Tiểu Thuyết Di Dân Việt Nam Của Các Nhà Văn Nữ Ở Hoa Kỳ Nhìn Từ Lý Thuyết Hậu Thuộc Địa

Khám phá tiểu thuyết di dân Việt Nam của các nhà văn nữ tại Hoa Kỳ qua lăng kính lý thuyết hậu thuộc địa, phản ánh văn hóa và bản sắc.

• Tác giả: Trần Thị Kim Trang
• Người hướng dẫn: TS. Võ Văn Nhơn
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Văn Học Việt Nam
• Đề tài: Tiểu Thuyết Di Dân Việt Nam Của Các Nhà Văn Nữ Ở Hoa Kỳ Nhìn Từ Lý Thuyết Hậu Thuộc Địa
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tiểu Thuyết Di Dân Việt Nam Hậu Thuộc Địa

Văn học Việt Nam đương đại chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của dòng văn học di dân Việt Nam, đặc biệt là các tác phẩm của các nhà văn nữ tại Hoa Kỳ. Dòng văn học này không chỉ phản ánh trải nghiệm ly hương mà còn là tiếng nói về bản sắc văn hóa di dân trong bối cảnh toàn cầu hóa. Việc phân tích các tác phẩm này qua lăng kính lý thuyết hậu thuộc địa mở ra những góc nhìn mới về sự giao thoa văn hóa, ký ức di dân và những ảnh hưởng của quá khứ thuộc địa lên đời sống tinh thần của cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Nghiên cứu này tập trung vào việc khám phá những khía cạnh hậu thuộc địa trong các tiểu thuyết di dân, từ đó làm sáng tỏ những vấn đề về định kiến văn hóa, hòa nhập văn hóa và sự tái tạo bản sắc trong môi trường mới.

1.1. Sự Hình Thành và Phát Triển của Văn Học Di Dân

Văn học di dân Việt Nam hình thành và phát triển mạnh mẽ sau năm 1975, khi làn sóng người Việt di cư ra nước ngoài tăng cao. Các tác phẩm văn học giai đoạn này thường tập trung vào những trải nghiệm về chiến tranh, ly tán, và cuộc sống mới ở xứ người. Theo Đào Trung Đạo, nhà văn di dân có nhiều hy vọng đem lại cho người đọc cái nhìn lạc thú tinh thần của văn chương. Dòng văn học này không chỉ là sự phản ánh hiện thực mà còn là sự tái tạo ký ức và bản sắc văn hóa.

1.2. Vai Trò của Lý Thuyết Hậu Thuộc Địa trong Nghiên Cứu

Lý thuyết hậu thuộc địa cung cấp một khung phân tích hữu ích để hiểu rõ hơn về những ảnh hưởng của quá khứ thuộc địa lên văn hóa và xã hội Việt Nam. Lý thuyết này giúp chúng ta nhận diện những di sản văn hóa, những định kiến văn hóa và những nỗ lực tái tạo bản sắc của cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Việc áp dụng lý thuyết hậu thuộc địa vào nghiên cứu văn học di dân giúp làm sáng tỏ những vấn đề phức tạp về sự khác biệt văn hóa, hòa nhập văn hóa và sự đấu tranh để khẳng định bản sắc.

II. Thách Thức Bản Sắc Vấn Đề Trung Tâm Tiểu Thuyết Di Dân

Một trong những vấn đề nổi bật trong tiểu thuyết di dân Việt Nam là sự đấu tranh để duy trì và tái tạo bản sắc văn hóa trong môi trường mới. Các nhân vật thường phải đối mặt với những thách thức về ngôn ngữ, phong tục tập quán và sự kỳ thị. Sự giằng xé giữa quá khứ và hiện tại, giữa quê hương và xứ người tạo nên những xung đột nội tâm sâu sắc. Các tác phẩm thường khám phá những nỗ lực của các nhân vật trong việc tìm kiếm một bản sắc văn hóa di dân hài hòa, vừa giữ gìn những giá trị truyền thống, vừa hòa nhập vào xã hội mới. Vấn đề bản sắc văn hóa di dân không chỉ là một chủ đề văn học mà còn là một vấn đề xã hội quan trọng, phản ánh những trải nghiệm thực tế của cộng đồng người Việt ở nước ngoài.

