Luận văn thạc sĩ về pháp luật điều chỉnh thâu tóm thù địch doanh nghiệp tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích pháp luật điều chỉnh hoạt động thâu tóm thù địch doanh nghiệp tại Việt Nam, nêu rõ thách thức và giải pháp.

• Tác giả: Phan Trọng Tiên
• Người hướng dẫn: TS. Trần Huỳnh Thanh Nghị
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Pháp Luật Điều Chỉnh Hoạt Động Thâu Tóm Thù Địch Doanh Nghiệp Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: KHUNG LÝ THUYẾT VỀ HOẠT ĐỘNG THÂU TÓM THÙ ĐỊCH DOANH NGHIỆP
• 1.1. M&A và hoạt động thâu tóm doanh nghiệp
• 1.2. Thâu tóm thân thiện và thâu tóm thù địch
• 1.3. Phương pháp thâu tóm
• 1.3.1. Thâu tóm bằng cách lôi kéo cổ đông bất mãn
• 1.3.2. Thu mua cổ phiếu trên thị trường chứng khoán
• 1.3.3. Chào mua công khai
• 1.4. Động cơ của hoạt động thâu tóm thù địch
• 1.4.1. Giảm thiểu đối thủ cạnh tranh
• 1.4.2. Giảm thiểu chi phí, nâng cao hiệu quả
• 1.4.3. Giảm chi phí gia nhập thị trường
• 1.5. Biện pháp tự vệ (Takeover defences)
• 1.5.1. Các biện pháp phòng ngừa thâu tóm
• 1.5.2. Các biện pháp chống thâu tóm
• 1.6. Trách nhiệm của người quản lý công ty
• 1.7. Sự cần thiết điều chỉnh pháp luật đối với hoạt động thâu tóm thù địch
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT ĐIỀU CHỈNH HOẠT ĐỘNG THÂU TÓM THÙ ĐỊCH DOANH NGHIỆP TẠI MỘT SỐ QUỐC GIA PHÁT TRIỂN VÀ VIỆT NAM
• 2.1. Pháp luật điều chỉnh hoạt động thâu tóm thù địch doanh nghiệp tại Anh
• 2.1.1. Hội đồng về Thâu tóm và Sáp nhập và Bộ quy tắc về Thâu tóm và Sáp nhập
• 2.1.2. Quy định bảo vệ cổ đông công ty mục tiêu
• 2.1.3. Trách nhiệm của người quản lý công ty và việc áp dụng các biện pháp tự vệ
• 2.2. Pháp luật điều chỉnh hoạt động thâu tóm thù địch doanh nghiệp tại Mỹ
• 2.2.1. Pháp luật điều chỉnh hoạt động thâu tóm thù địch doanh nghiệp của liên bang
• 2.2.2. Pháp luật điều chỉnh hoạt động thâu tóm thù địch doanh nghiệp của tiểu bang
• 2.3. Pháp luật điều chỉnh hoạt động thâu tóm thù địch doanh nghiệp tại Việt Nam
• 2.3.1. Thực trạng hoạt động thâu tóm thù địch doanh nghiệp tại Việt Nam
• 2.3.2. Đánh giá thực trạng pháp luật điều chỉnh hoạt động thâu tóm thù địch doanh nghiệp tại Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ THÂU TÓM THÙ ĐỊCH DOANH NGHIỆP TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Các giải pháp chung
• 3.1.1. Xây dựng cơ chế đối trọng điều chỉnh hoạt động thâu tóm thù địch
• 3.1.2. Xây dựng khung pháp lý thống nhất điều chỉnh hoạt động thâu tóm thù địch
• 3.2. Các đề xuất cụ thể
• 3.2.1. Hoàn thiện quy định pháp luật về bảo vệ cổ đông
• 3.2.2. Hoàn thiện quy định pháp luật về trách nhiệm của người quản lý công ty và việc áp dụng các biện pháp tự vệ
• 3.2.3. Hoàn thiện pháp luật về kiểm soát tập trung kinh tế
• 3.2.4. Hoàn thiện pháp luật về quản lý đầu tư nước ngoài và tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về thâu tóm thù địch doanh nghiệp tại Việt Nam

Thâu tóm thù địch doanh nghiệp là một hoạt động ngày càng phổ biến trong nền kinh tế Việt Nam. Hoạt động này không chỉ ảnh hưởng đến các công ty mục tiêu mà còn tác động đến toàn bộ thị trường. Việc hiểu rõ về thâu tóm thù địch là cần thiết để các nhà đầu tư và doanh nghiệp có thể đưa ra quyết định đúng đắn. Theo nghiên cứu của Phan Trọng Tiên, thâu tóm thù địch có thể được thực hiện thông qua nhiều phương pháp khác nhau, từ việc mua cổ phiếu trên thị trường chứng khoán đến chào mua công khai.

