Luận văn thạc sĩ luật học trách nhiệm bảo đảm quyền an sinh xã hội của nhà nước theo hiến pháp năm 2013 trong bối cảnh phòng chống dịch covid 19 hiện nay

Luận văn phân tích trách nhiệm của nhà nước trong việc bảo đảm quyền an sinh xã hội theo hiến pháp 2013 trong bối cảnh dịch Covid-19.

• Tác giả: Đỗ Xuân Cường
• Người hướng dẫn: GS. Thái Vinh Thắng
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Hành chính
• Đề tài: Trách Nhiệm Của Nhà Nước Trong Bảo Đảm Quyền An Sinh Xã Hội Theo Hiến Pháp 2013 Trong Bối Cảnh Dịch Covid-19
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ QUYỀN AN SINH XÃ HỘI VÀ TRÁCH NHIỆM BẢO ĐẢM QUYỀN AN SINH XÃ HỘI CỦA NHÀ NƯỚC TRONG DỊCH COVID-19
• 1.1. Khái niệm an sinh xã hội và quyền an sinh xã hội
• 1.2. Khái niệm trách nhiệm bảo đảm quyền an sinh xã hội của nhà nước trong đại dịch Covid-19
• 1.3. Nội dung trách nhiệm bảo đảm quyền an sinh xã hội của nhà nước trong đại dịch Covid-19
• 1.3.1. Trách nhiệm bảo đảm quyền được bảo vệ và chăm sóc sức khỏe
• 1.3.2. Trách nhiệm bảo đảm quyền được tiếp cận các dịch vụ cơ bản
• 1.3.3. Trách nhiệm bảo đảm quyền được trợ giúp trong hoàn cảnh khó khăn
• 1.3.4. Trách nhiệm bảo đảm quyền được bảo vệ thu nhập
• 1.4. Các biện pháp thực hiện trách nhiệm bảo đảm quyền an sinh xã hội của nhà nước trong đại dịch Covid-19
• 1.4.1. Biện pháp kinh tế
• 1.4.2. Biện pháp xã hội
• 1.4.3. Biện pháp pháp lý
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TRÁCH NHIỆM BẢO ĐẢM QUYỀN AN SINH XÃ HỘI CỦA NHÀ NƯỚC TRONG DỊCH COVID-19
• 2.1. Thực trạng trách nhiệm bảo đảm quyền được bảo vệ và chăm sóc sức khỏe
• 2.1.1. Các văn kiện của Đảng đề cập đến an sinh xã hội
• 2.1.2. Quy định của pháp luật
• 2.1.3. Thực trạng thực hiện trách nhiệm bảo đảm quyền được bảo vệ và chăm sóc sức khỏe
• 2.2. Thực trạng trách nhiệm bảo đảm quyền được tiếp cận các dịch vụ cơ bản
• 2.2.1. Quy định của pháp luật
• 2.2.2. Thực trạng thực hiện trách nhiệm bảo đảm quyền được tiếp cận các dịch vụ cơ bản
• 2.3. Thực trạng trách nhiệm bảo đảm quyền được trợ giúp trong hoàn cảnh khó khăn
• 2.3.1. Quy định của pháp luật
• 2.3.2. Thực trạng thực hiện trách nhiệm bảo đảm quyền được trợ giúp trong hoàn cảnh khó khăn
• 2.4. Thực trạng trách nhiệm bảo đảm quyền được bảo vệ thu nhập
• 2.4.1. Quy định của pháp luật
• 2.4.2. Thực trạng thực hiện trách nhiệm bảo đảm quyền được bảo vệ thu nhập
• 3. CHƯƠNG 3: YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO TRÁCH NHIỆM BẢO ĐẢM QUYỀN AN SINH XÃ HỘI TRONG DỊCH COVID-19
• 3.1. Những yêu cầu đặt ra cho việc nâng cao trách nhiệm bảo đảm quyền an sinh xã hội của nhà nước trong đại dịch Covid-19
• 3.2. Giải pháp nhằm nâng cao trách nhiệm bảo đảm quyền an sinh xã hội của nhà nước trong đại dịch Covid-19
• 3.2.1. Giải pháp hoàn thiện quy định của pháp luật nhằm nâng cao trách nhiệm bảo đảm quyền an sinh xã hội của nhà nước trong đại dịch Covid-19
• 3.2.2. Giải pháp cụ thể nhằm nâng cao trách nhiệm bảo đảm quyền an sinh xã hội của nhà nước trong đại dịch Covid-19
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Đề tài nghiên cứu về trách nhiệm bảo đảm quyền an sinh xã hội của Nhà nước theo Hiến pháp năm 2013 trong bối cảnh dịch Covid-19 có tính cấp thiết rất cao. Hiến pháp năm 2013 đã khẳng định rõ ràng quyền được bảo đảm an sinh xã hội, đồng thời đặt ra các mục tiêu phát triển bền vững cho mọi công dân. Trong bối cảnh dịch Covid-19, tác động nghiêm trọng đến đời sống kinh tế - xã hội, việc thực hiện các quyền an sinh xã hội trở nên cấp bách hơn bao giờ hết. Chính phủ và các cơ quan chức năng cần có các biện pháp cụ thể để bảo vệ quyền lợi của người dân, đặc biệt là những nhóm yếu thế, nhằm đảm bảo ổn định xã hội và phát triển kinh tế. Việc nghiên cứu này không chỉ giúp nhận diện rõ hơn các vấn đề tồn tại trong hệ thống an sinh xã hội mà còn đưa ra các kiến nghị nhằm hoàn thiện chính sách, từ đó nâng cao hiệu quả thực thi trách nhiệm của Nhà nước trong việc bảo vệ quyền lợi của công dân.

