaûi phaùp thöïc hieän daân chuû hoaù ñôøi soáng xaõ hoäi ôû Vieät Nam hieän nay .105 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO. Tính caáp thieát cuûa ñeà taøi Daân chuû laø khaùt voïng saâu xa cuûa moãi daân toäc, moãi con ngöôøi.
Noù gaén lieàn vôùi tieán trình phaùt trieån lòch söû cuûa xaõ hoäi loaøi ngöôøi. Moãi thôøi ñaïi khaùc nhau, daân chuû laïi mang nhöõng noäi dung môùi meû hôn, phaùt trieån hôn. Trong ñoù, daân chuû xaõ hoäi chuû nghóa chính laø thaønh quaû cuûa nhöõng noã löïc caùch maïng cuûa giai caáp coâng nhaân vaø nhaân daân lao ñoäng döôùi söï laõnh ñaïo cuûa Ñaûng Coäng saûn. Ngaøy nay, döôùi aùnh saùng cuûa coâng cuoäc ñoåi môùi, döôùi söï laõnh ñaïo cuûa Ñaûng Coäng saûn Vieät Nam ñaát nöôùc ta ñaõ ñaït ñöôïc nhöõng thaønh töïu to lôùn trong coâng cuoäc xaây döïng vaø baûo veä Toå quoác, taïo ñieàu kieän cho nhaân daân soáng trong baàu khoâng khí daân chuû, höôùng tôùi xaây döïng moät xaõ hoäi “daân giaøu, nöôùc maïnh, xaõ hoäi coâng baèng, daân chuû, vaên minh”.
Song beân caïnh nhöõng thaønh töïu ñoù, chuùng ta coøn maéc phaûi moät soá sai laàm, khuyeát ñieåm. Tình traïng suy thoaùi veà ñaïo ñöùc, loái soáng, naïn tham nhuõng, quan lieâu, gia tröôûng, beänh daân chuû hình thöùc… coøn dieãn ra nhieàu nôi trong caùn boä, ñaûng vieân, laøm toån haïi ñeán vieäc baûo ñaûm vaø phaùt huy quyeàn laøm chuû cuûa nhaân daân. Xuaát hieän nhöõng bieåu hieän xa rôøi muïc tieâu, lyù töôûng chuû nghóa xaõ hoäi chöa ñöôïc khaéc phuïc kòp thôøi. Beân caïnh ñoù, caùc theá löïc thuø ñòch vaãn luoân möu toan thöïc hieän “dieãn bieán hoaø bình” döôùi chieâu baøi “daân chuû”, “nhaân quyeàn”.
Nhöõng hieän töôïng naøy coù taùc ñoäng khoâng nhoû ñeán coâng cuoäc xaây döïng chuû nghóa xaõ hoäi ôû nöôùc ta. Töø thöïc tieãn xaõ hoäi ñoù cho thaáy raèng, daân chuû hoaù ñôøi soáng xaõ hoäi trôû thaønh moät yeâu caàu quan troïng vaø caáp thieát, laø muïc tieâu, ñoäng löïc 2 cuûa coâng cuoäc ñoåi môùi ôû nöôùc ta. Daân chuû hoaù coøn laø nhieäm vuï thieát yeáu ñeå xaây döïng heä thoáng chính trò Vieät Nam xaõ hoäi chuû nghóa. Taïi Ñaïi hoäi ñaïi bieåu toaøn quoác laàn thöù VII, Ñaûng ta ñaõ khaúng ñònh, vieäc toå chöùc vaø hoaït ñoäng cuûa heä thoáng chính trò ôû nöôùc ta laø xaây döïng vaø töøng böôùc hoaøn thieän neàn daân chuû xaõ hoäi chuû nghóa, ñaûm baûo quyeàn löïc thuoäc veà nhaân daân.