1.1. Khái niệm và phân loại thâu tóm doanh nghiệp

Thâu tóm doanh nghiệp có thể được chia thành hai loại chính: thâu tóm thân thiện và thâu tóm thù địch. Thâu tóm thân thiện diễn ra khi có sự đồng thuận từ ban lãnh đạo công ty mục tiêu, trong khi thâu tóm thù địch xảy ra khi ban lãnh đạo không đồng ý với việc thâu tóm. Việc phân loại này giúp xác định cách thức và chiến lược thực hiện thâu tóm.

1.2. Tình hình thâu tóm thù địch tại Việt Nam

Tình hình thâu tóm thù địch tại Việt Nam đang có xu hướng gia tăng, đặc biệt trong các lĩnh vực như ngân hàng và bất động sản. Các vụ thâu tóm này thường gây ra nhiều tranh cãi và thách thức về mặt pháp lý, đòi hỏi cần có một khung pháp lý rõ ràng để điều chỉnh.

II. Vấn đề và thách thức trong hoạt động thâu tóm thù địch

Hoạt động thâu tóm thù địch tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức, từ khung pháp lý chưa hoàn thiện đến sự thiếu minh bạch trong thông tin. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến các công ty mục tiêu mà còn tác động đến niềm tin của nhà đầu tư. Theo nghiên cứu, việc thiếu quy định rõ ràng về quyền lợi của cổ đông thiểu số là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến những rủi ro trong hoạt động thâu tóm.

2.1. Khó khăn trong việc bảo vệ quyền lợi cổ đông

Một trong những thách thức lớn nhất trong thâu tóm thù địch là việc bảo vệ quyền lợi của cổ đông thiểu số. Nhiều trường hợp cho thấy cổ đông thiểu số thường bị thiệt thòi trong các thương vụ thâu tóm, do đó cần có các quy định pháp lý để bảo vệ quyền lợi của họ.

2.2. Thiếu minh bạch trong thông tin

Thiếu minh bạch trong thông tin về tình hình tài chính và hoạt động của công ty mục tiêu là một vấn đề nghiêm trọng. Điều này không chỉ gây khó khăn cho các nhà đầu tư mà còn làm gia tăng rủi ro trong các thương vụ thâu tóm.

III. Phương pháp thâu tóm thù địch hiệu quả tại Việt Nam

Để thực hiện thâu tóm thù địch thành công, các nhà đầu tư cần áp dụng những phương pháp hiệu quả. Các phương pháp này bao gồm việc lôi kéo cổ đông bất mãn, mua cổ phiếu trên thị trường chứng khoán và chào mua công khai. Mỗi phương pháp đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng, cần được cân nhắc kỹ lưỡng.

3.1. Lôi kéo cổ đông bất mãn

Lôi kéo cổ đông bất mãn là một trong những chiến lược phổ biến trong thâu tóm thù địch. Bằng cách thuyết phục cổ đông rằng ban lãnh đạo hiện tại không hoạt động vì lợi ích của họ, nhà đầu tư có thể thu hút sự ủng hộ từ cổ đông để thực hiện thâu tóm.

3.2. Mua cổ phiếu trên thị trường chứng khoán

Mua cổ phiếu trên thị trường chứng khoán là một phương pháp thâu tóm thù địch đơn giản nhưng hiệu quả. Nhà đầu tư có thể mua cổ phiếu của công ty mục tiêu một cách công khai, từ đó dần dần nắm quyền kiểm soát.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về thâu tóm thù địch

Nghiên cứu về thâu tóm thù địch tại Việt Nam đã chỉ ra rằng hoạt động này có thể mang lại nhiều lợi ích cho nền kinh tế, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Các vụ thâu tóm thành công không chỉ giúp cải thiện hiệu quả hoạt động của công ty mà còn tạo ra giá trị cho cổ đông. Tuy nhiên, cần có sự điều chỉnh pháp lý để đảm bảo rằng các hoạt động này diễn ra một cách công bằng và minh bạch.

4.1. Các vụ thâu tóm thành công tại Việt Nam

Một số vụ thâu tóm thành công tại Việt Nam đã chứng minh rằng thâu tóm thù địch có thể mang lại lợi ích lớn cho cả bên mua và bên bán. Những vụ thâu tóm này thường đi kèm với việc cải cách quản lý và tối ưu hóa hoạt động kinh doanh.

