Phương trình kế toán (Accounting 1 - Chapter 2): Tài sản, Nợ phải trả & Vốn chủ sở hữu

Phương trình kế toán là nguyên tắc nền tảng của hệ thống kế toán kép, một khái niệm đã định hình ngành tài chính… 69 trang · Trường Đại Học Kinh Tế · 2023.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Phương Trình Kế Toán
• Loại tài liệu: Bài Luận
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG TRÌNH KẾ TOÁN
• 2.1. Tài sản, nợ phải trả và khái niệm thực thể kinh doanh
• 2.1.1. Tài sản và nợ phải trả
• 2.1.2. Doanh nghiệp là một thực thể riêng biệt
• 2.2. Phương trình kế toán
• 2.2.1. Khái niệm phương trình kế toán
• 2.2.2. Tài sản = Vốn chủ sở hữu + Nợ phải trả
• 2.2.3. Vị trí của lợi nhuận/lỗ trong phương trình kế toán
• 2.2.4. Phân phối lợi nhuận: Rút vốn của chủ sở hữu
• 2.2.5. Phải trả người bán
• 2.2.6. Phải thu khách hàng
• 2.2.7. Nguyên tắc cơ sở dồn tích
• 2.3. Báo cáo tình hình tài chính
• 2.3.1. Báo cáo tình hình tài chính là gì?
• 2.3.2. Vốn chủ sở hữu (Doanh nghiệp tư nhân)
• 2.3.3. Vốn chủ sở hữu (Công ty)
• 2.3.4. Nợ phải trả
• 2.3.5. Tài sản
• 2.3.6. Tài sản dài hạn
• 2.3.7. Tài sản dài hạn và khấu hao
• 2.3.8. Tài sản ngắn hạn
• 2.3.9. Phân loại tài sản
• 2.3.10. Phải thu thương mại và các khoản phải thu khác
• 2.4. Lập báo cáo tình hình tài chính
• 2.4.1. Cách lập báo cáo tình hình tài chính cơ bản
• 2.5. Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh
• 2.5.1. Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh là gì?
• 2.5.2. Biên lợi nhuận gộp
• 2.5.3. Lợi nhuận trong kỳ
• 2.5.4. Mối quan hệ giữa Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và Báo cáo tình hình tài chính
• 3. CHƯƠNG 3: GHI CHÉP GIAO DỊCH TÀI CHÍNH
• 3.1. Hệ thống kế toán máy tính
• 3.1.1. Hệ thống kế toán
• 3.1.2. Gói phần mềm kế toán
• 3.1.3. Các điểm chung
• 3.1.4. Kế toán đám mây
• 3.2. Chứng từ gốc cho việc ghi chép giao dịch tài chính
• 3.2.1. Chứng từ gốc
• 3.2.2. Ghi chép thông tin từ chứng từ gốc
• 3.2.3. Hệ thống mua hàng
• 3.2.4. Hóa đơn
• 3.2.5. Chứng từ ghi có
• 3.2.6. Chứng từ ghi nợ
• 3.2.7. Thuế giá trị gia tăng (VAT)
• 3.2.8. Các chứng từ gốc khác
• 3.3. Ghi chép giao dịch ngân hàng
• 3.3.1. Ngân hàng điện tử
• 3.3.2. Tài khoản tiền gửi ngân hàng
• 3.4. Sổ quỹ tiền mặt nhỏ
• 3.4.1. Mục đích sử dụng sổ quỹ tiền mặt nhỏ
• 3.5. Bảng lương
• 3.5.1. Mục đích sử dụng bảng lương
• 4. CHƯƠNG 4: KẾ TOÁN SỔ CÁI VÀ BÚT TOÁN KÉP
• 4.1. Sổ cái tổng hợp
• 4.2. Ghi sổ kép
• 4.3. Ghi sổ kép cho quỹ tiền mặt nhỏ
• 4.4. Sổ cái chi tiết phải thu và phải trả
• 4.5. Kế toán các khoản chiết khấu
• 4.6. Kế toán thuế giá trị gia tăng (VAT)

Tóm tắt

I. Hướng Dẫn Phương Trình Kế Toán Nền Tảng Cốt Lõi Nhất

Phương trình kế toán là nguyên tắc nền tảng của hệ thống kế toán kép, một khái niệm đã định hình ngành tài chính trong nhiều thế kỷ. Về cơ bản, phương trình kế toán (accounting equation) thể hiện mối quan hệ cân bằng giữa những gì một doanh nghiệp sở hữu (tài sản) và những gì doanh nghiệp đó nợ (nguồn vốn). Nguồn vốn này bao gồm nợ phải trả cho các bên bên ngoài và vốn góp của chủ sở hữu. Công thức này, Tài sản = Nợ phải trả + Vốn chủ sở hữu, là trụ cột đảm bảo tính toàn vẹn và nhất quán của mọi báo cáo tài chính. Mọi giao dịch kinh tế, dù đơn giản hay phức tạp, đều phải tuân thủ sự cân bằng này. Khi một giao dịch xảy ra, ít nhất hai tài khoản sẽ bị ảnh hưởng, nhưng tổng giá trị của phương trình không bao giờ thay đổi. Sự hiểu biết sâu sắc về phương trình kế toán không chỉ là yêu cầu cơ bản đối với kế toán viên mà còn là công cụ thiết yếu cho các nhà quản lý, nhà đầu tư và các bên liên quan khác để đánh giá sức khỏe tài chính của một thực thể kinh doanh. Nó cung cấp một cái nhìn tổng quan, rõ ràng về cấu trúc tài chính, cho thấy cách doanh nghiệp tài trợ cho hoạt động của mình – thông qua vay nợ hay vốn tự có. Việc áp dụng đúng đắn nguyên tắc này giúp đảm bảo rằng Báo cáo tình hình tài chính (Statement of Financial Position) luôn ở trạng thái cân bằng, phản ánh chính xác tình hình tài sản và nguồn vốn tại một thời điểm nhất định. Tài liệu gốc nhấn mạnh rằng phương trình này còn được gọi là 'balance sheet equation', khẳng định vai trò trung tâm của nó trong việc lập Bảng cân đối kế toán.

1.1. Khái niệm Tài sản Assets và Nợ phải trả Liabilities

Tài sản (Asset) được định nghĩa là một nguồn lực do doanh nghiệp kiểm soát, là kết quả của các sự kiện trong quá khứ và dự kiến sẽ mang lại lợi ích kinh tế trong tương lai cho doanh nghiệp. Tài sản được phân loại thành hai nhóm chính: tài sản dài hạn (non-current assets) và tài sản ngắn hạn (current assets). Tài sản dài hạn là những tài sản được mua để sử dụng lâu dài trong hoạt động kinh doanh, ví dụ như nhà cửa, đất đai, phương tiện vận tải, máy móc thiết bị. Ngược lại, tài sản ngắn hạn là những tài sản dự kiến sẽ được chuyển đổi thành tiền mặt trong vòng một năm, bao gồm tiền mặt, hàng tồn kho và các khoản phải thu. Ngược lại, Nợ phải trả (Liability) là nghĩa vụ hiện tại của doanh nghiệp phát sinh từ các sự kiện trong quá khứ. Việc thanh toán nghĩa vụ này dự kiến sẽ dẫn đến sự giảm sút về những nguồn lực kinh tế của doanh nghiệp. Ví dụ điển hình bao gồm các khoản vay ngân hàng, các khoản phải trả nhà cung cấp (trade payables), và thuế phải nộp.

