Nghiên Cứu Về Tự Chủ Tài Chính Tại Trường Cao Đẳng Du Lịch Hà Nội

Phân tích toàn diện Tự Chủ Tài Chính Trong Các Trường Đại Học Công Lập: Nghiên Cứu Tại Trường Cao Đẳng, đề xuất mô hình mới, nâng cao hiệu quả ứng

• Tác giả: Lê Thị Thanh Hà
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thế Nữ
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Tự Chủ Tài Chính Trong Các Trường Đại Học Công Lập: Nghiên Cứu Tại Trường Cao Đẳng Du Lịch Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG CÔNG LẬP
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.2. Cơ sở lý luận về cơ chế tự chủ tài chính đối với các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng công lập
• 1.3. Khái quát về đào tạo đại học, cao đẳng
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp thu thập thông tin, số liệu
• 2.2. Phương pháp phân tích số liệu
• 2.3. Phương pháp so sánh
• 2.4. Phương pháp phân tích, tổng hợp
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG DU LỊCH HÀ NỘI
• 3.1. Khái quát chung về trường Cao đẳng Du lịch
• 3.2. Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của trường
• 3.3. Tổ chức bộ máy quản lý
• 3.4. Tình hình thực hiện cơ chế tự chủ tài chính tại trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội
• 3.4.1. Tình hình thực hiện tự chủ quản lý tạo lập các nguồn tài chính
• 3.4.2. Tình hình thực hiện tự chủ quản lý sử dụng các nguồn tài chính
• 3.4.3. Cơ cấu nguồn thu cấp cho chi thường xuyên
• 3.4.4. Cơ chế phân phối chênh lệch thu chi
• 3.4.5. Cơ chế quản lý tài sản của nhà nước
• 3.4.6. Xây dựng, thực hiện và giám sát thực hiện quy chế chi tiêu nội bộ
• 3.4.7. Đánh giá chung về thực trạng cơ chế tự chủ tài chính tại trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội. Những kết quả đạt được. Những hạn chế và nguyên nhân
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG DU LỊCH HÀ NỘI
• 4.1. Định hướng của nhà nước về phát triển đào tạo đại học và thay đổi cơ chế quản lý tài chính về đại học
• 4.2. Mục tiêu, định hướng phát triển của trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội
• 4.3. Các giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội. Mục tiêu thực hiện quản lý tài chính theo hướng tự chủ, tự chịu trách nhiệm tại trường cao đẳng du lịch Hà Nội
• 4.4. Các giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về cơ chế tự chủ tài chính

Cơ chế tự chủ tài chính trong các trường đại học, cao đẳng công lập đã trở thành một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu giáo dục. Nhiều tác giả đã chỉ ra rằng việc quản lý tài chính trong giáo dục đại học không chỉ là vấn đề của ngân sách mà còn liên quan đến quyền tự chủ và trách nhiệm của các cơ sở giáo dục. Tác giả Đặng Văn Du đã phân tích hiệu quả đầu tư tài chính cho đào tạo đại học, nhấn mạnh rằng cần có các tiêu chí đánh giá rõ ràng để nâng cao hiệu quả đầu tư. Tương tự, Nguyễn Anh Thái đã đề cập đến việc hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phân cấp quản lý tài chính để tăng cường tính tự chủ cho các trường. Những nghiên cứu này cho thấy rằng cơ chế tự chủ tài chính không chỉ giúp các trường đại học phát huy tính năng động mà còn nâng cao chất lượng đào tạo.

1.1. Cơ sở lý luận về cơ chế tự chủ tài chính

Cơ chế tự chủ tài chính được hiểu là khả năng của các trường đại học, cao đẳng trong việc tự quyết định về tài chính, từ việc tạo lập đến sử dụng nguồn tài chính. Điều này bao gồm việc quản lý chi phí, thu học phí và các nguồn thu khác. Theo nghiên cứu của Trần Đức Cân, việc giao quyền tự chủ tài chính cho các trường cần đi kèm với trách nhiệm giải trình rõ ràng trước xã hội. Điều này không chỉ giúp các trường chủ động hơn trong việc quản lý tài chính mà còn tạo ra động lực để nâng cao chất lượng đào tạo. Hơn nữa, việc thực hiện cơ chế tự chủ tài chính cũng cần có sự hỗ trợ từ Nhà nước thông qua các chính sách phù hợp, nhằm đảm bảo tính công bằng và hiệu quả trong giáo dục.

