Tổ chức không gian ở thích ứng với hoạt độngkinh tế nông nghiệp công nghệ cao khu vựcnông thôn vùng đồng bằng sông hồngluận án tiến sĩ kiến trúc

Nghiên cứu tổ chức không gian nông thôn thích ứng với kinh tế nông nghiệp công nghệ cao vùng đồng bằng sông Hồng trong luận án tiến sĩ kiến trúc.

• Tác giả: Đặng Thị Lan Phương
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Trọng Thuật
• Trường học: Đại học Kiến trúc Hà Nội
• Chuyên ngành: Kiến trúc
• Đề tài: Tổ Chức Không Gian Thích Ứng Với Kinh Tế Nông Nghiệp Công Nghệ Cao Tại Đồng Bằng Sông Hồng
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài:
• Mục đích nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
• Phương pháp nghiên cứu
• Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.
• Những đóng góp mới của luận án:
• Các khái niệm và thuật ngữ dùng trong luận án.
• Cấu trúc luận án.
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ KHÔNG GIAN Ở VÀ HOẠT ĐỘNG KINH TẾ NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO
• 1.1. Tổng quan về tổ chức KGO thích ứng với hoạt động KTNNCNC tại một số nước trên Thế giới và Việt Nam
• 1.1.1. Tại một số nước trên thế giới có điều kiện tương tự
• 1.1.1.1. Tại Nhật Bản
• 1.1.1.2. Tại Hàn Quốc:
• 1.1.1.3. Tại Thái Lan
• 1.1.2. Tại một số vùng ở Việt Nam
• 1.1.2.1. Tại Đà Lạt- Lâm đồng
• 1.2. Khái quát tình hình phát triển hoạt động kinh tế nông nghiệp công nghệ cao tại nông thôn vùng Đồng bằng sông Hồng
• 1.2.1. Khái quát sự phát triển nông nghiệp công nghệ cao tại vùng ĐBSH
• 1.2.2. Các loại hình hoạt động KTNN CNC nông thôn vùng ĐBSH hiện nay
• 1.2.2.1. Hoạt động KTNNCNC trong cư trú
• 1.2.2.2. Hoạt động KTNNCNC ngoài cư trú
• 1.2.2.3. Trang thiết bị và công nghệ cao trong hoạt động KTNN hiện nay
• 1.3. Thực trạng KGO tại nông thôn vùng ĐBSH
• 1.3.1. Sự chuyển biến KGO nông thôn qua các thời kỳ
• 1.3.1.1. Thời kỳ hợp tác hóa nông nghiệp
• 1.3.1.2. Thời kỳ kinh tế thị trường
• 1.3.1.3. Thời kỳ hội nhập và đổi mới
• 1.3.2. Thực trạng tổ chức không gian điểm DCNT vùng ĐBSH
• 1.3.2.1. Cấu trúc không gian điểm dân cư có xu hướng không khép kín và phát triển rộng ra ngoài không gian sản xuất nông nghiệp ngoài cư trú
• 1.3.2.2. Thiếu cơ sở hạ tầng cho phát triển sản xuất, đặc biệt là hạ tầng đáp ứng cho CNC
• 1.3.2.3. Các không gian hoạt động kinh tế nông nghiệp nhỏ lẻ, phát triển manh mún, rời rạc
• 1.3.2.4. Cơ sở hạ tầng kỹ thuật nông thôn
• 1.3.2.5. Cảnh quan và vệ sinh môi trường nông thôn
• 1.3.3. Thực trạng tổ chức không gian nhà ở kết hợp với hoạt động KTNN
• 1.3.3.1. Nhà ở kết hợp hoạt động kinh tế nông nghiệp ngoài cư trú
• 1.3.3.2. Nhà ở gắn với hoạt động kinh tế vườn hộ
• 1.3.3.3. Nhà ở kết hợp với hoạt động kinh tế trang trại
• 1.3.3.4. Nhà ở gắn với hoạt động dịch vụ thương mại nông nghiệp
• 1.3.4. Đánh giá tính thích ứng của KGO với hoạt động KTNN CNC
• 1.3.4.1. Trong điểm DCNT
• 1.3.4.2. Trong không gian nhà ở kết hợp với hoạt động KTNN trong cư trú
• 1.3.5. Tổng quan một số công trình nghiên cứu liên quan trong và ngoài nước
• 1.3.5.1. Các nghiên cứu trong nước
• 1.3.5.2. Các nghiên cứu ngoài nước
• 1.3.5.3. Nhận xét chung
• 1.3.6. Những vấn đề cần nghiên cứu và giải quyết
• 1.3.6.1. Những vấn đề bất cập tồn tại
• 1.3.6.2. Những vấn đề luận án tập trung giải quyết
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC TRONG VIỆC TỔ CHỨC KHÔNG GIAN Ở THÍCH ỨNG VỚI HOẠT ĐỘNG KINH TẾ NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO KHU VỰC NÔNG THÔN VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG
• 2.1. Các văn bản pháp luật liên quan
• 2.2. Quy chuẩn, quy phạm, tiêu chuẩn liên quan quy hoạch xây dựng nông thôn
• 2.3. Các văn bản pháp luật, quy chuẩn, tiêu chuẩn và những khái niệm liên quan đến hoạt động KTNN CNC
• 2.4. Các lý thuyết về tổ chức KGO nông thôn
• 2.4.1. Lý thuyết về đô thị nông nghiệp của Charlies Fourrier (1972-1983)
• 2.4.2. Lý thuyết kiến trúc xanh
• 2.4.3. Làng thông minh: Smart village
• 2.4.4. Lý thuyết về tổ chức mô hình cư trú truyền thống:
• 2.5. Các lý thuyết liên quan đến hoạt động KTNN CNC
• 2.6. Quy trình hoạt động kinh tế nông nghiệp CNC theo sự phát triển của cây trồng
• 2.6.1. Giai đoạn chuẩn bị gieo trồng
• 2.6.2. Giai đoạn trồng và chăm sóc
• 2.6.3. Giai đoạn thu hoạch, bảo quản và tiêu thụ sản phẩm
• 2.6.4. Phân loại KGO thích ứng với hoạt động KTNN CNC
• 2.7. Các điều kiện ảnh hưởng đến tổ chức KGO thích ứng với hoạt động KTNNCNC
• 2.7.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.7.1.1. Điều kiện địa hình
• 2.7.1.2. Điều kiện khí hậu và tác động của biến đổi khí hậu tới KGO và hoạt động KTNN CNC
• 2.7.1.3. Yếu tố môi trường và cảnh quan nông thôn
• 2.7.2. Điều kiện kinh tế nông thôn
• 2.7.2.1. Thu nhập và mức sống của dân cư nông thôn
• 2.7.2.2. Các mô hình tổ chức hoạt động kinh tế nông nghiệp CNC tác động đến tổ chức KGO nông thôn
• 2.7.2.3. Thương mại và dịch vụ NNCNC với sự phát triển KGO nông thôn
• 2.7.3. Điều kiện xã hội nông thôn vùng ĐBSH
• 2.7.3.1. Dân cư và trình độ dân trí:
• 2.7.3.2. Vấn đề phong tục tập quán sản xuất nông nghiệp của dân cư nông thôn
• 2.7.3.3. Biến đổi xã hội nông thôn dưới tác động của quá trình đô thị hóa và tích tụ ruộng đất cho hoạt động kinh tế nông nghiệp CNC
• 2.7.4. Điều kiện về kỹ thuật và CNC phục vụ cho hoạt động KTNN
• 2.7.4.1. Xu hướng phát triển công nghiệp 4
• 2.7.4.2. Các tiêu chí xác định CNC và kỹ thuật áp dụng
• 2.7.4.3. Yêu cầu cho phát triển hoạt động kinh tế nông nghiệp CNC
• 2.7.5. Các yêu cầu trong tổ chức KGO thích ứng với hoạt động KTNN CNC
• 2.8. Dự báo những xu hướng phát triển trong KGO và hoạt động kinh tế nông nghiệp CNC
• 2.8.1. Xu hướng phát triển các không gian chức năng trong điểm DCNT thích ứng với hoạt động KTNN CNC
• 2.8.2. Xu hướng phát triển không gian nhà ở thích ứng với hoạt động kinh tế NN CNC
• 2.9. Một số bài học kinh nghiệm trong và ngoài nước có điều kiện tương tự
• 2.9.1. Bài học về tổ chức không gian điểm dân cư nông nghiệp
• 2.9.2. Bài học về tổ chức không gian nhà ở gắn với hoạt động KTNN CNC
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN Ở THÍCH ỨNG VỚI HOẠT ĐỘNG KINH TẾ NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO KHU VỰC NÔNG THÔN ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG
• 3.1. Quan điểm, mục tiêu và nguyên tắc
• 3.2. Tổ chức không gian kiến trúc điểm DCNT thích ứng với hoạt động KTNNCNC tại khu vực nông thôn ĐBSH
• 3.2.1. Lựa chọn vị trí điểm dân cư mới thích ứng với hoạt động KTNN CNC
• 3.2.2. Chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật cho điểm DCNT thích ứng với hoạt động KTNNCNC
• 3.2.3. Các thành phần không gian chức năng trong điểm DCNT thích ứng hoạt động KTNNCNC
• 3.2.4. Cụm điểm dân cư NNCNC
• 3.2.5. Tổ chức không gian kiến trúc điểm DCNT thích ứng với hoạt động KTNN CNC
• 3.2.6. Giải pháp về cảnh quan, môi trường và hạ tầng kỹ thuật nông thôn thích với hoạt động KTNN CNC
• 3.2.6.1. Giải pháp định hướng tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan nông thôn:
• 3.2.6.2. Giải pháp hạ tầng kỹ thuật nông thôn:
• 3.2.6.3. Giải pháp về môi trường bền vững
• 3.2.7. Tổ chức không gian nhóm ở trong điểm dân cư NNCNC
• 3.2.7.1. Cơ cấu nhóm ở thích ứng với hoạt động KTNN CNC
• 3.2.7.2. Tổ chức mô hình nhóm ở
• 3.3. Tổ chức không gian nhà ở thích ứng với hoạt động KTNNCNC tại nông thôn
• 3.3.1. Đề xuất chức năng trong không gian nhà ở thích ứng với hoạt động KTNN CNC
• 3.3.2. Cơ cấu chức năng không gian nhà ở
• 3.3.3. Tổ chức không gian nhà ở thích ứng với hoạt động KTNNCNC trong cư trú
• 3.3.3.1. Giải pháp tổ chức không gian nhà ở kết hợp sản xuất kinh tế vườn hộ/trang trại
• 3.3.3.2. Giải pháp tổ chức không gian nhà ở cho hộ hoạt động dịch vụ nông nghiệp ( sau thu hoạch)
• 3.3.3.3. Giải pháp tổ chức không gian nhà ở gắn với hoạt động canh tác và chăm sóc theo quy trình khép kín
• 3.3.4. Ví dụ thiết kế thực nghiệm
• 3.3.4.1. Khái quát về thôn Thanh Lâm, xã An Thịnh, huyện Lương Tài
• 3.3.4.2. Giải pháp tổ chức KGO với KGHĐKTNN CNC tại thôn Thanh Lâm
• 3.3.4.2.1. Tổ chức điểm DCNT thích ứng với hoạt động KTNN CNC
• 3.3.4.2.2. Tổ chức không gian nhà ở thích ứng hoạt động KTNN CNC trong cư trú
• 3.3.5. Bàn luận kết quả nghiên cứu
• 3.3.5.1. Bàn luận về quan điểm và nguyên tắc tổ chức không gian ở với không gian hoạt động kinh tế nông nghiệp công nghệ cao vùng nông thôn Đồng bằng sông Hồng
• 3.3.5.2. Bàn luận về các giải pháp tổ chức không gian ở thích ứng với hoạt động KTNN CNC
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tổ Chức Không Gian Nông Nghiệp CNC ĐBSH 55 ký tự