2.1. Ngôn Ngữ và Bản Sắc Rào Cản và Cầu Nối

Ngôn ngữ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì và truyền bá văn hóa Việt Nam ở nước ngoài. Tuy nhiên, việc sử dụng tiếng Việt trong môi trường đa văn hóa cũng gặp nhiều khó khăn. Các nhân vật trong tiểu thuyết di dân thường phải đối mặt với sự giằng xé giữa việc sử dụng tiếng mẹ đẻ và việc học tiếng bản xứ. Ngôn ngữ không chỉ là phương tiện giao tiếp mà còn là biểu tượng của bản sắc văn hóa. Việc mất đi khả năng sử dụng tiếng Việt có thể dẫn đến sự mất mát về di sản văn hóa và sự xa rời với cội nguồn.

2.2. Ký Ức và Lịch Sử Nguồn Cội của Bản Sắc

Ký ức di dân và lịch sử đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành bản sắc văn hóa của cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Các tác phẩm văn học thường tái hiện những ký ức về chiến tranh, ly tán và cuộc sống ở quê hương. Những ký ức này không chỉ là sự hoài niệm về quá khứ mà còn là nguồn cảm hứng để xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn. Việc truyền lại những ký ức và lịch sử cho thế hệ sau là một cách để duy trì di sản văn hóa và khẳng định bản sắc văn hóa di dân.

III. Phân Tích Tiểu Thuyết Di Dân Qua Lăng Kính Hậu Thuộc Địa

Việc phân tích tiểu thuyết di dân qua lăng kính lý thuyết hậu thuộc địa giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những ảnh hưởng của quá khứ thuộc địa lên đời sống tinh thần và văn hóa của cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Các tác phẩm thường phản ánh những trải nghiệm về định kiến văn hóa, phân biệt chủng tộc và sự đấu tranh để khẳng định bản sắc văn hóa di dân. Lý thuyết hậu thuộc địa cung cấp một khung phân tích hữu ích để nhận diện những di sản văn hóa, những định kiến văn hóa và những nỗ lực tái tạo bản sắc trong môi trường mới. Nghiên cứu này tập trung vào việc khám phá những khía cạnh hậu thuộc địa trong các tiểu thuyết di dân, từ đó làm sáng tỏ những vấn đề phức tạp về sự khác biệt văn hóa, hòa nhập văn hóa và sự đấu tranh để khẳng định bản sắc.

3.1. Tính Lai Ghép Hybridity trong Văn Hóa Di Dân

Tính lai ghép là một khái niệm quan trọng trong lý thuyết hậu thuộc địa, đề cập đến sự pha trộn và giao thoa giữa các nền văn hóa khác nhau. Trong tiểu thuyết di dân, tính lai ghép thể hiện qua sự kết hợp giữa các yếu tố văn hóa Việt Nam và văn hóa phương Tây. Các nhân vật thường phải đối mặt với sự giằng xé giữa việc giữ gìn những giá trị truyền thống và việc hòa nhập vào xã hội mới. Sự lai ghép văn hóa có thể dẫn đến những xung đột nội tâm, nhưng cũng có thể tạo ra những giá trị mới và độc đáo.

3.2. Sự Bắt Chước Mimicry và Kháng Cự Văn Hóa

Sự bắt chước là một khái niệm khác trong lý thuyết hậu thuộc địa, đề cập đến việc các nước thuộc địa bắt chước văn hóa của các nước thực dân. Tuy nhiên, sự bắt chước này thường không hoàn toàn và có thể mang tính chất châm biếm hoặc kháng cự. Trong tiểu thuyết di dân, sự bắt chước có thể thể hiện qua việc các nhân vật cố gắng hòa nhập vào xã hội phương Tây, nhưng đồng thời vẫn giữ gìn những giá trị văn hóa Việt Nam. Sự kháng cự văn hóa có thể thể hiện qua việc các nhân vật lên tiếng chống lại những định kiến văn hóa và phân biệt chủng tộc.

3.3. Diễn Ngôn của Kẻ Mạnh và Tiếng Nói của Kẻ Yếu

Các tác phẩm tiểu thuyết di dân thường phản ánh sự bất bình đẳng về quyền lực giữa các nền văn hóa khác nhau. Diễn ngôn của kẻ mạnh, tức là diễn ngôn của các nước phương Tây, thường áp đặt lên các nước thuộc địa và các cộng đồng di dân. Tuy nhiên, các tác phẩm cũng tạo cơ hội cho tiếng nói của kẻ yếu, tức là tiếng nói của những người bị gạt ra ngoài lề xã hội. Tiếng nói này thường thể hiện qua những trải nghiệm về định kiến văn hóa, phân biệt chủng tộc và sự đấu tranh để khẳng định bản sắc văn hóa di dân.

