Bà GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O TR¯âNG Đ¾I HÌC S¯ PH¾M NGHÆ THUÀT TRUNG ¯¡NG NGUYÄN VN TUÂN VÀN DĀNG Kþ THUÀT THANH NH¾C VÀO D¾Y HÌC HÁT DÂN CA QUAN HÌ T¾I TR¯âNG TRUNG CÂP VN HÓA NGHÆ THUÀT VÀ DU LÊCH BÂC NINH LUÀN VN TH¾C S) LÝ LUÀN VÀ PH¯¡NG PHÁP D¾Y HÌC ÂM NH¾C Khóa: 16 (2021 – 2023) Hà Nßi, 2023 Bà GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O TR¯âNG Đ¾I HÌC S¯ PH¾M NGHÆ THUÀT TRUNG ¯¡NG \ NGUYÄN VN TUÂN VÀN DĀNG Kþ THUÀT THANH NH¾C VÀO D¾Y HÌC HÁT DÂN CA QUAN HÌ T¾I TR¯âNG TRUNG CÂP VN HÓA NGHÆ THUÀT VÀ DU LÊCH BÂC NINH LUÀN VN TH¾C S) CHUYÊN NGÀNH: LÝ LUÀN VÀ PH¯¡NG PHÁP D¾Y HÌC ÂM NH¾C Mã sß: 8140111 Ng°ãi h°áng d¿n khoa hÍc: PGS. NguyÅn ThË Tß Mai Hà Nßi, 2023 LâI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, luÁn vn th¿c sĩ Lý luÁn và ph°¢ng pháp d¿y hãc âm nh¿c vãi đà tài: Vận dụng kỹ thuật thanh nhạc vào dạy học hát dân ca Quan họ tại Trường Trung cấp Văn hóa nghệ thuật và Du lịch Bắc Ninh, là công trình nghiên cứu căa cá nhân tôi d°ãi są h°ãng d¿n khoa hãc căa PGS. NguyÇn Thá Tá Mai. Các sá liÉu, trích d¿n và tài liÉu tham khÁo trong luÁn vn là hoàn toàn trung thąc, có nguồn gác rõ ràng.
Tôi xin cháu trách nhiÉm hoàn toàn và låi cam đoan này. Hà Nội, ngày 20 tháng 11 nm 2023 Tác giÁ luÁn vn NguyÅn Vn TuÃn DANH MĀC CÁC CHþ VI¾T TÂT ĐHSP Đ¿i hãc s° ph¿m GD&ĐT Giáo dāc và đào t¿o GS Giáo s° GV Giáo viên HS Hãc sinh NNND NghÉ nhân nhân dân NNUT NghÉ nhân ¯u tú NS NghÉ sĩ NSND NghÉ sĩ nhân dân NSUT NghÉ sĩ ¯u tú Nxb Nhà xuÃt bÁn PGS.TS Phó giáo s°. TiÁn sĩ PPDH Ph°¢ng pháp d¿y hãc VHNT Vn hóa nghÉ thuÁt Tr Trang UBND Uÿ ban nhân dân VHTT Vn hóa thÅ thao DANH MĀC BÀNG BÁng 1. So sánh hát Quan hã cổ và hát Quan hã mãi&&&&&&&&.
So sánh są t°¢ng đồng, khác biÉt và kā thuÁt hát Quan hã và kā thuÁt thanh nh¿c ph°¢ng Tây&&&&&&&&&&&&&&&&&&. BiÅu tháng kê c¢ cÃu tổ chức, trình đá cán bá giáo viên và viên chức Nhà tr°ång&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&. BiÅu tháng kê công tác tuyÅn sinh ngành NghÉ thuÁt biÅu diÇn dân ca Quan hã 3 nm 2020 – 2022&&&&&&&&&&&&&&&&&. KhÁo sát và są cÅn thiÁt kÁt hÿp kĩ thuÁt thanh nh¿c &&&.
BÁng đánh giá kÁt quÁ thąc nghiÉm&&&&&&&&&&&.1 Ch°¢ng 1: NHĂNG VÂN ĐÂ CHUNG VÂ VÀN DĀNG KĀ THUÀT THANH NH¾C VÀO D¾Y HâC HÁT DÂN CA QUAN Hâ&&&&&. Kā thuÁt hát, kā thuÁt thanh nh¿c. Ph°¢ng pháp d¿y hãc. Dân ca, dân ca Quan hã&&&&&&&&&&&&&&&&&&.
