MỞ ĐẦU 1.1 Bối cảnh nghiên cứu Trên nhiều tuyến phố của Hà Nội, nơi các sinh viên của Trường Đại học Thương Mại sinh sống, những túi rác thải vẫn còn xuất hiện bên lề đường mà chưa được phân loại, không chỉ là rác thải sinh hoạt thông thường, những túi nilong, vỏ bánh kẹo, mà thậm chí cả khẩu trang đã qua sử dụng cũng được vất bừa bãi. Thủ đô Hà Nội là trung tâm kinh tế - văn hóa - xã hội của cả nước, trong những năm gần đây thành phố đã đạt được những thành tựu lớn trong phát triển về mọi mặt. Tuy nhiên, với tốc độ đô thị hóa cao, dân số tăng nhanh thì vấn đề quản lý chất thải, đặc biệt là chất thải rắn ngày càng trở nên bức xúc và được nhiều người quan tâm. Thành phố đã đưa ra nhiều chính sách, áp dụng các biện pháp trong thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn nhưng lượng chất thải phát sinh ngày càng lớn dẫn đến sự quá tải trong xử lý.
Các bãi chôn lấp của thành phố đang dần đầy, quỹ đất dành cho xây dựng các bãi chôn lấp mới rất hạn hẹp, lượng chất thải rắn không được thu gom, đổ ra đường, ao hồ và sông ngày càng lớn gây ra tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng ở nhiều nơi trong thành phố. Theo thống kê có đến 90% rác thải được xử lý theo cách chôn, lấp, đốt và 9 Theo kết quả bảng khảo sát cho thấy, độ tuổi trả lời phiếu nhiều nhất là 18 tuổi chiếm 64,1%, độ tuổi từ 19 chiếm 14,1%, độ tuổi từ 20 chiếm 12,3%, độ tuổi trên 20 chiếm 9,5%. Điều này được giải thích do nhóm thực hiện khảo sát đang theo học ở độ tuổi từ 18 tuổi nên việc khảo sát đa số là những sinh viên ở độ tuổi này. Bạn đang là sinh viên năm thứ mấy? Năm 9.9% Số lựợng sinh viên K59 trả lời chiếm tỷ lệ cao nhất 65,9%, tiếp đến sinh viên K58 chiếm 13,2% và sinh viên K57 chiếm tỉ lệ 11,8%, ít nhất là sinh viên năm cũ hơn số phiếu thấp nhất là tỉ lệ 9,1% .Điều này dễ nhiểu bởi giai đoạn đề tài đựợc thực hiện khi các sinh viên năm cuối đang thực tập, hoàn thành khóa luận và chuẩn bị tốt nghiệp nên nhóm tiếp cận còn hạn chế trong khi đó nhóm khảo sát là sinh viên năm nhất nên tỉ lệ sinh viên năm nhất trả lời phiếu chiếm tỉ lệ cao nhất.
Khoa/ngành bạn đang theo học? Khoa Khách sạn-Du lịch Khoa Luật Khoa Toán kinh tế Khoa quản trị kinh doanh Khoa Marketing Khoa Kế toán-Kiểm toán Khoa Kinh tế và Kinh doanh Khoa Kinh tế Khoa Tài chính- ngân hàng quốc tế 4.% Khoa Hệ thống thông tin kinh Khoa Tiếng Anh Khoa Quản trị nhân lực 86.8 tế và Thương mại điện tử 45839 Khoa lí luận chính trị Viện đào tạo quốc tế 32 Theo kết quả bảng trên cho thấy, số phiếu sinh viên theo học chuyên ngành Khách sạn-Du lịch chiếm tỷ lệ cao hơn cả (28.2%), điều này được giải thích do nhóm thực hiện khảo sát đang theo học ngành này nên việc khảo sát đa số là những sinh viên theo học ngành Khách sạn-Du lịch. Nơi ở hiện tại của bạn? 3% Nhà trọ 23 Kí túc xá Nhà riêng 51% Khác 24% Theo kết quả bảng trên cho thấy, tỉ lệ sinh viên tham ở khảo sát đang sống ở nhà trọ chiếm tỉ lệ cao nhất là 51%, tiếp đến là sinh viên ở kí túc xá chiếm 24%, và cuối cùng là sinh viên ở tại nhà riêng chiếm 23% và một số nơi khác. Đánh giá mức độ ảnh hưởng của nhân tố 1.1 33 90 80 70 60 50 40 Hoàn toàn đồng ý 30 Đồng ý 20 Trung lập 10 Không đồng ý 0 Không ý thức Ý thức được Đã ý thức được Hoàn toàn không đồng ý được của tầm quan việc phân tầm quan trọng trọng của phân loại rác tại nhà phân loại rác loại rác thải tại nhưng chưa thải tại nhà nhà nhưng bỏ biết qua, làm ngơ làm thế nào Đa số mọi người đều ý thức được tầm quan trọng của việc phân loại rác thải tại nhà nhưng phần lớn đều có xu hướng làm ngơ và bỏ qua nó. Một phần cũng do mọi người chưa có đủ kiến thức về loại rác thải và cách phân loại chúng nên không biết làm thế nào để phân loại rác cho đúng cách.