II. Nội dung trách nhiệm bảo đảm quyền an sinh xã hội của Nhà nước

Trách nhiệm bảo đảm quyền an sinh xã hội của Nhà nước trong bối cảnh dịch Covid-19 bao gồm nhiều nội dung quan trọng. Đầu tiên, Nhà nước cần bảo vệ và chăm sóc sức khỏe cho người dân thông qua việc cung cấp dịch vụ y tế, vaccine và các biện pháp phòng ngừa dịch bệnh. Thứ hai, việc tiếp cận các dịch vụ cơ bản như giáo dục, nước sạch và vệ sinh môi trường cũng rất cần thiết. Thứ ba, Nhà nước phải có trách nhiệm trợ giúp những người gặp khó khăn do dịch bệnh, đặc biệt là những lao động mất việc làm hoặc giảm thu nhập. Cuối cùng, bảo vệ thu nhập cho người dân thông qua các chính sách hỗ trợ tài chính và tạo điều kiện cho họ khôi phục hoạt động kinh doanh. Những nội dung này không chỉ thể hiện trách nhiệm của Nhà nước mà còn là nghĩa vụ của Nhà nước đối với công dân trong việc đảm bảo quyền lợi và ổn định đời sống xã hội.

III. Thực trạng trách nhiệm bảo đảm quyền an sinh xã hội của Nhà nước trong dịch Covid 19

Thực trạng trách nhiệm bảo đảm quyền an sinh xã hội của Nhà nước trong bối cảnh dịch Covid-19 đã bộc lộ nhiều hạn chế. Mặc dù có nhiều chính sách được ban hành nhằm hỗ trợ người dân, nhưng việc triển khai thực hiện còn chậm và thiếu đồng bộ. Nhiều đối tượng cần hỗ trợ không nằm trong danh sách được hưởng, dẫn đến sự bất công trong phân bổ nguồn lực. Hệ thống dịch vụ y tế tại cơ sở chưa đáp ứng kịp thời nhu cầu của người dân, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm của dịch bệnh. Hơn nữa, việc thiếu thông tin và sự kết nối giữa các cơ quan chức năng cũng làm giảm hiệu quả của các chính sách an sinh xã hội. Do đó, cần có sự cải cách mạnh mẽ trong quy trình thực hiện và quản lý các chính sách này để đảm bảo quyền lợi cho mọi công dân, đặc biệt trong những thời điểm khủng hoảng như hiện nay.

