Chương 1: Những van dé lý luận về thuế bão vệ môi trường và pháp hiật thuế bảo vệ môi trường. Chương 2: Thực trạngpháp luật thuế bao vệ môi trường và thie tien áp dung thuế bảo vệ môi trường tại Việt Nam Chương 3: Giải pháp hoàn thiện pháp luật thuế bão vệ môi trường NỘI DUNG CHUONG1 NHUNG VAN DE LY LUẬN VE THUÉ BAO VE MÔI TRƯỜNG VÀ PHAP LUAT THUE BAO VỆ MÔI TRƯỜNG 1. Khái quát về thuế bảo vệ môi trường 1. Khái niệm về thuế bảo vệ môi trường Môi trường được hiểu là hệ thông các yếu tô vật chat tự nhiên và nhân tạo có tác động đôi với su tôn tại và phát triển của con người va sinh vật Môi trường bao gôm hai hệ thông cơ ban”: Thứ nhất.
hệ thông môi trường tự nhiên gồm các yếu tô được hình thánh, tôn tai và phát triển theo các quy luật tự nhiên như đất, nước, không khí, động thực vật, khí hậu, ánh sảng địa hình,. Thứ hai, hệ thông môi trường vật chất nhân tạo bao gồm các yêu tô do con người tạo ra như nhà cửa, đường sá, câu công các cảnh quan kiến trúc, di tích lịch sử văn hóa, Theo khoản 1 Điều 3 Luật BVMT năm 2020 quy định: “M6i trường bao gồm các yếu tô vật chất tự nhiên và nhân tạo quan hệ mat thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hướng đến đời sông. kinh té, xã hội, sự lồn tại phát triển của con người, sinh vật và tự nhiên” Qua khái niệm trên, có thé thay, môi trường có vai trò vô cùng quan trong đôi với con người và sinh vật. Tuy nhiên, cùng với sự tăng trưởng linh tế, quá trình công nghiệp hoá và phát triển đô thị tăng nhanh đã tác đông xâu đến môi trường sinh thái như sự gia tăng chat thải, nước thai công nghiệp va chất thải sinh hoạt, gia tăng số lượng chất thải rắn trong sinh hoạt và trong ‘ Viễn khoa hoc pháp by - Bộ Tư pháp, “Tix điển Mật hoc”, N⁄ZB Tưpháp È Bài Đường Nghiệu chủ biên (2006), uid mắt trường NXB Tài dứnh, tr.
10-11 8 công nghiệp, gia tăng phát thải các chất gây ô nhiễm không khí từ cả quá trình sản xuat công nghiệp và sử dụng các sản phẩm gay ô nhiễm, ô nhiễm ngày cảng gia tăng cả trên mặt dat, trong lòng dat, nước và trong không khí. Vi vậy, việc đặt ra các biện pháp với mục đích BVMT là hoàn toàn cân thiết và cấp bach. BVMT là việc giữ gìn, phòng ngừa và hạn chê các tác đông xâu đến môi trường, ứng phó sự cô môi trường, khắc phục ô nhiễm, suy thoái, cải thiện vả phục hôi môi trường, khai thác và sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên nhằm giữ môi trường trong lanh? Có nhiều biên pháp được sử dụng để BVMT, trong đó có việc sử dụng các công cụ kinh tế. Đây là việc dùng những lợi ích vật chat dé kích thích các chủ thể thực hiện những hoạt động có lợi cho môi trường, cho công đồng.