Thói quen Bảng 4.2 80 60 40 Hoàn toàn đồng ý Đồng ý 20 Trung lập Không đồng ý 0 Tôi quen với Tôi thường Tôi thường Hoàn toàn không đồng ý việc bỏ tất cả xuyên phân xuyên xem các loại rác vào loại rác thải tại nhãn dán trên chung một nhà rác thải trước thùng rác. khi bỏ vào thùng Thói quen của mọi người cũng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới quyết định phân loại rác thải tại nhà. Phần lớn mọi người có thói quen bỏ tất cả loại rác vào chung một thùng rác mà không cần biết trong số rác thải sinh hoạt hàng ngày cũng có những loại rác có thể đưa vào tái chế và phục vụ cho cuộc sống con người. Tuy nhiên cũng có khá nhiều người thường xuyên phân loại rác thải và xem nhãn dán trước khi bỏ vào thùng.3 90 80 70 60 50 Hoàn toàn đồng ý 40 30 Đồng ý 20 Trung lập 10 Không đồng ý 0 Hoàn toàn không đồng ý Phân loại rác Việc phân loại Không đủ diện Nơi tôi ở mọi thải tại nhà tốn rác thải do cơ tích để phân người không nhiều thời gian quan quản lí thành nhiều phân loại rác rác xử lí thùng rác thải tại nhà nên tôi cũng vậy Tâm lý của mỗi người đóng vai trò quan trọng trong việc phân loại rác thải.
Hầu hết mọi người đều cảm thấy việc phân loại rác thải tại nhà không tốn thời gian nhưng luôn có tâm lý việc phân loại rác thải là do cơ quan rác xử lí. Vậy nên hình thành một tâm lý tiêu cực và dễ dàng bỏ qua việc phân loại rác trước khi thải ra môi trường. Cũng chính vì mọi người xung quanh nơi ở không phân loại rác nên khiến cho tâm lý sinh viên cũng vì vậy mà làm theo. Tuy nhiên cũng có một vài lí do khác đó là nơi ở không đủ diện tích để phân thành nhiều thúng rác nên mọi người có tâm lý bỏ qua nó.
Môi trường Bảng 4.4 100 80 60 40 20 0 Hoàn toàn đồng ý Đồng ý Trung lậ p Không đồn g ý Hoàn toàn khôn g đ ồng ý 35 Môi trường có một vai trò quan trọng trong việc phân loại rác. Đa số mọi người đều cảm thấy môi trường xung quanh chưa đủ điều kiện vật chất và bị ô nhiễm cũng rất khó để phân loại rác thải. Ngược lại, nếu có môi trường xung quanh sạch sẽ thì mọi người dễ dàng phân loại được rác thải hơn. Chính sách Bảng 4.5 80 60 40 20 0 Hoàn toàn đồng ý Đồng ý Trung lập Không đồng ý Hoàn toàn không đồng ý Chính sách của địa phương / Nhà nước cũng là yếu tố để mọi người phân loại rác thải tại nhà.