4.2. Tác động của thâu tóm đến nền kinh tế

Thâu tóm thù địch không chỉ ảnh hưởng đến các công ty mục tiêu mà còn tác động đến toàn bộ nền kinh tế. Việc cải thiện hiệu quả hoạt động của các công ty sau thâu tóm có thể tạo ra nhiều cơ hội việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

V. Kết luận và tương lai của thâu tóm thù địch tại Việt Nam

Thâu tóm thù địch doanh nghiệp tại Việt Nam đang trên đà phát triển, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức. Cần có một khung pháp lý rõ ràng và minh bạch để điều chỉnh hoạt động này, bảo vệ quyền lợi của cổ đông và đảm bảo sự phát triển bền vững cho nền kinh tế. Tương lai của thâu tóm thù địch sẽ phụ thuộc vào khả năng của các nhà lập pháp trong việc xây dựng một môi trường pháp lý thuận lợi.

5.1. Đề xuất cải cách pháp lý

Cần thiết phải cải cách pháp lý để điều chỉnh hoạt động thâu tóm thù địch một cách hiệu quả. Các quy định cần được xây dựng để bảo vệ quyền lợi của cổ đông và đảm bảo tính minh bạch trong các thương vụ thâu tóm.

5.2. Xu hướng thâu tóm trong tương lai

Trong tương lai, thâu tóm thù địch có thể trở thành một xu hướng phổ biến hơn tại Việt Nam. Các nhà đầu tư cần chuẩn bị sẵn sàng để đối mặt với những thay đổi trong môi trường pháp lý và thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động thâu tóm doanh nghiệp, đặc biệt là thâu tóm thù địch (TTTĐ), đã trở thành một hiện tượng phổ biến và có ảnh hưởng sâu rộng trong nền kinh tế thị trường toàn cầu. Tại Việt Nam, mặc dù TTTĐ chưa phổ biến như ở các quốc gia phát triển, nhưng đã xuất hiện những vụ việc điển hình, đặc biệt trong lĩnh vực ngân hàng, gây nhiều tranh cãi về khung pháp lý điều chỉnh. Theo ước tính, hoạt động M&A tại Việt Nam ngày càng sôi động, với nhiều thương vụ có quy mô lớn, đòi hỏi một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh để điều chỉnh, bảo vệ quyền lợi các bên liên quan và đảm bảo sự phát triển lành mạnh của thị trường. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là làm sáng tỏ vai trò, trách nhiệm của các bên trong hoạt động TTTĐ, đồng thời đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật điều chỉnh hoạt động này tại Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2010 đến 2016. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng một khung pháp lý đồng bộ, minh bạch, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị công ty và bảo vệ quyền lợi cổ đông, đặc biệt là cổ đông thiểu số, qua đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về hoạt động M&A và lý thuyết trách nhiệm được ủy thác (fiduciary duties) của người quản lý công ty. M&A được hiểu là các hoạt động sáp nhập, hợp nhất, mua lại doanh nghiệp nhằm đạt quyền kiểm soát công ty mục tiêu (CTMT). Thâu tóm thù địch được phân biệt dựa trên việc đề nghị thâu tóm có được sự đồng thuận của người quản lý CTMT hay không. Ba khái niệm trọng tâm gồm: (1) thâu tóm thân thiện và thâu tóm thù địch; (2) các phương pháp thâu tóm như chào mua công khai, thu mua cổ phiếu trên thị trường chứng khoán, lôi kéo cổ đông bất mãn; (3) biện pháp tự vệ của người quản lý công ty nhằm chống lại TTTĐ. Lý thuyết trách nhiệm được ủy thác nhấn mạnh vai trò và nghĩa vụ của người quản lý công ty trong việc hành động vì lợi ích tối đa của công ty và cổ đông, đồng thời giới hạn quyền áp dụng các biện pháp tự vệ khi không có sự đồng thuận của cổ đông.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp các quy định pháp luật hiện hành, học thuyết pháp lý và các án lệ quốc tế để làm rõ bản chất và thực trạng pháp luật điều chỉnh hoạt động TTTĐ. Phương pháp so sánh pháp luật được áp dụng để đối chiếu quy định của Việt Nam với kinh nghiệm của Anh và Mỹ – hai quốc gia có hệ thống pháp luật điều chỉnh thâu tóm phát triển và hoàn chỉnh. Nguồn dữ liệu chính bao gồm các văn bản pháp luật Việt Nam (Luật Doanh nghiệp 2014, Luật Chứng khoán 2006 sửa đổi 2010, Bộ luật Dân sự 2015), Bộ quy tắc về Thâu tóm và Sáp nhập của Anh, Đạo luật Williams 1968 của Mỹ, cùng các báo cáo, bài nghiên cứu chuyên ngành. Cỡ mẫu nghiên cứu tập trung vào các công ty cổ phần đại chúng niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2010-2016. Phương pháp phỏng vấn chuyên gia cũng được sử dụng để thu thập ý kiến thực tiễn về nhu cầu hoàn thiện pháp luật. Timeline nghiên cứu kéo dài trong 12 tháng, từ tháng 1/2016 đến tháng 12/2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Khung pháp luật Việt Nam còn phân tán và thiếu đồng bộ: Hoạt động thâu tóm doanh nghiệp được điều chỉnh rải rác trong nhiều văn bản như Luật Doanh nghiệp, Luật Cạnh tranh, Luật Đầu tư và Luật Chứng khoán, dẫn đến khó khăn trong việc áp dụng và bảo vệ quyền lợi các bên. Ví dụ, quy định về chào mua công khai chỉ được quy định chi tiết trong Thông tư 194/2009/TT-BTC, trong khi các biện pháp tự vệ của người quản lý công ty chưa được pháp luật Việt Nam quy định rõ ràng.

