Chương 1: Một số van dé lý luận về trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong các vụ cô ý gây thương tích. Chương 2: Quy định của pháp luật hiện hành về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do hành vi cố ý gây thương tích gây ra. Chương 3: Thực tiễn áp dụng pháp luật về trách nhiệm bồi thường thiệt hai do hành vi cỗ ý gây thương tích gây ra trên dia bàn tỉnh Sơn La và một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật. CHUONG 1 MOT SO VAN DE LY LUAN VE TRACH NHIEM BOI THUONG THIET HAI TRONG CÁC VỤ CÓ Y GAY THUONG TÍCH 1.
Khái niệm trách nhiệm bồi thường thiệt hai do hành vi cố ý gây thương tích Nói về khái niệm cố ý gây thương tích, có rất nhiều quan điểm khác nhau. Trong Luật hình sự Việt Nam — Quyền 1, TS Phạm Văn Beo có định nghĩa thứ nhất cho rằng: “C6 ý gáy thương tích là hành vi của một người cỗ ÿ làm người khác bị thương”, cách định nghĩa thứ hai là: “Tội cô ý gây thương tích hoặc gây ton hại cho sức khỏe của người khác là hành vi cô ý gây ton hại cho sức khỏe của người khác dưới dạng thương tích hoặc tổn thương khác”. Hiểu một cách đơn giản, có thé thay có ý gây thương tích hoặc gây tốn hại cho sức khỏe của người khác là hành vi của một người cô ý làm cho người khác bị thương hoặc tổn hại đến sức khỏe. Cũng có quan điểm cho rang, có ý gây thương tích là hành vi của một người hoặc nhiều người, một nhóm người cô ý gây thương tích cho một người hay nhiều người bị hại, hành vi này có thé phải bồi thường cho người bị hại và có thé bị tòa án xét xử về tội cố ý gây thương tích.
Tuy nhiên, các khái niệm này đều mang đặc điểm chung là có lỗi cố ý của một người hoặc nhóm người, gây thương tích hoặc tốn hại về sức khỏe cho người khác Khi có hành vi cố ý gây thương tích, sẽ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với người có hành vi cố ý gây thiệt hai đó, buộc người này phải bồi thường thiệt hại cho người bị thiệt hại. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại là một loại trách nhiệm dân sự mà theo đó thì khi một người vi phạm nghĩa vụ pháp lý của mình gây tổn hai cho người khác phải bồi thường những tôn thất mà mình gây ra. Từ khái niệm này, có thể thấy trách nhiệm bồi thường thiệt hại. do hành vi cô ý gây thương tích là trách nhiệm dân sự của người gây thiệt hại, phải bồi thường những tổn thất về sức khỏe, tinh thần của người khác do chính hành vi trái pháp luật, cố ý gây thương tích của minh.
Về mặt lý luận, khi nghiên cứu về trách nhiệm bồi thường thiệt hại thì tìm hiểu về khái niệm và những đặc điểm nỗi bật của trách nhiệm bồi thường thiệt hại là một việc làm cần thiết phải được coi trọng. Theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành thì trách nhiệm bồi thường thiệt hại được Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định tại về trách nhiệm bồi thường thiệt hại nói chung và về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng. Tuy nhiên, trong cả hai phan này đều không nêu rõ khái niệm trách nhiệm bồi thường thiệt hại mà chỉ nêu lên căn cứ phát sinh trách nhiệm, nguyên tắc bôi thường, năng lực chịu trách nhiệm, thời hạn hưởng bồi thường. Tiếp cận dưới góc độ khoa học pháp lý chúng ta thấy rằng, mỗi người sông trong xã hội đều phải tôn trọng quy tắc chung của xã hội, không thể vì lợi ích của minh mà xâm phạm đến quyên và lợi ích hợp pháp của người khác.
Khi một người vi phạm nghĩa vụ pháp lý của mình gây tốn hại cho người khác thì chính người đó phải chịu bất lợi do hành vi của mình gây ra. Sự gánh chịu một hậu quả bất lợi bằng việc bù đắp tôn thất cho người khác được hiểu là bồi thường thiệt hại. Như vậy, có thé hiểu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong vụ cố ý gây thương tích là một loại trách nhiệm mà theo đó thì khi một người vi phạm nghĩa vụ pháp lý của mình (người gây thiệt hại) gây tốn hại cho người khác (người bị thiệt hại) phải bồi thường những tôn thất mà minh gây ra. Đặc điểm và các loại trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong các vụ có ý gây thương tích 1.
Đặc điểm trách nhiệm bôi thường thiệt hại trong các vụ cỗ ý gây thương tích Quyền được bảo vệ về sức khỏe, tính mang là một trong những quyền nhân thân cơ bản của con người, việc xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe con người không chi đơn thuần là gây ton thất cho chính người đó mà còn gây những tác động xấu về tinh thần cũng như vật chất cho những người thân thích của người bị thiệt hại và xa hơn là những tác động xấu về mọi mặt đối với xã hội. Vì vậy, người nào xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe của người khác không những phải chịu những chế tài nghiêm khắc của luật hình sự mà còn phải thực hiện nghĩa vụ bồi thường theo quy định của Bộ luật dân sự. Khoản 1 Điều 584, Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “Người nao có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyên, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác”. Như vậy, có thé thấy, trách nhiệm bồi thường thiệt hại do xâm phạm sức khỏe, tính mạng con người là một trong những trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.
