Chương 1 CO SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIEN VE XÂY DỰNG NONG THÔN MỚI LL. Cơ sở lý luận về xây dựng Nông thôn i tại huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình 1. Một số khái niệm 1.Nông thôn Các quốc gia trên thé giới trong quá trình phát triển đều phân các vùng. lãnh thổ của minh thành hai khu vực là thành thị và nông thôn.
Sự khác nhau ăn bản giữa nông thôn và đô thị được phản ánh rõ nét trong những nguyên lí của xã hội học nông thôn - đô thị. Trong đó, những tiêu chí quan trọng giúp cho việc phân biệt khu vực nông thôn và khu vực đô thị bao gồm: sự khác nhau về nghề nghiệp, về môi trường, quy mô cộng đồng, mật độ dân số, tinh hỗn hợp và thuần nhất của dân số, hướng di cư, sự khác biệt xã hội và phân ting xã hội, hệ thống tương tác trong từng vùng. Hiện nay trên thể giới và Việt Nam có nhiều quan điểm khác nhau về nông thôn. Khái niệm về nông thôn chỉ có tính chất tương đối, thay đổi theo.
thời gian và theo tién trình phát trién KT-XH của các quốc gia trên thé giới. "Như vậy có thé hiểu rằng, nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp cư. dân, trong đó có nhiều nông dân với sản xuất nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn. Sự khác biệt về công tác quản lý giữa nông thôn và thành thị trên thực tế, nông thôn với cấp quản lý xã, thôn, bản; còn thành thị với cấp quản lý: Phường, tô dân phố, 1.
Nông thân mới Mô hình nông thôn mới là tổng thé những đặc điểm, trúc tạo thành. u t6 chức nông thôn theo tiêu chí mới, đáp ứng yêu cầu mới đặt ra cho nông thôn trong điều kiện hiện nay, là kiểu nông thôn được xây dựng so với. mô hình nông thôn cũ (truyén thống, đã có) ở tinh tiên tiến về mọi mặt Nong thôn mới là nông thôn văn minh hiện dai nhưng vẫn giữ được nét đẹp của truyền thống Việt Nam (Vũ Trọng Khải và cộng sự, 2003). Theo Thông tư số 54/TT-NNPTNT ngày 21/8/2009 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định: *vùng/khu vực nông thôn mới Việt Nam xã hội chủ nghĩa (KHCN) la phn lãnh thé không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn; được quản lý bởi cấp hành.
chính cơ sở là Ủy ban nhân din (UBND) xã”. Như vậy, nông thôn mới trước hết phải là nông thôn, chứ không phải là thị tứ, thị trấn. Nông thôn mới vừa bao hàm chức năng lịch sử vốn có của nông thôn là vùng nông dân. quần tụ trong đơn vị làng xã và chủ yếu làm nông nghiệp, vừa có những thuộc tính khác với nông thôn truyền thống, đó là: Lang xã văn minh, sạch.
đẹp, hạ tang hiện dai; sản xuất phát triển bền vững theo hướng kinh tế hàng. hoá; đời sống vật chất và tinh thin của người dân nông thôn ngảy cảng được nâng cao; giá trị văn hoá truyền thống được bảo tồn, phát triển; xã hội nông thôn an ninh tốt, quản lý dân chủ 1. Chương trình mục tiêu quée gia về xây dựng nông thôn mới Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới là một chương trình phat tiễn nông thôn toàn diện và là chương trình khung định hướng các nội đung cần thiết phải thực hiện để xây dựng các xã đạt chuẩn nông. Chương trình sẽ được triển khai trên địa ban các xã trong toản tinh, nhằm xây dựng nông thôn phát triển toàn diện, bao gồm nhiều nội dung liên quan đến các lĩnh vực kính tế, văn hóa, xã hội, môi trường, hệ thống chính trị ở cơ sở và an ninh trật tự xã hội ở nông thôn, căn cứ tỉnh thin của Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá X về nông nghiệp, nông dan, nông thôn (ngày 5 tháng 8 năm 2008), Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020 được Thủ tướng Chính phủ Việt Nam phê duyệt ngày 4 tháng 6 năm 2010, với mục tiêu nâng cao đời sống vật chất và tinh thin cho người dan; có.
du hạ tả ig kinh tế - xã hội phủ hợp; cơ cấu kinh tế và các hình. thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn phát triển nông nghiệp với công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với thị; xã hội nông thôn chủ, bình ding, ôn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; môi trường sinh thái được bảo. vệ; quốc phòng va an ninh, trật tự được giữ vững. Chức năng của nông thôn mới 1.
Chức năng sản xuất nông nghiệp hiện đại, đảm bảo an nành lương thực cho quốc gia Nong thôn là nơi diễn ra phần lớn các hoạt động sản xuất nông nghiệp. của các quốc gia. Có thể nói nông nghiệp là chức năng tự nhiên của nông thôn. Chức năng cơ ban của nông (hôn là sản xuất dồi dao các sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao, đảm bảo an ninh lương thực cho quốc gia, tạo lá phổi xanh cho các khu vực thành thị lân cận khu vực nông thôn, tạo hệ sinh thái cân bằng trong vùng và tiểu vùng.
Khác với nông thôn truyền thống, sản xuất nông nghiệp của nông thôn mới bao gồm cơ cấu các ngành nghề mới, các. điều kiện sản xuất nông nghiệp hiện di 104, ứng dụng phổ biến khoa học kỹ. thuật t n và xây dựng các tổ chức nông nghiệp hi đại Chính vì ẬY xây dựng ông thôn mới không có nghĩa là biến nông thôn trở thành thành thị, Hướng tư duy áp dụng mô hình phát triển của thành thị vào xây đựng nông thôn phẩn nào đã phủ nhận những giá trị tự có của nông thôn và khả năng phát triển trên cơ sở giữ vững bản sắc riêng nông thôn.2 Chức năng giữ gin văn hóa truyền thẳng. “Trải qua hàng nghìn năm phát triển, làng xóm ở nông thôn được hình thành dựa trẻn những cộng đồng có cùng phong tục, tập quán, huyết thống.