2. Hoạt động TTTĐ tại Việt Nam còn hạn chế nhưng có xu hướng gia tăng: Mặc dù chưa phổ biến, nhưng các vụ việc TTTĐ như thâu tóm Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương tín đã gây chú ý lớn, với nhiều vi phạm về công bố thông tin và thủ tục pháp lý. Tỷ lệ các vụ TTTĐ chiếm khoảng 10-15% trong tổng số thương vụ M&A tại Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu.

3. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy vai trò quan trọng của cơ quan giám sát và quy định chặt chẽ về chào mua bắt buộc: Ở Anh, Bộ quy tắc về Thâu tóm và Sáp nhập quy định rõ ràng về quyền và nghĩa vụ của các bên, bảo vệ cổ đông thiểu số thông qua quy tắc chào mua bắt buộc khi CTTT đạt 30% cổ phần. Tại Mỹ, Đạo luật Williams 1968 quy định chi tiết về nghĩa vụ công bố thông tin và thời gian mở đề nghị thâu tóm tối thiểu 20 ngày, giúp cổ đông có đủ thời gian cân nhắc.

4. Trách nhiệm của người quản lý công ty trong việc áp dụng biện pháp tự vệ được pháp luật Anh và Mỹ quy định rõ ràng: Ở Anh, Quy tắc không can thiệp yêu cầu người quản lý không được cản trở đề nghị thâu tóm nếu không có sự đồng ý của cổ đông. Ở Mỹ, người quản lý có quyền áp dụng biện pháp tự vệ nhưng phải tuân thủ trách nhiệm được ủy thác và chịu sự giám sát của tòa án qua các án lệ Delaware.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trong pháp luật Việt Nam xuất phát từ việc thiếu một khung pháp lý thống nhất và đồng bộ, dẫn đến việc điều chỉnh hoạt động TTTĐ còn manh mún, thiếu minh bạch. So với Anh và Mỹ, Việt Nam chưa có cơ quan chuyên trách giám sát hoạt động thâu tóm, cũng như chưa có quy định chặt chẽ về chào mua bắt buộc và trách nhiệm của người quản lý công ty trong bối cảnh TTTĐ. Việc thiếu các quy định này làm tăng rủi ro cho cổ đông thiểu số và tạo điều kiện cho các hành vi vi phạm pháp luật trong quá trình thâu tóm. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ các vụ TTTĐ thành công và thất bại tại Việt Nam và các quốc gia phát triển, cũng như bảng tổng hợp các quy định pháp luật về chào mua công khai và biện pháp tự vệ ở ba quốc gia. Kết quả nghiên cứu khẳng định sự cần thiết phải hoàn thiện pháp luật Việt Nam nhằm bảo vệ quyền lợi các bên, đảm bảo sự cạnh tranh lành mạnh và phát triển bền vững của thị trường M&A.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng khung pháp lý thống nhất điều chỉnh hoạt động thâu tóm thù địch: Ban hành một văn bản luật chuyên biệt hoặc nghị định hướng dẫn chi tiết về hoạt động TTTĐ, quy định rõ quyền và nghĩa vụ của các bên, thủ tục chào mua công khai, biện pháp tự vệ và trách nhiệm của người quản lý công ty. Mục tiêu hoàn thành trong vòng 2 năm, do Bộ Tư pháp phối hợp với Bộ Công Thương và UBCKNN thực hiện.