Hát Quan hã cổ, hát Quan hã mãi&&&&&&&&&&&&&&. VÁn dāng, vÁn dāng kā thuÁt thanh nh¿c ph°¢ng Tây vào d¿y hãc hát dân ca Quan hã. Ph°¢ng pháp d¿y hãc hát dân ca Quan hã, d¿y hãc hát theo ph°¢ng pháp truyÃn khẩu. Làn điÉu, thang âm, giãng vt&&&&&&&&&&&&&.
Khái quát đặc điÅm kā thuÁt hát Quan hã và kā thuÁt thanh nh¿c ph°¢ng Tây. Khái quát đặc điÅm kā thuÁt hát dân ca Quan hã&&&&&&&. Khái quát đặc điÅm kā thuÁt thanh nh¿c ph°¢ng Tây. Są t°¢ng đồng và khác biÉt giăa kā thuÁt hát Quan hã và kā thuÁt thanh nh¿c ph°¢ng Tây&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&.&41 TiÅu kÁt ch°¢ng 1&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&43 Ch°¢ng 2: THĄC TR¾NG D¾Y HâC HÁT DÂN CA QUAN Hâ T¾I TR¯äNG TRUNG CÂP VN HÓA NGHÈ THUÀT VÀ DU LICH BÂC NINH&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&.
Khái quát và không gian vn hóa tßnh BÃc Ninh và Tr°ång Trung cÃp Vn hóa nghÉ thuÁt và Du lách BÃc Ninh &&&&&&&&&&&&&. Không gian vn hóa tßnh BÃc Ninh&&&&&&&&&&&&&. Mát sá nét và Tr°ång Trung cÃp Vn hóa nghÉ thuÁt và Du lách BÃc Ninh&. Nái dung ch°¢ng trình đào t¿o môn hát Quan hã và Quan hã đái đáp hÉ Trung cÃp ngành NghÉ thuÁt biÅu diÇn dân ca Quan hã&&&&&&&&.
Ch°¢ng trình đào t¿o và nái dung ch°¢ng trình đào t¿o&&&&&. Ch°¢ng trình môn hát Quan hã và Quan hã đái đáp cho hãc sinh ngành NghÉ thuÁt biÅu diÇn dân ca Quan hã&&&&&&&&&&&&&&&. Đặc điÅm khÁ nng hát căa hãc sinh Trung cÃp ngành NghÉ thuÁt biÅu diÇn dân ca Quan hã&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&56 2. Đánh giá thąc tr¿ng d¿y hãc hát dân ca Quan hã&&&&&&&&&.
Thąc tr¿ng d¿y hãc căa giáo viên&. Tình hình hãc hát Quan hã căa hãc sinh&&&&&&&&&&&. Są cÅn thiÁt căa viÉc vÁn dāng kā thuÁt thanh nh¿c vào d¿y hãc hát dân ca Quan hã&.66 TiÅu kÁt ch°¢ng 2&&&.69 CH¯¡NG 3: BIÈN PHÁP VÀN DĀNG KĀ THUÀT THANH NH¾C PH¯¡NG TÂY VÀO D¾Y HâC HÁT DÂN CA QUAN Hâ&&&&&. Cn cứ và nguyên tÃc đà xuÃt biÉn pháp&&&&&&&&&&&&.
Cn cứ đà xuÃt biÉn pháp&&&&&&&&&&&&&&&&&. Nguyên tÃc đà xuÃt biÉn pháp&&&&&&&&&&&&&&&. VÁn dāng mát sá kā thuÁt thanh nh¿c ph°¢ng Tây vào d¿y hãc hát dân ca Quan hã&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&. H¢i thç và khẩu hình&&&&&&&&&&&&&&&&&&&.
Sā dāng m¿u luyÉn thanh&&&&&&&&&&&&&&&&&. LuyÉn tÁp vá trí âm thanh đÅ hát giãng pha, giãng đÅu đái vãi hãc sinh nă&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&. KÁt hÿp kā thuÁt Legato đÅ xā lý kā thuÁt hát "rÃn" hát "nÃn"&&&. Mát sá biÉn pháp khác&&&&&&&&&&&&&&&&&&&.