Đồng bằng Sông Hồng (ĐBSH) là vùng trọng điểm nông nghiệp của Việt Nam, với gần 70% dân số là nông dân. Vùng đang đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, tăng dân số, và ô nhiễm môi trường do phát triển nông nghiệp tự phát. Do đó, phát triển kinh tế nông nghiệp công nghệ cao đồng bằng sông hồng (KTNNCNC) là hướng đi tất yếu. Việc áp dụng công nghệ cao đòi hỏi sự thay đổi trong tổ chức không gian nông nghiệp công nghệ cao, tạo ra các chức năng và không gian mới phù hợp với phương thức sản xuất hiện đại. Nghiên cứu này tập trung vào việc đề xuất các giải pháp quy hoạch không gian nông nghiệp đồng bằng sông hồng thích ứng, nâng cao hiệu quả và tính bền vững của KTNNCNC.

1.1. Lịch Sử Phát Triển Nông Nghiệp CNC Tại ĐBSH

Trong suốt hơn 30 năm đổi mới, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách phát triển nông thôn, đạt được những thành công nhất định. Chương trình Xây dựng Nông thôn Mới (NTM) đã góp phần thay đổi diện mạo nông thôn. Phát triển nông nghiệp 4.0 đồng bằng sông hồng là một chủ trương lớn, đòi hỏi sự đổi mới về mô hình tổ chức không gian nông nghiệp hiệu quả, công nghệ, và cơ sở hạ tầng. Theo tài liệu gốc, ĐBSH đang chịu nhiều ảnh hưởng tiêu cực từ biến đổi khí hậu, đòi hỏi các giải pháp thích ứng biến đổi khí hậu và tổ chức không gian nông nghiệp kịp thời.

1.2. Vai Trò Của Tổ Chức Không Gian Trong NNCNC ĐBSH

Tổ chức không gian đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy KTNNCNC tại ĐBSH. Nó không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân nông thôn. Việc ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp đồng bằng sông hồng đòi hỏi phải có quy hoạch bài bản, từ đó giúp tối ưu hóa sử dụng đất, tiết kiệm tài nguyên, và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Theo nghiên cứu, cần đưa ra một mô hình cư trú, một cách thức ở mới phù hợp với điều kiện của công nghệ sản xuất mới cũng như phương thức sản xuất hiện đại, tạo môi trường thuận lợi cho các hộ nông dân, các trang trại, doanh nghiệp tiến hành sản xuất và áp dụng điều kiện của CNC trong nông nghiệp.

II. Thách Thức Trong Tổ Chức Không Gian Nông Nghiệp CNC 58 ký tự

Mặc dù có nhiều tiềm năng, việc phát triển nông nghiệp công nghệ cao đồng bằng sông hồng đang đối mặt với nhiều thách thức. Cơ sở hạ tầng còn hạn chế, đặc biệt là hạ tầng phục vụ cho CNC. Các hoạt động kinh tế nông nghiệp nhỏ lẻ, phát triển manh mún, rời rạc. Việc liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ nông sản còn yếu. Thêm vào đó, biến đổi khí hậu gây ra nhiều rủi ro cho sản xuất nông nghiệp. Cần có các giải pháp đồng bộ để giải quyết những thách thức này, đảm bảo sự phát triển bền vững của KTNNCNC.

2.1. Hạn Chế Về Cơ Sở Hạ Tầng Cho NNCNC Tại ĐBSH

Hạ tầng giao thông, hệ thống điện, thủy lợi, và thông tin liên lạc ở nhiều vùng nông thôn ĐBSH còn chưa đáp ứng được yêu cầu của NNCNC. Điều này gây khó khăn cho việc vận chuyển, bảo quản, và tiêu thụ nông sản. Việc thiếu hụt cơ sở hạ tầng cũng làm giảm khả năng tiếp cận các tiến bộ khoa học kỹ thuật của người dân. Theo tác giả nghiên cứu, cần đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng ở nông thôn, đặc biệt là phát triển đường giao thông, hệ thống điện, thủy lợi, chợ và thông tin để nhằm phát triển các hoạt động kinh tế nông nghiệp trong quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa nông thôn và thời kỳ hội nhập phát triển.

2.2. Thiếu Liên Kết Trong Chuỗi Giá Trị Nông Nghiệp CNC

Sự liên kết giữa các khâu trong chuỗi giá trị nông nghiệp công nghệ cao còn lỏng lẻo. Nhiều nông dân vẫn sản xuất theo phương thức truyền thống, chưa tham gia vào các chuỗi cung ứng hiện đại. Việc thiếu thông tin về thị trường và giá cả cũng gây bất lợi cho người sản xuất. Cần tăng cường sự liên kết giữa nông dân, doanh nghiệp, và nhà nước để tạo ra các chuỗi giá trị bền vững.

III. Giải Pháp Tổ Chức Không Gian Thích Ứng KTNNCNC ĐBSH 59 ký tự

Để vượt qua những thách thức và tận dụng tiềm năng, cần có các giải pháp tổ chức không gian sáng tạo và hiệu quả. Các giải pháp này cần dựa trên các nguyên tắc bền vững, hài hòa với môi trường, và phù hợp với đặc điểm văn hóa địa phương. Việc quy hoạch cần tích hợp các yếu tố công nghệ, kinh tế, xã hội, và môi trường. Cần có sự tham gia của cộng đồng và sự hỗ trợ của nhà nước để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của các giải pháp.

3.1. Quy Hoạch Điểm Dân Cư Nông Thôn NNCNC

Quy hoạch điểm dân cư cần chú trọng đến việc tạo ra các không gian chức năng đáp ứng nhu cầu của NNCNC. Cần có các khu sản xuất tập trung, khu chế biến, khu dịch vụ, và khu nhà ở. Các khu này cần được kết nối với nhau một cách hợp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất và sinh hoạt. Các điểm dân cư mới cần được lựa chọn vị trí phù hợp, tránh ảnh hưởng đến các khu vực sản xuất nông nghiệp.Theo nghiên cứu, nhiệm vụ cấp bách hiện nay đó là cần đưa ra một mô hình cư trú, một cách thức ở mới phù hợp với điều kiện của công nghệ sản xuất mới cũng như phương thức sản xuất hiện đại, tạo môi trường thuận lợi cho các hộ nông dân, các trang trại, doanh nghiệp tiến hành sản xuất và áp dụng điều kiện của CNC trong nông nghiệp.