2. Hoàn thiện quy định pháp luật về bảo vệ cổ đông thiểu số: Bổ sung quy định về quyền được cung cấp thông tin đầy đủ, minh bạch và quyền quyết định cuối cùng của cổ đông trong các thương vụ thâu tóm. Thiết lập cơ chế bảo vệ cổ đông thiểu số khỏi các hành vi lạm dụng quyền lực trong TTTĐ. Thời gian thực hiện trong 18 tháng, do UBCKNN chủ trì.

3. Hoàn thiện quy định về trách nhiệm của người quản lý công ty và việc áp dụng các biện pháp tự vệ: Quy định rõ trách nhiệm được ủy thác của người quản lý, giới hạn quyền áp dụng biện pháp tự vệ phải có sự đồng thuận của cổ đông, tránh lạm dụng quyền lực gây thiệt hại cho cổ đông và công ty. Thời gian hoàn thiện trong 1 năm, do Bộ Tư pháp phối hợp với các cơ quan liên quan.

4. Tăng cường kiểm soát tập trung kinh tế và quản lý đầu tư nước ngoài: Hoàn thiện các quy định về giới hạn tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trong các công ty niêm yết, nhằm ngăn chặn các hành vi thâu tóm thù địch gây mất cân bằng thị trường. Thời gian thực hiện trong 2 năm, do Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và UBCKNN.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà làm luật và cơ quan quản lý nhà nước: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật về hoạt động thâu tóm doanh nghiệp, đặc biệt là TTTĐ, giúp nâng cao hiệu quả quản lý và giám sát thị trường.

2. Các công ty cổ phần đại chúng và người quản lý công ty: Giúp hiểu rõ quyền và nghĩa vụ trong các thương vụ thâu tóm, đặc biệt là trách nhiệm được ủy thác của người quản lý và các biện pháp tự vệ hợp pháp, từ đó nâng cao năng lực quản trị và bảo vệ quyền lợi.

3. Nhà đầu tư và cổ đông: Cung cấp kiến thức về quyền lợi, quy trình tham gia quyết định trong các thương vụ thâu tóm, giúp họ đưa ra quyết định đầu tư sáng suốt và bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

4. Các chuyên gia pháp lý, tư vấn M&A và học giả nghiên cứu: Luận văn là tài liệu tham khảo quan trọng để nghiên cứu sâu về pháp luật thâu tóm, so sánh quốc tế và đề xuất giải pháp phù hợp với bối cảnh Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. TTTĐ là gì và có phải luôn là hành vi tiêu cực?
   TTTĐ là hoạt động thâu tóm doanh nghiệp mà không có sự đồng thuận của người quản lý công ty mục tiêu. Tuy nhiên, TTTĐ không phải lúc nào cũng tiêu cực; nó có thể thúc đẩy cải tổ quản trị, nâng cao hiệu quả kinh doanh nếu được thực hiện minh bạch và công bằng.

2. Pháp luật Việt Nam hiện nay điều chỉnh hoạt động TTTĐ như thế nào?
   Pháp luật Việt Nam điều chỉnh hoạt động thâu tóm rải rác trong nhiều văn bản như Luật Doanh nghiệp, Luật Chứng khoán, Luật Cạnh tranh nhưng chưa có khung pháp lý thống nhất và chi tiết cho TTTĐ, dẫn đến nhiều bất cập trong thực tiễn.

3. Người quản lý công ty có quyền áp dụng biện pháp tự vệ khi bị TTTĐ không?
   Người quản lý có thể áp dụng các biện pháp tự vệ nhưng phải tuân thủ trách nhiệm được ủy thác, không được tự ý cản trở đề nghị thâu tóm nếu không có sự đồng thuận của cổ đông, nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên.

4. Kinh nghiệm quốc tế nào có thể áp dụng cho Việt Nam trong điều chỉnh TTTĐ?
   Việt Nam có thể học hỏi Bộ quy tắc về Thâu tóm và Sáp nhập của Anh với quy định chào mua bắt buộc và quyền cổ đông, cũng như Đạo luật Williams 1968 của Mỹ về nghĩa vụ công bố thông tin và thời gian mở đề nghị thâu tóm.

5. Làm thế nào để cổ đông thiểu số được bảo vệ trong các thương vụ TTTĐ?
   Cổ đông thiểu số cần được cung cấp đầy đủ thông tin, có quyền quyết định cuối cùng về đề nghị thâu tóm và được bảo vệ khỏi các hành vi phân biệt đối xử hoặc ép buộc thông qua các quy định pháp luật và cơ chế giám sát hiệu quả.