1.2. Vốn chủ sở hữu Capital và Nguyên tắc thực thể kinh doanh

Vốn chủ sở hữu (Capital), hay còn gọi là Equity trong bối cảnh công ty, đại diện cho phần lợi ích còn lại trong tài sản của một thực thể sau khi đã trừ đi tất cả các khoản nợ phải trả. Đây chính là phần vốn thuộc về các chủ sở hữu. Một khái niệm quan trọng liên quan trực tiếp là Nguyên tắc thực thể kinh doanh (Business entity concept). Nguyên tắc này quy định rằng một doanh nghiệp được coi là một thực thể riêng biệt và độc lập với chủ sở hữu của nó. Mặc dù về mặt pháp lý có thể có sự khác biệt, đây là một quy ước được các kế toán viên tuân thủ nghiêm ngặt. Điều này có nghĩa là tài sản và nợ của chủ sở hữu phải được tách bạch hoàn toàn khỏi tài sản và nợ của doanh nghiệp. Vốn chủ sở hữu chính là cầu nối tài chính giữa doanh nghiệp và chủ sở hữu, thể hiện quyền sở hữu của họ đối với tài sản ròng của công ty.

II. Bí Quyết Mở Rộng Phương Trình Kế Toán với Lợi Nhuận Lỗ

Phương trình kế toán cơ bản cung cấp một cái nhìn tĩnh về tình hình tài chính. Tuy nhiên, để phản ánh hoạt động kinh doanh năng động, phương trình này cần được mở rộng để bao gồm các yếu tố làm thay đổi vốn chủ sở hữu, đó là lợi nhuận, lỗ và các khoản rút vốn. Cụ thể, phương trình được điều chỉnh thành: Tài sản = Nợ phải trả + Vốn chủ sở hữu ban đầu + Lợi nhuận - Lỗ - Rút vốn. Yếu tố Lợi nhuận (Profit) được định nghĩa là phần chênh lệch khi thu nhập (income) vượt quá chi phí (expenses). Ngược lại, Lỗ (Loss) xảy ra khi chi phí lớn hơn thu nhập. Thu nhập làm tăng lợi ích kinh tế, dẫn đến tăng tài sản hoặc giảm nợ phải trả, qua đó làm tăng vốn chủ sở hữu. Chi phí lại làm giảm lợi ích kinh tế, gây ra sự sụt giảm tài sản hoặc tăng nợ phải trả, cuối cùng làm giảm vốn chủ sở hữu. Do đó, lợi nhuận ròng kiếm được trong kỳ sẽ được cộng vào vốn chủ sở hữu, trong khi lỗ sẽ bị trừ đi. Một yếu tố khác là Rút vốn (Drawings), là việc chủ sở hữu lấy tiền hoặc hàng hóa ra khỏi doanh nghiệp cho mục đích cá nhân. Điều quan trọng cần lưu ý là các khoản rút vốn không được coi là chi phí kinh doanh; thay vào đó, chúng được xem là sự phân phối lợi nhuận và được trừ trực tiếp vào vốn chủ sở hữu. Việc hiểu rõ cách các yếu tố này tác động đến phương trình kế toán giúp các bên liên quan thấy được kết quả hoạt động kinh doanh ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị của chủ sở hữu như thế nào.

2.1. Ảnh hưởng của Thu nhập Income và Chi phí Expenses

Theo định nghĩa trong tài liệu, Thu nhập (Income) là sự gia tăng lợi ích kinh tế trong một kỳ kế toán dưới hình thức dòng tiền vào, tăng tài sản hoặc giảm nợ phải trả, dẫn đến tăng vốn chủ sở hữu. Thu nhập bao gồm cả doanh thu (revenue) và các khoản lãi (gains). Ngược lại, Chi phí (Expenses) là sự sụt giảm lợi ích kinh tế trong kỳ dưới hình thức dòng tiền ra, giảm giá trị tài sản hoặc tăng nợ phải trả, dẫn đến giảm vốn chủ sở hữu. Mỗi giao dịch tạo ra thu nhập hoặc phát sinh chi phí đều gây ra tác động kép, vừa ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh, vừa làm thay đổi một yếu tố khác trong phương trình kế toán (thường là tài sản hoặc nợ phải trả) để duy trì sự cân bằng.

2.2. Phân biệt Rút vốn Drawings và Chi phí kinh doanh

Một sai lầm phổ biến là nhầm lẫn giữa Rút vốn (Drawings) và chi phí. Rút vốn là việc chủ sở hữu (trong doanh nghiệp tư nhân) lấy tài sản của doanh nghiệp ra để sử dụng cho mục đích cá nhân. Đây là một hành động phân phối lợi nhuận, không phải là một khoản chi phí phát sinh để tạo ra doanh thu. Vì vậy, các khoản rút vốn không xuất hiện trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Statement of Profit or Loss) mà được ghi nhận là một khoản giảm trừ trực tiếp vào tài khoản Vốn chủ sở hữu trên Báo cáo tình hình tài chính. Ngược lại, chi phí là những khoản tiền được chi ra trong quá trình hoạt động kinh doanh thông thường nhằm mục đích tạo ra doanh thu. Việc phân biệt rõ ràng hai khái niệm này là rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác của cả báo cáo lợi nhuận và báo cáo vốn chủ sở hữu.