IV. Ứng Dụng Nghiên Cứu Phân Tích Tác Phẩm Cụ Thể

Để minh họa cho những phân tích trên, nghiên cứu này sẽ đi sâu vào phân tích một số tác phẩm tiểu thuyết di dân tiêu biểu của các nhà văn nữ ở Hoa Kỳ. Các tác phẩm được lựa chọn bao gồm The Book of Salt của Monique Truong, The Gangster We Are All Looking For của le thi diem thuy, Grass Roof, Tin Roof của Dao Strom và Stealing Buddha’s Dinner của Bich Minh Nguyen. Việc phân tích các tác phẩm này sẽ tập trung vào việc khám phá những khía cạnh hậu thuộc địa, như tính lai ghép, sự bắt chước và sự đấu tranh để khẳng định bản sắc văn hóa di dân. Nghiên cứu cũng sẽ xem xét cách các tác phẩm này phản ánh những trải nghiệm thực tế của cộng đồng người Việt ở nước ngoài.

4.1. The Book of Salt Ký Ức và Bản Sắc trong Bối Cảnh Thuộc Địa

Tiểu thuyết The Book of Salt của Monique Truong kể về cuộc đời của Binh, một người đầu bếp Việt Nam làm việc cho Gertrude Stein và Alice B. Toklas ở Paris. Tác phẩm khám phá những vấn đề về bản sắc văn hóa, ký ức di dân và sự ảnh hưởng của quá khứ thuộc địa lên đời sống của Binh. Binh phải đối mặt với sự giằng xé giữa việc giữ gìn những giá trị truyền thống Việt Nam và việc hòa nhập vào xã hội phương Tây. Tác phẩm cũng phản ánh những định kiến văn hóa và phân biệt chủng tộc mà Binh phải đối mặt trong cuộc sống ở Paris.

4.2. The Gangster We Are All Looking For Chiến Tranh và Di Cư

Tiểu thuyết The Gangster We Are All Looking For của le thi diem thuy kể về cuộc đời của một gia đình người Việt di cư sang Hoa Kỳ sau chiến tranh. Tác phẩm khám phá những vấn đề về chiến tranh Việt Nam và di dân, ký ức di dân và sự đấu tranh để xây dựng một cuộc sống mới ở xứ người. Tác phẩm cũng phản ánh những khó khăn mà gia đình phải đối mặt trong việc hòa nhập vào xã hội Mỹ và duy trì bản sắc văn hóa.

V. Kết Luận Tương Lai Nghiên Cứu Văn Học Di Dân Hậu Thuộc Địa

Nghiên cứu về tiểu thuyết di dân Việt Nam qua lăng kính lý thuyết hậu thuộc địa mở ra những hướng đi mới trong việc khám phá những vấn đề phức tạp về bản sắc văn hóa, ký ức di dân và sự ảnh hưởng của quá khứ thuộc địa. Dòng văn học này không chỉ là sự phản ánh hiện thực mà còn là sự tái tạo ký ức và bản sắc văn hóa. Trong tương lai, nghiên cứu về văn học di dân cần tiếp tục mở rộng phạm vi, khám phá những khía cạnh mới và đa dạng hơn, đồng thời tăng cường sự hợp tác giữa các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước. Nghiên cứu này hy vọng sẽ góp phần vào việc nâng cao nhận thức về văn hóa Việt Nam ở nước ngoài và thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau giữa các nền văn hóa khác nhau.

5.1. Hướng Nghiên Cứu Mở Rộng Văn Học LGBT và Nữ Quyền Di Dân

Trong tương lai, nghiên cứu về văn học di dân cần mở rộng phạm vi, khám phá những khía cạnh mới và đa dạng hơn. Một trong những hướng đi tiềm năng là nghiên cứu về văn học LGBT di dân và văn học nữ quyền di dân. Các tác phẩm này thường phản ánh những trải nghiệm đặc biệt của những người thuộc cộng đồng LGBT và phụ nữ trong bối cảnh di cư. Nghiên cứu về các tác phẩm này sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những vấn đề phức tạp về bản sắc văn hóa, giới tính và quyền lực.