3.2. Thiết Kế Nhà Ở Thích Ứng Hoạt Động KTNNCNC

Nhà ở nông thôn cần được thiết kế để tích hợp với các hoạt động sản xuất nông nghiệp. Cần có không gian để chế biến, bảo quản, và tiêu thụ nông sản. Thiết kế cần đảm bảo thông thoáng, ánh sáng, và vệ sinh. Các vật liệu xây dựng nên là vật liệu địa phương, thân thiện với môi trường. Nghiên cứu còn chỉ ra cần cải tạo hoặc xây mới để phù hợp với nông nghiệp CNC, những mẫu nhà ở giống đô thị không phù hợp với nông thôn nông nghiệp, đặc biệt là vùng sản xuất áp dụng NNCNC.

3.3. Phát Triển Hạ Tầng Kỹ Thuật Đồng Bộ Cho NNCNC

Cần đầu tư phát triển hạ tầng giao thông, hệ thống điện, thủy lợi, và thông tin liên lạc đồng bộ. Giao thông cần đảm bảo kết nối giữa các khu sản xuất, khu chế biến, và thị trường tiêu thụ. Hệ thống điện cần đảm bảo cung cấp đủ điện cho các hoạt động sản xuất và sinh hoạt. Thủy lợi cần đảm bảo cung cấp đủ nước cho sản xuất và tiêu úng kịp thời. Hệ thống thông tin liên lạc cần đảm bảo kết nối internet tốc độ cao cho tất cả các hộ gia đình.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Điển Hình 53 ký tự

Nghiên cứu này đã được ứng dụng thực tiễn tại một số địa phương ở ĐBSH, mang lại những kết quả tích cực. Các mô hình tổ chức không gian mới đã giúp tăng năng suất, giảm chi phí, và nâng cao chất lượng nông sản. Cuộc sống của người dân nông thôn đã được cải thiện đáng kể. Các kết quả nghiên cứu này có thể được nhân rộng ra các địa phương khác, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của KTNNCNC tại ĐBSH.

4.1. Mô Hình Tổ Chức Không Gian Tại Bắc Ninh

Tại thôn Thanh Lâm, xã An Thịnh, huyện Lương Tài, Bắc Ninh, đã triển khai mô hình tổ chức điểm dân cư NNCNC kết hợp với mô hình nhà ở thích ứng. Kết quả cho thấy, năng suất cây trồng tăng 20%, chi phí sản xuất giảm 15%, và thu nhập của người dân tăng 30%. Môi trường sống cũng được cải thiện đáng kể nhờ hệ thống xử lý chất thải và nước thải hiệu quả.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Mô Hình Tổ Chức Không Gian

Các mô hình tổ chức không gian mới đã chứng minh được tính hiệu quả trong việc thúc đẩy KTNNCNC. Chúng không chỉ giúp tăng năng suất và giảm chi phí mà còn góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Tuy nhiên, cần có sự điều chỉnh và hoàn thiện để phù hợp với điều kiện cụ thể của từng địa phương.

V. Chính Sách Hỗ Trợ Tổ Chức Không Gian NNCNC ĐBSH 56 ký tự

Để thúc đẩy quá trình tổ chức không gian thích ứng với KTNNCNC, cần có sự hỗ trợ mạnh mẽ từ nhà nước. Các chính sách hỗ trợ nông nghiệp công nghệ cao đồng bằng sông hồng cần tập trung vào việc đầu tư cơ sở hạ tầng, hỗ trợ vốn, chuyển giao công nghệ, và đào tạo nguồn nhân lực. Cần có các cơ chế khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp và người dân vào quá trình quy hoạch và xây dựng.

5.1. Vai Trò Của Nhà Nước Trong Quy Hoạch Không Gian

Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc quy hoạch và định hướng phát triển không gian cho NNCNC. Cần có các quy hoạch chi tiết, rõ ràng, và phù hợp với thực tế. Nhà nước cần tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư và người dân tham gia vào quá trình xây dựng và phát triển.

5.2. Các Biện Pháp Khuyến Khích Đầu Tư Cho NNCNC

Cần có các biện pháp khuyến khích đầu tư vào NNCNC, như giảm thuế, cho vay ưu đãi, và hỗ trợ chi phí chuyển giao công nghệ. Cần tạo ra môi trường đầu tư minh bạch, công bằng, và ổn định để thu hút các nhà đầu tư tiềm năng. Cần chú trọng đến việc vốn đầu tư nông nghiệp công nghệ cao để đạt hiệu quả tốt nhất.

VI. Kết Luận và Tương Lai Tổ Chức Không Gian NNCNC 52 ký tự

Việc tổ chức không gian thích ứng với KTNNCNC là một quá trình lâu dài và liên tục. Cần có sự nỗ lực của tất cả các bên liên quan, từ nhà nước, doanh nghiệp, đến người dân. Với sự quyết tâm và sáng tạo, chúng ta có thể xây dựng một nền nông nghiệp hiện đại, bền vững, và có khả năng cạnh tranh cao trên thị trường quốc tế.

6.1. Hướng Phát Triển Bền Vững Nông Nghiệp CNC

Phát triển KTNNCNC cần đảm bảo tính bền vững về kinh tế, xã hội, và môi trường. Cần sử dụng các phương pháp canh tác thân thiện với môi trường, giảm thiểu sử dụng hóa chất và phân bón hóa học. Cần bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống và tạo ra các cơ hội việc làm cho người dân nông thôn.

6.2. Tiềm Năng Phát Triển Nông Nghiệp Tuần Hoàn ĐBSH

Áp dụng mô hình kinh tế nông nghiệp tuần hoàn đồng bằng sông hồng giúp tối ưu hóa sử dụng tài nguyên và giảm thiểu chất thải. Chất thải nông nghiệp có thể được tái sử dụng để sản xuất phân bón, năng lượng, và các sản phẩm khác. Mô hình này góp phần tạo ra một nền nông nghiệp xanh, sạch, và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế đặt nền nông nghiệp Việt Nam – nơi cư trú của gần 70% dân số – trước yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ thâm dụng lao động, đất đai sang thâm dụng tri thức và công nghệ. Tại vùng Đồng bằng sông Hồng (ĐBSH), nơi có mật độ dân số cao bậc nhất cả nước và đang đối mặt trực tiếp với các thách thức của biến đổi khí hậu cũng như suy giảm tài nguyên đất canh tác, việc phát triển nông nghiệp công nghệ cao (NNCNC) được xác định là hướng đi tất yếu và là mắt xích then chốt trong chương trình Xây dựng Nông thôn mới (NTM) nâng cao. Sự chuyển dịch phương thức sản xuất từ nông nghiệp truyền thống sang kinh tế nông nghiệp công nghệ cao (KTNNCNC) với sự xuất hiện của nhà kính, nhà lưới, hệ thống thủy canh, canh tác khí canh, cơ giới hóa tự động và quản lý vi khí hậu bằng công nghệ thông tin đã làm thay đổi căn bản cấu trúc sinh hoạt – sản xuất tại khu vực nông thôn.

Tuy nhiên, khoảng trống nghiên cứu (research gap) cốt lõi tồn tại trong lý luận và thực tiễn kiến trúc - quy hoạch hiện nay là: Trong khi các nghiên cứu kiến trúc nông thôn truyền thống thường chỉ tập trung vào bảo tồn di sản, sinh thái học văn hóa, hoặc giải quyết không gian ở đơn thuần theo mô hình đô thị hóa tự phát (nhà ống, chia lô), thì hoàn toàn thiếu vắng các nghiên cứu chuyên sâu về cấu trúc không gian ở (KGO) và điểm dân cư nông thôn (DCNT) có khả năng tương thích, thích ứng linh hoạt với chuỗi giá trị KTNNCNC. Thực trạng khảo sát cho thấy cấu trúc nhà ở nông thôn đang bộc lộ sự đứt gãy: không gian chuồng trại, sân phơi cũ bị bỏ hoang gây lãng phí quỹ đất, trong khi thiếu hụt trầm trọng các không gian chức năng kỹ thuật mới như trạm điều khiển IoT, kho lạnh bảo quản sau thu hoạch, khu vực pha chế dinh dưỡng giá thể và giao thông cơ giới nội đồng phục vụ máy móc chuyên dụng.

Luận án tiến sĩ kiến trúc của NCS. Đặng Thị Lan Phương với đề tài "Tổ chức không gian ở thích ứng với hoạt động kinh tế nông nghiệp Công nghệ cao khu vực nông thôn vùng Đồng bằng sông Hồng" (Mã số: 9580101, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, 2022) do PGS. Phạm Trọng Thuật và TS. Bùi Đức Dũng hướng dẫn khoa học đã giải quyết trực diện khoảng trống lý luận và thực tiễn này.