Phần lớn các chính sách của địa phương / Nhà nước không phổ biến, khó hiểu và ít người biết đến. Tuy nhiên khi các chính sách đó được lập nên dễ hiểu thì mọi người sẽ tích cực tham gia, hưởng ứng. Phân loại rác thải Bảng 4.6 60 50 40 30 Hoàn toàn đồng ý Đồng ý 20 Trung lập Không đồng ý 10 Hoàn toàn không đồng ý 0 Phân loại rác Việc phân loại Nên dừng ngay thải tại nhà rác thải sẽ làm việc phân rấtcần thiết giảm ô nhiêm loạirác thải môi trường Phần lớn mọi người đều nhận thấy rằng việc phân loại rác thải tại nhà làm giảm nguy cơ ô nhiễm môi trường. Do đó, mọi 36 người đã ý thức được sự cần thiết của việc thường xuyên phân loại rác thải tại nhà và tích cực, hưởng ứng việc phân loại rác thải tại nhà.
N Minimum Mean m Deviation YT: Ý thức [YT1: Không ý thức được củatầm quan 220 1 5 3.297 trọng phân loại rácthải tại nhà.] YT: Ý thức [YT2: Ý thức được tầm quantrọng của phân 220 1 5 2.181 loại rác thải tạinhà nhưng bỏ qua, làm ngơ] YT: Ý thức [YT3: Đã ý thức được việc phânloại rác tại 220 1 5 2.101 nhà nhưng chưa biếtlàm thế nào] TQ: Thói quen [TQ1: Tôi quen với việc bỏ tất cảcác 220 1 5 2.140 loại rác vào chung mộtthùng rác] TQ: Thói quen [TQ2: Tôi thường xuyên phânloại rác 220 1 5 2.090 thải tại nhà] TQ: Thói quen [TQ3: Tôi thường xuyên xemnhãn 220 1 5 2.107 dán trên rác thải trước khi bỏ vào thùng] TL : Tâm lý [TL1: Phân loại rác thải tạinhà tốn nhiều 220 1 5 2.] TL : Tâm lý [TL2: Việc phân loại rácthải do cơ quan 220 1 5 2.076 quản lírác xử lí] TL : Tâm lý [TL3: Không đủ diện tíchđể phân thành 220 1 5 2.058 nhiềuthùng rác] TL : Tâm lý [TL4: Nơi tôi ở mọi ngườikhông phân loại 220 1 5 2.129 rác thảitại nhà nên tôi cũng vậy] MT: Môi trường [MT1: Môi trường xung quanh sạch sẽ 220 1 5 2.026 nên dễ phân loại rác thải] 38 MT: Môi trường [MT2: Môi trường xung quanh bị ô 220 1 5 2.918 nhiễm khó phân loại rác thải] MT: Môi trường [MT3: Môi trường xung quanh chưa đủđiều kiện cơ sở vật chất 220 1 5 2.073 để thực hiệnphân loại rác thải dễ dàng] CS: Chính sách [CS1:Các chính sách của địa 220 1 5 2.076 phương/Nhà nước không phổ biến, ít ngườibiết.] CS: Chính sách [CS2: Các chính sách của địa 220 1 5 2.022 phương/Nhà nước khó hiểu] CS: Chính sách [CS3: Các chính sách của địa phương/Nhà nước dễ hiểu 220 1 5 2.010 nên tôi tích cựctham gia ,hưởng ứng] PLRT: Phân loại rác thải [PLRT1: Phân loại rác thải 163 1 5 2.223 tại nhà rấtcần thiết] PLRT: Phân loại rác thải [PLRT2: Việc phân loại rác 163 1 5 2.183 thải sẽ làmgiảm ô nhiêm môi trường] PLRT: Phân loại rác thải [PLRT3: Nên dừng ngay 163 1 5 3.282 việc phân loạirác thải] Bảng 4. Đánh giá mức độ của các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định phân loại rác của sinh viên Đại học Thương mại. Kết luận cụ thể Mức độ ảnh hưởng của các nhân tố: Kết quả phân tích mô tả bằng giá trị trung bình trình bày khái quát các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định phân loại rác của sinh viên Đại học Thương Mại. Cụ thể yếu tố “Ý thức” có giá trị trung bình của các yếu tố thành phần cao nhất là 2.916, tiếp đến yếu tố “Môi 39 trường”(2.161) có giá trị trung bình các yêu tố thành phần thấp nhất, “Tâm lí”(2.75), “Chính sách”(2.
Yếu tố thành phần có giá trị trung bình cao nhất là “Không ý thức được tầm quan trọng của việc phân loại rác thải” (3.