KÁt hÿp ph°¢ng pháp d¿y truyÃn khẩu vãi nhìn bÁn nh¿c&&&&&93 3. Hãc tÁp kinh nghiÉm tÿ các nghÉ nhân và diÇn viên chuyên nghiÉp hát dân ca Quan hã &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&. Thąc nghiÉm s° ph¿m &&&&&&&&&&&&&&&&&&. Māc đích thąc nghiÉm&&&&&&&&&&&&&&&&&&.
Đái t°ÿng, đáa bàn và thåi gian thąc nghiÉm&&&&&&&&&&98 3. Quy trình trąc nghiÉm&&&&&&&&&&&&&&&&&&.99 TiÅu kÁt ch°¢ng 3&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&.105 KÀT LUÀN VÀ KIÀN NGHà&&&&&&&&&&&&&&&&&.106 TÀI LÈU THAM KHÀO&&&&&&&&&&&&&&&&&&&. Lý do chÍn đÁ tài BÃc Ninh là mát tßnh thuác vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng, nằm ç phía BÃc căa thă đô Hà Nái, n¢i đây có truyÃn tháng hiÁu hãc khoa bÁng, quê h°¢ng căa nhà Lý. Là tßnh có diÉn tích nhß nhÃt căa cÁ n°ãc, miÃn quê này có nhiÃu lo¿i hình nghÉ thuÁt dân gian đác đáo, trong đó nổi bÁt là dân ca Quan hã đã đ°ÿc UNESCO công nhÁn là <Di sÁn vn hóa phi vÁt thÅ đ¿i diÉn căa nhân lo¿i= vào ngày 30 tháng 09 nm 2009.
Dân ca Quan hã là <đặc sÁn= tinh thÅn căa ng°åi Kinh BÃc nói chung và ng°åi BÃc Ninh nói riêng. Tÿ bao đåi nay, các thÁ hÉ ng°åi BÃc Ninh luôn sáng trãng tình trãng nghĩa, v°ÿt lên khó khn đách hãa, cÅn cù trong lao đáng sÁn xuÃt, biÁt làm giÅu làm sang đåi sáng tinh thÅn qua nhăng câu ca Quan hã <Tứ hÁi giao tình, bán biÅn mát nhà=. Có thÅ nói dân ca Quan hã là tài sÁn vô cùng quý báu căa vùng Kinh BÃc nói chung hay ng°åi BÃc Ninh nói riêng, vì vÁy dân ca Quan hã rÃt cÅn đ°ÿc bÁo tồn, l°u truyÃn và quÁng bá. Trong thåi đ¿i công nghÉ 4.0 đang phát triÅn hiÉn nay, con ng°åi, đặc biÉt là thÁ hÉ trẻ, có nhiÃu są ląa chãn giÁi trí trên các kênh thông tin.
Cùng vãi xu thÁ phát triÅn, hái nhÁp m¿nh m¿ căa đÃt n°ãc thì viÉc bÁo tồn, phát huy nhăng giá trá căa dân ca Quan hã đặt ra nhiÃu vÃn đà cÅn đ°ÿc đánh h°ãng. Có nhăng ý kiÁn nêu ra đái vãi nguy c¢ th°¢ng m¿i hóa, tân nh¿c hóa Quan hã&, đang làm mai mát nhăng giá trá nghÉ thuÁt tát đẹp căa dân ca Quan hã. Dù tÃt cÁ các ý kiÁn đ°a ra ch°a hẳn đúng nh°ng đái vãi âm nh¿c cổ truyÃn ViÉt Nam nói chung, dân ca Quan hã nói riêng cÅn có nhăng giÁi pháp không chß nhằm gìn giă mà còn phát triÅn và lan tßa giá trá đÁn vãi công chúng. Mát trong nhăng giÁi pháp quan trãng mà trong nhiÃu nm qua, các ngành các cÃp căa tßnh BÃc Ninh đã, đang thąc hiÉn đó là, tÁp trung cho công tác truyÃn d¿y dân ca Quan hã ç các cÃp vãi mãi lứa tuổi, đặc biÉt là đào t¿o diÇn viên chuyên nghiÉp hát Quan hã.