II. Thực trạng cơ chế tự chủ tài chính tại trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội

Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội đã thực hiện cơ chế tự chủ tài chính trong giai đoạn 2011-2013. Tình hình thực hiện cho thấy trường đã có những bước tiến trong việc tạo lập và sử dụng nguồn tài chính. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế trong việc quản lý tài chính. Cụ thể, trường gặp khó khăn trong việc huy động nguồn thu từ học phí và các hoạt động dịch vụ. Theo báo cáo, tỷ lệ sinh viên đóng học phí chưa đạt yêu cầu, ảnh hưởng đến khả năng tài chính của trường. Hơn nữa, việc phân bổ ngân sách từ Nhà nước vẫn chưa đủ để đáp ứng nhu cầu phát triển của trường. Điều này cho thấy cần có những giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình tài chính tại trường.

2.1. Tình hình thực hiện tự chủ tài chính

Tình hình thực hiện tự chủ tài chính tại trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội cho thấy trường đã có những nỗ lực trong việc quản lý tài chính. Tuy nhiên, việc tự chủ trong quản lý tài chính vẫn còn nhiều hạn chế. Trường chưa hoàn toàn chủ động trong việc tạo lập nguồn thu, đặc biệt là từ học phí. Hơn nữa, việc sử dụng nguồn tài chính cũng chưa được tối ưu, dẫn đến tình trạng thiếu hụt ngân sách cho các hoạt động đào tạo. Để khắc phục tình trạng này, trường cần xây dựng một kế hoạch tài chính rõ ràng, đồng thời tăng cường công tác quản lý tài chính để đảm bảo tính hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực.

III. Giải pháp hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội

Để hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính, trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội cần thực hiện một số giải pháp quan trọng. Trước hết, cần xây dựng một khung pháp lý rõ ràng để tạo điều kiện cho trường thực hiện quyền tự chủ tài chính. Thứ hai, trường cần tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ, giảng viên và sinh viên về tầm quan trọng của việc tự chủ tài chính. Cuối cùng, cần có sự hỗ trợ từ Nhà nước trong việc xây dựng các chính sách tài chính phù hợp, nhằm tạo điều kiện cho trường phát triển bền vững.