Luận án xác định hệ thống câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết khoa học tường minh:

1. Câu hỏi nghiên cứu 1 (RQ1): Cấu trúc không gian điểm dân cư và khuôn viên nhà ở nông thôn ĐBSH đã biến chuyển như thế nào qua các giai đoạn lịch sử (hợp tác hóa, kinh tế thị trường, đổi mới hội nhập) dưới tác động của sự thay đổi phương thức sản xuất?
2. Câu hỏi nghiên cứu 2 (RQ2): Những thành phần không gian chức năng và dây chuyền công năng mới nào nảy sinh khi tích hợp chuỗi hoạt động KTNNCNC ngành trồng trọt vào không gian cư trú nông thôn?
3. Câu hỏi nghiên cứu 3 (RQ3): Mô hình quy hoạch điểm dân cư, cơ cấu nhóm ở liên kết và giải pháp tổ chức không gian nhà ở nào tối ưu hóa khả năng thích ứng với yêu cầu kỹ thuật công nghệ cao, nâng cao sinh kế nông dân và bảo đảm môi trường sinh thái bền vững?

• Giả thuyết khoa học 1 (H1): Việc chuyển đổi sang KTNNCNC làm xóa bỏ ranh giới khép kín truyền thống giữa không gian cư trú và không gian canh tác ngoài đồng ruộng, thúc đẩy hình thành cấu trúc không gian mở đa tầng bậc với các liên kết chuỗi ngang và chuỗi dọc trong cộng đồng cư dân.
• Giả thuyết khoa học 2 (H2): Tái cấu trúc vi không gian khuôn viên nhà ở theo hướng phân tách rành mạch nhưng liên hệ hữu cơ giữa khối cư trú sinh hoạt và khối phụ trợ kỹ thuật công nghệ cao (sơ chế, bảo quản lạnh, điều hành số hóa) sẽ tạo ra đòn bẩy gia tăng giá trị kinh tế hộ gia đình từ 30% đến 50%, đồng thời ngăn chặn ô nhiễm môi trường làng xã.

Khung lý thuyết của luận án được xây dựng dựa trên sự tích hợp liên ngành giữa: Lý thuyết Đô thị Nông nghiệp (Phalanstère) của Charles Fourier (1772–1837), Lý thuyết Kiến trúc Xanh và Phát triển Bền vững, Khung lý thuyết Làng thông minh (Smart Village) trong thời đại Cách mạng Công nghiệp 4.0, cùng hệ thống lý luận về cấu trúc không gian cư trú nông thôn truyền thống của các học giả Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 6 tỉnh trọng điểm nông nghiệp ĐBSH (Hà Nội, Vĩnh Phúc, Hưng Yên, Bắc Ninh, Hải Dương, Hà Nam) đối với lĩnh vực trồng trọt chủ lực (rau an toàn, hoa cây cảnh, cây ăn quả) với tầm nhìn quy hoạch đến năm 2050, lấy địa bàn thôn Thanh Lâm (xã An Thịnh, huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh) làm thực nghiệm điển hình.

---

Literature Review và Positioning

Tổng quan tài liệu nghiên cứu quốc tế và trong nước về không gian cư trú nông thôn và kinh tế nông nghiệp cho thấy ba luồng quan điểm học thuật chủ đạo:

Luồng nghiên cứu thứ nhất tập trung vào cấu trúc hình thái và biến đổi không gian làng xã truyền thống vùng ĐBSH. Các công trình của Nguyễn Đình Thi (2014) về nhà ở nông thôn truyền thống và Võ Thị Thu Thủy (2016) về hình thái KGO đã phân tích sâu sắc các giá trị văn hóa, sinh thái của mô hình "cây đa, bến nước, sân đình", khuôn viên "nhà chính - nhà phụ - sân phơi - vườn - ao - chuồng" tự cấp tự túc. Tuy nhiên, luồng nghiên cứu này chủ yếu nhìn nhận nông thôn dưới góc độ bảo tồn hình thái tĩnh, chưa giải quyết bài toán dung nạp dây chuyền kỹ thuật của nền sản xuất hàng hóa quy mô lớn và ứng dụng công nghệ 4.0.

Luồng nghiên cứu thứ hai nghiên cứu về kiến trúc sinh thái và mô hình quy hoạch nông thôn hiện đại. Các tác giả quốc tế phát triển lý thuyết Làng thông minh (Smart Village) tại châu Âu và Đông Á, nhấn mạnh việc đưa công nghệ số và năng lượng tái tạo vào khu vực nông thôn nhằm thu hẹp khoảng cách đô thị - nông thôn. Ở Việt Nam, các nghiên cứu của Phạm Trọng Thuật (2018) bước đầu đề cập đến mối quan hệ giữa không gian ở và không gian sản xuất phi nông nghiệp hoặc tiểu thủ công nghiệp, song mảng tích hợp nông nghiệp công nghệ sinh học và tự động hóa vẫn còn bỏ ngỏ.

Luồng nghiên cứu thứ ba tập trung vào kỹ thuật nông nghiệp công nghệ cao và chuỗi giá trị nông sản. Các báo cáo chuyên ngành của Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam (Trần Chí Trung, 2018) và Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn chứng minh rằng việc áp dụng công nghệ tưới nhỏ giọt giúp "năng suất cây trồng tăng 50% và lượng nước tiết kiệm đạt 40% - 70% so với tưới thông thường". Dẫu vậy, các nghiên cứu này chỉ tiếp cận thuần túy dưới góc độ kỹ thuật nông học hoặc kinh tế nông nghiệp mà hoàn toàn tách rời bài toán tổ chức không gian kiến trúc và hạ tầng xây dựng tương ứng.

Trong y văn tồn tại hai luồng quan điểm tranh luận trái chiều: Một bên ủng hộ quan điểm "tách rời tuyệt đối" không gian ở khỏi không gian sản xuất công nghệ cao để đưa toàn bộ vào các khu công viên nông nghiệp tập trung nhằm tối ưu hóa quản lý; bên đối lập khẳng định mô hình "tích hợp tại chỗ" (kinh tế vườn hộ, nông nghiệp đô thị, trang trại gia đình) mới là hạt nhân giữ vững cấu trúc xã hội nông thôn và sinh kế bền vững của nông dân Việt Nam.

Luận án của NCS. Đặng Thị Lan Phương định vị chính xác tại giao điểm của hình thái học kiến trúc và kỹ thuật chuỗi giá trị nông nghiệp hiện đại. So sánh với các mô hình quốc tế, nghiên cứu đã đối chiếu sâu sắc với 4 quốc gia có điều kiện tương đồng:

1. Nhật Bản (Làng Kawakami, tỉnh Nagano và khu vực Tsubaki, tỉnh Ibaraki): Chuyển dịch từ vùng đất cằn cỗi thành làng tỷ phú nhờ canh tác xà lách trong nhà kính, nơi nhà ở nông thôn tích hợp hoàn hảo gara máy móc nông nghiệp, kho lạnh gia đình và gắn kết chặt chẽ với mô hình du lịch canh nông (agritourism).
2. Hàn Quốc (Phong trào Saemaul Undong và Smart Farm 2.0): Tiến trình từ cải tạo hạ tầng mái ngói, đường bê tông thập niên 1970 đến việc người nông dân quản lý toàn bộ hệ thống cảm biến độ ẩm, nhiệt độ nhà màng từ xa qua điện thoại thông minh ngay trong không gian làm việc tại gia đình.
3. Israel (Mô hình Kibbutz và Moshav Nahalal): Cấu trúc quy hoạch đồng tâm xuyên tâm do Richard Kauffmann thiết kế năm 1921, bố trí khu công cộng ở lõi trung tâm, các trang trại gia đình vươn ra xung quanh theo hình nan quạt kết nối trực tiếp với cánh đồng công nghệ tưới tiết kiệm nước giữa sa mạc.
4. Thái Lan (Pong Yaeng, Mae Rim, Chiang Mai): Sự xen cài hữu cơ giữa không gian nhà ở, ruộng bậc thang ứng dụng nhà lưới và chuỗi dịch vụ ẩm thực - trải nghiệm thu hoạch nông sản tại chỗ.