IV. Giải pháp nâng cao trách nhiệm bảo đảm quyền an sinh xã hội của Nhà nước

Để nâng cao trách nhiệm bảo đảm quyền an sinh xã hội của Nhà nước trong bối cảnh dịch Covid-19, cần thực hiện một số giải pháp quan trọng. Đầu tiên, cần hoàn thiện hệ thống pháp luật để đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả trong việc thực thi các chính sách an sinh xã hội. Thứ hai, tăng cường công tác tuyên truyền để người dân hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình, từ đó chủ động tham gia vào các chương trình an sinh xã hội. Thứ ba, cần thiết lập cơ chế giám sát và phản hồi để người dân có thể phản ánh kịp thời những khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ. Cuối cùng, tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và tổ chức xã hội để đảm bảo nguồn lực được phân bổ một cách công bằng và hiệu quả. Những giải pháp này sẽ giúp Nhà nước thực hiện tốt hơn trách nhiệm của mình trong việc bảo đảm quyền an sinh xã hội cho công dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 bùng phát mạnh mẽ từ cuối năm 2019, ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế - xã hội toàn cầu, việc bảo đảm quyền an sinh xã hội của người dân trở thành một thách thức lớn đối với các quốc gia, trong đó có Việt Nam. Theo ước tính, đại dịch đã khiến hàng triệu lao động mất việc làm hoặc phải giảm giờ làm, thu nhập bình quân tháng giảm 5,1% so với cùng kỳ năm trước, đồng thời làm gia tăng áp lực lên hệ thống an sinh xã hội. Luận văn tập trung nghiên cứu trách nhiệm bảo đảm quyền an sinh xã hội của Nhà nước theo Hiến pháp năm 2013 trong bối cảnh phòng, chống dịch Covid-19 hiện nay tại Việt Nam, nhằm đánh giá thực trạng, chỉ ra những hạn chế và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi.

Mục tiêu nghiên cứu bao gồm: khái quát các khái niệm và lý luận về quyền an sinh xã hội và trách nhiệm bảo đảm của Nhà nước trong đại dịch; phân tích thực trạng thực hiện trách nhiệm này tại Việt Nam từ khi Hiến pháp 2013 có hiệu lực đến nay, đặc biệt trong giai đoạn dịch Covid-19; đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách và nâng cao hiệu quả thực thi. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định pháp luật và thực tiễn thực hiện tại Việt Nam từ năm 2013 đến năm 2022, với trọng tâm là các biện pháp ứng phó trong đại dịch Covid-19.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về an sinh xã hội, đồng thời hỗ trợ các cơ quan quản lý nhà nước trong việc xây dựng và triển khai chính sách phù hợp, góp phần bảo vệ quyền lợi của người dân trong bối cảnh khủng hoảng y tế và kinh tế toàn cầu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết quyền con người và lý thuyết trách nhiệm nhà nước trong bảo đảm an sinh xã hội. Lý thuyết quyền con người nhấn mạnh quyền được hưởng an sinh xã hội là một trong những quyền cơ bản, được ghi nhận trong các văn kiện quốc tế như Tuyên ngôn Nhân quyền năm 1948, Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa (ICESCR) năm 1966. Lý thuyết trách nhiệm nhà nước tập trung vào nghĩa vụ của Nhà nước trong việc xây dựng khung pháp lý, tổ chức thực hiện và giám sát việc bảo đảm quyền an sinh xã hội cho người dân, đặc biệt trong các tình huống khủng hoảng như đại dịch.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: an sinh xã hội (ASXH) là hệ thống các chính sách và biện pháp nhằm bảo vệ và hỗ trợ người dân trước các rủi ro xã hội; quyền an sinh xã hội là quyền được hưởng các dịch vụ và trợ giúp xã hội cơ bản; trách nhiệm bảo đảm quyền an sinh xã hội của Nhà nước bao gồm việc ban hành pháp luật, tổ chức thực hiện và giám sát; các biện pháp kinh tế, xã hội và pháp lý nhằm thực thi trách nhiệm này.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để phân tích các vấn đề liên quan đến trách nhiệm bảo đảm quyền an sinh xã hội của Nhà nước trong bối cảnh đại dịch Covid-19. Cụ thể, các phương pháp nghiên cứu bao gồm:

• Phân tích, tổng hợp, so sánh: Phân tích các quy định pháp luật về an sinh xã hội, so sánh giữa quy định và thực tiễn áp dụng để nhận diện những bất cập và hạn chế.
• Khảo sát thực tiễn: Thu thập số liệu từ các báo cáo, văn bản pháp luật, nghị quyết của Đảng và Nhà nước, cũng như các số liệu thống kê về tác động của đại dịch đến đời sống người dân.
• Thống kê: Sử dụng số liệu về tỷ lệ thất nghiệp, giảm thu nhập, số người hưởng chính sách hỗ trợ để đánh giá thực trạng thực hiện trách nhiệm bảo đảm quyền an sinh xã hội.
• Phương pháp kết hợp: Kết hợp các phương pháp trên nhằm đưa ra đánh giá toàn diện và đề xuất giải pháp phù hợp.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các văn bản pháp luật, nghị quyết, báo cáo chính thức của các cơ quan nhà nước từ năm 2013 đến 2022, cùng các số liệu thống kê về tác động của đại dịch Covid-19 tại Việt Nam. Phương pháp chọn mẫu dựa trên tính đại diện và liên quan trực tiếp đến chủ đề nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quyền an sinh xã hội được Hiến pháp năm 2013 ghi nhận rõ ràng: Điều 34 Hiến pháp khẳng định quyền được bảo đảm an sinh xã hội là quyền cơ bản của công dân. Tuy nhiên, việc thực thi quyền này trong đại dịch còn nhiều hạn chế do hệ thống pháp luật chưa đồng bộ và chưa kịp thời điều chỉnh các tình huống phát sinh.

2. Thực trạng bảo đảm quyền được bảo vệ và chăm sóc sức khỏe: Việt Nam đã có nhiều biện pháp mạnh mẽ như cách ly, xét nghiệm miễn phí, tiêm chủng vaccine với tỷ lệ bao phủ tiêm mũi 1 đạt 100% người trên 18 tuổi, góp phần kiểm soát dịch bệnh hiệu quả. Tuy nhiên, nguồn lực y tế cơ sở còn hạn chế, gây khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ y tế cho một số nhóm dân cư.

3. Quyền tiếp cận các dịch vụ cơ bản và trợ giúp trong hoàn cảnh khó khăn: Các chính sách hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch như Nghị quyết 42/NQ-CP, Quyết định 15/2020 đã được triển khai, nhưng vẫn còn tồn tại tình trạng chậm trễ, thủ tục hành chính phức tạp, chưa bao phủ hết các đối tượng cần hỗ trợ.

4. Bảo vệ thu nhập và việc làm cho người lao động: Đại dịch đã làm giảm 2,4 triệu lao động so với cùng kỳ năm trước, tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 2,73%, thu nhập bình quân giảm 5,1%. Các chính sách hỗ trợ người lao động và doanh nghiệp gặp khó khăn đã được ban hành, nhưng hiệu quả chưa đồng đều, đặc biệt với lao động khu vực phi chính thức.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ sự thiếu đồng bộ trong hệ thống pháp luật về an sinh xã hội, năng lực quản lý và thực thi chính sách còn yếu ở cấp cơ sở, cũng như nguồn lực tài chính và nhân lực hạn chế trong bối cảnh đại dịch kéo dài. So với các nghiên cứu trước đây, luận văn làm rõ hơn vai trò và trách nhiệm cụ thể của Nhà nước theo Hiến pháp 2013 trong bối cảnh khủng hoảng y tế, đồng thời cung cấp số liệu cập nhật về tác động của Covid-19 tại Việt Nam.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ tiêm vaccine theo độ tuổi, bảng thống kê số lao động mất việc và giảm thu nhập theo ngành nghề, biểu đồ so sánh số người hưởng chính sách hỗ trợ qua các giai đoạn dịch bệnh. Những kết quả này nhấn mạnh sự cần thiết phải hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực thực thi và tăng cường nguồn lực cho hệ thống an sinh xã hội.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý về an sinh xã hội: Sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật để đảm bảo tính đồng bộ, kịp thời và phù hợp với tình hình thực tế, đặc biệt là các quy định về hỗ trợ người dân trong các tình huống khẩn cấp như đại dịch. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể: Quốc hội, Bộ Tư pháp, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.

2. Tăng cường năng lực quản lý và thực thi chính sách ở cấp cơ sở: Đào tạo, nâng cao trình độ cán bộ làm công tác an sinh xã hội, cải cách thủ tục hành chính để rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ hỗ trợ. Thời gian: 1 năm. Chủ thể: UBND các cấp, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội.