5.2. Toàn Cầu Hóa và Bản Sắc Thách Thức và Cơ Hội

Toàn cầu hóa tạo ra những thách thức và cơ hội mới cho văn học di dân. Một mặt, toàn cầu hóa có thể dẫn đến sự đồng nhất hóa văn hóa và sự mất mát bản sắc văn hóa. Mặt khác, toàn cầu hóa cũng tạo ra những không gian mới cho sự giao thoa và sáng tạo văn hóa. Nghiên cứu về văn học di dân trong bối cảnh toàn cầu hóa cần tập trung vào việc khám phá những cách thức mà các nhà văn di dân đối phó với những thách thức và tận dụng những cơ hội do toàn cầu hóa mang lại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ LÝ THUYẾT HẬU THUỘC ĐỊA 1. Giới thiệu chung về lý thuyết hậu thuộc địa Trong suốt thời gian cai trị của chế độ thực dân, các nước thuộc địa đã đấu tranh chống lại sự thống trị của chúng bằng nhiều hình thức kể cả chủ động và bị động. Vào thế kỉ XIX, ở cả ba châu lục như châu Á, châu Phi, châu Mỹ Latinh, các cuộc phản kháng mới phát triển thành phong trào chính trị chặt chẽ, nhằm đánh đuổi những kẻ thống trị châu Âu đã định cư trên đất nước của họ trong một thời gian dài ra khỏi bờ cõi dân tộc. Trải qua các cuộc đấu tranh lâu dài và gian khổ, cuối cùng, họ đã giành thắng lợi vẻ vang trên khắp các mặt trận quân sự vào thế kỷ XX.

Khi chủ quyền cuối cùng đã đạt được, các quốc gia này chuyển từ tình trạng thuộc địa sang tự trị hậu thuộc địa. Như mọi người thường quan niệm, sự độc lập về chính trị sẽ kéo theo độc lập về văn hóa, vì hai phạm trù này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau và không thể tách rời. Tuy nhiên, sau khi giành được độc lập về chính trị, các nước thuộc địa phải đương đầu với hàng loạt các khó khăn. Một trong những khó khăn mà họ vấp phải chính là nền văn hóa dân tộc chịu ảnh hưởng khá sâu đậm từ nền văn hóa thống trị của thực dân trong một thời gian dài, những giá trị văn hóa truyền thống một thời đã bị phai mờ dưới chế độ cai trị của thực dân.

Điều này cản trở rất lớn việc tạo dựng nền văn hóa độc lập, bình đẳng của các quốc gia hậu thuộc. Từ thực trạng trên, song song với việc củng cố lại các lĩnh vực khác như chính trị, xã hội, kinh tế,… các nước thuộc địa bắt tay ngay vào hành trình “tự định nghĩa về văn hóa”. Từ đó, nghiên cứu bản sắc của các nước cựu thuộc địa trở thành đề tài nóng bỏng nhất mọi thời đại. Nhưng để xác định được hướng đi đúng đắn, cần có một “kim chỉ nam” phù hợp.

Một thực tế đáng lưu tâm bấy giờ đó là các lý thuyết phương Tây trước đó chiếm vị trí độc tôn trong công tác nghiên cứu thì giờ đây nó lại không thể giúp họ khai thác hết các tính chất phức tạp cũng như những tiềm năng ẩn giấu bên trong nền văn hóa của các nước cựu thuộc địa. Thực tế đó 13 thôi thúc các nhà nghiên cứu phải tìm ra một dạng thức mới phù hợp với hoàn cảnh hiện tại hơn. Đứng trước yêu cầu cấp thiết đó, các lý thuyết gia không thể “ngoảnh mặt làm ngơ”, họ bắt đầu “xông trận”. Mặc dù đến từ khắp các quốc gia trên thế giới nhưng Edward Said (Palestine), Gayatri Chakravorty Spivak và Homi K.

