Luận văn thạc sĩ kỹ thuật xây dựng ứng dụng mô hình thủy lực telemac 2d nghiên cứu thoát nước trên đường phố lưu vực kênh nhiêu lộc thị nghè khi xảy ra mưa cực trị

Luận văn thạc sĩ ứng dụng mô hình thủy lực TELEMAC 2D nghiên cứu thoát nước trên đường phố lưu vực kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè khi xảy ra mưa cực trị.

• Tác giả: Hoa Quốc Bảo
• Người hướng dẫn: TS. Châu Nguyễn Xuân Quang
• Trường học: Đại học Bách Khoa, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Xây Dựng Công Trình Thủy
• Đề tài: Ứng dụng mô hình thủy lực Telemac2D nghiên cứu thoát nước trên đường phố lưu vực kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè khi mưa cực trị
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.2. TỔNG QUAN VỀ LƯU VỰC NHIÊU LỘC — THỊ NGHÈ
• 1.3. TỔNG QUAN VỀ MÔ HÌNH TELEMAC 2D
• 3. CHƯƠNG 3: MÔ PHỎNG CHẾ ĐỘ THỦY LỰC BẰNG MÔ HÌNH TELEMAC 2D
• 3.1. THÔNG SỐ ĐẦU VÀO
• 3.2. CÁC KỊCH BẢN TÍNH TOÁN
• 3.3. PHÂN TÍCH KẾT QUẢ
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC KẾT QUẢ

Tóm tắt

I. Mô hình thủy lực và ứng dụng TELEMAC 2D

Mô hình thủy lực TELEMAC 2D được sử dụng để nghiên cứu khả năng thoát nước trên đường phố tại lưu vực kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè khi xảy ra mưa cực trị. Mô hình này dựa trên phương trình dòng chảy mặt hai chiều, giúp mô phỏng chính xác hiện tượng ngập lụt. TELEMAC 2D không chỉ ứng dụng trong lĩnh vực thủy lực mà còn trong quản lý nước, môi trường và biến đổi khí hậu.

1.1. Cơ sở lý thuyết của TELEMAC 2D

TELEMAC 2D dựa trên phương trình Saint-Venant hai chiều, mô tả dòng chảy mặt tự do. Phương trình này bao gồm các yếu tố như vận tốc dòng chảy, độ sâu nước và địa hình. Mô hình này cho phép tính toán chính xác các hiện tượng thủy văn phức tạp, đặc biệt trong điều kiện mưa cực trị.

1.2. Ứng dụng trong nghiên cứu thoát nước

TELEMAC 2D được áp dụng để đánh giá khả năng thoát nước của hệ thống thoát nước tại lưu vực Nhiêu Lộc - Thị Nghè. Kết quả mô phỏng cho thấy hệ thống thoát nước hiện tại bị quá tải khi xảy ra mưa lớn kéo dài, gây ngập lụt nghiêm trọng.

II. Thoát nước và quản lý nước tại lưu vực Nhiêu Lộc Thị Nghè

Thoát nước và quản lý nước là vấn đề cấp bách tại lưu vực Nhiêu Lộc - Thị Nghè, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu và đô thị hóa nhanh chóng. Hệ thống thoát nước hiện tại không đáp ứng được nhu cầu khi xảy ra mưa cực trị, dẫn đến ngập lụt nghiêm trọng.

2.1. Hiện trạng hệ thống thoát nước

Hệ thống thoát nước tại lưu vực Nhiêu Lộc - Thị Nghè đã xuống cấp và không đủ khả năng xử lý lượng nước mưa lớn. Các kênh, rạch bị bồi lấp, cống thoát nước bị tắc nghẽn, làm giảm hiệu quả thoát nước.

2.2. Tác động của mưa cực trị

Mưa cực trị với cường độ cao và thời gian kéo dài gây ngập lụt nghiêm trọng tại các khu vực đô thị. Kết quả mô phỏng cho thấy, với lượng mưa 150mm trong 3 giờ, nhiều tuyến đường tại lưu vực Nhiêu Lộc - Thị Nghè bị ngập sâu từ 0.5m đến 1m.