3. Mở rộng và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế cơ sở: Đầu tư trang thiết bị, nhân lực y tế, đảm bảo người dân, đặc biệt là nhóm yếu thế, được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe kịp thời và hiệu quả. Thời gian: 2-3 năm. Chủ thể: Bộ Y tế, UBND các tỉnh.

4. Đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động an sinh xã hội: Khuyến khích sự tham gia của các tổ chức xã hội, doanh nghiệp và cộng đồng trong việc cung cấp dịch vụ và hỗ trợ người dân, giảm gánh nặng ngân sách nhà nước. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, các tổ chức xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước về an sinh xã hội: Giúp hiểu rõ trách nhiệm pháp lý và thực tiễn trong việc bảo đảm quyền an sinh xã hội, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và triển khai chính sách.

2. Nhà nghiên cứu và giảng viên luật hiến pháp, hành chính: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để phát triển nghiên cứu sâu hơn về quyền con người và trách nhiệm nhà nước trong lĩnh vực an sinh xã hội.

3. Các tổ chức xã hội và phi chính phủ hoạt động trong lĩnh vực an sinh xã hội: Hỗ trợ xây dựng chương trình, dự án phù hợp với chính sách nhà nước và nhu cầu thực tế của người dân.

4. Sinh viên chuyên ngành luật và chính sách công: Là tài liệu tham khảo quan trọng giúp nâng cao nhận thức và kiến thức chuyên môn về quyền an sinh xã hội và pháp luật liên quan.

Câu hỏi thường gặp

1. Quyền an sinh xã hội được Hiến pháp Việt Nam quy định như thế nào?
   Hiến pháp năm 2013 tại Điều 34 khẳng định mọi công dân có quyền được bảo đảm an sinh xã hội, thể hiện trách nhiệm của Nhà nước trong việc xây dựng hệ thống chính sách và pháp luật bảo vệ quyền này.

2. Những khó khăn chính trong việc thực hiện trách nhiệm bảo đảm quyền an sinh xã hội trong đại dịch Covid-19 là gì?
   Bao gồm hệ thống pháp luật chưa đồng bộ, thủ tục hành chính phức tạp, nguồn lực y tế và tài chính hạn chế, cũng như khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ của các nhóm yếu thế.

3. Việt Nam đã có những biện pháp gì để bảo vệ quyền chăm sóc sức khỏe trong đại dịch?
   Triển khai xét nghiệm miễn phí, cách ly hiệu quả, tiêm chủng vaccine với tỷ lệ bao phủ cao, đồng thời ban hành các nghị quyết hỗ trợ người dân gặp khó khăn.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả thực thi trách nhiệm bảo đảm quyền an sinh xã hội?
   Cần hoàn thiện pháp luật, tăng cường đào tạo cán bộ, cải cách thủ tục hành chính, đầu tư nâng cao chất lượng dịch vụ y tế cơ sở và khuyến khích xã hội hóa hoạt động an sinh.

5. Ai là đối tượng được hưởng chính sách an sinh xã hội trong đại dịch?
   Bao gồm người lao động mất việc, người nghèo, người khuyết tật, người cao tuổi, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn và các nhóm yếu thế khác bị ảnh hưởng bởi đại dịch.

Kết luận

• Luận văn làm rõ trách nhiệm bảo đảm quyền an sinh xã hội của Nhà nước theo Hiến pháp năm 2013 trong bối cảnh đại dịch Covid-19, nhấn mạnh vai trò pháp lý và thực tiễn của Nhà nước.
• Đã phân tích thực trạng thực hiện quyền được bảo vệ sức khỏe, tiếp cận dịch vụ cơ bản, trợ giúp xã hội và bảo vệ thu nhập của người dân trong đại dịch với các số liệu cụ thể.
• Chỉ ra những hạn chế về pháp luật, năng lực thực thi và nguồn lực, đồng thời so sánh với các nghiên cứu trước đây để làm rõ nguyên nhân.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực quản lý, đầu tư y tế cơ sở và xã hội hóa hoạt động an sinh xã hội.
• Luận văn là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà quản lý, nghiên cứu, tổ chức xã hội và sinh viên trong lĩnh vực luật và chính sách an sinh xã hội.

