CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI 1.1 Lý do chọn đề tài Trong quá trình phát triển nền kinh tế quốc dân và phục vụ đời sống xã hội, nhu cầu vận chuyển hàng hóa và hành khách ngày một gia tăng. Vận tải ô tô có khả năng đáp ứng tốt hơn nhiều mặt so với các phương tiện vận tải khác do tính đơn giản, động cơ… ô tô có thể đi đến những vùng mà các phương tiện khác không thể đến được bên cạnh đó giá thành vận chuyển ô tô tương đối thấp. Ở nước ta, do địa hình phức tạp, sự mở rộng và đô thị hóa tăng nhanh trong khi việc đầu tư và đáp ứng của các phương tiện khác còn hạn chế thì vận tải ô tô càng có nhiều ưu thế hơn. Trong hoàn cảnh kinh tế hiện nay, việc đi lại của nhân dân ta vẫn chủ yếu dựa vào vận tải hành khách đường bộ do giá rẻ và tiện lợi.
Những năm trước đây nhu cầu của khách đi các tuyến đường dài là chỉ cần có phương tiện để đi đến nơi mà ít có yêu cầu cao về chất lượng phương tiện. Ngày nay, kinh tế phát triển hơn, đời sống người dân đã được nâng cao cùng với xu thế hội nhập vào nền kinh tế thế giới, nhu cầu đi lại của ngưởi dân phải kèm theo yêu cầu về chất lượng phục vụ. Hiện nay các loại xe khách nói chung hay xe khách giường nằm nói riêng đang lưu thông trong nước có nguồn gốc nhập khẩu từ nước ngoài hoặc do các liên doanh sản xuất ô tô trong nước, nhưng bên cạnh đó, vẫn có một số lượng xe khách GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Phụng HVTH: Hồ Anh Cường 1 Luan van Nghiên cứu khai thác sử dụng loại xe giường nằm Thaco - Mobihome ở các tỉnh phía nam được lắp ráp và thiết kế ở các cơ sở trong nước, tiêu biểu và thịnh hành nhất hiện nay mà hành khách hay dùng để đi những chuyến đường dài là dòng xe Thaco-Mobihome. Do sản phẩm được đóng trên khung gầm Aero express và Thaco cải tiến một số chi tiết tạo cho sản phẩm một nét đẹp riêng, mang bản sắc “THACO” nên còn một số vấn đề cần giải quyết như: Sự phân bố tải trọng, đánh giá khả năng êm dịu, khả năng quay vòng, các trị số an toàn sử dung khi xe quay vòng trên đường bằng, đường dốc, khi phanh, việc sử dụng hết công suất của xe, đồng thời khai thác tối đa trong điều kiện giao thông đô thị Việt Nam hiện tại …do vậy, việc nghiên cứu khai thác sử dụng xe góp phần đề ra phương hướng và biện pháp nhằm nâng cao chất lượng ô tô lắp ráp và thiết kế trong nước.2 Mục tiêu nghiên cứu Kể từ khi chiếc xe giường nằm đầu tiên chính thức được đưa vào kinh doanh, loại xe này đã tăng nhanh đáng kể Sự phát triển này có được bởi nhu cầu đi lại bằng xe giường nằm của hành khách, xe giường nằm vốn dĩ rất ít phổ biến ở các nước.