III. Quy hoạch đô thị và biến đổi khí hậu

Quy hoạch đô thị và biến đổi khí hậu là hai yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến khả năng thoát nước tại lưu vực Nhiêu Lộc - Thị Nghè. Đô thị hóa nhanh chóng làm giảm diện tích thấm nước, trong khi biến đổi khí hậu làm tăng tần suất và cường độ mưa cực trị.

3.1. Tác động của đô thị hóa

Đô thị hóa làm giảm diện tích thấm nước, tăng lượng nước mưa chảy tràn. Điều này làm tăng áp lực lên hệ thống thoát nước, dẫn đến ngập lụt nghiêm trọng hơn.

3.2. Biến đổi khí hậu và mưa cực trị

Biến đổi khí hậu làm tăng tần suất và cường độ mưa cực trị. Kết quả nghiên cứu cho thấy, từ năm 2002 đến nay, số trận mưa trên 100mm tại Thành phố Hồ Chí Minh đã tăng đáng kể, gây ngập lụt nghiêm trọng.

IV. Kết luận và kiến nghị

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, mô hình thủy lực TELEMAC 2D là công cụ hiệu quả để đánh giá khả năng thoát nước và ngập lụt tại lưu vực Nhiêu Lộc - Thị Nghè. Để giảm thiểu ngập lụt, cần cải thiện hệ thống thoát nước, xây dựng hồ điều tiết và tăng cường quy hoạch đô thị bền vững.

4.1. Cải thiện hệ thống thoát nước

Cần nâng cấp hệ thống thoát nước hiện tại, bao gồm việc nạo vét kênh, rạch và xây dựng các cống thoát nước mới. Điều này sẽ giúp tăng khả năng thoát nước, giảm ngập lụt.

4.2. Xây dựng hồ điều tiết

Xây dựng các hồ điều tiết tại các khu vực trũng thấp sẽ giúp giảm lượng nước mưa chảy tràn, giảm ngập lụt. Kết quả mô phỏng cho thấy, việc xây dựng hồ điều tiết có thể giảm độ sâu ngập từ 0.3m đến 0.5m.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng và biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, tình trạng ngập lụt tại Thành phố Hồ Chí Minh trở nên nghiêm trọng hơn bao giờ hết. Theo thống kê, từ năm 1962 đến 2001, thành phố ghi nhận 9 trận mưa trên 100mm, nhưng từ năm 2002 đến nay, con số này đã tăng lên 29 trận, riêng giai đoạn 2011-2014 đã xảy ra 579 trận mưa với 12 trận có lượng mưa trên 100mm. Mực nước triều cũng có xu hướng tăng, đặc biệt tại trạm Phú An, mực nước triều thường xuyên vượt mức báo động III trong giai đoạn 2011-2014, với đỉnh triều cao nhất đạt 1,68m. Những tổ hợp bất lợi giữa mưa lớn và triều cường đã làm gia tăng nguy cơ ngập lụt trên diện rộng.

Lưu vực Nhiêu Lộc – Thị Nghè, với diện tích khoảng 33,2 km² và dân số trên 1,2 triệu người, là khu vực nội thành trọng điểm chịu ảnh hưởng nặng nề bởi ngập lụt. Hệ thống thoát nước hiện hữu tại đây đã xuống cấp, không đồng bộ và thường xuyên bị quá tải khi xảy ra mưa cực trị. Mục tiêu nghiên cứu là ứng dụng mô hình thủy lực Telemac2D để mô phỏng và đánh giá khả năng thoát nước của hệ thống thoát nước trên lưu vực này dưới các kịch bản mưa cực đoan khác nhau. Qua đó, luận văn hướng tới việc đánh giá mức độ ngập lụt, đề xuất các giải pháp điều tiết thoát nước phù hợp nhằm giảm thiểu thiệt hại do ngập gây ra.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào lưu vực Nhiêu Lộc – Thị Nghè, thuộc khu vực nội thành TP. Hồ Chí Minh, với dữ liệu khí tượng thủy văn từ trạm Tân Sơn Nhất và các số liệu địa hình, thủy lực thu thập trong giai đoạn gần đây. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp công cụ mô phỏng chính xác, hỗ trợ công tác quy hoạch, quản lý và vận hành hệ thống thoát nước đô thị, góp phần nâng cao hiệu quả phòng chống ngập lụt trong điều kiện biến đổi khí hậu và đô thị hóa nhanh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết thủy lực dòng chảy mặt hai chiều và mô hình toán số trong mô phỏng thủy văn đô thị. Mô hình Telemac2D được sử dụng làm công cụ chính, dựa trên phương trình Saint-Venant hai chiều, cho phép mô phỏng dòng chảy trên bề mặt với độ chính xác cao. Các khái niệm trọng tâm bao gồm:

• Dòng chảy mặt hai chiều (2D shallow water equations): Mô tả sự phân bố vận tốc và mực nước trên mặt đất, phù hợp với mô hình thoát nước đô thị phức tạp.
• Hệ số dòng chảy (Runoff coefficient): Tỷ lệ phần trăm lượng mưa chuyển thành dòng chảy bề mặt, ảnh hưởng bởi độ phủ đất và đô thị hóa.
• Kịch bản mưa cực trị: Các tình huống mưa với lượng và thời gian khác nhau được giả định để đánh giá khả năng thoát nước.
• Dung tích điều tiết: Khả năng lưu trữ tạm thời nước mưa nhằm giảm áp lực lên hệ thống thoát nước.

Mô hình Telemac2D không chỉ ứng dụng trong thủy lực mà còn được sử dụng rộng rãi trong các lĩnh vực tài nguyên nước, môi trường và biến đổi khí hậu, nhờ khả năng mô phỏng linh hoạt và chính xác.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu khí tượng thủy văn từ trạm Tân Sơn Nhất (lượng mưa, nhiệt độ, độ ẩm), số liệu địa hình tỷ lệ 1/2000, dữ liệu hệ thống thoát nước hiện hữu và mực nước triều tại trạm Phú An. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ lưu vực Nhiêu Lộc – Thị Nghè với diện tích 33,2 km², bao gồm 7 quận nội thành với dân số khoảng 1,2 triệu người.

Phương pháp chọn mẫu dữ liệu dựa trên tính đại diện và độ tin cậy của các trạm quan trắc khí tượng thủy văn và thủy lực. Phân tích sử dụng mô hình thủy lực Telemac2D để mô phỏng dòng chảy bề mặt và hệ thống thoát nước dưới các kịch bản mưa cực trị khác nhau:

• Kịch bản 1: Thay đổi lưu lượng mưa (110mm, 150mm, 200mm) trong thời gian 3 giờ.
• Kịch bản 2: Thay đổi thời gian mưa (2, 3, 4, 6 giờ) với lượng mưa 150mm.
• Kịch bản 3: Mưa 150mm trong 3 giờ kết hợp phân tích thiết kế hồ điều tiết.

Phương pháp phân tích bao gồm mô phỏng thủy lực, đánh giá độ sâu ngập, thời gian ngập và vận tốc dòng chảy tại các tuyến đường trọng điểm trong lưu vực. Timeline nghiên cứu kéo dài trong vòng 12 tháng, từ thu thập dữ liệu, xây dựng mô hình, chạy mô phỏng đến phân tích kết quả và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Khả năng thoát nước bị quá tải khi mưa lớn: Mô phỏng cho thấy với lượng mưa 150mm trong 3 giờ, hệ thống thoát nước tại lưu vực Nhiêu Lộc – Thị Nghè bị quá tải, gây ngập sâu trên nhiều tuyến đường chính như D2, Bạch Đằng, Nguyễn Kiệm và Phan Đăng Lưu. Độ sâu ngập tại các điểm này dao động từ 0,3m đến 0,6m, kéo dài từ 2 đến 4 giờ sau khi kết thúc mưa.

2. Ảnh hưởng của thời gian mưa đến mức độ ngập: Khi thời gian mưa kéo dài từ 2 đến 6 giờ với lượng mưa 150mm, độ sâu ngập và diện tích ngập tăng lên đáng kể. Cụ thể, thời gian mưa 6 giờ làm tăng diện tích ngập lên khoảng 25% so với kịch bản 2 giờ, đồng thời kéo dài thời gian ngập trung bình thêm 1,5 giờ.