Next steps: Tiếp tục nghiên cứu chuyên sâu về các nhóm đối tượng yếu thế, đánh giá hiệu quả các chính sách hỗ trợ sau đại dịch và đề xuất các mô hình an sinh xã hội bền vững.

Các cơ quan chức năng cần phối hợp chặt chẽ để triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tăng cường truyền thông nâng cao nhận thức xã hội về quyền an sinh xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Một số van dé lý luận về quyển an sinh 2d hội va trách nhiềm. bão đâm quyển an sinh 28 hôi của nha nước trong dai dịch Covid-19 Chương2: Thưc trạng trách nhiệm bao dim quyển an sinh zã hội và trách. nhiệm bão đâm quyển an sinh 28 hội của nha nước trong đại dịch Covid-19 Chương 3: Một số quan điểm và giải pháp nhằm nâng cao trách nhiệm. ‘bdo đâm quyển an sinh 28 hôi của nha nước trong dai dịch Covid-19 i Chương1: LY LUẬN CHUNG VE TRÁCH NHIỆM BAO DAM QUYEN AN SINH XÃ HỘI CUA NHÀ NƯỚC TRONG DICH COVID -19 1.

Khái niệm an sinh xã hội và quyền an sinh xã hội 1.hái niệm an sinh xã hội "Thuật ngữ "an sinh sã hội” đã xuất hiện ở Việt Nam vào những năm 70 của thé kỹ XX trong một số cuốn sách nghiên cứu về pháp luật của một số hoc giã Sải Gòn. Sau năm 1975, thuật ngữ này được dùng nhiều va đặc biết là từ năm 1995 trở lại đây nó được dùng rộng rấi hơn. Bam bảo ASXH là một yêu cầu của sự phát triển bên vững, là mục tiêu hướng tới của nhiều quốc gia trên thể giới, cũng la một đòi hỏi cấp thiết đối với nước ta trong giai đoạn hiện nay. ‘Tac giả Nguyễn Hai Hữu cho rằng, ASXH la một hệ thông các cơ chế, chính sách, biện pháp của Nhà nước va zã hội nhằm trợ giúp moi thành viên trong xã hội đổi phó với các rủi ro, các cú sóc vẻ kinh tế - xã hội lam cho ho có nguy cơ suy giảm, mắt nguồn thu nhập do ôm đau, thai sẵn, tai nạn, bệnh nghề nghiệp, giả cả không còn sức lao động hoặc vi những nguyên nhân khách quan.

rơi vào hoàn cảnh nghèo khổ va cung cập các dich vụ sức khoẻ cho cộng đồng, ‘bang hệ thông mang lưới vé bảo hiểm zã hội, bảo hiểm y tế va tro giúp xã hội" Theo tác giả Hoang Chi Bảo, ASXH là sự an toan của cuộc sing con người, từ cá nhân đến cộng đồng, tạo tién dé và động lực cho phát triển con người và xã hội. ASXH là những đêm bao cho con người tôn tại (sông) như một con người và phát triển các sức mạnh bản chất người, tức là nhân tính trong. hoạt động, trong đời sống hiện thực của nó như một chủ thể mang nhân cach’. Trong công trình của mảnh, tác giả Mac Văn Tiền va Mai Ngọc Cường.

ˆ Ngyễn Ha Ete 2007), ộ ng en sin vã Đột 3 Việt Non, Lao đồng, Ha Nột ‘Hoag Chí Blo (2008), Co sở Raa lọc cũ trệt xd cong Toàn Dud hệ thong chin seh snr ước ta giz đoợi 2006-2015 15 yăn Hb to Won học thuộc Đì ti KXD2 0200610, Bọc vận Chil, Ha , "quốc gin H Chí Min Nội. cho rằng, dé thay hết được ban chat, chúng ta phải tiếp cận ASXH theo cả nghĩa. tông va nghĩa hep của khát niệm nay. ‘Theo nghĩa rông, ASMH là sự đầm bảo thực hiện các quyển để con người được an bình, dam bảo an ninh, an toàn trong xã hội.