III. Cách Áp Dụng Phương Trình Kế Toán vào Báo Cáo Tài Chính

Ứng dụng trực tiếp và rõ ràng nhất của phương trình kế toán là trong việc lập Báo cáo tình hình tài chính (Statement of Financial Position - SFP), hay còn gọi là Bảng cân đối kế toán. Báo cáo này chính là một bản trình bày chi tiết của phương trình tại một thời điểm cụ thể. Nó cung cấp một bức tranh toàn cảnh về tình hình tài chính của doanh nghiệp bằng cách liệt kê tất cả các tài sản, nợ phải trả và vốn chủ sở hữu. Cấu trúc của SFP được thiết kế để thể hiện sự cân bằng cố hữu: tổng giá trị của cột tài sản luôn bằng tổng giá trị của cột nợ phải trả và vốn chủ sở hữu. Theo Chuẩn mực Kế toán Quốc tế IAS 1, báo cáo này phải phân biệt rõ ràng giữa các khoản mục ngắn hạn và dài hạn. Tài sản được chia thành tài sản ngắn hạn (current assets) và tài sản dài hạn (non-current assets). Tương tự, nợ phải trả cũng được chia thành nợ phải trả ngắn hạn (current liabilities) và nợ phải trả dài hạn (non-current liabilities). Sự phân loại này cung cấp thông tin giá trị về khả năng thanh khoản và cơ cấu tài chính dài hạn của doanh nghiệp. Ví dụ, tài sản dài hạn thường được định giá theo nguyên tắc giá gốc (historical cost) trừ đi khấu hao lũy kế, trong khi tài sản ngắn hạn được kỳ vọng sẽ chuyển đổi thành tiền trong vòng một năm. Bằng cách này, SFP không chỉ xác nhận sự đúng đắn của phương trình mà còn cung cấp một nền tảng vững chắc cho việc phân tích tài chính.

3.1. Cấu trúc và các yếu tố chính của Báo cáo tình hình tài chính

Báo cáo tình hình tài chính được trình bày theo một định dạng chuẩn, thường là dạng dọc. Nó bắt đầu bằng việc liệt kê tất cả các tài sản, được phân loại thành dài hạn và ngắn hạn. Các mục tài sản dài hạn tiêu biểu bao gồm nhà xưởng, máy móc và thiết bị (Property, Plant and Equipment - PPE). Các mục tài sản ngắn hạn bao gồm hàng tồn kho, các khoản phải thu thương mại (trade receivables), và tiền mặt. Tiếp theo, báo cáo trình bày phần nguồn vốn, bao gồm vốn chủ sở hữu và nợ phải trả. Vốn chủ sở hữu của một doanh nghiệp tư nhân thường bao gồm vốn góp ban đầu, cộng với lợi nhuận giữ lại và trừ đi các khoản rút vốn. Nợ phải trả cũng được phân loại thành dài hạn (các khoản vay trên một năm) và ngắn hạn (các khoản phải trả nhà cung cấp, vay ngắn hạn).

3.2. Tài sản ròng Net Assets Thước đo giá trị của doanh nghiệp

Một khái niệm quan trọng được suy ra từ phương trình kế toán và được thể hiện trên SFP là Tài sản ròng (Net Assets). Tài sản ròng được tính bằng cách lấy tổng tài sản trừ đi tổng nợ phải trả. Dựa trên phương trình kế toán, có thể thấy rằng Tài sản ròng chính bằng Vốn chủ sở hữu. Đây là một chỉ số quan trọng, thể hiện giá trị sổ sách của phần sở hữu thuộc về các chủ doanh nghiệp sau khi đã đáp ứng tất cả các nghĩa vụ nợ. Sự gia tăng tài sản ròng qua các kỳ cho thấy doanh nghiệp đang tạo ra giá trị, thường là thông qua hoạt động kinh doanh có lãi. Ngược lại, sự sụt giảm tài sản ròng có thể là dấu hiệu của thua lỗ hoặc việc chủ sở hữu rút vốn quá mức.

IV. Phân Tích Mối Quan Hệ Giữa Báo Cáo Lãi Lỗ và Báo Cáo SFP

Mặc dù phương trình kế toán là cốt lõi của Báo cáo tình hình tài chính (SFP), nó có một mối liên hệ mật thiết và không thể tách rời với Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Statement of Profit or Loss - SPL). SPL tóm tắt hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp trong một khoảng thời gian nhất định (ví dụ: một tháng, một quý, hoặc một năm) bằng cách đối chiếu thu nhập và chi phí. Kết quả cuối cùng của báo cáo này là lợi nhuận ròng (net profit) hoặc lỗ ròng. Chính con số lợi nhuận hoặc lỗ này là cầu nối trực tiếp giữa hai báo cáo. Cụ thể, lợi nhuận ròng được tạo ra trong kỳ sẽ được chuyển sang SFP và cộng vào tài khoản Vốn chủ sở hữu. Ngược lại, nếu doanh nghiệp hoạt động thua lỗ, khoản lỗ này sẽ được trừ ra khỏi vốn chủ sở hữu. Do đó, SPL giải thích sự thay đổi trong vốn chủ sở hữu giữa hai kỳ báo cáo (không tính đến các khoản góp vốn hoặc rút vốn mới). Tài liệu gốc nhấn mạnh rằng lợi nhuận/lỗ trong SPL được chuyển sang SFP như một khoản cộng thêm/giảm trừ vào vốn của chủ sở hữu. Đây là minh chứng cho việc phương trình kế toán không chỉ là một công thức tĩnh mà còn phản ánh sự năng động của hoạt động kinh doanh thông qua sự liên kết chặt chẽ với SPL.

4.1. Lợi nhuận gộp và Lợi nhuận thuần trên Báo cáo lãi lỗ

Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh thường được trình bày theo từng cấp. Đầu tiên, báo cáo xác định Lợi nhuận gộp (Gross Profit) bằng cách lấy doanh thu bán hàng trừ đi giá vốn hàng bán (cost of sales). Giá vốn hàng bán bao gồm chi phí mua hoặc sản xuất ra những hàng hóa đã được bán. Sau đó, Lợi nhuận thuần (Net Profit), hay lợi nhuận của kỳ, được tính bằng cách lấy lợi nhuận gộp trừ đi tất cả các chi phí hoạt động khác (như chi phí hành chính, chi phí bán hàng) và cộng thêm các khoản thu nhập khác không từ hoạt động kinh doanh chính. Con số lợi nhuận thuần này là thước đo cuối cùng về hiệu quả hoạt động trong kỳ.

4.2. Nguyên tắc phù hợp Accruals Concept trong liên kết báo cáo

Mối quan hệ giữa SPL và SFP được củng cố bởi Nguyên tắc phù hợp (Accruals or matching concept). Nguyên tắc này yêu cầu rằng thu nhập kiếm được phải được ghi nhận tương ứng với các chi phí đã phát sinh để tạo ra thu nhập đó, bất kể dòng tiền thực tế đã phát sinh hay chưa. Ví dụ, chi phí bán hàng được ghi nhận trong kỳ phát sinh doanh số, ngay cả khi khoản tiền tương ứng chưa được thanh toán cho nhà cung cấp. Điều này đảm bảo rằng lợi nhuận được báo cáo trên SPL phản ánh chính xác hiệu quả kinh tế của kỳ. Đồng thời, các khoản phải trả hoặc phải thu phát sinh từ nguyên tắc này sẽ được ghi nhận trên SFP, duy trì sự cân bằng của phương trình kế toán.