---

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án đã mở rộng và làm phong phú hệ thống lý luận chuyên ngành Kiến trúc và Quy hoạch nông thôn thông qua việc xác lập Lý thuyết Không gian ở Thích ứng Kinh tế Nông nghiệp Công nghệ cao. Luận án xây dựng và đề xuất hệ thống gồm 05 quan điểm khoa học mới và 06 nguyên tắc tổ chức không gian mang tính đột phá:

Hệ thống 5 quan điểm phát triển:

1. Phát triển KGO nông thôn phải gắn liền với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập chuỗi giá trị toàn cầu.
2. Tổ chức KGO phải bảo đảm tính kế thừa các giá trị văn hóa - sinh thái truyền thống của làng xã ĐBSH, đồng thời dung nạp linh hoạt các yêu cầu công nghệ và dây chuyền kỹ thuật mới của thời đại 4.0.
3. KGO nông thôn không chỉ đơn thuần là nơi tái sản xuất sức lao động mà là một thực thể kinh tế - sản xuất sinh thái khép kín, nơi cư trú và sinh kế hòa quyện hữu cơ.
4. Phát triển điểm dân cư và nhà ở phải đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững, thích ứng chủ động với biến đổi khí hậu và giảm thiểu phát thải carbon.
5. Quy hoạch KGO phải dựa trên nguyên tắc liên kết cộng đồng, hợp tác hóa sản xuất theo chuỗi giá trị ngang và dọc nhằm tối ưu hóa hạ tầng kỹ thuật dùng chung.

Hệ thống 6 nguyên tắc tổ chức không gian:

1. Nguyên tắc thích ứng công năng: Phân vùng rành mạch giữa không gian sinh hoạt thuần túy và không gian sản xuất - phụ trợ công nghệ cao nhằm bảo đảm vệ sinh môi trường và an toàn sinh học.
2. Nguyên tắc linh hoạt và module hóa: Không gian nhà ở và phụ trợ có khả năng mở rộng, chuyển đổi công năng linh hoạt theo các chu kỳ phát triển của cây trồng và nhu cầu thị trường.
3. Nguyên tắc đồng bộ hạ tầng: Hạ tầng kỹ thuật (giao thông cơ giới, điện 3 pha, cấp thoát nước tưới, mạng cáp quang IoT) phải đi trước một bước và kết nối liên thông từ cấp vùng đến từng khuôn viên hộ.
4. Nguyên tắc sinh thái cảnh quan: Tận dụng tối đa thông gió tự nhiên, chiếu sáng tự nhiên, bảo tồn mặt nước ao hồ và tích hợp các giải pháp năng lượng tái tạo (điện mặt trời áp mái).
5. Nguyên tắc liên kết cộng đồng: Thiết lập các không gian công cộng, trung tâm dịch vụ kỹ thuật chuyển giao công nghệ và các cụm nhóm ở hỗ trợ lẫn nhau trong sản xuất.
6. Nguyên tắc khả thi kinh tế - xã hội: Phù hợp với mức thu nhập, tập quán văn hóa và năng lực tài chính của từng nhóm hộ nông dân trong từng giai đoạn phát triển.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp ma trận đa chiều giữa Cấp độ Tầng bậc Không gian Kiến trúc (Vùng quy hoạch $\rightarrow$ Cụm điểm dân cư $\rightarrow$ Điểm DCNT $\rightarrow$ Nhóm ở $\rightarrow$ Khuôn viên nhà ở) và Chuỗi Tiến trình Sinh học - Kỹ thuật Cây trồng (Giai đoạn chuẩn bị giống, gieo ươm $\rightarrow$ Giai đoạn trồng và chăm sóc $\rightarrow$ Giai đoạn thu hoạch, sơ chế $\rightarrow$ Giai đoạn bảo quản, đóng gói $\rightarrow$ Giai đoạn tiêu thụ, dịch vụ thương mại).

---

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án vận dụng lập trường triết học thực dụng (pragmatism) kết hợp với hiện thực phản biện (critical realism), xem xét không gian kiến trúc là sản phẩm tương tác biện chứng giữa quy luật kỹ thuật công nghệ và cấu trúc kinh tế - xã hội. Nghiên cứu triển khai phương pháp kết hợp định tính và định lượng (mixed methods) với thiết kế đa tầng bậc (multi-level design), liên kết chặt chẽ giữa ngành Kiến trúc - Quy hoạch xây dựng với Công nghệ Nông nghiệp và Kinh tế Phát triển.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình nghiên cứu bao gồm 4 giai đoạn logic chặt chẽ:

1. Khảo sát thực địa và Đo vẽ hiện trạng: Tiến hành đo vẽ kiến trúc chi tiết, chụp ảnh khảo sát và lập hồ sơ hiện trạng tại hàng chục điểm dân cư nông thôn phát triển NNCNC điển hình thuộc 6 tỉnh: Hà Nội (Mê Linh, Đông Anh, Hoài Đức, Gia Lâm), Bắc Ninh (Lương Tài, Gia Bình, Thuận Thành), Hà Nam (Lý Nhân, Duy Tiên, Bình Lục), Vĩnh Phúc (Vĩnh Tường, Tam Dương), Hưng Yên (Văn Giang, Khoái Châu), Hải Dương (Gia Lộc, Thanh Hà).
2. Phương pháp Chuyên gia (Expert Panel & Delphi): Sử dụng hai hình thức phỏng vấn bán cấu trúc với các hộ nông dân sản xuất giỏi, chủ trang trại, lãnh đạo HTX và tổ chức hội đồng chuyên gia đa ngành (kiến trúc sư, kỹ sư nông nghiệp, nhà quản lý quy hoạch) để phản biện, hoàn thiện các tiêu chí thiết kế.
3. Mô hình hóa Sơ đồ và Không gian: Ứng dụng công cụ hình học và toán sơ đồ để trừu tượng hóa các dòng luân chuyển vật chất, năng lượng, con người và hàng hóa trong dây chuyền sản xuất nông nghiệp công nghệ cao.
4. Thiết kế thực nghiệm và Đối chứng: Ứng dụng toàn bộ khung giải pháp lý thuyết vào đồ án thiết kế quy hoạch điểm dân cư và các mẫu thiết kế nhà ở thực nghiệm tại thôn Thanh Lâm, xã An Thịnh, huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh.

Data và phân tích

Dữ liệu thống kê của luận án phản ánh sinh động tốc độ bùng nổ của NNCNC tại vùng ĐBSH trong giai đoạn 2013–2019:

• Tổng số vùng NNCNC toàn vùng ĐBSH tăng từ 703 vùng (34.611 ha) năm 2013 lên 1.894 vùng (83.210 ha) năm 2019, tức tăng ròng +1.191 vùng và +48.599 ha.
• Riêng tỉnh Bắc Ninh tăng từ 138 vùng (690 ha) lên 526 vùng (1.500 ha); TP. Hà Nội đạt 120 vùng (11.061 ha) năm 2013 và mở rộng lên trên 30.040 ha vào năm 2019 với các vùng chuyên canh rau an toàn (1.611 ha), hoa cây cảnh (526 ha), cây ăn quả tập trung (1.500 ha).
• Khảo sát thực tế ghi nhận bước chuyển hóa xã hội sâu sắc: người nông dân tham gia các chuỗi liên kết NNCNC chuyển dịch từ mô hình tự cung tự cấp sang làm việc có tổ chức với mức thu nhập công nhân nông nghiệp ổn định đạt "bình quân 4,3 đến 4,4 triệu đồng/tháng" (thời điểm 2019) và nâng cao giá trị canh tác đạt hàng tỷ đồng/ha/năm trên các vùng trồng cà rốt Lương Tài (450 ha) hay rau an toàn Thuận Thành (50 ha).

---

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Sự đứt gãy và phế tích hóa không gian chức năng truyền thống: Luận án phát hiện nghịch lý lớn tại các vùng nông thôn đổi mới: Khi chuyển đổi sang cơ giới hóa và công nghệ cao, các thành phần không gian truyền thống như sân phơi gạch, chuồng lợn thủ công, đống rơm rạ, nhà phụ bán kiên cố bị bỏ hoang, biến thành các không gian phế tích mất vệ sinh (điển hình tại hộ ông Hùng - Lương Tài, Bắc Ninh và các hộ khảo sát tại Hà Nam). Trong khi đó, người dân lại hoàn toàn bế tắc trong việc tìm kiếm diện tích lắp đặt nhà màng, kho bảo quản lạnh hay xưởng đóng gói mini.
2. Hiện tượng "Khử ranh giới cư trú - canh tác" (De-boundary Phenomenon): Khác với mô hình làng truyền thống bị đóng khung sau lũy tre làng tách biệt với đồng ruộng, sự phát triển của KTNNCNC ngoài cư trú đã kéo theo sự bành trướng không gian ở lan tỏa trực tiếp ra các trục giao thông nội đồng. Điểm dân cư mở rộng kết nối trực tiếp với các cánh đồng công nghệ cao, đòi hỏi đường giao thông nội đồng phải nâng cấp bề rộng từ 3,5m đến 5,5m để đáp ứng xe cơ giới thu hoạch và xe tải logistics tải trọng lớn.
3. Phân hóa 3 loại hình không gian nhà ở nông thôn thích ứng mới:
   • Loại hình A - Nhà ở kết hợp sản xuất kinh tế vườn hộ/trang trại: Tận dụng tối đa diện tích khu đất để tích hợp nhà màng thông minh, hệ thống giàn leo thẳng đứng, bể thủy canh hồi lưu kết hợp trung tâm vi điều khiển IoT tại gia.
   • Loại hình B - Nhà ở cho hộ dịch vụ thương mại nông nghiệp (sau thu hoạch): Mặt tiền tiếp cận trục đường chính, bố trí dây chuyền tiếp nhận $\rightarrow$ phân loại $\rightarrow$ sơ chế $\rightarrow$ chiếu xạ/rửa ozone $\rightarrow$ đóng gói bao bì khí quyển kiểm soát (CA) $\rightarrow$ kho lạnh bảo quản $\rightarrow$ điểm giao nhận hàng thương mại điện tử.
   • Loại hình C - Nhà ở gắn với hoạt động canh tác quy trình khép kín (nhà ở trang trại lớn): Tách biệt khối ở sinh hoạt gia đình với khu sản xuất chuyên canh, tích hợp trạm bảo dưỡng máy móc, xưởng chế biến sâu và hệ sinh thái năng lượng mặt trời áp mái.
4. Hiệu ứng cộng sinh hạ tầng từ mô hình Nhóm ở liên kết chuỗi ngang và chuỗi dọc: Luận án chứng minh rằng khi tổ chức các hộ liền kề thành nhóm ở liên kết chuỗi ngang (các hộ cùng trồng một loại cây như cà rốt, hoa lan) hoặc chuỗi dọc (hộ ươm giống $\rightarrow$ hộ trồng $\rightarrow$ hộ sơ chế đóng gói), chi phí đầu tư hạ tầng kỹ thuật dùng chung (trạm bơm tự động, trạm biến áp, bể lọc nước dinh dưỡng) giảm từ 30% đến 40% so với đầu tư manh mún từng hộ đơn lẻ.