Xe khách giường nằm hai tầng thường có kích thước lớn, khi chở đủ khách thì trọng tâm lớn cao hơn xe khách thông thường. Vì thế, loại xe giường nằm khi vào đường cua, dốc hẹp thì có nguy cơ bị lật cao hơn xe nhỏ. Đó là chưa kể đến việc xe bị hạn chế về khả năng thoát hiểm khi xảy ra tai nạn, dễ dẫn đến mức độ thương vong lớn hơn xe khách thông thường. Do vậy mục tiêu của đề tài là: - Nghiên cứu mức độ an toàn khi sử dụng xe khách giường nằm bằng việc lựa chọn các phương án hạ thấp tọa độ trọng tâm của xe - Nghiên cứu tính ổn định an toàn của xe khi xe quay vòng, để từ đó đưa ra các cảnh báo cho người điều khiển xe tránh các tai nạn đáng tiếc.3 Đối tượng nghiên cứu Xe khách giường nằm THACO – MOBIHOME HB120SL GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Phụng HVTH: Hồ Anh Cường 2 Luan van Nghiên cứu khai thác sử dụng loại xe giường nằm Thaco - Mobihome ở các tỉnh phía nam 1.4 Phương pháp nghiên cứu - Thu thập thông và tin tài liệu, luận văn thạc sĩ, qua internet, lý thuyết ô tô….5 Ý nghĩa khoa học và tính thực tiễn của đề tài Nghiên cứu của đề tài khi thành công sẽ tạo điều kiện khảo sát, kiểm tra, đảm bảo tính năng, khả năng sử dụng và khai thác tốt các thông số kỹ thuật của xe, nhằm phát huy tối đa tăng tính năng sử dụng của xe trong điều kiện giao thông Việt Nam hiện nay.
Nội thất sang trọng và lộng lẫy GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Phụng HVTH: Hồ Anh Cường 3 Luan van Nghiên cứu khai thác sử dụng loại xe giường nằm Thaco - Mobihome ở các tỉnh phía nam CHƯƠNG II : TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2.1 Định nghĩa về xe khách giường nằm trên thế giới o Xe khách giường nằm trên thế giới được gọi là Sleeper Bus ( cũng được biết đến như Entertainer Coach ở mỹ hay Nightliner ở Châu Âu) là một loại xe khách đường dài đặc biệt, thường được sử dụng để vận chuyển các ban nhạc, các kỹ thuật viên hoặc các đoàn du lịch giữa các thành phố hoặc các show diễn. o Ở Châu Âu, những xe này là xe khách đường dài với đầy đủ kích cỡ, nó được thiết kế bên trong để chở được 8 đến 18 hành khách. Luôn luôn có đầy đủ bếp, ghế bành, giường ngủ, giàn DVD, tivi Plasma cỡ lớn và những hệ thống game cho phép hành khách ăn uống, thư giãn và nghỉ ngơi suốt hành trình để chuẩn bị cho những buổi diễn hay các cuộc hội nghị tiếp theo. Những chiếc xe này đôi khi được làm kính mờ bên ngoài hoặc cửa sổ đôi cho phép hành khách nhìn ra bên ngoài nhưng mọi người bên ngoài nhìn chăm chú vào bên trong.
Những xe này được trang bị tốt tiện nghi cũng như tạo cảm giác thoải mái cho hành khách là việc rất quan trọng. Hình 2-1 : xe giường nằm tại Anh GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Phụng HVTH: Hồ Anh Cường 4 Luan van Nghiên cứu khai thác sử dụng loại xe giường nằm Thaco - Mobihome ở các tỉnh phía nam 2.2 Mục tiêu của xe khách giường nằm Đa số trên thế giới, từ thời xưa xe khách giường nằm được thiết kế, chế tạo ra nhằm mục tiêu phục vụ hành khách đầy đủ các tiện nghi, thư giãn, thoải mái, ngắm phong cảnh trên đưởng đi giống ngôi nhà nhỏ cho các chuyến đi dài từ thành phố này sang thành phố khác, các tour du lịch tham quan, các ban nhạc lưu diễn qua các thành phố, các cuộc hội nghị ở các thành phố khác nhau… 2.3 Nhu cầu sử dụng xe khách giường nằm trên thế giới Tại Trung Quốc Lấy số liệu thống kê quốc gia từ lễ hội suốt tuần vào mùa xuân năm 2012, có 342 triệu chuyến du lịch đường dài bằng xe khách giường nằm, cao hơn 9,9% so với năm 2011, trong khi 7,92 triệu và 31,3 triệu chuyến đi được thực hiện bằng tàu và đường sắt. Tại Mỹ Hầu hết gia tăng các loại phương tiện xe bus, có tỉ lệ năm sau cao hơn năm trước, theo thống kê tại 50 khu vực đô thị hóa ở mỹ năm 2009 – 2010. Tthị trường xe hoán cải công năng, chuyển đổi chuyên dụng cho du lịch đường dài vô cùng sôi động và đa dạng.