Bhabha (Ấn Độ), Frantz Fanon (Martinique – trước đây là thuộc địa của Pháp và bây giờ đã được sát nhập vào nước Pháp), Trịnh Thị Minh Hà (Việt Nam), Ian Adam (Canada), Helen Tiffin (Úc),… đã gặp nhau ở một lý tưởng chung: xây dựng nên chủ nghĩa hậu thuộc địa. Một điều đáng lưu ý là các lý thuyết gia này hầu hết đến từ các nước thuộc địa và thuộc địa định cư trước đó. Có thể nói, điều này đã đánh dấu một cột mốc quan trọng trong việc tháo gỡ những khúc mắc của việc nghiên cứu văn hóa hậu thuộc địa nói chung và sự tồn vong của bản sắc dân tộc nói riêng. Những người đặt nền móng đầu tiên cho lý thuyết hậu thuộc địa có thể kể đến như Aimé Césaire với Discourse on Colonialism (Diễn ngôn về chủ nghĩa thực dân) (1950), Frantz Fanon với hai tác phẩm Black Skin, White Masks (Da đen, mặt nạ trắng) (1952) và The wretched of the Earth (Những khốn khổ trên trái đất) (1961), Albert Memmi với The Colonizer and the Colonized (Thực dân và thuộc địa) (1965)… Từ những nền tảng vững chắc đó, lý thuyết hậu thuộc địa tiếp tục phát triển và đạt được nhiều thành tựu rực rỡ trong lịch sử nhân loại.

Nhắc đến lý thuyết hậu thuộc địa không thể không nhắc tới Edward Said (1935 – 2003). Tác phẩm làm nên tên tuổi của ông là cuốn Orientialism (Đông phương học) (được xuất bản vào năm 1978). Trong tác phẩm này, Said đã giải mã quyền lực giữa phương Đông và phương Tây thông qua các hình thức diễn ngôn, từ đó, vạch trần bản chất thâm độc của chủ nghĩa thực dân. Ngoài ra, ông còn dùng Đông phương học để bác bỏ Đông phương học của các chính trị gia phương Tây trước đó (điều này sẽ được làm rõ hơn ở phần sau).

Đây có thể được xem là một bước đột phá quan trọng của lý thuyết hậu thuộc địa từ trước đến nay. Nhờ vậy, ông được giới học thuật xem là ông tổ của thuyết hậu thuộc địa và công trình vĩ đại của 14 ông đã tạo ra nhiều cảm hứng sáng tác cho các học giả suốt hơn hai thập kỷ sau đó: Gayatri Chakravorty Spivak với The Postcolonial Critic (Phê bình hậu thuộc địa) (1990), Homi K. Bhabha với The Location of Culture (Vị trí của nền văn hóa) (1994), Iain Chambers, Lidia Curti với The Post-colonial Question (Câu hỏi về hậu thuộc địa) (1996), Leela Gandhi với Postcolonial Theory: A Critical Introduction (Lý thuyết hậu thuộc địa: Một sự giới thiệu mang tính chất phê bình) (1998), Robert J. Young với Postcolonialism: A very short introduction (Thuyết hậu thuộc địa: Giới thiệu ngắn gọn) (2001), La Paperson với The Postcolonial Ghetto (Người da đen hậu thuộc địa) (2010),… Trước khi thuật ngữ “hậu thuộc địa” ra đời, người ta dùng “Khối thịnh vượng chung” (Commonwealth) và “Thế giới thứ ba” (Third World) để chỉ chung cho các nước cựu thuộc địa đương thời.

Sau này, nhờ sự củng cố lại của ba tác giả Bill Ashcroft, Gareth Griffiths và Helen Tiffin (trong cuốn The Empire Writes Back: Theory and Practice in Post-Colonial Literatures (Đế chế viết lại: Lý thuyết và thực tiễn trong văn học hậu thuộc địa) (1989), thuật ngữ “hậu thuộc địa” được sử dụng một cách rộng rãi hơn và dần thay thế cho cả hai thuật ngữ trước đó. Từ những năm 1980, hậu thuộc địa đã đưa ra một văn bản nhằm thay đổi những cách hiểu thống trị về mối quan hệ giữa phương Tây (Western) và phi phương Tây (non – Western). Trước đây, thế giới phương Đông chỉ được nhìn nhận qua lăng kính chủ quan của phương Tây. Do đó, thế giới phương Đông chỉ là những hình ảnh bị bóp méo, xuyên tạc, sai sự thật.

Khi người phương Tây nhìn vào thế giới phi phương Tây thì những gì họ thấy thường là một hình ảnh phản chiếu của bản thân và các giả định của riêng họ hay cái cách mà họ cảm nhận và nhận thức về mình luôn có một vị trí cao hơn so với những gì có trên thực tế. Chính vì vậy, điều này được hậu thuộc địa đưa ra xem xét và đánh giá lại. Việc làm ấy mang lại một ý nghĩa nhất định, đó là sẽ làm đảo ngược trật tự thế giới. Trong cuốn Postcolonialism: A Very Short Introduction (Thuyết hậu thuộc địa: Giới thiệu ngắn gọn), Robert J.