3. Hiệu quả của hồ điều tiết: Việc bổ sung hồ điều tiết trong lưu vực giúp giảm độ sâu ngập trung bình khoảng 15-20% và giảm vận tốc dòng chảy tại các điểm ngập trọng yếu. Mô phỏng so sánh cho thấy hồ điều tiết làm giảm thời gian ngập tại khu vực Ngã tư Hàng Xanh từ 4 giờ xuống còn 3 giờ.

4. Tác động của biến đổi khí hậu và đô thị hóa: Số liệu thống kê cho thấy tần suất mưa lớn và mực nước triều cao ngày càng tăng, làm gia tăng áp lực lên hệ thống thoát nước hiện hữu vốn đã xuống cấp và không đồng bộ. Điều này dẫn đến nguy cơ xuất hiện thêm nhiều điểm ngập mới và tái ngập các điểm cũ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của tình trạng ngập lụt là do hệ thống thoát nước hiện tại không đáp ứng được lưu lượng dòng chảy tăng cao trong các trận mưa cực đoan, kết hợp với mực nước triều dâng cao làm giảm khả năng thoát nước ra sông Sài Gòn. Kết quả mô phỏng phù hợp với các báo cáo thực tế về ngập lụt tại các tuyến đường trọng điểm trong lưu vực.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, việc ứng dụng mô hình Telemac2D cho phép mô phỏng chi tiết hơn về dòng chảy bề mặt và tương tác với hệ thống cống ngầm, từ đó đưa ra các kịch bản dự báo chính xác hơn. Việc bổ sung hồ điều tiết được xác nhận là giải pháp mềm dẻo, hiệu quả trong việc giảm thiểu ngập lụt, phù hợp với điều kiện đô thị hóa nhanh và hạn chế về mở rộng hệ thống cống.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ độ sâu ngập theo thời gian, bản đồ phân bố diện tích ngập và biểu đồ so sánh vận tốc dòng chảy tại các điểm ngập trọng yếu, giúp trực quan hóa mức độ ảnh hưởng của các kịch bản mưa và giải pháp điều tiết.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và mở rộng hồ điều tiết: Tăng dung tích điều tiết nước mưa tại các khu vực trọng điểm nhằm giảm áp lực lên hệ thống thoát nước, hướng tới giảm độ sâu ngập ít nhất 15% trong vòng 5 năm tới. Chủ thể thực hiện: Sở Xây dựng phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường.

2. Nâng cấp, cải tạo hệ thống cống thoát nước: Thay thế các tuyến cống xuống cấp, mở rộng tiết diện cống tại các điểm ngập thường xuyên, ưu tiên các tuyến cấp 2 và cấp 3 trong lưu vực. Mục tiêu giảm thời gian ngập trung bình xuống dưới 2 giờ trong 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: Công ty TNHH Một Thành Viên Thoát nước đô thị TP.HCM.

3. Ứng dụng mô hình mô phỏng trong quy hoạch: Sử dụng mô hình Telemac2D để đánh giá các phương án quy hoạch thoát nước mới, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trước khi triển khai thực tế. Thời gian áp dụng liên tục trong các dự án quy hoạch. Chủ thể thực hiện: Các viện nghiên cứu và đơn vị tư vấn.

4. Tăng cường công tác quản lý và tuyên truyền: Nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ hệ thống thoát nước, hạn chế xả rác, lấn chiếm kênh rạch và miệng thu nước. Mục tiêu giảm thiểu tắc nghẽn cống và ô nhiễm môi trường trong 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: UBND các quận, phường phối hợp với các tổ chức xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý đô thị và quy hoạch: Luận văn cung cấp dữ liệu và mô hình mô phỏng giúp đánh giá hiệu quả các giải pháp thoát nước, hỗ trợ ra quyết định trong quy hoạch phát triển hạ tầng đô thị.

2. Các kỹ sư và chuyên gia thủy lợi, thủy văn: Cung cấp phương pháp ứng dụng mô hình Telemac2D trong phân tích dòng chảy đô thị, từ đó thiết kế và cải tạo hệ thống thoát nước phù hợp.

3. Các nhà nghiên cứu về biến đổi khí hậu và môi trường: Tài liệu phân tích tác động của biến đổi khí hậu đến ngập lụt đô thị, góp phần xây dựng các chiến lược ứng phó hiệu quả.