Theo nghĩa hep, ASXH 1a sự đâm bảo thu nhập và mét số điều kiến thiết yêu khác cho cá nhân, gia đính. và công đẳng khi ho bị giảm hoặc mit thu nhập do ho bi giảm hoặc mắt khả năng lao động hoặc mat việc lam, cho những người giả cô đơn, trẻ em mô côi, người tàn tật, những người yêu thé, người bị thiên tai dich hoaế. Tổng hợp các ý kiên về ASXH, tác giả Mai Ngoc Cường nhấn manh rằng. An sinh zã hội la sự dim bả thu nhập và một số điều kiện thiết yếu khác cho cá nhân, gia đỉnh vả cộng đồng trước những biển động về kinh tế, sã hội va tự nhiên lêm cho ho ‘bj giảm hoặc khả năng lao đông hoặc mắt việc lam, bi Gm đau, bệnh tật, hoặc.

tửvong, cho những người gia cô đơn, trễ em mé côi, người tên tật, những người yếu thé, những nan nhân chiến tranh, những người bi thiến tai địch hoa” .Như vây, cách tiếp cân của tác giã Mai Ngọc Cường về ASXH là theo nghĩa hep, đẳng quan điểm với tác giả Mạc Văn Tiền vả phù hợp với cách tiếp cận của Tổ chức Lao đông thể giới (ILO), Trong bai Bão đâm ngày cảng tốt hơn ASXH va phúc lợi xã hội lả một nội dung chủ yếu của Chiến lược phát triển kinh tế- xã hội 2011 - 120, nguyên Thủ tướng Nguyễn Tân Dũng cho rằng, "an sinh xã hội và phúc lợi sã hội là hé thống các chính sách và giai pháp nhằm vừa bao về mức sông tôi thiểu của người dân trước những rồi ro và tac đông bat thường về kinh tế, xế hôi và môi trường, vừa góp phan không ngimg nâng cao đời sống vật chất va tinh thân 48 cho nhân dan"® 2 Mục Văn Trần C009), Su ớt vã hộ vip dn gud nc, NXB Lao dng 18 hội, Hà NEL “Mai Ngoc Cường (2008), oa tà he Điện hệ ng can sch cn so vã kã ở it Now, OB Chê tì ec gn Bà NOL Shun De (2009), 25 hàn An nh si 36 Việt Na rang trang hả”, Tp Khoa lọc lo động kề By đc 095) 4 18-34 13 Khai niệm ASXH theo quan điểm của nguyên Thủ tướng Nguy Dũng là khái niệm rộng, bao gồm một hé thống các chính sảch va chương trình. do Nha nước, các tổ chức xã hội va tư nhân thực hiện nhằm hỗ trợ, nâng cao. năng lực của c nhân, hé gia đính va công đồng quan lý rủi ro do mắt việc lam, tuổi giả, ốm đau, rủi ro do thiên tai, chuyển đổi cơ câu, khủng hoang kinh tế, dẫn đến mắt thu nhập và giảm khả năng tiếp cận đến hệ thống dịch vu xã hội. Trong đó, dưới sư quản lý, điểu hành, trợ giúp của Nhà nước thông qua một hệ thống các cơ chế, chính sách, các giải pháp công.

được thực hiện một cách đông bộ, phổ biển, day đủ sẽ là cơ hội tot nhất giúp mọi thành viên trong xã hội đều có điều kiên tiếp cận bình đẳng với các nguồn lưc phát triển, các dịch vu xế hội, từ đó tao tiên để cho việc thực hiện tiến bô va công bằng xã hội trong một sẽ hội còn nhiêu khó khăn như Việt Nam hiện nay. Cuốn Thuật ngữ An sinh xã hội Việt Nam của Viện Khoa học vả Lao động xd hôi (ILSSA) phôi hợp với Dự án Hỗ trợ giãm nghèo ở Việt Nam, do. Tổ chức GIZ thực hiện đưới sự uy quyển của Bồ Hợp tác Kinh tế và Phát triển. Đức (BMZ) xây dựng, xuất bản năm 2011, định nghĩa: ASXH la hệ thống các chính sách can thiệp của nha nước (bảo hiểm xã hôi/rợ giúp xã hội) và tư nhân(các chế đô không theo luật định hoặc của tư nhân) nhằm giảm mmức độ nghéo đối va tn thương, nâng cao nẵng lực tự bảo về của người dân va xã hội trước những rủi ro hay nguy cơ giảm hoặc mắt thu nhập, bảo dim én định, phat triển va công bằng xã hội” Từ những quan điểm nêu trên, có thể định nghĩa: An sinh xã hội là mang lưới các chương trình, hệ thông chính sách cụ thé từ nhà nước hoặc các tổ chức.