Vì vậy, trách nhiệm bồi thường thiệt hại do xâm phạm tinh mang, sức khỏe có đầy đủ các đặc điểm của trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng. Đó là: Về cơ sở phát sinh trách nhiệm; về điều kiện phát sinh trách nhiệm; về chủ thể chịu trách nhiệm và về mức bồi thường. Tuy nhiên, trách nhiệm bồi thường thiệt hại vẫn có một số đặc thù nhất định, cụ thé: - Hanh vi xâm phạm tinh mang, sức khỏe của người khác là hành vi trai pháp luật: Quyền bảo đảm an toàn về tính mạng, sức khỏe, thân thể là quyền nhân thân được pháp luật dân sự ghi nhận, bảo vệ cho mỗi cá nhân, mọi chủ thể đều có nghĩa vụ phải tôn trọng quyền đó, không ai có quyền xâm phạm. Do đó hành vi cố ý gây thương tích là xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe của cá nhân là hành vi trái pháp luật, có thé bị xử lý về trách nhiệm hình sự.
Trách nhiệm hình sự là một dạng của trách nhiệm pháp lý, là hậu quả pháp lý của việc phạm tội thể hiện ở trách nhiệm của người phạm tội trước Nhà nước phải chịu những tác động pháp lý bat lợi được quy định trong luật hình sự do Toa án áp dụng theo một trình tự tô tụng nhất định".php/41 154-Trach-nhiem-hinh-su-#ixzz2G7yFpz00 - Thiệt hại xảy ra khi bị xâm phạm tính mạng, sức khỏe bao gồm cả thiệt hại vật chất và thiệt hại về tinh thần: Khác với trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng khác, người gây thiệt hại thường chỉ có trách nhiệm bồi thường thiệt hại về vật chất, người có trách nhiệm bồi thường thiệt hại do xâm phạm tính mạng, sức khỏe của người khác do hành vi cố ý gây thương tích phải chịu trách nhiệm ca vật chất, tinh thần, cả thiệt hại trực tiếp lẫn gián tiếp. Bên cạnh đó, trách nhiệm bồi thường thiệt hại do xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người nhằm mục đích bảo vệ cho tính mạng, sức khỏe của cá nhân không thê bị xâm phạm. Đồng thời, giáo dục ý thức tuân thủ pháp luật, tôn trọng quyên và lợi ich hợp pháp của các chủ thé khác, phòng ngừa các hành vi vi phạm khác. Dé đạt được mục dich này, pháp luật hiện hành yêu cầu việc bồi thường phải kịp thời, nhanh chóng và bồi thường toàn bộ.
Trong quá trình bồi thường có thé giảm mức bồi thường khi đáp ứng đủ điều kiện luật định; có thể thay đổi mức bồi thường nếu không còn phù hợp với thực tế. - Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do xâm phạm tính mạng, sức khỏe không phát sinh đối với chủ thé là pháp nhân. Điều này xuất phát từ các đặc điểm bản chất của trách nhiệm bồi thường thiệt hại do xâm phạm tính mạng, sức khỏe của con người nên trong quan hệ này, chủ thé là pháp nhân chỉ có thé đóng vai trò là chủ thé chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại mà không thé là chủ thé được bồi thường thiệt hai. - Quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại là quyền nhân thân gắn liền với người bị thiệt hại và không thé chuyền giao cho người khác.
Với tính chất là một trong số các quyền nhân thân liên quan đến cơ thé con người, quyền đối với tính mạng, sức khỏe có đầy đủ các đặc điểm của quyền nhân thân liên quan đến cơ thé con người, các quyền này được bảo hộ vô thời hạn và có thé được bảo hộ không phụ thuộc đơn yêu cầu. Việc khôi phục lại đối tượng của quyền là những giá trị nhân thân khi bị xâm phạm có có thê thực hiện như danh dự cá nhân. Danh dự cá nhân là sự coi trọng của dư luận xã hội đôi với cá nhân đó, dựa trên những giá trị đạo đức, phâm chât tôt đẹp; nhân phẩm cá nhân là những phẩm chất và giá trị con người của cá nhân đó; uy tín cá nhân thể hiện sự tín nhiệm, miễn phục của cộng đồng hoặc một bộ phận dân cư đối với cá nhân đó. Các hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín có thể ké đến là hành vi làm nhục, vu khống,.” Và trong mối quan hệ bồi thường thiệt hại do xâm phạm tính mạng, sức khỏe không thé thay đổi chủ thé.
Điều này được quy định tại Điều 365, BLDS năm 2015, cụ thể: “1. Bên có quyên yêu cau thực hiện nghĩa vụ dân sự có thể chuyển giao quyên yêu câu đó cho người thé quyên theo thoả thuận, trừ những trường hợp sau đây: a) Quyên yêu câu cấp dưỡng, yêu câu bôi thường thiệt hại do xâm phạm đến tinh mang, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tin.” Điều này cũng xuất phát từ việc quyền được đảm bảo an toàn về tính mạng, sức khỏe là các quyền nhân thân co bản của con người, gắn liền với mỗi cá nhân, không thể chuyền giao cho người khác.