4. Cộng đồng dân cư và tổ chức xã hội: Giúp hiểu rõ nguyên nhân và giải pháp giảm ngập, từ đó nâng cao ý thức bảo vệ hệ thống thoát nước và tham gia các hoạt động cộng đồng.

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình Telemac2D là gì và tại sao được chọn?
   Telemac2D là mô hình thủy lực số mô phỏng dòng chảy mặt hai chiều, phù hợp với địa hình phức tạp và hệ thống thoát nước đô thị. Nó được chọn vì độ chính xác cao, khả năng mô phỏng linh hoạt và miễn phí nguồn mở, giúp đánh giá hiệu quả các kịch bản mưa và giải pháp thoát nước.

2. Lưu vực Nhiêu Lộc – Thị Nghè có đặc điểm gì nổi bật?
   Lưu vực có diện tích 33,2 km², dân số khoảng 1,2 triệu người, nằm trong khu vực nội thành TP.HCM với địa hình thấp, chịu ảnh hưởng mạnh của triều cường và mưa lớn. Hệ thống thoát nước hiện hữu đã xuống cấp và thường xuyên bị quá tải.

3. Các kịch bản mưa được mô phỏng như thế nào?
   Ba kịch bản chính gồm thay đổi lưu lượng mưa (110-200mm trong 3 giờ), thay đổi thời gian mưa (2-6 giờ với 150mm), và kịch bản kết hợp mưa 150mm trong 3 giờ với phân tích hồ điều tiết. Các kịch bản này giúp đánh giá khả năng thoát nước và mức độ ngập lụt.

4. Hồ điều tiết có tác dụng gì trong giảm ngập?
   Hồ điều tiết giúp lưu trữ tạm thời nước mưa, giảm lưu lượng đột ngột đổ vào hệ thống thoát nước, từ đó giảm độ sâu và thời gian ngập tại các điểm trọng yếu. Mô phỏng cho thấy hồ điều tiết có thể giảm độ sâu ngập khoảng 15-20%.

5. Làm thế nào để áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tế?
   Kết quả mô phỏng và đề xuất giải pháp có thể được sử dụng trong quy hoạch nâng cấp hệ thống thoát nước, thiết kế hồ điều tiết, và xây dựng các chính sách quản lý đô thị. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền và nâng cao nhận thức cộng đồng cũng là bước quan trọng để thực hiện hiệu quả.

Kết luận

• Tình trạng ngập lụt tại lưu vực Nhiêu Lộc – Thị Nghè ngày càng nghiêm trọng do hệ thống thoát nước hiện hữu bị quá tải khi mưa cực trị kết hợp triều cường.
• Mô hình thủy lực Telemac2D là công cụ hiệu quả để mô phỏng dòng chảy và đánh giá khả năng thoát nước trong điều kiện thực tế phức tạp.
• Kết quả mô phỏng cho thấy việc bổ sung hồ điều tiết và nâng cấp hệ thống cống thoát nước có thể giảm đáng kể độ sâu và thời gian ngập.
• Biến đổi khí hậu và đô thị hóa nhanh làm gia tăng áp lực lên hệ thống thoát nước, đòi hỏi các giải pháp mềm dẻo và đồng bộ trong quy hoạch và quản lý.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp điều tiết, nâng cấp hạ tầng, đồng thời áp dụng mô hình trong quy hoạch và tăng cường công tác quản lý, tuyên truyền cộng đồng nhằm giảm thiểu thiệt hại do ngập lụt.

Hành động ngay hôm nay để bảo vệ môi trường đô thị và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân TP. Hồ Chí Minh!

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. ĐẶT VAN DE NGHIÊN CỨU: 1. Tóm tắt tình trạng ngập lụt tại thành phố Hồ Chí Minh - Trong những năm qua, tình hình xóa, giảm ngập nước gặp nhiều khó khăn thách thức do bị ảnh hưởng thời tiết bién động rất phức tạp. Theo số liệu thông kê, trong vòng 40 năm kể từ năm 1962 đến năm 2001, trên địa bàn Thành phố xuất hiện 09 trận mưa trên 100mm.