Xaây döïng neàn daân chuû xaõ hoäi chuû nghóa nhaèm: “xaây döïng nhaø nöôùc xaõ hoäi chuû nghóa, nhaø nöôùc cuûa nhaân daân, do nhaân daân, vì nhaân daân, thöïc hieän ñaày ñuû quyeàn daân chuû cuûa nhaân daân, giöõ nghieâm kyû cöông xaõ hoäi, chuyeân chính vôùi moïi haønh ñoäng xaâm phaïm lôïi ích cuûa Toå quoác vaø cuûa nhaân daân”. Daân chuû hoaù ñôøi soáng xaõ hoäi ñaõ vaø ñang laø moät noäi dung raát quan troïng vaø caáp thieát cuûa coâng cuoäc ñoåi môùi hieän nay ôû nöôùc ta. Vì vaäy, thöïc hieän daân chuû hoaù ñôøi soáng xaõ hoäi vöøa laø muïc tieâu, vöøa laø ñoäng löïc cuûa quaù trình xaây döïng vaø hoaøn thieän nhaø nöôùc phaùp quyeàn xaõ hoäi chuû nghóa cuûa nhaân daân, do nhaân daân, vì nhaân daân ôû nöôùc ta, thuùc ñaåy quaù trình ñoåi môùi ñi ñeán thaéng lôïi. Nhaän thöùc ñöôïc taàm quan troïng ñoù, toâi choïn ñeà taøi: “Daân chuû hoaù ñôøi soáng xaõ hoäi trong söï nghieäp xaây döïng nhaø nöôùc phaùp quyeàn cuûa daân, do daân, vì daân ôû Vieät Nam hieän nay” laøm chuû ñeà nghieân cöùu cho luaän vaên toát nghieäp thaïc só, chuyeân ngaønh Chuû nghóa xaõ hoäi khoa hoïc.
Tổng quan tình hình nghieân cöùu ñeà taøi Nghieân cöùu veà daân chuû vaø daân chuû hoaù laø vaán ñeà quan troïng vaø caáp baùch, ñaëc bieät laø trong tieán trình hoäi nhaäp vaø phaùt trieån ñaát nöôùc hieän nay. Chính vì vaäy, ñaõ coù nhieàu nhaø nghieân cöùu quan taâm vaø coù nhieàu coâng trình nghieân cöùu, nhieàu baøi vieát xung quanh vaán ñeà naøy. Ñaùng chuù yù hôn laø nhöõng cuoán saùch, nhöõng baøi vieát cuûa caùc taùc giaû, tieâu bieåu nhö: cuoán “Heä thoáng chính trò caáp cô sôû vaø daân chuû hoaù ñôøi soáng xaõ hoäi noâng 3 thoân mieàn nuùi, vuøng daân toäc thieåu soá ôû caùc tænh mieàn nuùi phía Baéc nöôùc ta” (Nguyeãn Quoác Phaåm), Nhaø xuaát baûn Chính trò quoác gia, Haø Noäi, 2000. Noäi dung cuoán saùch ñeà caäp ñeán nhöõng vaán ñeà veà heä thoáng chính trò, tình hình thöïc hieän quy cheá daân chuû ôû cô sôû, nhöõng nhaân toá taùc ñoäng ñeán vieäc thöïc hieän quy cheá daân chuû cô sôû ôû caùc tænh mieàn nuùi phía Baéc, ñeà ra nhöõng haïn cheá vaø giaûi phaùp thöïc hieän daân chuû ôû cô sôû.
Ñaây laø moät taøi lieäu tham khaûo quyù baùu ñoái vôùi vieäc thöïc hieän daân chuû ôû cô sôû, ñaëc bieät laø caùc tænh mieàn nuùi phía Baéc ôû nöôùc ta. Cuoán saùch “Daân chuû vaø vieäc thöïc hieän quy cheá daân chuû ôû cô sôû” (TS. Löông Gia Ban) (Chuû bieân), Nhaø xuaát baûn Chính trò quoác gia, Haø Noäi, 2003. Cuoán saùch giôùi thieäu moät caùch khaùi quaùt nhöõng quan ñieåm cuûa chuû nghóa Maùc - Leânin, tö töôûng Hoà Chí Minh veà daân chuû.
Töø ñoù ruùt ra nhöõng baøi hoïc vaø yù nghóa lòch söû töø di saûn tö töôûng quyù baùu cuûa chuû nghóa Maùc - Leânin, tö töôûng Hoà Chí Minh ñoái vôùi söï nghieäp xaây döïng chuû nghóa xaõ hoäi. Cuoán saùch coøn ñeà caäp ñeán vaán ñeà thöïc hieän Quy cheá daân chuû cô sôû ôû thuû ñoä Haø Noäi naêm 2002, thöïc hieän Quy cheá daân chuû trong ngaønh giaùo duïc. Tö töôûng veà daân chuû, veà nhaø nöôùc phaùp quyeàn xaõ hoäi chuû nghóa cuûa V. Leânin coù yù nghóa lyù luaän vaø thöïc tieãn voâ cuøng saâu saéc.