V. Phân Tích Tác Động Kép Của Các Giao Dịch Kinh Tế Phổ Biến

Để hiểu rõ cách phương trình kế toán hoạt động trong thực tế, việc phân tích tác động kép (dual effect) của các giao dịch kinh tế là cực kỳ quan trọng. Mỗi giao dịch đều ảnh hưởng đến ít nhất hai mục trong phương trình, nhưng luôn giữ được trạng thái cân bằng. Ví dụ, khi một doanh nghiệp mua hàng hóa trị giá 800 đơn vị tiền tệ bằng hình thức tín dụng (mua chịu), giao dịch này sẽ làm tăng Tài sản (cụ thể là hàng tồn kho) lên 800 và đồng thời làm tăng Nợ phải trả (cụ thể là các khoản phải trả người bán) lên 800. Phương trình kế toán vẫn cân bằng vì cả hai vế đều tăng một lượng bằng nhau. Một ví dụ khác, khi doanh nghiệp thanh toán hóa đơn điện thoại 25 đơn vị, Tài sản (tiền mặt) sẽ giảm 25, và Vốn chủ sở hữu cũng giảm 25 (do phát sinh chi phí). Hoặc khi doanh nghiệp thanh toán 800 cho nhà cung cấp, Tài sản (tiền mặt) giảm 800 và Nợ phải trả (phải trả người bán) cũng giảm 800. Trong mọi trường hợp, sự cân bằng của phương trình kế toán được bảo toàn. Việc phân tích từng giao dịch thông qua lăng kính này giúp củng cố sự hiểu biết về cơ chế hoạt động của hệ thống kế toán kép và đảm bảo tính chính xác khi ghi nhận các nghiệp vụ kinh tế.

5.1. Giao dịch ảnh hưởng đến một bên của phương trình

Không phải tất cả các giao dịch đều ảnh hưởng đến cả hai vế của phương trình kế toán. Một số giao dịch chỉ làm thay đổi cơ cấu của một vế. Ví dụ, khi doanh nghiệp dùng tiền mặt để mua một thiết bị văn phòng, giao dịch này làm giảm một loại tài sản (tiền mặt) và tăng một loại tài sản khác (thiết bị văn phòng) với giá trị tương đương. Tổng giá trị tài sản không đổi, và vế Nợ phải trả + Vốn chủ sở hữu cũng không bị ảnh hưởng. Tương tự, khi một khoản phải thu khách hàng được thanh toán, tài sản tiền mặt tăng lên trong khi tài sản khoản phải thu giảm xuống. Sự cân bằng của phương trình vẫn được duy trì một cách hoàn hảo.

5.2. Phân tích giao dịch bán hàng phức tạp và ảnh hưởng

Xét một giao dịch bán hàng: doanh nghiệp bán một lô hàng có giá vốn 450 đơn vị với giá bán là 650 đơn vị. Giao dịch này có tác động phức tạp hơn. Thứ nhất, Tài sản (khoản phải thu hoặc tiền mặt) tăng 650. Thứ hai, Vốn chủ sở hữu tăng 650 do ghi nhận doanh thu. Đồng thời, để ghi nhận chi phí, Tài sản (hàng tồn kho) giảm 450 và Vốn chủ sở hữu cũng giảm 450 (do ghi nhận giá vốn hàng bán là một khoản chi phí). Kết quả ròng là Tài sản tăng 200 (650 - 450) và Vốn chủ sở hữu cũng tăng 200 (chính là lợi nhuận gộp của giao dịch). Phương trình kế toán một lần nữa được chứng minh là luôn cân bằng sau mọi giao dịch.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Accounting 1 (Kế toán 1) là tài liệu học tập nền tảng trong chương trình đào tạo cử nhân các khối ngành Kinh tế, Kế toán, Kiểm toán, Tài chính - Ngân hàng và Quản trị kinh doanh. Tài liệu này đảm nhiệm vai trò trang bị hệ thống kiến thức nhập môn về kế toán tài chính, làm tiền đề cho các học phần nâng cao như Kế toán tài chính doanh nghiệp, Báo cáo tài chính hợp nhất và Phân tích báo cáo tài chính.

Mục tiêu học tập của giáo trình tập trung vào việc giúp người học hiểu rõ bản chất của các yếu tố cấu thành nên tình hình tài chính của doanh nghiệp; nắm vững phương trình kế toán cơ bản; thực hiện thành thạo nguyên tắc ghi sổ kép (double-entry bookkeeping); nhận biết và xử lý luồng chứng từ gốc (source documents); hạch toán chính xác các nghiệp vụ đặc thù như thuế giá trị gia tăng (VAT), chiết khấu, tiền lương (payroll) và quỹ tiền mặt (petty cash); đồng thời hoàn thiện chu trình kế toán để lập Báo cáo tình hình tài chính (Statement of Financial Position - SFP) cùng Báo cáo lãi lỗ (Statement of Profit or Loss - SPL) theo Chuẩn mực Kế toán Quốc tế IAS 1 (Presentation of Financial Statements).

Giáo trình được cấu trúc theo trật tự logic của chu trình kế toán thực tế: tiếp cận từ bản chất các khái niệm và phương trình cân bằng kế toán, chuyển sang quy trình thu thập dữ liệu qua hệ thống chứng từ và kế toán máy tính, triển khai kỹ thuật định khoản trên hệ thống sổ cái, tiến hành khóa sổ lập bảng cân đối thử, và kết thúc bằng quy trình lập báo cáo tài chính cũng như kiểm soát, chỉnh sửa sai sót. Điểm đặc thù của tài liệu là việc chuẩn hóa nội dung theo hệ thống chuẩn mực kế toán quốc tế IFRS/IAS kết hợp với các quy tắc tài chính thực tế như cơ chế quản lý thuế của Cơ quan Thuế và Hải quan Hoàng gia Anh (HMRC).

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Căn cứ theo đề cương và cấu trúc giảng dạy, nội dung giáo trình được triển khai qua các chương trọng tâm:

• Chương 2: Phương trình kế toán (The Accounting Equation)
  • Khái niệm thực thể kinh doanh (Business entity concept): Xác định doanh nghiệp là một thực thể độc lập hoàn toàn với chủ sở hữu về mặt kế toán.
  • Các yếu tố cơ bản: Định nghĩa Tài sản (Assets - nguồn lực do đơn vị kiểm soát, hình thành từ sự kiện quá khứ và dự kiến đem lại lợi ích kinh tế trong tương lai), Nợ phải trả (Liabilities - nghĩa vụ hiện tại phát sinh từ sự kiện quá khứ dẫn đến sự giảm sút lợi ích kinh tế) và Vốn chủ sở hữu (Capital/Equity - giá trị lợi ích còn lại sau khi lấy tài sản trừ nợ phải trả).
  • Phương trình kế toán cốt lõi: Thiết lập đẳng thức $Assets = Capital + Liabilities$.
  • Bản chất lợi nhuận và rút vốn: Hạch toán Lợi nhuận (Profit = Doanh thu vượt chi phí), Thua lỗ (Loss) và Rút vốn của chủ sở hữu (Drawings - bản chất là phân phối lợi nhuận, không phải chi phí).
  • Nguyên tắc dồn tích (Accruals concept) và Báo cáo tài chính: Khái quát kết cấu của Báo cáo tình hình tài chính (SFP) và Báo cáo lãi lỗ (SPL); kỹ thuật trích khấu hao tài sản dài hạn (Depreciation).
• Chương 3: Ghi nhận giao dịch tài chính (Recording Financial Transactions)
  • Hệ thống kế toán máy tính (Computerised accounting systems): Cơ chế tiếp nhận Dữ liệu đầu vào (Inputs) $\rightarrow$ Xử lý (Processes) $\rightarrow$ Kết xuất báo cáo (Outputs); phân loại phần mềm (off-the-shelf, integrated, bespoke) và hệ thống kế toán đám mây (Cloud accounting); vai trò của dữ liệu thường trực (Standing data) và mã tài khoản (Account codes).
  • Hệ thống chứng từ gốc (Source documents): Hóa đơn bán hàng/mua hàng (Sales/Purchase invoices), Phiếu báo có (Credit notes - hóa đơn điều chỉnh giảm), Phiếu báo nợ (Debit notes), Phiếu giao nhận hàng (Goods received notes - GRN), Lệnh đặt hàng (Sales/Purchase orders).
  • Nghiệp vụ ngân hàng và quỹ tiền mặt: Xử lý giao dịch ngân hàng điện tử (Electronic banking); quản lý quỹ tiền mặt theo hệ thống quỹ định mức cố định (Imprest system).
  • Hạch toán tiền lương (Payroll): Tách bạch lương gộp (Gross pay), thuế thu nhập cá nhân (PAYE), bảo hiểm quốc gia của người lao động và người sử dụng lao động (NI contributions), cùng các khoản đóng góp quỹ hưu trí.
• Chương 4: Kế toán sổ cái và ghi sổ kép (Ledger Accounting and Double Entry)
  • Sổ cái tổng hợp và nguyên lý hai mặt (Duality concept): Quy định mỗi nghiệp vụ kinh tế đều tạo ra hai tác động đối ứng bằng nhau; định chế quy tắc Nợ (Debit) và Có (Credit) cho từng nhóm tài khoản: Tài sản, Chi phí, Nợ phải trả, Vốn chủ sở hữu và Doanh thu.
  • Bút toán nhật ký (Journal entries): Trình bày cấu trúc ghi sổ cho các nghiệp vụ thông thường và nghiệp vụ điều chỉnh đặc thù.
  • Sổ chi tiết (Memorandum ledgers): Quản lý tài khoản cá nhân cho các khoản phải thu khách hàng (Receivables ledger) và phải trả nhà cung cấp (Payables ledger).
  • Kế toán chiết khấu và thuế: Hạch toán chiết khấu thương mại (Trade discounts - ghi nhận theo giá thuần), chiết khấu thanh toán sớm (Early settlement discounts); hạch toán thuế GTGT (VAT đầu ra - Output tax, VAT đầu vào - Input tax, và các trường hợp VAT không được khấu trừ).
• Chương 5: Lập báo cáo tài chính cơ bản (Preparing Basic Financial Statements)
  • Bảng cân đối thử (Trial balance - TB): Tập hợp số dư Nợ và Có của các tài khoản trên sổ cái tổng hợp để kiểm tra tính cân đối kỹ thuật.
  • Quy trình khóa sổ (Balancing off accounts): Xác định số dư chuyển kỳ sau (balance c/d) và số dư đầu kỳ (balance b/d).
  • Quy trình lập báo cáo: Kết chuyển doanh thu, chi phí sang tài khoản xác định kết quả kinh doanh (P&L account), kết chuyển lợi nhuận ròng và rút vốn về tài khoản vốn chủ sở hữu, từ đó hoàn thiện SPL và SFP.
• Chương 6: Sai sót và sửa chữa sổ sách kế toán cùng báo cáo tài chính (Errors and Corrections to Accounting Records and FSs)
  • Phân loại sai sót kế toán: Nhận diện các lỗi không làm mất cân đối Bảng cân đối thử (lỗi đảo số - Transposition, lỗi bỏ sót - Omission, lỗi ghi nhầm tài khoản cùng loại - Commission, lỗi tự bù trừ - Compensating, lỗi vi phạm nguyên tắc kế toán - Principle errors).
  • Đối chiếu tài liệu bên ngoài (Reconciliation): Lập bảng đối chiếu số dư ngân hàng (Bank reconciliation) dựa trên tính chất hình ảnh đối xứng (mirror image) giữa sổ tiền gửi ngân hàng của doanh nghiệp và sao kê của ngân hàng; đối chiếu bảng kê công nợ từ nhà cung cấp (Supplier statement reconciliation).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xây dựng khối kiến thức dựa trên các nguyên lý và khuôn khổ kế toán chuẩn mực:

• Fundamental theories (Lý thuyết nền tảng): Khái niệm thực thể độc lập (Business entity concept), Nguyên tắc giá gốc (Historical cost - tài sản ghi nhận theo chi phí thực tế tại thời điểm phát sinh), và Nguyên tắc phù hợp/dồn tích (Accruals/Matching concept - doanh thu phải được khớp nối chính xác với chi phí phát sinh để tạo ra doanh thu đó trong cùng kỳ kế toán).
• Core principles (Nguyên tắc cốt lõi): Nguyên lý tính đối ứng kép (Duality concept), quy định đẳng thức Nợ = Có trong mọi giao dịch kế toán, bảo đảm tính cân bằng bất biến của phương trình tài chính $Assets = Capital + Liabilities$.
• Essential frameworks (Khuôn khổ chuẩn mực): Chuẩn mực IAS 1 (Presentation of Financial Statements), định hình tiêu chuẩn phân loại tài sản và nợ phải trả thành hai nhóm ngắn hạn (Current - chu kỳ dưới 12 tháng) và dài hạn (Non-current - chu kỳ trên 12 tháng), đồng thời quy định mẫu biểu báo cáo tài chính theo định dạng cột dọc (vertical format).