Đỉnh cao là những chiếc motorhome có giá từ 1 đến 2 triệu USD, tùy theo độ xa xỉ của nội thất trong xe. Millennium Luxury Coach, hãng chế tạo có trụ sở tại Florida, là một trong những ví dụ. Những chiếc coach (xe bus lữ hành) của hãng sau khi được nâng cấp có giá từ 1 đến 1,5 triệu USD/chiếc. Mới nhất là chiếc Prevost H3- 45 với 4 cửa trượt, có thể biến những hành trình dài thành cuộc chu du kỳ thú, theo kiểu lối sống xa hoa thượng hạng.
Hình 2-2 : Xe Prevost H3-45 (hãng Millennium Luxury Coach) GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Phụng HVTH: Hồ Anh Cường 5 Luan van Nghiên cứu khai thác sử dụng loại xe giường nằm Thaco - Mobihome ở các tỉnh phía nam Công nghệ trang bị cho xe là tối tân cho một chiếc xe bus đường dài Với lợi thế không gian rộng lớn, các kỹ sư của hãng Millennium Luxury Coach chuyển thành ngôi nhà di động thực sự xa xỉ và hiện đại, nội thất tiện nghi cao cấp như cung điện hoàng gia. Bài trí trong xe thường là theo đặt hàng của chủ nhân, nhưng cơ bản bao gồm phòng khách, phòng ngủ, phòng tắm, bếp. cho khoảng 2 - 3 người trên một hành trình dài 2.4 Nhu cầu sử dụng xe khách giường nằm tại Việt Nam Việt Nam có địa hình và các thành phố chính chủ yếu nằm dọc theo bờ biển, các tuyến giao thông nội địa như đường bộ, đường sắt, đường hàng không đều đi theo hướng Bắc - Nam. Vận chuyển hành khách chủ yếu diễn ra ở đường bộ vì đường sắt khổ 1m, dài 2.249 km, đa phần đầu máy, toa xe và hệ thống đường rất cũ kỹ.
Từ năm 2000 đến 2010, tốc độ tăng lượng hành khách hàng năm đã giảm từ 17,6% xuống 8,1%. Năng lực vận chuyển đường sắt chỉ đạt 5.400 hành khách/ngày đêm. Hàng không tuy có phát triển nhưng do giá vé cao và sắp tới sẽ còn tăng giá nữa nên chủ yếu phục vụ cho các hành khách có thu nhập cao hoặc đi công tác. Tuyến quốc lộ chính số 1, dài 2.260 km, đi qua 31 tỉnh thành, nếu kể đến sự kết nối các trung tâm kinh tế lớn khác như Hà Nội – Hải Phòng, TP.HCM – Vũng Tàu, TP.HCM – Bình Dương, Tây Ninh… thì chiều dài tổng cộng của quốc lộ chính của Việt Nam khoảng 2.
Toàn bộ tuyến quốc lộ này đều được trải nhựa hoặc bê tông nhựa, tốc độ cho phép lớn nhất là 80 km/giờ.TS Nguyễn Văn Phụng HVTH: Hồ Anh Cường 6 Luan van Nghiên cứu khai thác sử dụng loại xe giường nằm Thaco - Mobihome ở các tỉnh phía nam Việc cần có một loại phương tiện vận chuyển hành khách đường dài Bắc – Nam phục vụ số đông hành khách có thu nhập trung bình và thấp, thay thế cho tàu hỏa và máy bay là một nhu cầu cần thiết và bức thiết của Việt Nam hiện nay và trong 10 – 15 năm nữa. Xe khách giường nằm như thực tiễn chứng minh và dự báo chiến lược sẽ là loại xe chủ lực cho các tuyến vận chuyển đường dài và liên vận cho các nhu cầu. Đó là, vận chuyển hành khách Bắc - Nam hiện nay khoảng 70.000 hành khách/ngày đêm, dự đoán năm 2020 là 120.000 hành khách/ngày đêm và năm 2030 là 156.000 hành khách/ngày đêm. Đặc biệt vào các đợt cao điểm như hè, lễ, tết nhu cầu này tăng cao gấp 2 – 3 lần.