3.1. Định hướng phát triển tự chủ tài chính

Định hướng phát triển tự chủ tài chính tại trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng đào tạo và cải thiện cơ sở vật chất. Trường cần xây dựng các chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu thị trường, từ đó thu hút sinh viên và tăng nguồn thu từ học phí. Đồng thời, cần có các chính sách khuyến khích sinh viên tham gia các hoạt động ngoại khóa, từ đó tạo ra thêm nguồn thu cho trường. Việc thực hiện các giải pháp này không chỉ giúp trường nâng cao tính tự chủ mà còn góp phần vào sự phát triển chung của giáo dục đại học tại Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế tri thức, giáo dục đại học và cao đẳng công lập tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc nâng cao chất lượng đào tạo và hiệu quả quản lý tài chính. Theo báo cáo của ngành, giai đoạn 2011-2013, Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội (HTC) đã trải qua nhiều biến động về nguồn thu và chi ngân sách, phản ánh thực trạng tự chủ tài chính còn nhiều hạn chế. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng cơ chế tự chủ tài chính tại HTC trong giai đoạn này, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, góp phần phát triển bền vững nhà trường. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào HTC, với dữ liệu thu thập từ các phòng ban liên quan và báo cáo tài chính trong giai đoạn 2011-2013. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc đổi mới cơ chế tài chính trong các trường đại học, cao đẳng công lập, đồng thời hỗ trợ nâng cao chất lượng đào tạo và khả năng tự chủ tài chính, góp phần thúc đẩy sự phát triển giáo dục nghề nghiệp tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết quản lý tài chính công và lý thuyết tự chủ tài chính trong giáo dục đại học. Lý thuyết quản lý tài chính công nhấn mạnh vai trò của cơ chế phân bổ và sử dụng nguồn lực tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập, trong đó có các trường đại học, cao đẳng. Lý thuyết tự chủ tài chính tập trung vào quyền tự quyết trong việc tạo lập, sử dụng nguồn thu và chịu trách nhiệm tài chính của các cơ sở giáo dục, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và chất lượng đào tạo. Các khái niệm chính bao gồm: tự chủ tài chính, nguồn thu sự nghiệp, chi thường xuyên và không thường xuyên, quỹ phát triển sự nghiệp, trách nhiệm giải trình tài chính, và cơ chế quản lý tài sản công. Mô hình nghiên cứu tập trung phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến tự chủ tài chính như chính sách nhà nước, chức năng nhiệm vụ, quy mô đào tạo, loại hình đào tạo và chất lượng cơ sở vật chất.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ các phòng ban của Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội, bao gồm báo cáo tài chính, quy chế chi tiêu nội bộ, quyết định giao dự toán, số liệu về đội ngũ cán bộ, học sinh sinh viên và các văn bản pháp luật liên quan. Phương pháp phân tích số liệu sử dụng kết hợp phân tích định lượng và định tính, trong đó có phương pháp so sánh số tuyệt đối và số tương đối để đánh giá biến động thu chi qua các năm 2011-2013. Phương pháp tổng hợp và phân tích được áp dụng để đánh giá thực trạng và xác định nguyên nhân các hạn chế trong cơ chế tự chủ tài chính. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ số liệu tài chính và nhân sự của trường trong giai đoạn nghiên cứu. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2011 đến 2013, với việc thu thập và xử lý dữ liệu diễn ra trong năm 2014-2015, đảm bảo tính cập nhật và chính xác của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nguồn thu sự nghiệp tăng nhưng chưa đa dạng: Tổng nguồn thu sự nghiệp của HTC tăng trung bình khoảng 12% mỗi năm trong giai đoạn 2011-2013, tuy nhiên tỷ trọng nguồn thu từ học phí và dịch vụ chiếm tới 85%, còn các nguồn thu khác như tài trợ, liên doanh liên kết chiếm tỷ lệ thấp dưới 10%.

2. Chi thường xuyên chiếm phần lớn ngân sách: Chi thường xuyên chiếm khoảng 78% tổng chi ngân sách, trong đó chi thanh toán cá nhân chiếm 60%, phản ánh áp lực lớn về chi phí nhân sự. Chi đầu tư phát triển cơ sở vật chất chỉ chiếm khoảng 15%, chưa đáp ứng đủ nhu cầu nâng cao chất lượng đào tạo.

3. Quản lý tài chính còn thiếu minh bạch và hiệu quả: Việc xây dựng và thực hiện quy chế chi tiêu nội bộ chưa đồng bộ, dẫn đến tình trạng sử dụng nguồn lực chưa tối ưu. Tỷ lệ tiết kiệm chi phí chỉ đạt khoảng 5% tổng chi, thấp hơn nhiều so với mức trung bình của các trường cùng ngành.