xã hội nhằm trợ giúp, HỖ trợ, bảo vệ cá nhân và toàn xã hội, đặc biệt là các cả: nhân gặp phải rủi ro hay khó khăn trong cuộc sống, bảo đãm nức sông tốt "TB die GIZ, Viên Khor học lo đông vi Y4 hội G01), Thật ngữ sh a hd Đệ Nan, Bà Nội 14 thiểu và góp phân nâng cao đời sống của ho, từ đó, thúc đâp sự phát triển và tiễn bộ xã lội. Khái niệm quyên an sinh xã hội. Quyển được hưởng an sinh xã hội - ASXH (the right to social security) 1ä một trong những quyền con người cơ bản, được xép vao nhóm quyền kinh. Quyển này được ghỉ nhân trong Điều 22 (đỏng thời được nhắc đến trong Biéu 25) của Tuyên ngôn toàn thé giới về Nhân quyền (UDHR) năm 1948.

“Với tư cách la thành viên của xế hội, moi người đều có quyền được. hưởng ASXH cũng như được thực hiện các quyền về kinh tế, xã hội và văn hóa không thể thiểu đối với nhân phẩm vả tự do phát triển nhân cách của minh, thông qua nỗ lực quốc gia, hợp tác quốc. -va phủ hợp với hệ thống tổ chức và. nguồn lực của mỗi quốc gia” (Điều 22 UDHR) 'Với tư cách la một trong những quyền con người cơ bản, quyền ASXH sau đó đã được tái khẳng định và cu thé hoa trong những văn kiện quốc tế quan trọng khác về nhân quyền, tiêu biểu như.

Công ước quốc tế về các Quyền kinh: 2, xã hội, văn hoa (ICESCR) năm 1966 ghi nhận: “Các quốc gia thành viền. Công ước này thừa nhân quyền của mọi người được hưởng ASXH, kể cả bảo. hiểm xã hội” (Điều 9); Công ước của Liên hiệp quốc về Quyển trẻ em(CRC) quy định: “1. Các quốc gia thành viên thửa nhận mọi trẻ em đều có quyển hưởng, ASXH, kế cả bão hiểm xã hội, và phải thi hành những biện pháp cẩn thiết dé thực hiện day đủ quyên nảy phù hợp với pháp luật nước minh.

Khi thích hợp, các quyền lợi nảy cân được cung cấp trên cơ sỡ có tính đến các nguồn lực, hoan cảnh của trẻ em va cia những người chịu trách nhiệm nuôi đưỡng trẻ em, cũng như yếu tổ khác có liên quan đến việc xin được hưỡng những quyền lợi đó do trẻ em hay người đại điện cho trễ em thực hiện' (Điễu 26); Công ước về Quyền. của người khuyết tật (CRPD) nêu: “2. Quốc gia thành viên công nhận quyển. của người khuyết tất được hưởng phúc lơi zã hội và được hưởng quyển đó ma 15 không có sự phân biệt đối zử trên cơ sỡ sự khuyết tật, va tiến hành các bước thích hợp để bảo vệ và thúc đây việc biển quyền nay thanh hiện thực, trong đó có các biện pháp: a.

Bao dém cho người khuyẻt tất tiếp côn bình đẳng đổi với địch vụ nước sạch, bảo đảm cho họ tiếp cân các dịch vụ, thiết bị vả sự hỗ tro khác phục vụ những nhu câu xuất phat từ tinh trạng khuyết tật, b. quyển của người khuyết tật, đặc biệt là phụ nữ và bé gat Khuyét tất, người giả khuyết tat được hưởng các chương trình phúc lợi 2 hội và chương trinh xoá đối giảm nghèo, c. Bao dim cho người khuyết tật và gia định ho sống trong tình trang nghèo khổ được tiếp cân sự giúp đỡ từ quỹ hỗ trợ người khuyết tật, trong đó có thể bằng cách đào tạo, tư vấn hoặc hỗ trợ tải chính và động viên. tam thời một cách thích hop; d.

Bảo đảm cho người khuyết tật tiếp cân các chương trình nha ở công công, e.