Thuế BVMT là một trong những công cụ hữu hiệu nhất góp phân giúp Nhà nước BVMT. Luật thuê BVMT năm 2010 có định nghia Thuế BVMT 1a loại thuế gián thu, thu vảo san pham, hang hoa (sau đây gọi chung la hang hoa) khi sử dung gây tác đông xau đến môi trường”. Từ đó có thé hiểu rằng thuế BVMT là loại thuê đánh vào các chủ thể có hành vi tác đông tiêu cực đến môi trường thông qua các sản phẩm tạo ra bởi các hảnh vi đó nhằm đâm bảo nguồn thu nhập cho NSNN và bao dam phát triển môi trường bên vững. Thuê BVMT lả một trong các loại thuê do Nha nước ban hảnh nên có đây đủ các đặc điểm chung của thuế như: tính bắt buộc; tính gắn liên với yếu ` Chuyên dé phát dumh kỳ 1, thing 03/2019, NGUYÊN TẤC BẢO VỆ MOI TRƯỜNG, NHỮNG HOAT DONG DUOC KHUYÊN KHUYEN KHICH VÀ CÁC HANH VI BỊNGHIÊM CAM TRONG LĨNH VỰC MOI TRƯỜNG Tưrtps./quangtrach quangbirh gov vi/ch-tiết-thƯ-fviewv-article/1/1487075526230/1515635461921 3 Bỏ Tư pháp (2017), Hodn Điện pháp luật về thuế bảo vệ môi trường./ánoj gov vqtzuc/pagtsátghien- cuu.trao-doiaspxfitermiä=2227 * Khoin 1 Điều2 Luật Thuế BVMT nim 2010 tô quyền lực Nha nước và nó không mang tính đôi giá, không hoản trả trực tiếp.
Ngoài ra, thuế BVMT còn có các đặc điểm sau: Thứ nhất, thuê BVMT là loại thuê gián thu. Điêu nay được hiểu do là việc thuê BVMT đã được công thêm vào giá bán của sản pham, khi đó gánh nặng thuế sẽ chuyển từ nha sản xuất kinh doanh — chủ thé nộp thuê sang người tiêu dùng. Thứ hai, d6i tượng chịu thuế BVMT co tính đặc thù. Đôi tượng chịu thuế BVMT là những hàng hóa mà khi sử dụng có tác động, ảnh hưởng xấu tới môi trường Thứ ba, thuê BVMT chỉ điêu tiết một lan vào khâu dau tiên tao ra sản phẩm dé đưa vào lưu thông tiêu dùng, đó là khâu sản xuất hoặc nhập khẩu Điêu nay có nghĩa là thuê BVMT được thu vào giai đoạn đâu tiên của chuối cung ứng, khi sin pham được sản xuất hoặc nhập khẩu và trước khi nó được đưa vào lưu thông tiêu dùng.
Thứ tự thuê BVMT là một trong các công cụ kinh tế quan trong để quan lí va bảo vệ môi trường của Nha nước. Nghĩa vu đóng thuê tạo đông cơ thúc đây người gây ô nhiễm tìm phương pháp giảm thiểu ô nhiễm mới 1. Vai trò của thuế bão vệ môi trường Có thể khẳng định rằng, trong bồi cảnh hiện nay, với tình trang ô nhiễm và suy thoái môi trường ngảy cảng trở nên cap bách đổi với tat cả các quốc gia trên thé giới, thuê BVMT có vai trò đặc biệt quan trong. Vai trò của thuế BVMT được thể hiện như sau: Thứ nhất.
thuê BVMT thiết lập một hành lang pháp lý để điều chỉnh các hoạt đông gây anh hưởng tiêu cực đến môi trường, nhằm điêu chỉnh trực tiếp hanh vi của các chủ thé có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp gây ô nhiễm môi trường và nhằm BVMT sinh thai, chong chuyển dich công nghệ ban vào Việt Nam. Thuê BVMT góp phân thay đổi hành vi, điêu tiết tiêu dùng, định 10 hướng cho người tiêu dùng sử dụng các san phẩm thân thiện với môi trường, giảm thiểu nguy cơ gây hai môi trường Đông thời, thuế BVMT góp phan thay đôi công nghệ sẵn xuất, khuyên khích các nơi sản xuất đi theo công nghệ tốt hơn, tạo ra sản phẩm tốt hơn cho môi trường, thúc đây các doanh nghiệp chọn lựa công nghệ sản xuất ít gây ô nhiễm, đông thời tiết kiêm nguyên liệu và chỉ phí sản xuất, cũng như nâng cao hiệu quả kinh doanh Điều này đặc biệt quan trọng đối với các cơ sở công nghiệp nhỏ vả tiểu thủ công nghiệp thường gặp nhiều khó khăn về mặt tải chính va công nghệ. Tint hai, thuê BVMT là công cu kinh tế hiệu quả trong lĩnh vực BVMT của Nhà nước. Theo lý thuyết kinh tế, thuế BVMT giúp đạt hiệu quả BVMT nhanh hơn so với biện pháp hành chính, bởi vì nó tác động trực tiếp vào lợi ích kinh tế của các chủ thé trong quan hệ quản lý môi trường nên các chủ thể sẽ có xu hướng han chế sử dụng (hoặc sử dung tiết kiêm hơn) các hàng hoa tác động xâu đến môi trường và thay vào đó chon lựa các sản phẩm thân thiện hơn, ít tác đông xâu đến môi trường hon, từ đó giảm thiểu nguy cơ gây hại môi trường.
