Lời mở đầu Phát triển kinh tế biên giới là một nội dung quan trọng trong chính sách kinh tế quốc gia.Nhiệm vụ này càng trở nên cấp thiết hơn trong bối cảnh Vịêt Nam đã cam kết đẩy nhanh tiến trình thực hịên các cam kết trong khuôn khổ AFTA ,tạo ra những cơ hội mới,đồng thời cũng đặt ra những thách thức mơí trong quá trình hội nhập kinh tế khu vực và quốc tế. Trong những năm qua ,thương mại hàng hoá Việt Nam và Lào nói chung cũng như thương mại đường biên giới nói riêng đã có những tiến bước đáng kể.Các hiệp định được ký kết giữa hai nước về hợp tác song phương trong các lĩnh vực kinh tế xã hội điều này đã tạo điều kiện thúc đẩy hợp tác và giao lưu kinh tế ,thương mại giữa hai nước ,trong đó có hoạt động thượng qua biên giới.Sự phát triển của hoạt động thương mại hàng hoá qua biên giới đã góp tích cực vào sự phát triển kinh tế xã hội của các khu vực cửa khẩu cũng như các tỉnh biên giới. Tuy niên ,trong thời gian qua,hoạt động thương mại của Việt Nam với Lào nói chung và hoạt động thương mại trên thị trường khu vực nói riêng vẫn còn nhiều bất cập:trị giá trao đổi hàng hoá rất thấp,chưa tương xứng với tiềm năng phát triển ,tăng trưởng còn không ổn định,cơ cấu trao đổi hàng hoá còn nhiều bất hợp lý,tình trạng buôn lậu và gian lận thương mại tăng nhanh,làm ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động thương mại và gây nhiều khó khăn trong công tác quản lý thị trường…để thúc đẩy hoạt động thương mại giữa Việt Nam Lào và nâng cao hiệu quả hoạt động thương mại trên thị trường khu vực biên giới,cần tổ chức nghiên cứu ,tổng kết thực tiễn và phân tích những tác động của hoạt động này tới sự phát triển của kinh tế của cả nước và các tỉnh khu vực biên giới. Mục tiêu đặt ra cho nghiên cứu đề tài này là: Đánh giá thực trạng hoạt động thương mại hàng hoá của Việt Nam với Lào,chủ yếu tập trung vào hoạt 1 động xuất nhập khẩu hàng hoá qua các cửa khẩu chính trên biên giới hai nước và phân tích ảnh hưởng của vịêc thực hiện các chính sách thương mại giữa việt Nam với Lào tới hoạt động thương mại hàng hoá ;các tác động của hoạt động thương mại hàng hoá qua biên giới tới sự phát triển kinh tế xã hội của các tỉnh biên giới ,dự báo những yếu tố ảnh hưởng tới xu hướng phát triển thương mại hàng hóa của Việt Nam với Lào trên thị trường biên giới hai nước và đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm phát triển thương mại hàng hóa trên thị trường biên giới từ năm 2000-2010.
Nội dung của đề tài bao gồm 3 nội dung chính: - Cơ sở khoa học của Việc phát triển thương mại hàng hoá qua biên giới trên bộ giữa các nước láng giềng. - Thực trạng thương mại hàng hóa qua biên giới giữa Việt Nam với Lào. - Một số giải pháp nhằm thúc đẩy hoạt động thương mại hàng hóa qua biên giới Việt Nam –Lào. Là một sinh viên nước ngoài ,Tiếng Việt còn yếu và kiến thức còn nhiều hạn chế chưa hiểu biết mong được sự đóng góp ý kiến và thông cảm và mong được sự hỗ trợ của cô.