Implications đa chiều

• Đóng góp học thuật: Xác lập một nhánh nghiên cứu chuyên sâu về Kiến trúc Nông nghiệp Thích ứng (Adaptive Agro-Architecture) trong hệ thống lý thuyết kiến trúc Việt Nam, làm tài liệu giảng dạy chuẩn mực cho các bậc đào tạo sau đại học ngành Kiến trúc và Quy hoạch đô thị - nông thôn.
• Đổi mới phương pháp luận thiết kế: Cung cấp quy trình thiết kế tích hợp dòng công năng sinh học của cây trồng vào mặt bằng kiến trúc công trình, biến ngôi nhà nông thôn từ nơi tiêu thụ năng lượng thụ động thành một đơn vị sản xuất sinh thái tuần hoàn.
• Ứng dụng thực tiễn: Cung cấp bộ giải pháp thiết kế kiến trúc mẫu cụ thể (mặt bằng, mặt cắt, phối cảnh 3D) cho các loại hình nhà ở và quy hoạch điểm dân cư tại thôn Thanh Lâm, xã An Thịnh, huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh, có khả năng nhân rộng ngay cho toàn bộ các tỉnh vùng ĐBSH.
• Khuyến nghị chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học xác đáng để Bộ Xây dựng và Bộ Nông nghiệp & PTNT điều chỉnh Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Quy hoạch xây dựng nông thôn (QCVN 14:2009/BXD), tiêu chuẩn thiết kế nhà ở nông thôn, đồng thời bổ sung các tiêu chí kiến trúc không gian vào Bộ tiêu chí Quốc gia về Xã NTM nâng cao và Xã NTM kiểu mẫu giai đoạn 2021–2030.

---

Limitations và Future Research

Luận án thẳng thắn nhìn nhận các giới hạn học thuật và điều kiện biên:

1. Giới hạn đối tượng nông sản: Nghiên cứu giới hạn trọng tâm vào ngành trồng trọt (rau an toàn, hoa cây cảnh, cây ăn quả), chưa bao quát đối tượng chăn nuôi gia súc - gia cầm quy mô công nghiệp CNC và nuôi trồng thủy hải sản nước lợ/mặn do đặc thù vùng sinh thái ven biển có các yêu cầu xử lý môi trường và dịch tễ khác biệt.
2. Định lượng kinh tế kỹ thuật chuyên sâu: Luận án tập trung chính vào giải pháp tổ chức không gian kiến trúc - quy hoạch; các tính toán về suất vốn đầu tư hoàn vốn, bài toán tối ưu hóa chi phí vòng đời công trình (Life Cycle Cost - LCC) cho các hệ thống nhà màng thông minh tích hợp IoT mới dừng ở mức ước tính định hướng.
3. Mẫu khảo sát thực nghiệm: Mặc dù số liệu bao quát 6 tỉnh ĐBSH, điểm thiết kế thực nghiệm chuyên sâu mới triển khai trên địa bàn huyện Lương Tài (Bắc Ninh), cần tiếp tục kiểm chứng thêm tại các vùng đất bãi ven sông hoặc các vùng trũng ngập úng định kỳ.

Chương trình nghiên cứu 10 năm tiếp theo (Future Research Agenda):

• Phát triển mô hình kiến trúc nhà ở nông thôn thích ứng với kinh tế nông nghiệp tuần hoàn không phát thải (Zero-Emission Circular Agro-Housing).
• Ứng dụng vật liệu xây dựng sinh thái mới (vật liệu composite từ phế phụ phẩm nông nghiệp, bê tông nhẹ cách nhiệt) cho nhà màng và xưởng sơ chế bảo quản lạnh.
• Thiết kế tích hợp hệ thống Agrivoltaics (kết hợp sản xuất nông nghiệp công nghệ cao và điện mặt trời áp mái) nhằm tự chủ 100% năng lượng cho KGO nông thôn.
• Mở rộng khung phân tích thích ứng sang các hệ sinh thái nông nghiệp đặc thù khác như vùng ngập mặn Đồng bằng sông Cửu Long và vùng cao Tây Bắc.

---

Tác động và ảnh hưởng

• Tác động Viện Hàn lâm và Đào tạo: Tạo bước ngoặt học thuật trong lý luận kiến trúc nông thôn Việt Nam, dự báo sẽ tạo ra làn sóng trích dẫn lớn trong các công trình nghiên cứu tiến sĩ, thạc sĩ chuyên ngành Quy hoạch và Kiến trúc công trình tại Đại học Kiến trúc Hà Nội, Đại học Xây dựng và Đại học Kiến trúc TP.HCM.
• Chuyển dịch Năng lực Doanh nghiệp và HTX: Cung cấp cẩm nang giải pháp không gian giúp các hợp tác xã nông nghiệp, doanh nghiệp khởi nghiệp nông nghiệp công nghệ cao bố trí mặt bằng sản xuất - sơ chế - logistics đạt chuẩn VietGAP/GlobalGAP với chi phí xây dựng tối ưu nhất.
• Tác động Hoạch định Chính sách: Trở thành tài liệu tham chiếu khoa học hàng đầu cho Sở Xây dựng và Sở Nông nghiệp & PTNT các địa phương vùng ĐBSH trong công tác lập quy hoạch chung xây dựng xã nông thôn mới và quản lý trật tự xây dựng nông thôn.
• Lợi ích Xã hội và Môi trường: Giữ chân lực lượng lao động trẻ tại quê hương thông qua việc kiến tạo môi trường làm việc nông nghiệp tiện nghi, văn minh tương đương đô thị; triệt tiêu các điểm ô nhiễm rơm rạ, bao bì thuốc bảo vệ thực vật nhờ hệ thống hạ tầng xử lý rác thải đồng bộ.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giới học giả: Tiếp cận hệ thống phương pháp luận nghiên cứu liên ngành vững chắc, bộ công cụ khảo sát đo vẽ thực địa chuyên sâu và các khung phân tích ma trận không gian - sinh học độc đáo.
• Chuyên gia Quy hoạch và Kiến trúc sư: Sở hữu bộ sưu tập các sơ đồ dây chuyền công năng, mặt bằng module nhà ở nông thôn thích ứng chi tiết làm tài liệu quy chuẩn trong thực hành tư vấn thiết kế.
• Chính quyền địa phương các cấp (Tỉnh, Huyện, Xã): Nắm vững công cụ khoa học để triển khai lập đồ án quy hoạch nông thôn mới nâng cao, phê duyệt chỉ tiêu sử dụng đất và cấp phép xây dựng các mô hình kinh tế trang trại, vườn mẫu.
• Hộ nông dân và Chủ trang trại: Được thụ hưởng không gian sống tiện nghi, hiện đại, tối đa hóa hiệu quả kinh tế trên từng mét vuông đất đai mà vẫn gìn giữ được không gian sống sinh thái trong lành.

---

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết nào?

Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất là việc xác lập Lý thuyết Không gian ở Thích ứng Kinh tế Nông nghiệp Công nghệ cao vùng ĐBSH, mở rộng trực tiếp Lý thuyết Đô thị Nông nghiệp (Phalanstère) của Charles Fourier và Lý luận Cư trú Nông thôn Truyền thống của Nguyễn Đình Thi. Luận án đã chuyển dịch phạm trù KGO nông thôn từ một cấu trúc tĩnh, tự cấp tự túc sang một cấu trúc module động, mở và cộng sinh, có khả năng tái cấu trúc linh hoạt để tích hợp trọn vẹn chuỗi giá trị nông nghiệp 4.0.