Kết luận

• Hoạt động thâu tóm thù địch là hiện tượng bình thường trong nền kinh tế thị trường, cần được pháp luật điều chỉnh để đảm bảo sự phát triển lành mạnh.
• Pháp luật Việt Nam hiện còn thiếu đồng bộ, chưa có khung pháp lý thống nhất và chi tiết về TTTĐ, gây khó khăn trong quản lý và bảo vệ quyền lợi các bên.
• Kinh nghiệm của Anh và Mỹ cho thấy vai trò quan trọng của quy định chào mua bắt buộc, trách nhiệm người quản lý công ty và cơ quan giám sát chuyên trách.
• Luận văn đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật Việt Nam về TTTĐ, bao gồm xây dựng khung pháp lý thống nhất, bảo vệ cổ đông thiểu số, quy định trách nhiệm người quản lý và kiểm soát đầu tư nước ngoài.
• Tiếp theo, cần triển khai nghiên cứu sâu hơn về các biện pháp thực thi pháp luật và xây dựng cơ chế giám sát hiệu quả, đồng thời kêu gọi sự phối hợp của các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nhà đầu tư để thực hiện các đề xuất này.

Hành động ngay hôm nay: Các nhà làm luật và cơ quan quản lý cần ưu tiên hoàn thiện khung pháp lý về thâu tóm thù địch để tạo môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và hấp dẫn đầu tư.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH PHAN TRỌNG TIÊN PHÁP LUẬT ĐIỀU CHỈNH HOẠT ĐỘNG THÂU TÓM THÙ ĐỊCH DOANH NGHIỆP TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC TP. Hồ Chí Minh - Năm 2016 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH PHAN TRỌNG TIÊN PHÁP LUẬT ĐIỀU CHỈNH HOẠT ĐỘNG THÂU TÓM THÙ ĐỊCH DOANH NGHIỆP TẠI VIỆT NAM CHUYÊN NGÀNH: Luật Kinh tế MÃ SỐ: 60380107 LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. TRẦN HUỲNH THANH NGHỊ TP. Hồ Chí Minh - Năm 2016 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các tác phẩm, bài viết được trích dẫn trong luận văn theo nguồn đã được công bố đảm bảo độ tin cậy, chính xác và trung thực. Những kết luận khoa học của Luận văn là trung thực mà chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Hồ Chí Minh, năm 2016 Tác giả luận văn Phan Trọng Tiên TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC Trang TRANG PHỤ BÌA - LỜI CAM ĐOAN - MỤC LỤC - DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT - TÓM TẮT LUẬN VĂN - PHẦN MỞ ĐẦU 1 Chương 1. KHUNG LÝ THUYẾT VỀ HOẠT ĐỘNG THÂU TÓM THÙ ĐỊCH DOANH NGHIỆP 11 1. M&A và hoạt động thâu tóm doanh nghiệp 11 1. Thâu tóm thân thiện và thâu tóm thù địch 13 1. Phương pháp thâu tóm 15 1. Thâu tóm bằng cách lôi kéo cổ đông bất mãn 15 1. Thu mua cổ phiếu trên thị trường chứng khoán 16 1. Chào mua công khai 16 1. Động cơ của hoạt động thâu tóm thù địch 18 1. Giảm thiểu đối thủ cạnh tranh 18 1. Giảm thiểu chi phí, nâng cao hiệu quả 19 1. Giảm chi phí gia nhập thị trường 19 1. Biện pháp tự vệ (Takeover defences) 20 1. Các biện pháp phòng ngừa thâu tóm 21 1. Các biện pháp chống thâu tóm 22 1. Trách nhiệm của người quản lý công ty 23 1. Sự cần thiết điều chỉnh pháp luật đối với hoạt động thâu tóm thù địch 25 Chương 2. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT ĐIỀU CHỈNH HOẠT ĐỘNG THÂU TÓM THÙ ĐỊCH DOANH NGHIỆP TẠI MỘT SỐ QUỐC GIA PHÁT TRIỂN VÀ VIỆT NAM 30 2. Pháp luật điều chỉnh hoạt động thâu tóm thù địch doanh nghiệp tại Anh 30 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Hội đồng về Thâu tóm và Sáp nhập và Bộ quy tắc về Thâu tóm và Sáp nhập 30 2. Quy định bảo vệ cổ đông công ty mục tiêu 32 2. Trách nhiệm của người quản lý công ty và việc áp dụng các biện pháp tự vệ 34 2. Pháp luật điều chỉnh hoạt động thâu tóm thù