Kỹ năng phát triển

• Technical skills (Kỹ năng kỹ thuật): Lập định khoản Nợ/Có chính xác; lập bảng theo dõi quỹ định mức tiền mặt (Petty cash book); tính toán khấu hao tài sản cố định hữu hình theo phương pháp đường thẳng; hạch toán bóc tách thuế VAT đầu ra/đầu vào và lập các bút toán kết chuyển kỳ kế toán.
• Analytical skills (Kỹ năng phân tích): Phân loại bản chất tài sản dựa trên mục đích nắm giữ và sử dụng trong hoạt động kinh doanh thay vì dựa thuần túy vào hình thái vật chất; phân tích tỷ suất lợi nhuận gộp (Gross profit margin); nhận diện bản chất các loại sai sót phát sinh trong quá trình ghi chép sổ sách.
• Practical competencies (Năng lực thực hành): Xử lý luồng luân chuyển chứng từ mua hàng - bán hàng; thiết lập bảng cân đối thử; lập hoàn chỉnh Báo cáo lãi lỗ và Báo cáo tình hình tài chính cho loại hình doanh nghiệp tư nhân (sole trader); thực hiện thủ tục đối soát số dư tiền gửi với sao kê ngân hàng và sao kê nhà cung cấp.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng phương pháp sư phạm diễn dịch kết hợp thực hành giải quyết bài toán định lượng (worked examples) ngay sau mỗi đơn vị lý thuyết chuẩn mực. Người học được tiếp cận tuần tự từ định nghĩa, công thức toán học, sơ đồ tài khoản chữ T, đến các tình huống mô phỏng số liệu thực tế.

Hệ thống bài tập và nghiên cứu tình huống trong giáo trình được xây dựng với dữ liệu số học rõ ràng:

• Ví dụ phân phối lợi nhuận của Liza (Liza's drawings): Minh họa cơ chế tính lợi nhuận giữ lại từ Lợi nhuận ròng £250 trừ đi số tiền chủ sở hữu rút vốn £180, còn lại £70 chuyển tăng vốn chủ sở hữu trên SFP.
• Tình huống chuỗi cung ứng thuế VAT (A Ltd và B plc): Phân tích quy trình tính toán thuế VAT 20% qua chuỗi luân chuyển từ đơn vị sản xuất (A Ltd mua nguyên liệu £1,000, nộp VAT £200; bán thành phẩm £1,600, tính VAT £320), đơn vị bán lẻ (B plc bán cho người tiêu dùng £2,000, tính VAT £400) đến người tiêu dùng cuối cùng gánh chịu toàn bộ tiền thuế không được hoàn lại.
• Ví dụ trích khấu hao máy móc và xe ô tô: Tính toán chi phí hao mòn tài sản cố định mua với giá £1,000 sử dụng trong 10 năm (£100/năm), xác định giá trị ghi sổ (Carrying amount) sau 4 năm là £600; tính toán khấu hao xe ô tô £10,000 sau khi trừ giá trị thanh lý ước tính (Residual value) £3,400 trong vòng đời hữu dụng 3 năm.
• Tình huống lập báo cáo cho Jock Heiss: Hướng dẫn quy trình chuyển giao dữ liệu từ Báo cáo lãi lỗ sang Báo cáo tình hình tài chính tại ngày 31 tháng 8 năm 20X5.

Hệ thống câu hỏi tương tác (Interactive questions) được bố trí xuyên suốt nhằm kiểm tra mức độ hiểu bài tức thì, yêu cầu người học phân tích tác động tăng/giảm lên các vế của phương trình kế toán (như giao dịch mua hàng chịu £800, thanh toán hóa đơn điện thoại £25, bán lô hàng giá gốc £450 với giá £650), phân loại tài sản (như xe tải của công ty vận tải, xe con trong đại lý kinh doanh ô tô), hoặc xác định các loại chứng từ gốc hợp lệ.

Phương pháp tự học được định hướng thông qua việc thực hành quy trình 7 bước lập báo cáo tài chính: mở tài khoản $\rightarrow$ định khoản giao dịch $\rightarrow$ tính số dư $\rightarrow$ lập bảng cân đối thử $\rightarrow$ khóa tài khoản doanh thu/chi phí vào tài khoản P&L $\rightarrow$ lập SPL $\rightarrow$ lập SFP.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Tích hợp hệ thống kế toán công nghệ số: Giáo trình không giới hạn ở phương pháp ghi sổ thủ công mà mô tả rõ kiến trúc hệ thống kế toán máy tính (nhập chứng từ gốc $\rightarrow$ xử lý trên sổ cái và nhật ký $\rightarrow$ xuất bảng cân đối thử và báo cáo), phân tích cơ chế xử lý theo thời gian thực (real-time) và xử lý theo lô (batch processing), cấu trúc mã hóa tài khoản và xu hướng kế toán đám mây (Cloud accounting).
• Tiếp cận chuẩn mực quốc tế IAS 1: Việc trình bày các báo cáo tài chính bám sát cấu trúc của chuẩn mực IAS 1, hướng dẫn cách phân tách nghiêm ngặt giữa tài sản ngắn hạn/dài hạn, nợ ngắn hạn/dài hạn và kết cấu trình bày các khoản mục theo định dạng chuẩn hóa.
• Quy định thuế và kế toán tiền lương chi tiết: Giáo trình tích hợp các quy tắc tính thuế GTGT theo ba mức thuế suất của cơ quan thuế HMRC (Standard rate 20%, Reduced rate 5%, Zero rate), cách xử lý các khoản VAT không được khấu trừ (thuế trên xe mua dùng cho doanh nghiệp, chi phí tiếp khách) và quy trình trích nộp các khoản giảm trừ theo lương (PAYE, NI contributions).
• Kiểm soát nội bộ và đối chiếu ngoài: Tài liệu chú trọng các kỹ thuật kiểm soát chứng từ thực tế thông qua việc vận hành quỹ tiền mặt theo định mức (Imprest system float) và phương pháp đối chiếu số dư ngân hàng, giải thích rõ bản chất đối xứng (mirror image) giữa sổ sách doanh nghiệp và sao kê ngân hàng.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên đại học: Phù hợp cho sinh viên năm thứ nhất và năm thứ hai theo học các ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp, Ngân hàng, Hệ thống thông tin quản lý và Quản trị kinh doanh trong học phần Kế toán 1 hoặc Nguyên lý kế toán.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học không bắt buộc phải có kiến thức kế toán từ trước. Môn học chỉ yêu cầu các kỹ năng tính toán số học cơ bản và khả năng tư duy logic về các mối quan hệ giao dịch kinh tế.
• Giảng viên: Tài liệu cung cấp cấu trúc bài giảng phân lớp rõ ràng, hệ thống bài tập mẫu kèm đáp án và các câu hỏi tương tác để tổ chức hoạt động thảo luận trên lớp, kết hợp cùng Sổ tay môn học (Study Manual - S/M).
• Người tự học và ôn thi chứng chỉ nghề nghiệp: Là tài liệu tham khảo cho các cá nhân tự học hoặc chuẩn bị kiến thức nền tảng để theo học các chương trình kế toán chuyên nghiệp theo khung chuẩn mực IFRS/kế toán Vương quốc Anh.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được biên soạn cho sinh viên bắt đầu tiếp cận môn Kế toán cơ sở/Kế toán tài chính 1 tại các trường đại học, giảng viên phụ trách môn học và những người tự học cần nắm vững quy trình xử lý kế toán chuẩn mực.