Em chân thành cảm ơn. ĐẶC ĐIỂM CỦA HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI HÀNG HÓA QUA BIÊN GIỚI VIỆT NAM - LÀO. Trong quan hệ thương mại giữa Vịêt Nam với các nước nói chung và với các nước có đường biên giới như:Trung Quốc ,Lào ,Căm Pu Chia nói riêng,quan hệ thương mại Việt Nam Lào đóng vai trò đặc biệt , được chính phủ hai nước quan tâm trên nhiều phương diện.Sau khi chính phủ CHXHCN Việt Nam và chính phủ CHDCND Lào ký “ Hiệp định hạch định biên giới ”giữa hai nước vào ngày 24/1/1986,trên dọc tuyến biên giới Việt Nam –Lào đã hình thành 11 cập cửa khẩu biên giới trên bộ,trong đó có 2cửa khẩu quốc tế: Cầu trèo (Hà Tĩnh),Lao Bảo (Quản Trị);8 cửa khẩu quốc gia và tiểu ngạch:Pa Nâm Cúm,Pa Thơm,Tây Trang (Lai Châu);Pa Háng (Sơn La);Na Mèo (Thanh Hoá);Nậm Cắn (Nghệ An);Cha Lo (Quản Bình);LaLay (QuảngTrị) và vào giữa năm 2005 chính phủ hai nước ban hành Quyết định (217/2005QĐ-TTg của Việt Nam) cửa khẩu đường 18 (Ngọc Hồi- Kon Tum) trở thành cửa khẩu quốc tế tên gọi là cửa khẩu Bờ Y. Ngoài ra,còn có 7chợ biên giới thuộc các tỉnh Lai Chau,Thanh Hoá,Nghệ An,Hà Tĩnh,Quảng Bình ,Quảng Trị và Gia Lai.Sự hình thành và phát triển của các cặp cửa khẩu và chợ biên giới ,một mặt, đã góp phần thúc đẩy hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu và trao đổi ,mua bán hàng hoá qua biên giới Việt Nam –Lào ,mặt khác,tạo điều kiện thu hút đầu tư vào phát triển kết cấu hạ tầng nói riềng và kinh tế các vùng biên giới nói chung.
NHỮNG THUẬN LỢI CƠ BẢN. - Quan hệ chính trị - Xã hội đặc biệt giữa Việt Nam –Lào trong suốt chiều dài lịch sử. Đây là yếu tố ,là tiền đề đặc biệt quan trọng tạo cơ sở cho sự phát triển hợp tác,lien kết vào giao lưu kinh tế thương mại giữa hai nước.Từ năm 1985 ttrở đi quan hệ hợp tác kinh tế Việt Nam –Lào đã đạt được bước 3 phát triển,cả về chiều rộng lẫn chiều sâu,theo phương hướng xây dựng quan hệ hợp tác trên cơ sở lợi ích song phương. - Việt Nam và Lào đã trở thành thành viên của ASEAN,vì vậy,quan hệ giữa hai nước không chỉ dừng ở quan hệ hỗ trợ truyền thống mà còn chịu ảnh hưởng của các yếu tố khu vực, được xác lập theo tập quán quốc tế trên cơ sở lợi ích song phương.Lộ trình thực hiện AFTA với thời hạn đối với Việt Nam được kéo dài tới 2006 và với Lào tới năm 2008 .Quan hệ hợp tác giữa hai nước trên cơ sở phối hợp và phát huy thế mạnh của mỗi bên tạo nên một thị trường rộng lớn hơn, có sức cạnh tranh hơn trong hợp tác khu vực.
Đồng thời khả năng hợp tác phát triển, thu hút đầu tư của Lào từ các nước trong khu vực tăng lên sẽ làm cho cơ hội hợp tác của Lào với Việt Nam cũng tăng lên vào có hiệu quả cao hơn. - Điều kiện và trình độ phát triển của hai nước tuy có những lợi thế khác nhau, nhưng về cơ bản không có sự chênh lệch lớn, nhiều mặt tương đồng nên tạo thuận lợi để tạo lập và thực hiện các nguyên tắc tương hỗ, ngang bằng dân tộc trong quan hệ thương mại quốc tế giữa hai nước. Mặc dù quy mô GDP của Việt Nam gấp khoảng 10 lần của Lào nhưng GDP bình quân đầu người của hai nước ở mức chênh lệch nhau không lớn (Năm 2007, GDP bình quân của Lào là 678 USD, Việt Nam là 835 USD. Đây là yếu tố quan trọng thúc đẩy hai nước tăng cường trao đổi thương mại với nhau để giảm thiểu thiệt thòi trong buôn bán quốc tế với các nước có trình độ phát triển và sức cạnh tranh của nền kinh tế cao hơn trong khu vực.