Nhưng từ năm 2002 đến nay đã xuất hiện 29 trận mưa trên 100mm, chỉ tính riêng trong bốn năm 2011+2014 đã xảy ra 579 trận mưa, số trận mưa có vũ lượng trên 100mm xuất hiện 12 lần. Năm Số trận | Trận mưa Trận mưa | Trận mưa | Trận mưa | Trận mưa mưa trên 100mm | trên 90mm | trên 80mm | trên 70mm | trên 50mm 2010 155 01 03 02 07 18 2011 164 02 05 02 06 05 2012 153 06 01 01 03 II 2013 131 02 03 01 06 13 2014 131 02 04 03 06 09 Tần suất xuất hiện mưa trên 100mm 35 4 30 - 29 25 ¬ 20 ¬ 12 10 - 9 1962-2001 2002 đến nay 2011-2014 năm Bảng 1.1: Tân suất xuất hiện mưa trên 100mm (từ năm 1962 đến năm 2014) Trang | - Ngoài ra diễn biến mực nước có xu hướng tăng liên tục, mực nước tại trạm Phú An trong 17 năm từ năm 1990 đến 2007, mực nước dao động dưới +1. Tuy nhiên từ 2008 đến nay, mực nước triều thường xuyên giữ trên mức báo động III (+1. tính riêng từ năm 2011 đến 2014 mực nước duy tri ở mức cao +1,60m, chạm mức +1.

Bên cạnh đó, tô hợp bat lợi xuất hiện ngày càng nhiều hơn giữa mưa xảy ra cùng lúc đỉnh triều cường, diễn ra trên diện rộng trong 03 năm 2011-2014 (đỉnh triều từ +1,30m đến +1,68m kết hợp mua với vũ lượng từ 30mm đến 143mm). Biêu do đỉnh triéu và tân suât xuât hiện ~ “ 76 sốlần 0 70 - 60 - 50 - 40 + 30 - 20 - 15 10 - O 0 < 1.68)m 1980-2007 2008-2010 2011-2014 Đỉnh triều qua các thời kỳ Bang 1.2: Dinh triều và tần suất xuất hiện (từ năm 1980 đến năm 2014) - Ngập lụt tại thành phố Hồ Chí Minh ngày càng trở nên trầm trọng. Người dân đang phải chịu thường xuyên cảnh ngập nước, không những tại các vùng trũng mà còn ca ở các quận trung tâm. Tình trạng ngập sâu và kéo dài hàng giờ liền không những gây thiệt hại to lớn về kinh tế, xã hội mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của nhân dân trong khu vực bị ngập lụt.

Do đó, giải quyết xóa, giảm ngập nước đang là một trong những mối quan tâm lớn nhất của chính quyền thành phố Hỗ Chí Minh trong những năm gan đây. Tong quan hệ thong thoát nước tại thành phố Hồ Chi Minh 1. VỊ trí địa lý: - Thành phô H6 Chi Minh năm phía hạ lưu của các con sông lớn: Sông Đồng Nai và sông Sài Gòn Trang 2 - Diện tích tự nhiên: 2.095 ,06km”, duoc chia thanh 24 quan, huyén, dan số khoảng 10 triệu người. Đặc điểm tự nhiên: - Thành phố Hồ Chí Minh thuộc vùng chuyền tiếp từ vùng gò đôi Đông Nam Bộ, cao độ địa hình biến thiên từ +30 m (vùng phía Bắc) đến +0,5 m (phía Nam quận 7, huyện Nhà Bè) và xuống dưới +0,0 m (các vùng trũng thấp và rừng ngập mặn huyện Cần Gid).

- Độ dốc địa hình thấp dần từ Bắc - Đông Bắc đến Tây - Tây Nam. Lượng mưa trung bình 1. - Địa hình tương đối thấp, chịu ảnh hưởng trực tiếp của thủy triều xâm nhập từ Biển Đông làm hạn chế khả năng thoát nước: Với diện tích 2.0m, 455 km? (chiếm 21,72%) có cao độ từ +1.5m; đặc biệt là vùng trung tâm với diện tích 108km” có 43,15km” (chiếm 40% diện tích) có cao độ <+1.6m (trong đó tập trung tại các Quận 4, 8, Bình Thạnh); do đó thường xuyên bị ảnh hưởng bởi triều cường gây ngập cho khu vực. - Ngoài ra Thành phố Hồ Chí Minh còn chịu tác động trực tiếp dòng chảy lũ từ thượng lưu thông qua các sông Đồng Nai, Sài Gòn cũng như những tác động trực tiếp từ triều biên Đông nên thường xuyên xảy ra tinh trạng ngập nước.