4. Khó khăn trong tự chủ tài chính do chính sách và quy định: Các quy định về mức học phí tối đa, chỉ tiêu tuyển sinh do Bộ Giáo dục và Đào tạo giao, cùng với hạn chế trong việc tự quyết định kế hoạch sử dụng lao động, ảnh hưởng đến khả năng tự chủ tài chính của trường.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ cơ chế quản lý tài chính còn mang tính hành chính, chưa thực sự tạo điều kiện cho trường phát huy tính năng động và sáng tạo trong việc tạo lập và sử dụng nguồn thu. So sánh với một số nghiên cứu trong ngành, các trường đại học công lập khác đã áp dụng cơ chế tự chủ tài chính hiệu quả hơn nhờ đa dạng hóa nguồn thu và tăng cường công khai minh bạch tài chính. Việc chiếm tỷ trọng lớn chi thường xuyên, đặc biệt là chi cho nhân sự, phản ánh áp lực lớn về chi phí cố định, làm giảm khả năng đầu tư phát triển. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cơ cấu nguồn thu và chi ngân sách qua các năm, giúp minh họa rõ ràng xu hướng và điểm nghẽn tài chính của trường. Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết của việc hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, đồng thời đảm bảo công bằng xã hội và chất lượng đào tạo.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đa dạng hóa nguồn thu sự nghiệp: Khuyến khích trường phát triển các hoạt động dịch vụ, liên doanh liên kết và thu hút tài trợ từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước nhằm tăng tỷ trọng nguồn thu ngoài học phí lên ít nhất 20% trong vòng 3 năm tới. Chủ thể thực hiện là Ban Giám hiệu phối hợp với phòng Kế toán và Phòng Hợp tác quốc tế.

2. Tăng cường công khai, minh bạch tài chính: Xây dựng và hoàn thiện quy chế chi tiêu nội bộ, áp dụng hệ thống quản lý tài chính hiện đại, công khai báo cáo tài chính định kỳ để nâng cao hiệu quả quản lý và tạo niềm tin cho cán bộ, sinh viên và xã hội. Thời gian thực hiện trong 12 tháng, do Phòng Tài chính - Kế toán chủ trì.

3. Tối ưu hóa chi thường xuyên, đặc biệt là chi nhân sự: Rà soát, sắp xếp lại bộ máy quản lý, tinh giản biên chế không hiệu quả, đồng thời xây dựng chính sách trả lương theo kết quả công việc để nâng cao động lực làm việc. Mục tiêu giảm chi nhân sự khoảng 10% trong 2 năm, do Ban Giám hiệu và Phòng Tổ chức cán bộ thực hiện.

4. Tăng cường đầu tư phát triển cơ sở vật chất: Sử dụng hiệu quả quỹ phát triển sự nghiệp và nguồn thu tiết kiệm để nâng cấp trang thiết bị, phòng thực hành nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, hướng tới tăng 15% đầu tư cơ sở vật chất trong 3 năm tới. Chủ thể thực hiện là Ban Giám hiệu phối hợp với Phòng Hành chính - Quản trị.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban Giám hiệu các trường đại học, cao đẳng công lập: Nhận diện các điểm mạnh, hạn chế trong cơ chế tự chủ tài chính, từ đó áp dụng các giải pháp phù hợp để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và chất lượng đào tạo.

2. Cán bộ quản lý tài chính giáo dục: Hiểu rõ các quy định pháp luật, cơ chế tài chính hiện hành và các phương pháp phân tích tài chính để thực hiện công tác quản lý, giám sát tài chính hiệu quả.

3. Nhà hoạch định chính sách giáo dục: Tham khảo các phân tích về tác động của chính sách đến tự chủ tài chính, từ đó xây dựng các chính sách hỗ trợ phù hợp nhằm thúc đẩy phát triển giáo dục đại học, cao đẳng.

4. Nghiên cứu sinh, học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng và Quản lý giáo dục: Sử dụng luận văn làm tài liệu tham khảo về phương pháp nghiên cứu, phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp trong lĩnh vực tự chủ tài chính giáo dục.

Câu hỏi thường gặp

1. Tự chủ tài chính trong các trường đại học, cao đẳng công lập là gì?
   Tự chủ tài chính là quyền của các trường được tự quyết định việc tạo lập, sử dụng nguồn thu và chịu trách nhiệm về tài chính trong khuôn khổ pháp luật, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và chất lượng đào tạo.

2. Những nguồn thu chính của Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội là gì?
   Nguồn thu chính gồm ngân sách nhà nước cấp, thu học phí, thu từ các hoạt động dịch vụ, liên doanh liên kết và các khoản tài trợ, trong đó học phí và dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn nhất.

3. Các khó khăn chính trong thực hiện tự chủ tài chính tại HTC là gì?
   Khó khăn gồm hạn chế trong việc đa dạng hóa nguồn thu, áp lực chi thường xuyên cao, đặc biệt là chi cho nhân sự, và các quy định pháp luật còn hạn chế quyền tự quyết của trường.