Nhaän thöùc ñöôïc taàm quan troïng ñoù, Khoa Trieát hoïc, Tröôøng Ñaïi hoïc Khoa hoïc Xaõ hoäi vaø Nhaân vaên thaønh phoá Hoà Chí Minh toå chöùc hoäi thaûo khoa hoïc vôùi chuû ñeà “Tö töôûng daân chuû cuûa V. Leânin vaø yù nghóa cuûa noù ñoái vôùi quaù trình daân chuû hoùa ñôøi soáng xaõ hoäi ôû Vieät Nam hieän nay”. Keát quaû nghieân cöùu ñöôïc taäp hôïp thaønh cuoán saùch “Tö töôûng cuûa V. Leânin veà daân chuû” (PGS.
Doaõn Chính, TS. Ñinh Ngoïc Thaïch, TS. Traàn Huøng, TS. Traàn Chí Myõ) (Ñoàng chuû bieân), Nhaø xuaát baûn Chính trò quoác gia, Haø 4 Noäi, 2004.
Ñaây laø cuoán saùch coù yù nghóa lyù luaän vaø thöïc tieãn quan troïng, taäp hôïp nhieàu baøi vieát khaùc nhau, vôùi noäi dung goàm hai phaàn: phaàn thöù nhaát, tö töôûng cuûa V. Leânin veà daân chuû vaø vaán ñeà xaây döïng nhaø nöôùc daân chuû kieåu môùi; Phaàn thöù hai, tö töôûng daân chuû cuûa V. Leânin, yù nghóa vaø baøi hoïc ñoái vôùi quaù trình daân chuû hoùa ôû Vieät Nam hieän nay. Cuoán “Theå cheá daân chuû vaø phaùt trieån noâng thoân Vieät Nam hieän nay” (TS.
Nguyeãn Vaên Saùu - GS. Hoà Vaên Thoâng) (Chuû bieân), Nhaø xuaát baûn Chính trò quoác gia, Haø Noäi, 2005, caùc taùc giaû ñaõ ñeà caäp ñeán vaán ñeà daân chuû vaø heä thoáng chính trò ôû Vieät Nam trong tieán trình ñoåi môùi, theá cheá chính trò ôû noâng thoân, töø ñoù ñöa ra nhöõng giaûi phaùp quyù baùu nhaèm ñaåy maïnh vieäc thöïc hieän Quy cheá daân chuû ôû cô sôû, v.v… Ngoaøi ra coøn coù nhöõng baøi vieát cuûa caùc taùc giaû veà vaán ñeà daân chuû, daân chuû hoaù ñöôïc ñaêng treân Taïp chí Coäng saûn, Trieát hoïc, Taïp chí Lòch söû Ñaûng nhö: “Nhaø nöôùc phaùp quyeàn coâng cuï ñeå thöïc hieän daân chuû” (Vuõ Vaên Vieân), Trieát hoïc, soá 11 (174) thaùng 11/2005; “Thaønh töïu hai möôi naêm ñoåi môùi - thaønh töïu cuûa daân chuû” (GS,TS. Hoaøng Chí Baûo), Taïp chí Lòch söû Ñaûng, soá 9/2006, v.v… Nhìn chung, caùc baøi vieát cuûa caùc taùc giaû ñaõ ñeà caäp ñeán nhöõng vaán ñeà veà daân chuû, daân chuû hoaù ñôøi soáng xaõ hoäi, daân chuû ôû cô sôû, thöïc traïng cuûa daân chuû ôû Vieät Nam döôùi nhieàu goác ñoä khaùc nhau, töø ñoù ñeà ra nhöõng giaûi phaùp quyù baùu trong qua trình thöïc hieän daân chuû, daân chuû ôû cô sôû. Tuy nhieân, daân chuû hoaù ñôøi soáng xaõ hoäi trong söï nghieäp xaây döïng nhaø nöôùc phaùp quyeàn cuûa daân, do daân, vì daân ôû Vieät Nam hieän nay, döôùi goác ñoä cuûa chuû nghóa xaõ hoäi khoa hoïc vaãn coøn laø moät vaán ñeà môùi meû, caàn ñöôïc nghieân cöùu saâu roäng hôn, ñaëc bieät laø trong quaù trình hoäi nhaäp vaø phaùt trieån ñaát nöôùc hieän nay.