Young đã viết : “Nếu bạn là một người 15 không tự nhận mình là người phương Tây, hoặc không hoàn toàn là người phương Tây mặc dù bạn sống ở phương Tây, hoặc một người là một phần của nền văn hóa và là người chưa bị loại khỏi tiếng nói thống trị của mình thì hậu thuộc địa sẽ cung cấp cho bạn những cách nhìn khác nhau, một thứ ngôn ngữ và một nền chính trị mà trong đó bạn sẽ có những quyền lợi từ đầu cho đến cuối” [14, tr. Đúng như vậy, hậu thuộc địa khẳng định quyền của tất cả mọi người sống trên trái đất này. Mặc dù thế giới ngày ấy và bây giờ luôn tồn tại những bất công và nhiều sự khác biệt giữa người phương Tây và phi phương Tây. Sự phân chia giữa phương Tây và những phần không thuộc về phương Tây đã được thực hiện vào thế kỷ XIX bởi sự mở rộng của các hoàng đế châu Âu.

Và kết quả là 9/10 toàn bộ bề mặt trái đất đã được kiểm soát bởi người châu Âu gốc và quyền lực [14, tr. Nhờ vào lý thuyết nhân chủng học, thực dân và đế quốc đã hợp pháp hóa sự cai trị của mình trên các nước thuộc địa. Thực chất, cái lõi của thuyết này là các khái niệm về chủng tộc. Trong những thuật ngữ đơn giản, mối quan hệ giữa phương Tây và phi phương Tây gợi cho ta ý nghĩ về chủng tộc da trắng và phi da trắng.

Nền văn hóa của những người da trắng được coi (và vẫn còn) là nền tảng cho những ý tưởng luật pháp, khoa học, kinh tế, ngôn ngữ, nghệ thuật, … hợp pháp. Đến nay, thuyết nhân chủng học đóng vai trò ngày càng gia tăng đối với các dân tộc trên thế giới bị coi là thấp kém, hạ đẳng, không có khả năng tìm kiếm tiềm năng của chính mình, phần lớn các nước này đang ở trong tình trạng lệ thuộc và ở một vị thế bất bình đẳng về kinh tế so với các nước châu Âu và Bắc Mỹ. Hậu thuộc địa liên quan trực tiếp đến những vấn đề đang tồn tại ở các quốc gia thuộc ba lục địa không phải là phương Tây (châu Á, châu Phi, châu Mỹ Latinh). Hậu thuộc địa là một quan điểm chính trị và triết học tích cực, bởi nó đấu tranh cho sự khác biệt, và tiếp tục cổ xúy cho những cuộc đấu tranh chống lại thực dân trong quá khứ.

Nó không chỉ khẳng định quyền lợi của người châu Phi, châu Á, châu Mỹ Latinh mà còn nhấn mạnh sức mạnh của các nền văn hóa, các nền văn hóa đang can thiệp vào và biến đổi xã hội phương Tây. Nó làm rối loạn trật tự của thế giới, xóa bỏ quyền lực, từ chối việc thừa nhận tính ưu việt tuyệt đối của văn hóa 16 phương Tây. Mục đích cuối cùng của thuyết hậu thuộc địa là hướng tới quyền bình đẳng và hạnh phúc cho tất cả mọi người trên trái đất này. Thuyết hậu thuộc địa ra đời nhằm trả lại những tiếng nói đã bị cách ly, bị loại trừ khỏi xã hội hoặc những phát ngôn câm lặng bấy lâu nay của các nước thuộc địa hoặc của tầng lớp dưới.

Bên cạnh việc chống lại chủ nghĩa đế quốc và chủ nghĩa trung tâm châu Âu, hậu thuộc địa còn là một sự kiện cụ thể và có tính chất lịch sử để mô tả một nửa thứ hai của thế kỷ XX nói chung, như là một giai đoạn sau của thời kỳ hoàng kim của chủ nghĩa thực dân. Chung quy lại, hậu thuộc địa nghiên cứu về những mối tương tác giữa các quốc gia châu Âu và xã hội thuộc địa thời hiện đại. Phạm vi nghiên cứu hậu thuộc địa ngày càng mở rộng.