4. Làm thế nào để tăng cường hiệu quả sử dụng nguồn tài chính tại các trường công lập?
   Cần tăng cường công khai minh bạch, xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ chặt chẽ, tối ưu hóa chi phí, đa dạng hóa nguồn thu và nâng cao năng lực quản lý tài chính.

5. Vai trò của Nhà nước trong cơ chế tự chủ tài chính là gì?
   Nhà nước giữ vai trò quản lý, kiểm tra, giám sát và ban hành các chính sách, quy định nhằm tạo khung pháp lý cho các trường thực hiện tự chủ tài chính đồng thời đảm bảo công bằng xã hội và chất lượng giáo dục.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích chi tiết thực trạng cơ chế tự chủ tài chính tại Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội trong giai đoạn 2011-2013, chỉ ra những điểm mạnh và hạn chế rõ ràng.
• Nguồn thu sự nghiệp tăng trưởng nhưng chưa đa dạng, chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn, đặc biệt là chi cho nhân sự, ảnh hưởng đến khả năng đầu tư phát triển.
• Các quy định pháp luật và chính sách hiện hành còn hạn chế quyền tự chủ tài chính của trường, gây khó khăn trong quản lý và sử dụng nguồn lực.
• Đề xuất các giải pháp đa dạng hóa nguồn thu, tăng cường minh bạch tài chính, tối ưu hóa chi phí và nâng cao đầu tư cơ sở vật chất nhằm hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính.
• Tiếp theo, cần triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 3 năm tới, đồng thời mở rộng nghiên cứu áp dụng cho các trường đại học, cao đẳng công lập khác nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính toàn ngành.

Hành động ngay hôm nay để thúc đẩy tự chủ tài chính và nâng cao chất lượng đào tạo tại các cơ sở giáo dục công lập!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về cơ chế tự chủ tài chính đối với các trường đại học, cao đẳng công lập. Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng tự chủ tài chính tại trường Cao đẳng du lịch Hà Nội. Chương 4: Giải pháp hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại trường Cao đẳng du lịch Hà Nội. 3 z CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG CÔNG LẬP 1.

Tổng quan tình hình nghiên cứu: Quản lý tài chính đối với giáo dục Đại học, cao đẳng là một bộ phận của nền tài chính công, chịu sự điều tiết, chi phối bởi những cơ chế, quy định chung của quản lý nhà nước nhưng cũng có những đặc trưng riêng biệt xuất phát từ vai trò và vị trí quan trọng của các trường Đại học, Cao đẳng. Các vấn đề về chính sách giáo dục và đào tạo, trong đó có chính sách huy động và sử dụng các nguồn tài chính, cơ chế tự chủ quản lý tài chính ở các trường đại học, cao đẳng đã được nghiên cứu trong nhiều công trình khoa học của nhiều tác giả. Tác giả Đặng Văn Du với luận án: “ Các giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư tài chính cho đào tạo đại học ở Việt Nam”, đã phân tích sâu sắc về đầu tư tài chính cho đào tạo đại học. Luận án đã xây dựng các tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu tư tài chính cho giáo dục đại học ở Việt Nam, phân tích thực trạng và đánh giá hiệu quả đầu tư tài chính qua các tiêu chí được xây dựng, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp có tính khả thi nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư tài chính cho giáo dục đại học ở nước ta Tác giả Nguyễn Anh Thái (2008) với đề tài luận án tiến sỹ “Hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính đối với các trường Đại học của Việt Nam.” đã đề cập đến những ảnh hưởng của cơ chế tài chính đối với kết quả hoạt động của các trường đại học của Việt Nam đồng thời đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện hơn cơ chế quản lý tài chính đối với các trường đại học của Việt Nam, như: Thứ nhất: tạo dựng khung pháp lý về quản lý giáo dục đại học một cách đồng bộ; Thứ hai: Cải tiến việc phân bổ và cấp phát NSNN; Thứ ba: Hoàn thiện cơ chế quản lý nguồn thu đối với các trường đại học công lập 4 z Thứ tư: Xã hội hóa giáo dục đại học, khuyến khích đa dạng hóa nguồn tài chính cho phát triển giáo dục đại học công lập; Thứ năm: Tăng cường phân cấp quản lý tài chính theo hướng tăng tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm xã hội đối với các cơ sở giáo dục đại học công lập; Thứ sáu: Xây dựng chính sách công về tài chính giáo dục đại học công lập; Tác giả Nguyễn Thu Hương (2011) với nghiên cứu “Tự chủ học phí gắn với đào tạo chất lượng cao và trách nhiệm xã hội của các trường Đại học công lập.” đã chỉ ra những bất cập trong việc thực hiện cơ chế tự chủ tài chính trong khi cơ chế thu học phí vẫn chưa đồng bộ, các trường đại học vẫn chưa được tự chủ mức thu học phí đối với các chương trình đào tạo phổ thông (vẫn phải thực hiện mức thu trần đối với học phí)…; Tác giả Trần Đức Cân (2012) trong luận án tiến sỹ “Hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính các trường đại học công lập ở Việt Nam” đã phân tích cơ chế tự chủ tài chính theo góc độ từ các trường đại học công lập, đồng thời nêu ra những thuận lợi, khó khăn và đánh giá hiệu quả ban đầu của cơ chế tới tạo và sử dụng nguồn thu, trách nhiệm giải trình tài chính trước xã hội, khả năng tự chủ tài chính của các trường.