Diéu nay có tác động gián tiếp đến các nhà sản xuat, thúc day ho quan tâm vả áp dụng các công nghệ sach, nghiên cứu và sản xuất các sản phẩm thân thiên với môi trường và thực hiện kiểm soát ô nhiễm, góp phan giảm phat thai tai nguôn”. Việc sử dụng công cụ kinh tế như thuế BVMT có vai trò quan trong trong việc giảm bớt áp lực quản lý đôi với các cơ quan Nha nước về BVMT. Với áp lực ngày cảng tăng về vân đê môi trường và việc quản lý chủ yêu dựa vào phương thức mệnh lệnh hảnh chính, các cơ quan quản ly môi trường thường gap phải tình trang qua tai công việc. Tuy nhiên, thay vi việc các cơ quan QLNN phải thường xuyên giảm sát, theo dối việc thực hiên các quyết định hành chính đã đặt ra cho các tô chức, cá nhân tiên ° Tạp chí Tải chính điện từ (2023), “Pheit Ing vai mò của thuế bao về mỗi trường trơng phát triển kinh tế, giãu thiểuô nhiem môi trường” Trtps./Rapch#aizhirh: vnVphat-luy-vai-tro- cua-tÌnte-Dao-ve-1noš'truøng:trong: pluttrien-kinh-te-giamthitu-o- ửem-moi-truơng hl 11 hành hoạt động kinh doanh, thuê BVMT buộc các đôi tượng nay tự nguyện thực hiện những hành vi có lợi cho môi trường, vì lợi ích kinh tế của họ liên quan mật thiết dén môi trường Do đó, không cần sự giám sát thường xuyên và nghiêm ngặt tử các cơ quan QLNN, các tỗ chức nay cũng tự nguyện thực hiện các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm Kết quả là, áp lực quản lý của các cơ quan Nhà nước giảm di đáng kế.
Thứ ba, thuê BVMT tao nguôn thu cho NSNN dé thực hiện các nhiém vụ chi cho kinh tế - xã hội của dat nước. Thuế BVMT có vai trò quan trọng trong việc kích thích sự dong góp của xã hôi vào NSNN, đặc biệt là trong việc giải quyết các van dé môi trường và giảm áp lực tài chính đối với Nhà nước. Điều nay là một ưu điểm quan trọng so với các biện pháp hành chính khác, đồng thời cung cấp nguồn thu cần thiết để hỗ trợ các hoạt động liên quan đên BVMT, đáp ứng nhu câu ngày cảng tăng về tải chính do biển đổi khí hậu va 6 nhiễm môi trường 1. Khái quát về pháp luật thuế bảo vệ môi trường 1.
Khái niệm pháp luật thué bảo vệ môi trường. Theo Giáo trình Lý luận chung về Nhà nước và Pháp luật của Trường Đại học Luật Hà Nội, “Pháp iuật là hệ thong guy tắc xử sự chung do nhà nước đặt ra hoặc thừa nhân và bdo đãm thực hién dé điều chữnh các quan hệ xã hội theo mục dich, đình hướng của nhà nước ”. Cùng với đính nghĩ về thuê BVMT được đưa ra ở trên, có thể hiểu pháp luật thuê BVMT có thê được hiểu là tập hợp các quy phạm pháp luật do Nhà nước ban hành nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hôi phát sinh giữa người nộp thuế với cơ quan quản lý thuế và các chủ thể khác có liên quan trong quá trình đăng ký, kê khai, nộp thuê, và hoàn thuê BVMT. 32 Pháp luật thuê BVMT có một sô đặc điểm cơ bản.
Các đặc điểm này là cơ sở để xây dựng và thực thi các chính sách và biên pháp nhằm BVMT và thúc đây phát triển bên vững Thứ nhất.