2. Cần trang bị kiến thức nền nào trước khi học?

Người học chỉ cần nắm vững các phép tính số học cơ bản và hiểu biết cơ bản về hoạt động mua bán, giao dịch thương mại; không yêu cầu kiến thức chuyên sâu về luật kế toán hay tài chính nâng cao trước khi bắt đầu.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các giáo trình kế toán thông thường là gì?

Giáo trình tích hợp đồng bộ giữa lý thuyết hạch toán nền tảng (phương trình kế toán, ghi sổ kép) với môi trường xử lý kế toán máy tính, kế toán đám mây, các quy định thuế chi tiết của HMRC và chuẩn mực quốc tế IAS 1.

4. Phương pháp tự học giáo trình này như thế nào để đạt hiệu quả cao?

Người học nên học tuần tự theo tiến trình từ Chương 2 đến Chương 6, tự giải quyết các Interactive questions và hoàn thành từng bước trong Worked examples trước khi đối chiếu kết quả; đồng thời rèn luyện kỹ năng định khoản và lập bảng cân đối thử từ số liệu thô.

5. Giáo trình có tài liệu bổ trợ nào đi kèm không?

Nội dung bài giảng được thiết kế song hành cùng Sổ tay nghiên cứu môn học (Study Manual - S/M), cung cấp hệ thống số liệu tham chiếu chi tiết cho từng chương, các mẫu bảng tính quỹ tiền mặt, bảng thanh toán tiền lương và biểu mẫu báo cáo tài chính chuẩn IAS 1.

---

Kết luận

Giáo trình Accounting 1 xác lập hệ thống kiến thức chuẩn xác và có hệ thống về kế toán tài chính cơ sở. Nội dung giáo trình dẫn dắt người học đi từ việc hiểu rõ bản chất của phương trình kế toán ($Assets = Capital + Liabilities$), phân loại tài sản và nợ phải trả theo IAS 1, đến việc thực thi thuần thục quy trình ghi sổ kép, xử lý chứng từ gốc, hạch toán VAT, tiền lương, quỹ tiền mặt và hoàn thiện các báo cáo tài chính cơ bản.

Lộ trình học tập đề xuất: Bắt đầu từ việc nắm vững bản chất các yếu tố và phương trình kế toán (Chương 2) $\rightarrow$ Tìm hiểu luồng chứng từ và hệ thống kế toán máy tính (Chương 3) $\rightarrow$ Thực hành định khoản Nợ/Có trên sổ cái tổng hợp (Chương 4) $\rightarrow$ Khóa sổ, lập Bảng cân đối thử và hoàn thiện Báo cáo tài chính (Chương 5) $\rightarrow$ Thực hiện đối chiếu chứng từ ngoài và xử lý sai sót sổ sách (Chương 6). Để mở rộng kiến thức, người học có thể nghiên cứu bổ sung chuẩn mực kế toán quốc tế IAS 1 và Sổ tay môn học (Study Manual) đính kèm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ACCOUNTING 1 CHAPTER 2 THE ACCOUNTING EQUATION 2 2 TOPIC LIST 1. Assets, liabilities and the business entity concept 2. The accounting equation 3. The statement of financial position 5.

Preparing the statement of financial position 6. The statement of profit or loss 3 3 1 1 1. ASSETS, LIABILITIES AND THE BUSINESS ENTITY CONCEPT 1. Assets and liabilities  Asset: a resource controlled by the entity as a result of past events from which future economic benefits are expected to flow to the entity.

ASSETS, LIABILITIES AND THE BUSINESS ENTITY CONCEPT 1. Assets and liabilities  Asset: non-current assets v current assets  Land and buildings  Motor vehicles  Plant and machinery  Fixtures and fittings  Cash  Inventory  Receivables 5 5 1. ASSETS, LIABILITIES AND THE BUSINESS ENTITY CONCEPT 1. Assets and liabilities  Liability: a present obligation arising from past events, the settlement of which is expected to result in an outflow from the entity of resources embodying economic benefits.

ASSETS, LIABILITIES AND THE BUSINESS ENTITY CONCEPT 1. Assets and liabilities  Examples:  Bank loan or overdraft  Payables  Taxation 7 7 1. ASSETS, LIABILITIES AND THE BUSINESS ENTITY CONCEPT 1. The business as a separate entity  Business entity concept: a business is a separate entity from its owner (strict legal position v convention adopted by accountants) 8 8 1.

ASSETS, LIABILITIES AND THE BUSINESS ENTITY CONCEPT 1. The business as a separate entity  Capital: (equity in the context of company) residual interest in the assets of the entity after deducting all its liability. THE ACCOUNTING EQUATION 2. What is the accounting equation  Accounting equation: ASSETS = CAPITAL + LIABILITIES  In other words: the rule that the assets of a business will at all time equal its liabilities plus capital (balance sheet equation) 10 10 2.

THE ACCOUNTING EQUATION 2. Assets = capital + liabilities  Worked examples p. THE ACCOUNTING EQUATION 2. Assets = capital + liabilities  Historical cost: transactions are recorded at their cost when they were incurred 12 12 4 4 2.

THE ACCOUNTING EQUATION 2. Where do profits/losses fit into the accounting equation?  Worked example p.41: Assets = capital + profit  Profit: the excess of income over expenses  Loss: the excess of expenses over income 13 13 2. THE ACCOUNTING EQUATION 2. Where do profits/losses fit into the accounting equation?  Income: Increases in economic benefits over a period in the form of inflows or increases of assets, or decreases of liabilities, resulting in increases in equity/capital (CF).

It can include both revenue and gains  Expenses: Decreases in economic benefits over a period in the form of outflows or depletion of assets, or increases in liabilities, resulting in decreases in equity/capital (CF). THE ACCOUNTING EQUATION 2. Appropriation of profits: sole trader drawings  Drawings: Money and goods taken out of a business by its owner  (Important: withdrawals or appropriations of profit and not as expenses)  Worked example p. THE ACCOUNTING EQUATION 2.

Appropriation of profits: sole trader drawings  Drawings: Money and goods taken out of a business by its owner (Note: withdrawals or appropriations of profit and not as expenses)  Worked example p.39 (S/M) £ Net profit earned by the business 250 Less profit withdrawn by Liza (180) Net profit retained in the business 70 16 16 3. Trade payables  Creditor: Person to whom a business owes money (A trade creditor is a person to whom a business owes money for trading debts)  Trade payables: The amounts due to credit suppliers 17 17 3. Trade receivables  Debtor: Person who owes money to the business  Trade receivables: The amounts owed by credit customers  Worked example p. Accruals concept  The accruals (or matching) concept requires that income earned is matched with the expenses incurred in earning it (*) 19 19 3.