Quy tắc hành yi của xã hội gồm những người quen này là những phong tục tập quán đã được hình thành từ lâu đời, ở đó con người đối xử tin cậy lẫn nhau trên quy phạm phong tục tập quán đó. Ở đó quan hệ huyết thống là mối quan hệ quan trọng nhất. Chính các tập thể nông dân cùng huyết thống đã giúp họ khắc phục được những nhược điểm của kinh tế tiểu nông, giúp bả con. nông dan chống chọi với thiên tai đại hoa.
Cũng chính văn hoá quê hương đã sản sinh ra những sản phẩm văn hoá tỉnh thần quý báu như lòng kính lão yêu trẻ, giúp nhan canh gác bảo vệ, giản dj tiết kiệm, thật thả đáng tin, yêu quý quê hương, tắt cả được sản sinh trong hoàn cảnh xã hội nông thôn đặc thủ. 'Các truyền thống văn hoá quý báu này đòi hỏi phải được giữ gìn va phát triển trong một hoàn cảnh đặc thủ. Môi trường thẳnh thị là nơi có tính mở cao, con người cũng có tinh năng động cao, vi thé văn hoá quê hương ở đây sẽ không còn tính kế tục. Do vậy, chỉ có nông thôn với đặc điểm sản xuất nông nghiệp và ty cư theo dan tộc, đồng tộc mới là môi trường thích hợp nhất a tục văn hoá quê hương.
Ngoai ra, các cảnh quan nông thôn với những đặc trưng riêng đã hình thành nên mau sắc văn hoá làng xã đặc thủ, thể hiện các tư tưởng triết học như trời dat giao hoà, thuận theo tự nhiên với sự tôn trọng tự nhiên, mưu cẩu phát triển hài hoà cũng như chú trọng sự kế tục phát triển của các dân tộc Đề dim bảo giữ gìn được văn hóa truyền thống tốt dep của nông thôn. nên việc xây dung Bồng thôn niới nếu như phá vỡ đi các cảnh quan làng xã mang tinh khu vực đã được hình thành trong lịch sử thì cũng chính là phá vỡ đi sự hài hod vốn có của nông thôn, làm mắt di bản sắc làng qué nông thôn. Điều này không những hạn chế tác dụng của chức năng nông thôn ma còn có tác dụng tiêu cực đến giữ gìn sinh thái cảnh quan nông thôn và cảnh quan văn hoá truyền thông. Chúc năng bảo vệ môi trường, sinh thái Nền văn minh nông nghiệp được hình thành từ những tích luỹ trong suốt một qua trình lâu dai, từ khi con người thích ứng với thiên nhiên, lợi dụng, cải tạo thiên nhiên, cho đến khi phá vỡ tự nhiên dẫn đến phải hứng chịu.
các ảnh hưởng xấu và cuối cùng là tôn trọng tự nhiên. “Trong nông thôn truyền thống, con người và tự nhiên sinh sống hài hoà với nhau, chức năng người tôn trọng tự nhiên, bảo vệ tự nhiên và hình thành nên thói quen làm việc theo quy luật tự nhiên. Thành thị là hệ thống sinh thé nhân tạo phan tự nhiên ở mức độ cao nhất. Quá trình mưu cầu cuộc sống diy đủ về vậ chất đã khiến người thành thị càng ngày cảng xa rời tự nhiên.
Ni văn minh công nghiệp đã phá vỡ mỗi quan hệ hãi hoà vốn có giữa con người với thiên nhiên, dẫn đến phá vỡ môi trường một cách nghiêm trọng. Qua trình công nghiệp hoá và đô thị hoá khiến con người ngày càng. xa rời tự nhiên, dẫn đến những ô nhiễm trong môi trường nước và không khí. Nếu so sánh với hệ thống sinh thái đô thị, thì hệ thống sinh thái nông nghiệp.
một mặt có thể đáp ứng nhu cầu cung cấp các sản phẩm lương thực hoa quả cho con người, mặt khác cũng đáp ứng được các yêu cầu về môi trường tự. Thuộc tính sản xuất nông nghiệp đã quyết định hệ thống sinh thái nông. nghiệp mang chức năng phục vụ hệ thống sinh thái. Dat dai canh tác nông nghiệp, hệ thống thuỷ lợi, các khu rừng, thảo nguyên, phát huy các tác dung sinh thái như điều hoà khí hậu, giảm ô nhiễm tiếng ồn, cải thiện nguồn nước, phòng chống xâm thực dat đai, làm sạch dat.
“Chức năng này chính là một trong những tiêu chí quan trọng phân biệt giữa thành thị với nông thôn: Thông qua sự tuần hoàn của tự nhiên và năng. lượng, cuối cũng, thành thị cũng là nơi thu được lợi ích từ chức năng sinh thái của nông thôn. “Các cảnh quan tự nhiên tươi đẹp cùng với môi trường sinh thái có thé đáp ứng được nhu cầu trở về với tự nhiên của con người. Nông thôn có thể bù đắp dược những thiếu hụt sinh thải của thành thị.
Môi trường tự nhiên yên tĩnh có thé điều hoa bằng tâm lý con người. Môi trường sinh vật phong phú khiển con người có thé cam thụ được những điều tốt dep từ cuộc sống. chung sống hai hoà giữa con người với tự nhiên có tác dụng thanh lọc và làm .đẹp tim hồn.