- Hệ thống giao thông hành lang Đông - Tây trong tiểu vùng Mê Kông đang được thiết lập và chú trọng đầu tư phát triển của các quốc gia trong tiểu vùng đã tạo điều kiện thuận lợi và mở ra triển vọng lớn phát triển giao lưu hàng hóa, phát triển thương mại giữa Lào với Việt Nam cũng như của hai nước với Campuchia, Thái Lan và các nước trong khu vực. Việt Nam có vị trí 4 thuận lợi để Lào lưu quốc tế bằng đường biển trong các cảng nước sâu ở miền Trung, góp phần hạn chế những trở ngại trong buôn bán quốc tế do sự biệt lập với đường biển của Lào. Ngược lại, qua Lào, Việt Nam có thể tăng cường tiếp cận với các nước trong khu vực qua các đường biên giới trên bộ. - Triển vọng duy trì mức tăng trưởng kinh tế cao (với tốc độ tăng trưởng GDP 5 - 8 % năm) của hai nước mở ra triển vọng lớn về phát triển giao lưu hàng hóa, thế mạnh kinh tế và tài nguyên của mỗi nước, Lào và Việt Nam có nhiều triển vọng hợp tác phát triển.
Lào có nhiều tài nguyên khoáng sản; tiềm năng thủy điện dồi dào; quỹ đất, rừng lớn chưa được khai thác. Lào cũng có tiềm năng lớn về trồng cây công nghiệp ngắn ngày và dài ngày, về chăn nuôi gia súc lớn và có nhiều lâm sản quý hiếm. Khó khăn của Lào là kết cấu hạ tầng, đường giao thông chưa phát triển, không có biển, hệ thống đường sắt chưa phát triển, thiếu lao động và cán bộ khoa học kỹ thuật. Trong khi đó, Việt Nam có trên 3000 km bờ biển với nhiều cảng nước sâu, đủ điều kiện để phát triển thành cảng biển quốc tế, có tiềm năng nông sản, thủy hải sản phong phú và đa dạng, có nhiều khả năng bổ sung , trao đổi với các nước bạn; công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng và công nghiệp chế biến đã đạt đến trình độ phát triển nhất định, có khả năng phát triển hợp tác với Lào,Việt Nam có lực lượng lao động dồi dào, đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật đông đảo, có thể hỗ trợ Lào phát triển nguồn nhân lực.
- Tuy kim ngạch xuất khẩu Việt Nam sang Lào hiện chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam nhưng Lào là đối tác thương mại đặc biệt của Việt Nam. Đối với Lào, Việt Nam lại là đối tác chiến lược, là một trong bốn bạn hàng lớn nhất của Lào. Thị trường Lào có nhu cầu nhập khẩu chủ yếu là nguyên vật liệu phục vụ sản xuất như: phân bón, thức ăn gia súc, thuốc bảo vệ súc vật, nguyên liệu cho may mặc, đồ gia dụng, kim khí. là những mặt hàng mà Việt Nam có tiềm năng xuất khẩu, ngược lại Lào 5 cũng có nhu cầu xuất khẩu một số sản phẩm mà Việt Nam có nhu cầu nhập khẩu như: sản phẩm gỗ, song, mây, cánh kiến, sa nhân, thạch cao, khoáng sản và một số hàng tiêu dùng do các xí nghiệp 100% FDI hoặc liên doanh tại Lào sản xuất như xe máy, quạt điện, tủ lạnh, điều hòa nhiệt độ.
NHỮNG KHÓ KHĂN CƠ BẢN. - Điều kiện kết cấu hạ tầng phục vụ phát triển thị trường và thương mại giữa hai nước và tại các địa phương dọc tuyến biên giới Lào - Việt Nam còn ở trong tình trạng rất lạc hậu, chắp vá, mánh mùn và rất khó phát triển trong những năm tới do địa hình phức tạp, hạ tầng giao thông, thông tin liên lạc cho vận chuyển và giao lưu hàng hóa còn rất thiếu thốn, nhất là thiếu các tuyến giao thông xương cá nối từ trục đường chính qua biên giới đến các cửa khẩu và với các vùng khác xung quanh. Các công trình thương mại như: cửa hàng, siêu thị, trang trại, kho hàng .