địch doanh nghiệp tại Mỹ 37 2. Pháp luật điều chỉnh hoạt động thâu tóm thù địch doanh nghiệp của liên bang 37 2. Pháp luật điều chỉnh hoạt động thâu tóm thù địch doanh nghiệp của tiểu bang 40 2. Pháp luật điều chỉnh hoạt động thâu tóm thù địch doanh nghiệp tại Việt Nam 43 2. Thực trạng hoạt động thâu tóm thù địch doanh nghiệp tại Việt Nam 43 2. Đánh giá thực trạng pháp luật điều chỉnh hoạt động thâu tóm thù địch doanh nghiệp tại Việt Nam 47 Chương 3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ THÂU TÓM THÙ ĐỊCH DOANH NGHIỆP TẠI VIỆT NAM 60 3. Các giải pháp chung 60 3. Xây dựng cơ chế đối trọng điều chỉnh hoạt động thâu tóm thù địch 60 3. Xây dựng khung pháp lý thống nhất điều chỉnh hoạt động thâu tóm thù địch 63 3. Các đề xuất cụ thể 65 3. Hoàn thiện quy định pháp luật về bảo vệ cổ đông 65 3. Hoàn thiện quy định pháp luật về trách nhiệm của người quản lý công ty và việc áp dụng các biện pháp tự vệ 67 3. Hoàn thiện pháp luật về kiểm soát tập trung kinh tế 70 3. Hoàn thiện pháp luật về quản lý đầu tư nước ngoài và tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài 71 KẾT LUẬN 75 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO - TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 1. CTMT : Công ty mục tiêu 2. CTTT : Công ty thâu tóm 3. ĐHĐCĐ : Đại hội đồng cổ đông 4. HĐQT : Hội đồng quản trị 5. NHNN : Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 6. NQLCT : Người quản lý công ty 7. SGDCK : Sở giao dịch chứng khoán 8. TTCK : Thị trường chứng khoán 9. TTKT : Tập trung kinh tế 10. TTTĐ : Thâu tóm thù địch 11. UBCKNN : Ủy ban chứng khoán nhà nước TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TÓM TẮT LUẬN VĂN Chương 1: (“Khung lý thuyết về hoạt động thâu tóm thù địch doanh nghiệp”) sẽ trình bày những vấn đề lý luận chung về thâu tóm thù địch doanh nghiệp, làm nền tảng lý thuyết cho việc tiếp cận và giải quyết các nội dung sau của Luận văn. Các vấn đề sẽ được làm sáng tỏ bao gồm: (i) M&A và hoạt động thâu tóm doanh nghiệp; (ii) Thâu tóm thân thiện và thâu tóm thù địch; (iii) Phương pháp thâu tóm; (iv) Động cơ thực hiện thâu tóm; (v) Trách nhiệm được ủy thác của người quản lý và (vi) Nhu cầu điều chỉnh pháp luật đối với hoạt động thâu tóm thù địch doanh nghiệp. Chương 2: (“Thực trạng pháp luật điều chỉnh hoạt động thâu tóm thù địch doanh nghiệp tại một số quốc gia phát triển và Việt Nam”) sẽ trình bày hệ thống quy định pháp luật điều chỉnh hoạt động thâu tóm thù địch doanh nghiệp tại Anh và Mỹ, hai quốc gia có kinh nghiệm lập pháp phong phú đối với hoạt động này. Ở Anh, Luận văn sẽ trình bày về Bộ quy tắc Thâu tóm và Sáp nhập, văn bản pháp lý cơ bản điều chỉnh hoạt động thâu tóm với hai quy tắc nền tảng: quy tắc không can thiệp và quy tắc chào mua bắt buộc. Ở Mỹ, Luận văn sẽ trình bày về hệ thống pháp luật hai cấp, với pháp luật liên bang điều chỉnh những vấn đề chung về thị trường chứng khoán và hoạt động chào mua công khai và pháp luật tiểu bang với các đạo luật chống thâu tóm. Từ đó, sẽ trình bày về diễn biến hoạt động thâu tóm tại Việt Nam với hai ví dụ điển hình về hoạt động thâu tóm thù địch, tiến hành phân tích các quy định pháp luật điều chỉnh hoạt động thâu tóm thù địch doanh nghiệp tại Việt Nam. Qua đó, làm rõ những vướng mắc, bất cập còn tồn tại, cần được điều chỉnh cho phù hợp. Chương 3: (“Giải pháp hoàn thiện pháp luật về thâu tóm thù địch doanh nghiệp tại Việt Nam”) sẽ trình bày một số giải pháp nhằm hoàn thiện khung pháp lý về thâu tóm thù địch