Accruals concept Interactive question 2: How would each of these transactions affect the accounting equation in terms of increase or decrease in asset, capital or liability? (a) Purchasing £800 worth of goods on credit (b) Paying the telephone bill £25 (c) Selling £450 worth of goods for £650 (d) Paying £800 to a supplier 20 20 4. THE STATEMENT OF FINANCIAL POSITION 4. What is a statement of financial position?  The business's SFP shows its financial position at a given moment in time.  03 key elements of SFP: liabilities, capital and assets  A SFP is very similar to the accounting equation - 02 differences:  The manner or format  The extra detail in SFP  Net assets: Assets less liabilities 21 21 7 7 4.

THE STATEMENT OF FINANCIAL POSITION 4. What is a statement of financial position? (In accordance to IAS 1, Presentation of F/Ss) Name of business Statement of financial position as at (date) £ Assets (item by item) X Capital X Liabilities X X 22 22 4. THE STATEMENT OF FINANCIAL POSITION 4. Capital (Sole trader) Capital is usually analysed into its component parts.

THE STATEMENT OF FINANCIAL POSITION 4. Capital (Sole trader)  'Brought forward' means that the amount is brought forward from the previous period.  ‘Carried forward' means carried forward to the next period.  The carried forward amount at the end of one period is therefore the brought forward amount of the next period 24 24 8 8 4.

THE STATEMENT OF FINANCIAL POSITION 4. Equity (company) The capital or equity side of a company's statement of financial position is more complicated than a sole trader's. We shall look at it in detail in Chapter 11 25 25 4. THE STATEMENT OF FINANCIAL POSITION 4.

Liabilities IAS 1 requires distinction between non-current liabilities and current liabilities  Current liabilities are debts which are payable within one year  Non-current liabilities are debts which are payable after one year 26 26 4. THE STATEMENT OF FINANCIAL POSITION 4. Liabilities Examples of non-current liabilities:  Loans which are not repayable for more than one year, such as a bank loan or a loan from an individual to a business.  Loan stock or debentures 27 27 9 9 4.

THE STATEMENT OF FINANCIAL POSITION 4. Liabilities Examples of current liabilities:  Loans repayable w/i one year, incl. the element of a long term loan that is repayable w/i one year.  A bank overdraft  Trade payables  Other payables  Taxation payable to HMRC with respect to CT  Accruals.

THE STATEMENT OF FINANCIAL POSITION 4. Assets IAS 1 requires distinction between non-current assets and current assets  Non-current assets are acquired for long-term use within the business. They are normally valued at cost less accumulated depreciation.  Current assets are expected to be converted into cash within one year 29 29 4.

THE STATEMENT OF FINANCIAL POSITION 4. Non-current assets Components of non-current assets  Property, plant and equipment (PPE) (ie, 'Tangible' assets)  Intangible non-current assets (patent, goodwill)  Long-term investments 30 30 10 10 4. THE STATEMENT OF FINANCIAL POSITION 4. Non-current assets Important: to be classed as a non-current asset, an item must satisfy two conditions:  It must be used by the business.

For example, the owner's own house would not normally appear on the business statement of financial position.  The asset must have a 'life' in use of more than one reporting period or year 31 31 4. THE STATEMENT OF FINANCIAL POSITION 4. Non-current assets and depreciation Non-current assets are held and used by a business for a number of years, but they wear out or lose their usefulness in the course of time.

Every tangible non- current asset has a limited life. The only exception is freehold land, although this too can be exhausted if it is used by extractive industries (eg, mining). THE STATEMENT OF FINANCIAL POSITION 4. Non-current assets and depreciation The FSs of a business reflect that the cost of a non-current asset is gradually consumed as the asset wears out.

This is done by gradually 'writing off' the asset's cost in the statement of profit or loss over several reporting periods. For example, in the case of a machine costing £1,000 and expected to wear out after ten years, it is appropriate to reduce the value in the statement of financial position by £100 each year. This process is known as depreciation. If a statement of financial position were drawn up four years after the asset was purchased, the amount of depreciation accumulated over four years would be 4 × £100 = £400.

The machine would then appear in the statement of financial position as follows. THE STATEMENT OF FINANCIAL POSITION 4. Non-current assets and depreciation £ Machine at original cost 1,000 Less accumulated depreciation (400) Carrying amount * 600 * ie, the value of the asset in the books of account, net of accumulated depreciation. After ten years the asset would be fully depreciated and would appear in the statement of financial position with a carrying amount of zero.

The amount that is written off over time does not have to be the full cost of the asset if it is expected to have a resale – or 'residual' – value at the end of its useful life 34 34 4. THE STATEMENT OF FINANCIAL POSITION 4. Non-current assets and depreciation Interactive question 3: Residual value Suppose a business buys a car for £10,000. It expects to keep the car for three years and then to sell it for £3,400.

How much depreciation should be accounted for in each year of the car's useful life? 35 35 4. THE STATEMENT OF FINANCIAL POSITION 4. Current assets Current asset: An asset is current when it is expected to be realised in, or intended for sale or consumption in, the entity's normal operating cycle, or it is held for being traded, or it is expected to be realised within 12 months of the date of the statement of financial position, or it is cash or a cash equivalent. THE STATEMENT OF FINANCIAL POSITION 4.

Current assets Worked example p. THE STATEMENT OF FINANCIAL POSITION Interactive question 4: Asset classification Identify which of the following assets falls into the non- current category and which should be treated as current. Could any be treated as either? Asset Business Current or non-current Van Delivery firm Machine Manufacturing company Car Car trader Investment Any 38 38 4. THE STATEMENT OF FINANCIAL POSITION Interactive question 4: Asset classification IMPORTANT!!! The distinction between a non-current asset and a current asset is not what the asset is physically, but for what purpose it is obtained and used by the business.

Further discussion: what a bout a building? 39 39 13 13 4. THE STATEMENT OF FINANCIAL POSITION 4. Current assets There are some other categories of current asset.  Short term investments.

THE STATEMENT OF FINANCIAL POSITION 4.Trade and other receivables  A receivable can be due from anyone who owes the business money  Two types of receivable.  Trade receivables represent customers who owe money for goods or services bought on credit in the course of the trading activities  Other receivables are due from anyone else owing money to the business, (*) 41 41 5. PREPARING THE SFP 5. How is a basic statement of financial position prepared? Worked example: Statement of financial position (p.

PREPARING THE SFP 5. How is a basic statement of financial position prepared? Worked example: Statement of financial position (p.50) Interactive question 5: Preparing a statement of financial position p. THE STATEMENT OF PROFIT OR LOSS 6. What is the statement of profit or loss? Gross profit = revenue from sales, less cost of sales Profit for the period (ie.

Net profit) = gross profit less expenses plus non-trading income 44 44 6. THE STATEMENT OF PROFIT OR LOSS 6. What is the statement of profit or loss?