Dé chủ động đối phó với tình trạng ngập nước trên địa bàn thành phố H6 Chí Minh đã có những đầu tư không nhỏ về công sức, vốn dé giải quyết van dé nay. Tuy nhiên tình trạng ngập nước vẫn thường xuyên xảy ra, hàng năm phát sinh thêm các điểm ngập mới, đặc biệt là tại các khu vực đang đô thị hóa đã làm ảnh hưởng lớn đến đời sống của người dân và công cuộc phát triển kinh tế xã hội của thành pho. Trang 3 BẢN ĐỎ CAO ĐỘ THÀNH PHÓ HÒ CHÍ MINH _ a0 a9 <+1.1: Ban đồ cao độ Thành phố Hồ Chí Minh 1. Mạng lưới sông, kênh, rạch: Tổng chiều đải mạng lưới sông, kênh rạch: 5.

Trong đó: Phục vụ tưới tiêu 2.923km; Phục vụ thoát nước 1.177km; Phuc vụ giao thông thủy 975km. Hệ thong thoát nước: - Hệ thống cống thoát nước khu vực thành phố Hồ Chí Minh được chính quyên thời Pháp thiết kế, và bắt đầu xây dựng vào đầu những năm 1870. Kê từ đó, việc xây dựng được tiếp tục theo từng giai đoạn và tập trung ở khu Sai Gòn cũ ở quận | và 3. Theo báo cáo trong Nghiên cứu Khả thi Thoát nước Sài Gòn do USAID va Bộ công chánh, Việt Nam thực hiện năm 1971, khoảng 113 km tuyến cống thoát nước chính đã được lắp đặt trong những năm 1870.

Sau đó, vào cuối những năm 1960 hệ thống công thoát nước được chính quyền thời Mỹ mở rộng đến quận 10. Sau giải phóng, việc xây dựng mạng công thoát nước được tiếp tục vào đầu những năm 1980. - Tong chiéu dai công thoát nước trên địa bàn thành phố là 3.099km; Trong đó, Trung tâm Điều hành chương trình chống ngập nước phụ trách quản lý 1.380km (Quyết định số 4224/QD-SGTVT ngày 24 tháng 12 năm 2012 của Sở Giao thông vận tai); Ủy ban nhân dân các quận, huyện phụ trách quan lý 1. - Theo quy hoạch tong thé hệ thong thoát nước thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2020 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 752/QĐ-TTg ngày 19 tháng 6 năm 2001 thành phố được phân thành sáu (06) vùng thoát nước: Vùng Trung tâm, Vùng Bắc, Vùng Nam, Vùng Tây, Vùng Đông Bắc, Vùng Đông Nam.

Chỉ tiết tại các vùng thuộc Quy hoạch cụ thể như sau: (1) Vùng thoát nước mưa Trung tâm Thành pho (S = 106,40 km2): - Vùng này gồm toan bộ trung tâm thành phố và các kênh chính trong vùng là kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè, kênh Tân Hoá - Lò Gốm, kênh Tau Hii - Bến Nghé và kênh Đôi - Tẻ. Hệ thống mạng lưới cống chung được chính phủ Pháp xây dựng trong khu vực từ những năm 1870, những tuyến công này xả nước mưa và nước thải vào các kênh trên. Cuối cùng, những kênh này xả ra sông Sai Gon. - Hiện nay, vùng này có các dự án lớn đã và đang triển khai cải tạo, nâng cấp hệ thong thoát nước như dự án Vệ sinh mdi trường, dự án Cai thiện môi trường nước, dự án Nâng cấp đô thị.