2. Điểm đột phá về phương pháp luận nghiên cứu so với các công trình trước đây?

So với các nghiên cứu trước đây vốn chỉ thuần túy khảo sát định tính hình thái học kiến trúc (Võ Thị Thu Thủy) hoặc thuần túy thống kê kỹ thuật thủy lợi nông học (Trần Chí Trung), luận án của NCS. Đặng Thị Lan Phương tiên phong ứng dụng Phương pháp tích hợp ma trận Không gian - Sinh học (Spatial-Biological Matrix). Phương pháp này đồng bộ hóa từng bước phát triển của chuỗi sinh học cây trồng (từ ươm mầm, sinh trưởng, thu hoạch đến bảo quản) với các module không gian kiến trúc tương ứng ở cả 3 cấp độ: Điểm dân cư, Nhóm ở và Khuôn viên hộ gia đình.

3. Phát hiện bất ngờ nhất từ dữ liệu thực nghiệm là gì?

Phát hiện bất ngờ nhất là nghịch lý lãng phí không gian trong bối cảnh khan hiếm đất đai: Quá trình đô thị hóa tự phát khiến người dân xây dựng ồ ạt kiểu nhà ống chia lô làm phá vỡ vi khí hậu sinh thái làng quê, trong khi các công trình phụ trợ cũ (chuồng trại, sân phơi) bị bỏ hoang tạo thành các "vùng chết chức năng". Ngược lại, khi được tái cấu trúc thành mô hình "Nhóm ở liên kết chuỗi ngang" kết hợp trạm điều khiển thông minh tại gia, hiệu quả sử dụng đất tăng lên gấp 2,5 lần và năng suất lao động tăng vượt bậc, đưa thu nhập của nông dân đạt mức tương đương công nhân khu công nghiệp (4,3 – 4,4 triệu đồng/tháng tại thời điểm khảo sát và tăng lũy tiến).

4. Luận án có cung cấp quy trình nhân rộng (Replication Protocol) rõ ràng không?

Có. Luận án cung cấp bộ quy trình thực nghiệm 5 bước hoàn chỉnh:

• Bước 1: Đánh giá tiềm năng đất đai, thổ nhưỡng và phân loại chủng loại cây trồng thế mạnh (rau, hoa, quả).
• Bước 2: Xác định quy mô và lựa chọn vị trí điểm dân cư/khuôn viên hộ theo các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật đề xuất.
• Bước 3: Thiết lập cấu trúc hạ tầng khung (giao thông cơ giới $\ge 3,5\text{m}$, cấp điện 3 pha, hệ thống thoát nước tưới tiêu tách rời).
• Bước 4: Áp dụng các mẫu module không gian nhà ở (Loại A, B hoặc C) phù hợp với vai trò của hộ trong chuỗi giá trị.
• Bước 5: Tích hợp hệ thống quản lý số hóa IoT và trạm dịch vụ trung tâm kỹ thuật chuyển giao công nghệ.

5. Chương trình nghiên cứu 10 năm tới được phác thảo ra sao?

Chương trình nghiên cứu 10 năm tới tập trung giải quyết 3 bài toán lớn: (1) Chuẩn hóa các giải pháp kiến trúc tuần hoàn không rác thải (Zero-Waste Circular Housing) cho nông thôn ĐBSH; (2) Tích hợp sâu công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và năng lượng tái tạo Agrivoltaics vào quản trị vận hành không gian ở nông thôn thông minh; (3) Thử nghiệm và chuyển giao bộ tiêu chuẩn thiết kế KGO thích ứng cho các vùng sinh thái nông nghiệp đặc thù khác trên toàn quốc.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ kiến trúc của NCS. Đặng Thị Lan Phương là công trình nghiên cứu khoa học công phu, xuất sắc, mang tính tiên phong đột phá trong lĩnh vực Kiến trúc và Quy hoạch nông thôn Việt Nam.

Hệ thống 05 đóng góp cốt lõi của công trình bao gồm:

1. Xác lập khung lý luận toàn diện: Bổ sung vào kho tàng lý luận kiến trúc hệ thống 05 quan điểm và 06 nguyên tắc tổ chức KGO thích ứng với hoạt động KTNNCNC vùng ĐBSH.
2. Đề xuất giải pháp quy hoạch Điểm dân cư Nông nghiệp Công nghệ cao (Điểm dân cư NNCNC): Bổ sung các khu chức năng mới (trung tâm logistics nông sản, trạm chuyển giao kỹ thuật, hệ thống hạ tầng cơ giới chuyên dụng) giải quyết triệt để xung đột giữa bảo tồn làng xã và công nghiệp hóa.
3. Sáng tạo mô hình Nhóm ở liên kết chuỗi: Kiến tạo cấu trúc nhóm ở liên kết chuỗi ngang và chuỗi dọc giúp tối ưu hóa 30%–40% chi phí hạ tầng kỹ thuật dùng chung, tạo lập môi trường sản xuất cộng sinh bền vững.
4. Chuẩn hóa hệ thống mẫu thiết kế Nhà ở nông thôn mới: Đề xuất 03 loại hình nhà ở thích ứng chuyên biệt cho hộ sản xuất vườn mẫu/trang trại, hộ dịch vụ thương mại sau thu hoạch và hộ canh tác chuỗi khép kín.
5. Thực nghiệm ứng dụng thành công: Chứng minh tính khả thi tuyệt đối của hệ thống giải pháp thông qua đồ án thực nghiệm quy hoạch và thiết kế kiến trúc chi tiết tại thôn Thanh Lâm, xã An Thịnh, huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh.

Công trình mở ra một kỷ nguyên mới cho quy hoạch nông thôn Việt Nam – nơi những làng quê ĐBSH không chỉ lưu giữ bản sắc văn hóa truyền thống mà còn vươn mình trở thành những miền quê thông minh, hiện đại, thịnh vượng và phát triển bền vững trong dòng chảy của thời đại số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 quy định: “Điểm dân cư nông thôn là nơi cư trú tập trung của các hộ gia đình gắn kết với nhau trong sản xuất, sinh hoạt và các hoạt động xã hội khác trong một phạm vi khu vực nhất định, được hình thành do các điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế - xã hội, văn hóa và các yếu tố khác”. - Khuôn viên ở: Theo Tiêu chuẩn quy hoạch xây dựng nông thôn khuôn viên ở là khu đất để xây dựng nhà ở và các công trình phục vụ cho sinh hoạt của hộ gia đình (bếp, nhà vệ sinh, nhà tắm) và các không gian phụ trợ khác (khu sản xuất, sân vườn, chuồng trại, ao…). Trong cùng một thửa đất của một hộ gia đình hoặc cá nhân theo quy định của pháp luật tại các điểm dân cư nông thôn [8]. - Không gian ở: Theo Võ Thị Thu Thủy KGO là khái niệm dùng để chỉ một tổ hợp hàm chứa các không gian chức năng sinh sống của con người.

Đó là không gian kiến trúc (ngôi nhà), không gian sinh hoạt, không gian kinh tế, không gian văn hóa, không gian tâm linh.Có thể hiểu theo một nghĩa tương ứng khác: đó là không gian sống (living space) của mỗi gia đình với ngôi nhà và khu vườn hoàn toàn độc lập với các không gian sống của gia đình khác [69]. Theo Nguyễn Đình Thi khái niệm nhà ở nông thôn: là loại nhà ở gia đình dành riêng cho những người nông dân làm nông nghiệp, lấy sản xuất nông nghiệp làm nguồn phát triển kinh tế chủ đạo của gia đình nông thôn [40]. - Theo NCS, KGO là không gian cư trú cho dân cư sinh hoạt, học tập và làm việc tại vùng nông thôn. KGO có thể khác nhau về quy mô từ rất nhỏ như là một ngôi nhà đến rất lớn như là một điểm dân cư với hàng nghìn người sinh sống, do vậy KGO trong luận án nghiên cứu theo cấp độ tầng bậc là: không gian điểm dân cư nông thôn và khuôn viên 7 nhà ở nông thôn (bao gồm ngôi nhà ở hộ gia đình và không gian xung quanh như không gian hoạt động kinh tế nông nghiệp trong khuôn viên) - Công nghệ cao: Theo Luật CNC (2008): “CNC là công nghệ có hàm lượng cao về nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, được tích hợp từ thành tựu khoa học và công nghệ hiện đại, tạo ra sản phẩm có chất lượng, tính năng vượt trội, giá trị gia tăng, thân thiện với môi trường, có vai trò quan trọng đối với việc hình thành ngành sản xuất, dịch vụ mới hoặc hiện đại hoá ngành sản xuất, dịch vụ hiện có” [25].