2 Qua tìm hiÅu, nghiên cứu các tài liÉu d¿y hát Quan hã cho thÃy: nhăng công trình s°u tÅm nghiên cứu thuác lĩnh vąc và dân ca Quan hã nh° nguồn gác, quá trình hình thành, phát triÅn, tên gãi, đặc điÅm âm nh¿c, phong tāc tÁp quán, là lái, hÉ tháng làn điÉu, låi th¢& căa Quan hã đ°ÿc đà cÁp nhiÃu. Và đặc tr°ng căa kĩ thuÁt hát Quan hã cũng nh° các ph°¢ng pháp d¿y hát Quan hã cho đÁn nay chß có mát sá ít tài liÉu, công trình viÁt và cách hát truyÃn tháng (truyÃn khẩu) căa dân ca Quan hã, mà ch°a có công trình nào nghiên cứu và viÉc vÁn dāng kā thuÁt thanh nh¿c vào hát Quan hã và d¿y hãc hát Quan hã. BÁn thân hãc viên đ°ÿc sinh ra và lãn lên trên mÁnh đÃt căa quê h°¢ng Kinh BÃc, hiÉn đang là diÇn viên căa Nhà hát Dân ca Quan hã BÃc Ninh, có quá trình tham gia giÁng d¿y cho HS hãc hát Quan hã t¿i Tr°ång Trung cÃp VHNT và Du lách BÃc Ninh, cho nên hãc viên có điÃu kiÉn đ°ÿc rèn luyÉn đÅ nâng cao khÁ nng hát và biÅu diÇn dân ca Quan hã, đồng thåi trau dồi thêm kiÁn thức và cách hát, ph°¢ng pháp giÁng d¿y hát Quan hã đÅ truyÃn d¿y l¿i cho các thÁ hÉ sau. Qua tìm hiÅu nghiên cứu d¿y hãc hát cho HS Tr°ång Trung cÃp VHNT và Du lách BÃc Ninh, tôi nhÁn thÃy: trong nhiÃu nm qua, ngoài ch°¢ng trình d¿y theo hình thức truyÃn tháng là <truyÃn khẩu=, mát sá GV ç đây đã nghiên cứu áp dāng kā thuÁt thanh nh¿c ph°¢ng Tây kÁt hÿp vãi cách hát cổ truyÃn đÅ giúp cho HS biÁt vÁn dāng hát các bài Quan hã đ°ÿc vang, sáng, tr°ång h¢i.
Tuy nhiên, phÅn áp dāng kā thuÁt thanh nh¿c ph°¢ng Tây v¿n tồn t¿i mát sá vÃn đà ch°a thßa đáng nh° mát vài HS vÁn dāng ch°a khéo nên bá át màu sÃc căa cách hát cổ truyÃn hoặc vÁn dāng ch°a nhuyÇn nên hiÉu quÁ ch°a cao. Là lãp diÇn viên đ°ÿc kÁ cÁn các thÁ hÉ đi tr°ãc, tham gia ho¿t đáng nghÉ thuÁt chuyên nghiÉp hát Quan hã h¢n 20 nm t¿i Nhà hát Dân ca Quan hã BÃc Ninh, mặt khác l¿i đ°ÿc đào t¿o chuyên ngành thanh nh¿c, 3 qua thąc tÁ nghà nghiÉp tôi thiÁt nghĩ: NÁu theo cách hát truyÃn tháng căa Quan hã là hát giãng thÁt, không luyÉn thanh, không hát giãng pha& thì âm thanh s¿ có nhăng h¿n chÁ khi hát lên nát cao. Ng°åi hát dÇ bá khê giãng, khàn giãng nÁu nh° phÁi hát nhiÃu bài trong mát ch°¢ng trình biÅu diÇn trên sân khÃu ca nh¿c Quan hã& Chính vì vÁy, cÅn có są nghiên cứu và cách hát: vÁn dāng kā thuÁt h¢i thç và vá trí âm thanh trong thanh nh¿c ph°¢ng Tây vào hát và d¿y hãc hát dân ca Quan hã.