Trang 5 (2) Vùng thoát nước mưa phía Bắc Thành phố (S = 136,18 km”): Đây là khu vực ngoại thành phía Bắc với các kênh chính là kênh Tham Lương - Bến Cát, rạch Đại Hàn, rạch Bến Đá - Bà Hồng. Trong vùng này chỉ có quận Gò Vấp là có hệ thong thoát nước tương đối hoàn chỉnh, còn các khu vực khác vẫn chưa có hệ thong thoat nước hoàn chỉnh. Nước mua duoc thu từ công, rãnh và rạch xả trực tiếp vào các kênh chính nói trên và thoát ra sông Sài Gòn. (3) Vùng thoát nước mưa phía Tây Thành phố (S = 72,91 km’): Đây là vùng đất thấp dọc rạch Chùa - Nước Lên.

Các kênh chính trong vùng là Rạch Chùa - Nước Lên, sông Bến Lic và sông Cần Giuộc. Vùng nay hệ thống thoát nước chưa hoàn chỉnh. Nước mưa và nước thải theo các rãnh, rạch thoát ra sông Bến Lức và Cần Cuộc, sau cùng chảy ra sông Nha Be. (4) Vùng thoát nước mưa phía Nam Thành phố (S = 81,74 km?): Các kênh chính trong vùng là rạch Bà Lào, rạch Xóm Cui, rạch Ông Lớn, rạch Cây Khô, rach Đĩa, sông Mương Chuối.

Đây là vùng đất thấp với hệ thống kênh rach dày đặc. Trong những năm gan day, vùng này có một số dự án phát triển kinh tế do nước ngoài dau tư. Nước mưa và nước thải theo các kênh rạch nhỏ thoát ra các kênh trên và cuối cùng chảy ra sông Nha Be. (5) Vùng thoát nước mưa Đông Bắc Thanh phố (S = 64,91 km”): Các kênh rạch chính là rach Gò Dua, rạch Suối Nhum, rạch Cau, và rạch Gò Công.

Vùng nay chủ yếu là đất nông nghiệp và đôi khi bị ngập do nước sông Sai Gòn khi triều cao tràn vào vì không đủ hệ thống đê bao dọc sông. (6) Vùng thoát nước mưa Đông Nam Thành phố (S = 119,37 km?): Vùng nảy có mạng lưới kênh rạch dày đặc và các kênh chính là rạch Chiếc, rạch Ông Hồng, rạch Kiéu, rach Ong Nhiéu, rach Trau Trau va song Tac. Vung nay chu yeu la đất nông nghiệp và một số khu dân cư vừa được phat triển gần đây. Khu vực nay, hệ thống thoát nước còn thiếu nhưng có mạng lưới kênh rạch rất dày đặc.

Nước mưa và nước thải theo các mương rãnh thoát ra các kênh rạch nói trên rồi chảy ra sông Sai Gòn va Dong Nai. Trang 6 SCALE 1:190000 0 1 2 3 4 5 Km Hình 1.2: Bản đồ 6 vùng thoát nước Trang 7 Hệ thong kênh, rạch phục vụ thoát nước theo các vùng chu yếu: Diện tích Chiêu dài TT Tên mạng lưới kênh rạch Vùng (km) lưu vực Tên quận m (km?) 1 | Tân Hóa — Lò Gốm Trung 707 1435 6, 8, 11 và Tân Binh tam 2 | Tau Hũ - Bến Nghé — Kênh Đôi| Trung 122 61,73 | 4,5, 6, 7, 8, 11 và — Kênh Tẻ tâm 136 Bình Chánh 3 | Nhiéu Lộc - Thị Nghe Trung 940 33,2 1,3, 10, Phú Nhuận, tam Tân Binh, Gò Vấp, Bình Thạnh 4 | Tham Lương - Bến Cát Bắc 14.98 1076 |Hóc Môn, Gò Vấp, 12, Tân Binh 5 | Rach Chua - Rach Nước Lên Tay 13,54 40,1 8, Binh Chanh 6 | Rạch Sông Tân-Rạch Cả Cắm- | Nam 11,92 34.5 7 và Nhà Bè Rạch Rơi-Rạch Tôm-Mương Chuỗi 7 | Rạch Gò Công Đông 12,58 344 9 và Thủ Đức Bắc 8 | Rạch Ông Nhiêu Đông 6.