Nói chung, hiện nay có rất nhiều định nghĩa về CNC, tuy nhiên nhiều nghiên cứu đều thống nhất rằng” CNC dùng để chỉ một công nghệ hay một kỹ thuật hiện đại được áp dụng vào trong quy trình sản xuất nhằm tạo ra một sản phẩm có năng suất, chất lượng cao và giá thành hạ [27]. - Nông nghiệp công nghệ cao là công nghệ có hàm lượng cao về nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, được tích hợp từ các thành tựu khoa học và công nghệ hiện đại, như: công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới, công nghệ tin học, công nghệ tự động, công nghệ quản lý… để tạo ra các sản phẩm nông nghiệp có năng suất, chất lượng vượt trội, hiệu quả kinh tế cao và thân thiện với môi trường [59]. Trong luận án, NNCNC là nền nông nghiệp với phương thức sản xuất hiện đại, áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ trong sản xuất trồng trọt. Nông nghiệp CNC còn gọi là nông nghiệp hiện đại để phân biệt với nông nghiệp truyền thống được áp dụng từ xa xưa.

- Hoạt động kinh tế nông nghiệp bao gồm hoạt động sản xuất và dịch vụ phục vụ sản xuất trồng trọt và chăn nuôi. Tuy nhiên, do giới hạn luận án nên NCS chỉ đưa ra khái niệm phần nghiên cứu trọng tâm là nông nghiệp trồng trọt là loại hình chủ lực của vùng ĐBSH áp dụng CNC trong sản xuất. - Thích ứng: Theo từ điển Tiếng Việt (2006), thích ứng là những thay đổi cho phù hợp với điều kiện mới, yêu cầu mới. Cấu trúc luận án.

Sơ đồ cấu trúc luận án 9 NỘI DUNG CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ KHÔNG GIAN Ở VÀ HOẠT ĐỘNG KINH TẾ NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO 1.1 Tổng quan về tổ chức KGO thích ứng với hoạt động KTNNCNC tại một số nước trên Thế giới và Việt Nam.1 Tại một số nước trên thế giới có điều kiện tương tự.1 Tại Nhật Bản Nhật Bản là một nước có nền NNCNC phát triển. Từ một nước nông nghiệp cổ truyền tự cấp, tự túc, sản xuất manh mún, với những hộ nông dân qui mô nhỏ, và điều kiện đất đai, khí hậu, thời tiết khắc nghiệt để phát triển sản xuất nông nghiệp, Nhật Bản đã nhanh chóng chuyển thành nền nông nghiệp hiện đại, đưa nền kinh tế thuần nông trở thành nền kinh tế công nghiệp, dịch vụ. Nhật Bản bắt đầu đầu tư cho NNCNC từ thập niên 70, và trở thành cường quốc nông nghiệp trên thế giới với những vùng và tỉnh sản xuất và hoạt động nông nghiệp cho ra những sản lượng nông nghiệp cao với chất lượng hàng đầu thế giới.

Điển hình cho nền nông nghiệp Nhật là Làng thần kỳ Kawakami, tỉnh Ibaraki và Hokaido. Làng Kawakami Mura, nằm trên một khu vực thổ nhưỡng cằn cỗi, còn được gọi là làng thần kỳ. Trước đây, làng là một trong những ngôi làng nghèo nhất nước Nhật, nhưng kể từ những năm 1970, đã trở nên giàu có một cách thần kỳ, chỉ nhờ hoạt động kinh tế nông nghiệp ứng dụng CNC, đặc biệt là trồng rau xà lách trong nhà kính. Hiện nay, “Làng thần kỳ Kawakami” là một ngôi làng giàu nhất Nhật Bản.

Từ ảnh vệ tinh chụp điểm dân cư làng, ta có thể thấy, điểm dân cư tập trung và nằm trải dài theo địa hình làng. Tuy nhiên, vẫn có không gian sản xuất nằm xen kẽ khu dân cư, điều đó tạo nên sự thuận lợi cho việc di chuyển và hoạt động của sản xuất của dân cư trong làng. Nhà ở và không gian hoạt động KTNNCNC tại Nhật Bản. Ở Nhật rất phát triển du lịch nông nghiệp CNC tại những trang trại sản xuất.

Các tổ hợp tác hoặc HTX, doanh nghiệp rất quan tâm tới việc tổ chức trải nghiệm cho người 11 tiêu dùng ở thành phố với các vùng, điểm sản xuất nhằm chia sẻ thực trạng của nông dân và họ làm thế nào để sản phẩm rau, thịt, sữa… đảm bảo an toàn thực phẩm. Tại tỉnh Ibaraki, nông nghiệp Nhật bản kết hợp hiện đại và truyền thống. Phương thức sản xuất kết hợp giữa trên cánh đồng mở và dạng trồng trong các nhà kính và nhà lưới hay nhà màng. Thực tế tại khu Tsubaku, nông thôn thuộc tỉnh Ibaraki, các không gian ở với khu sản xuất cũng gần và liên hệ với nhau một cách thuận tiện bởi hệ thống giao thông.

Điều này rất thuận tiện cho máy móc và cơ giới hoạt động tới các cánh đồng. Tại Tsubaki phát triển nhà ở chung cư cho dân cư nông nghiệp và cả nhà riêng của hộ. Các không gian hoạt động kinh tế nông nghiệp nằm liền kề với không gian ở ( Hình 1.1) Khuôn viên ở nông thôn tại Nhật Bản bao gồm nhà ở chính, sân, nhà phụ (nhà kho chứa nông cụ, nông phẩm). Tại Nhật Bản, mỗi hộ dân đều có máy móc nông nghiệp riêng cho sản xuất của hộ gia đình và ga ra để máy móc riêng của từng hộ.

Trong kiến trúc nhà ở nông thôn chia thành 3 không gian cơ bản: Không gian ngủ, không gian sinh hoạt chung và không gian làm việc.2 Tại Hàn Quốc: Phong trào Làng mới Hàn Quốc (Saemaul) được ra đời khi Chính phủ Hàn Quốc quyết tâm cải thiện điều kiện sống và sản xuất vùng nông thôn, giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người nông dân và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa nông thôn và thành thị. Tháng 4/1970, Phong trào Làng mới được triển khai trên phạm vi toàn quốc với ba nhiệm vụ chủ yếu là: Thay đổi nhận thức, nâng cao trình độ văn hóa cho người nông dân; phát triển xã hội và phát triển kinh tế, trải qua các giai đoạn khác nhau. Đây được coi là chương trình phát triển toàn diện nông thôn, nhằm đưa đến sự thay đổi cho làng xóm, thông qua việc nâng cao tính trách nhiệm và lòng tự tôn của người dân. Phong trào “Làng mới” chú trọng 10 cách thức triển khai sau: Mở rộng, làm mới đường vào thôn xóm; làm mới đường trong thôn; Làm vệ sinh thôn xóm; Xây dựng khu giặt giũ chung; Đào giếng nước chung; Cải tạo mái nhà từ lợp rạ thành mái ngói, xi măng; Cải tạo hàng rào quanh nhà từ tường đất thành tường xây gạch, xi măng; Sửa cầu; Sửa hệ thống đập sông ngòi và Xây dựng điểm gom phân bắc[23].

Một số hình ảnh không gian hoạt động KTNN tại Hàn Quốc Trước đây, để trồng trọt, người nông dân Hàn Quốc phải chạy ra nhà vườn, ngay cả lúc nửa đêm để tận mắt kiểm tra cây trồng, và điều chỉnh các thông số như nhiệt độ, độ ẩm của nhà vườn ni lông. Giờ đây, nhờ áp dụng công nghệ cao, người dân đơn giản hóa mọi quy trình và nâng cao hiệu suất, họ chỉ cần làm việc tại nhà và giải quyết mọi việc bằng một chiếc điện thoại di động (Hình 1.3 Tại Thái Lan Thái Lan là một trong những nước có phát triển mạnh về nông nghiệp. Vùng sản xuất hoạt động trồng trọt nằm xen kẽ khu dân cư, trong khuôn viên ở hoặc là nằm ngoài khu cư trú của cộng đồng dân cư. Do sản xuất trồng trọt theo hướng CNC nên không bị ảnh hưởng đến môi trường ở và cũng thuận tiện cho việc chăm sóc và quản lý trang trại nên việc tổ chức không gian hoạt động KTNNCNC nằm liền kề ngay khuôn viên ở là phổ biến tại Chieng Mai Thái Lan.

Bên cạnh đó, không gian dịch vụ trải nghiệm nông nghiệp và dịch vụ thương mại cũng được tổ chức gắn kết với không gian ở và sản xuất như: nhà hàng để du khách có thể tự trải nghiệm thu hoạch những sản phẩm trồng trọt CNC và thưởng thức tại chỗ những sản phẩm đó. Thái Lan là một nước luôn biết tận dụng mọi không gian và loại hình kinh tế để áp dụng cho du lịch, đặc biệt là du lịch nông nghiệp[46]. Mối quan hệ giữa nhà ở và không gian sản xuất trồng trọt luôn đan xen và 13 gắn kết với nhau trong tổng hòa của điểm dân cư trong vùng mà không co cụm hay riêng biệt phân tán. Điểm DCNT vùng Pong Yaeng, Mae Rim, Không gian sân và để xe của gia đình Chiang Mai, Thái Lan (google map) Hình 1.