Qua kinh nghiệm của một số nước trên thế giớ về tự chủ tài chính trường đại học, tác giả rút ra một số kết luận và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam, cụ thể: Một là, giao quyền tự chủ tài chính ở mức độ cao và đi kèm với giao quyền tự chủ đại học. Hai là, Nhà nước vần đổi mới cách phân bổ ngân sách theo kết quả đầu ra và đảm bảo tính công khai, minh bạch, có các tiêu chí định lượng rõ ràng. Ngân sách cấp theo cơ chế khoán không phải lập theo các tiểu mục để các trường được toàn quyền chi cho tiền lương, chi đầu tư phát triển…và áo dụng chế độ hậu kiểm cho đối với các trường. Ba là, Nhà nước cần cáo những cơ chế chính sách khác đi kèm để hỗ trợ cho cơ chế tự chủ tài chính như tăng cường chính sách cho vay đối với người học; trợ cấp cho sinh viên nghèo, sinh viên thuộc đối tượng chính sách…; ban hành cơ chế 5 z góp vốn chung về đầu tư cơ sở vật chất, thư viện dùng chung giữa các trường nhằm giảm bớt chi phí đầu tư nhưng lại nâng cao hiệu quả khai thác, sử dụng… Bốn là, Nhà nước cần định hình rõ về mô hình tài chính cho giáo dục đại học theo hướng tăng cường chia sẻ học phí từ người phù hợp với chất lượng đào tạo được cung cấp.

Cho phép các trường được quyền tự xây dựng các mức học phí đối với những chương trình đào tạo theo nhu cầu của người học, nhu cầu của xã hội để tăng cường tính xã hội hóa, giảm gánh nặng về chi NSNN cho giáo dục đại học công lập Năm là, cần thành lập một cơ quan kiểm định độc lập nằm ngoài sự quản lý của Bộ GD& ĐT để kiểm tra, đánh giá chất lượng của các trường được giao quyền tự chủ tài chính. Tác giả Bùi Tiến Hanh (2006) với đề tài “Hoàn thiện c ơ chế tài chính nhằm thúc đẩy xã hội hóa giáo dục Việt Nam.” đã hệ thống hóa, phân tích làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò của giáo dục, xã hội hóa giáo dục, cơ chế quản lý tài chính xã hội hóa giáo dục. Phân tích rõ thực trạng xã hội hóa giáo dục và những tác động tích cực, hạn chế của cơ chế quản lý tài chính xã hội hóa giáo dục ở nước ta những năm qua. Đồng thời tổng kết một số kinh nghiệm về cơ chế quản lý tài chính phát triển giáo dục của một số nước trên thế giới.

Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính có tính khả thi nhằm thúc đẩy xã hội hóa giáo dục ở nước ta phát triển nhanh và bền vững, thực hiện tốt hơn công bằng và hiệu quả trong phát triển giáo dục, cụ thể: Thứ nhất: bỏ quy định giới hạn trần về tổng thu nhập hàng năm trả cho người lao động trong các cơ sở giáo dục công lập thực hiện cơ chế tự chủ; Thứ hai: cụ thể hóa quy định trách nhiệm các cơ sở giáo dục công lập tự đảm bảo nguồn để thực hiện khoản tiền lương cấp bậc, chức vụ tăng thêm theo chế độ nhà nước khi nhà nước điều chỉnh các quy định về tiền lương, nâng mức lương tối thiểu; 6 z Thứ ba: cụ thể hóa các khoản chi quản lý và hoạt động nghiệp vụ mà thủ trưởng cơ sở giáo dục công lập do NSNN bảo đảm toàn bộ chi phí được quyết định mức chi để không gây ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục; Thứ tư: xây dựng và thực hiện thí điểm cơ chế cổ phần hóa, chuyển các cơ sở giáo dục công lập sang hoạt động theo mô hình doanh nghiệp và trước hết nên áp dụng đối với các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng và dạy nghề có các ngành nghề đào tạo đang có nhiều lợi thế thu hút người học. Tác giả Vũ Thị Thanh Thủy (2012) với đề tài luận án tiến sỹ “Quản lý tài chính các trường Đại học công lập ở Việt Nam.” đã hệ thống hóa về cơ sở lý luận về quản lý tài chính tại các trường đại học công lập, các nhân tố quản lý tài chính, đồng thời cũng chỉ ra tác động của quản lý tài chính đến chất lượng đầu ra của học sinh, sinh viên, các thang đo quản lý tài chính và điều kiện để các trường tự chủ tài chính. Ở các góc độ khác nhau, các công trình khoa học nói trên đều có đề cập đến việc thực hiện cơ chế tự chủ tài chính đối với các trường đại học, cao đẳng công lập. Tuy nhiên, cho đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu về cơ chế tự chủ tài chính tại trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội.

Với những đặc điểm riêng về cơ cấu tổ chức và hoạt động, nên việc phân tích, đánh giá đúng thực trạng cơ chế tự chủ tài chính tại trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội, từ đó đề xuất một số giải pháp hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại trường là hết sức cần thiết. Cơ sở lý luận về tự chủ tài chính đối với các trƣờng đại học, cao đẳng cộng lập. Khái quát về trường dại học, cao đẳng: 1.1Quan niệm về đào tạo đại học Có nhiều quan niệm khác nhau về đào tạo đại học. Quan điểm về đào tạo đại học không phải là bất biến mà nó cũng cũng luôn thay đổi để phù hợp với từng hoàn cảnh kinh tế - xã hội cụ thể.

Năm 1968, Tổ chức Văn hoá - Giáo dục - Xã hội của Liên Hợp quốc (UNESCO) đưa ra quan niệm về đào tạo đại học như là "Giáo dục bậc ba" trong hệ 7 z thống giáo dục quốc dân của mỗi nước. Quan niệm đó của UNESCO đã được nhiều nước thừa nhận và đã chi phối mạnh mẽ đến hoạt động đào tạo đại học; đặc biệt là việc hình thành và xây dựng phương pháp giảng dạy trong các trường đại học. Theo đó, trong giai đoạn này, phương pháp giáo dục đại học cũng chỉ là bước tiếp theo của giáo dục phổ thông, dạy học theo kiểu độc thoại, "thầy đọc, trò chép" từ đó đã trở nên phổ biến. Vào những năm 90 của thế kỷ 20, cùng với sự xuất hiện của nền kinh tế tri thức; quan niệm về đào tạo đại học có những thay đổi để phù hợp với tình hình thực tiễn - khi mà mọi cá nhân đều phải nỗ lực học tập, phấn đấu để đáp ứng đòi hỏi cao của nền kinh tế.