doanh nghiệp tại Việt Nam trên cơ sở tiếp thu những tiến bộ, thành tựu lập pháp phù hợp của các quốc gia phát triển. Giải pháp chung bao gồm các đề xuất, kiến nghị về việc xây dựng cơ chế đối trọng trong việc điều chỉnh hoạt động thâu tóm thù địch và xây dựng khung pháp lý thống nhất để điều chỉnh hành vi này. Các giải pháp cụ thể bao gồm: (i) Hoàn thiện quy định pháp luật về bảo vệ cổ đông; (ii) Hoàn thiện quy định pháp luật về trách nhiệm của người quản lý công ty và việc áp dụng các biện pháp tự vệ; (iii) Hoàn thiện pháp luật về kiểm soát tập trung kinh tế và (iv) Hoàn thiện pháp luật về quản lý đầu tư nước ngoài và tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Thâu tóm doanh nghiệp (Takeovers) là một hoạt động phổ biến trên thế giới và đã được pháp luật nhiều quốc gia lưu ý điều chỉnh từ lâu. Ở Anh, Bộ quy tắc về Thâu tóm và Sáp nhập (City Code on Takeovers and Mergers) đã được ban hành từ năm 1968; đồng thời, Hội đồng về Thâu tóm và Sáp nhập (Panel on Takeovers and Mergers) được thành lập nhằm thực thi các quy định của Bộ quy tắc. Ở Mỹ, hoạt động thâu tóm doanh nghiệp được điều chỉnh bởi pháp luật liên bang và tiểu bang với phạm vi điều chỉnh khác nhau.1 Gần Việt Nam hơn, Trung Quốc đã ban hành quy định về “Biện pháp quản lý thâu tóm doanh nghiệp” từ năm 2002.2 Ở Việt Nam, công chúng quen thuộc với thuật ngữ M&A hơn là thâu tóm. Thực tế, M&A (Merge & Accquisition) bao hàm nhiều hoạt động kinh tế khác nhau, có thể là hoạt động tái tổ chức doanh nghiệp và/hoặc hoạt động TTKT, như: hợp nhất, sáp nhập, mua lại doanh nghiệp, mua lại tài sản. Luật Doanh nghiệp, Luật Cạnh tranh cũng đã có định nghĩa về một số hoạt động này. Trong công trình nghiên cứu này, thuật ngữ “thâu tóm” (Takeovers) sẽ được sử dụng với ý nghĩa là bất kỳ hành vi M&A nào nhằm đạt được sự kiểm soát đối với một công ty. Hành vi thâu tóm có thể là thân thiện hoặc thù địch. Sự phân biệt thông thường dựa trên việc thâu tóm được thực hiện có chống lại mong muốn của người quản lý hiện tại của CTMT3 (Target board) hay không. Thâu tóm một công ty bằng cách chào mua cổ phần của các cổ đông CTMT một cách trực tiếp mà không thông qua NQLCT được xem là hoạt động TTTĐ. Một thương vụ TTTĐ thành công khi CTTT đạt được đủ số lượng cổ phần cần thiết để có thể kiểm soát CTMT. Mục đích 1 Ở Mỹ, pháp luật liên bang chủ yếu điều chỉnh các vấn đề về chứng khoán, chào thầu, chống độc quyền…Trong khi đó, pháp luật của các tiểu bang lại điều chỉnh các vấn đề về Điều lệ doanh nghiệp, nội quy, trách nhiệm của Người quản lý và biện pháp chống thâu tóm… Hầu hết các tiểu bang của Mỹ đã thông qua luật về chống thâu tóm (Anti-takeover laws). 2 “Biện pháp quản lý thâu tóm doanh nghiệp” năm 2002 được Ủy ban điều tiết chứng khoán Trung Quốc (CSRC) ban hành ngày 28/09/2002, có hiệu lực từ ngày 01/12/2002 và hết hiệu lực ngày 01/09/2006; được thay thế bằng “Biện pháp quản lý thâu tóm doanh nghiệp” năm 2006. 3 CTMT (Target Company): là đối tượng được công ty khác nhắm đến để thực hiện hoạt động thâu tóm. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 thực hiện hoạt động TTTĐ rất khác nhau, nhưng thông thường liên quan đến nhu cầu tích lũy tài chính thông qua việc thay thế cơ cấu quản trị điều hành kém hiệu quả của CTMT để tạo ra nhiều lợi nhuận hơn trong tương lai hoặc bán tài sản có giá trị của CTMT để thu lợi nhuận. Đối với hoạt động thâu tóm công ty, TTTĐ được quan tâm nghiên cứu nhiều hơn bởi lẽ nó mang đầy đủ những đặc trưng của hoạt động này.